Suốt bốn tuần tiếp theo, tờ “The Opp Eagle” không xuất bản số nào. Đến khi tái bản, tờ báo đăng bài xã luận sau đây:
Biên tập viên của chúng tôi mấy tuần nay đã là nạn nhân của chứng cúm La Grippe, biến chứng thành một trận viêm tai trái. Dù vẫn đang phải chịu đựng những cơn đau nhức nhối và liên tục, chúng tôi biết rằng ẩn sau những đám mây khổ đau ấy, bầu trời sức khỏe màu xanh vẫn đang tỏa sáng, và một ngày mai tươi sáng hơn, có thể nói là như vậy, đang đến gần.
Đêm ông Opp trở về từ Coreyville, ông đã viết một bức thư dài cho Guinevere Gusty, kể cho cô nghe quyết định cuối cùng của ông về Kippy, đồng thời giải phóng cô khỏi lời hứa hẹn trước đây. Làm xong việc đó, ông thôi chống cự lại cơn cảm lạnh cùng tình trạng kiệt sức, và ngã bệnh với những cơn rét run cầm cập.
Bà Tish, mang đầy sự ân hận vì những tai họa mà bà nghĩ mình đã giáng xuống gia đình, đã chăm sóc ông ngày đêm, và thậm chí cô Kippy, xúc động trước cảnh tượng bất thường là người anh trai đang nằm liệt giường, cũng có những nỗ lực vô ích để phụ giúp việc điều dưỡng.
Đến khi cuối cùng ông có thể lê bước trở lại tòa soạn, ông nhận ra những thay đổi đáng kinh ngạc đã diễn ra ở vùng Cove. Việc Liên đoàn Syndicate thanh toán sòng phẳng cho các cổ đông dầu mỏ đã mang lại một bầu không khí thịnh vượng và sự hài lòng chung chưa từng có trước đây. Tinh thần cộng đồng từng được tờ “The Opp Eagle” ươm mầm và chăm bón cẩn thận nay đã nở rộ dưới bầu không khí ấm áp bất ngờ này. Các ủy ban được thành lập từ năm trước đã được yêu cầu nộp báo cáo, và những kết quả đáng mừng đã thu về. Vùng Cove bỗng bừng tỉnh nhận ra rằng nơi đây đã có những cột đèn đường, vỉa hè và một bưu điện, cùng viễn cảnh rõ mồn một về một tòa án quận.
Và tham vọng cải thiện này không chỉ dừng lại ở thị trấn, mà còn lan rộng đến từng cá nhân. Jimmy Fallows sắp xây một khách sạn mới; ông Tucker dự định biến khách sạn của mình thành một dinh thự riêng sang trọng, mà bà Gusty đã được mời đến để chọn giấy dán tường; Mat Lucas thì đang lên kế hoạch xây một cửa hàng lớn trên Phố Chính, và đã thuê ông Gallop quản lý quầy hàng vải vóc. Người duy nhất mà sự thịnh vượng dường như lại mang đến hiệu ứng tàn phá chính là cô Jim Fenton. Ngay sau khi nhận được tấm séc của mình, cô đã xuất hiện ở vùng Cove trong một bộ đồ âu phục màu đen giản dị, kèm theo một chiếc mũ nỉ nhỏ, nghiêm nghị và hoàn toàn không có bất kỳ họa tiết trang trí nào. Những đôi giày cao gót kiểu Pháp đã được thay thế bằng giày đi bộ đế dày, và chiếc khăn quàng cổ bằng ren cũng bị vứt xó để nhường chỗ cho chiếc cổ áo bằng vải lanh cứng nhắc.
Nhưng tâm trạng của cô Jim không thể được đo đếm qua sự ảm đạm của trang phục. Sự mới mẻ trong việc tự chọn quần áo cho mình, tự định đoạt gu thẩm mỹ của bản thân, được thoát khỏi những mối nguy hiểm rườm rà của viền ren và tua rua bay bổng, chưa kể đến những kẻ theo đuổi phiền toái, đã mang lại cho cô một cảm giác phấn chấn và độc lập mà cô đã không còn được tận hưởng từ nhiều năm nay.
Giữa bao nhiêu bằng chứng hữu hình về sự thành công ấy, ông Opp lại thấy mình đang phải vật lộn giáp la cà với thất bại. Giống như một thợ săn nhắm vào điểm đón trước đường bay của con chim đang lao đi, ông đã nhắm đến những khả năng đi trước thực tế, và khi các sự kiện rẽ sang một hướng bất ngờ, ông bỗng bị kẹt lại, đạn dược đã cạn, phán đoán bị hoài nghi, và hai bàn tay trắng túi. Ông đã điều hành công việc kinh doanh không dựa trên cơ sở thu nhập hiện tại của mình, mà lại dựa vào những khoản tiền lớn mà ông tin chắc sẽ thu được từ các giếng dầu.
Số lượng phát hành của tờ “The Opp Eagle” vẫn đang tăng đều đặn, nhưng con chim đang lớn ấy vẫn cần phải được cho ăn, và vị biên tập viên, đang chật vật xoay xở để đáp ứng các khoản nợ bức bách mỗi ngày, hoàn toàn không đủ sức để duy trì nguồn cung cấp bài vở đều đặn.
Mọi sự tiêu khiển không cần thiết đều bị dứt khoát gạt bỏ. Ông đau đớn từ chức vị trí trưởng ban nhạc Union Orchestra, từ bỏ tư cách hội viên của hội Odd Fellows. Ngay cả những nhiệm vụ quan trọng hơn của ông, với tư cách là chủ tịch Liên đoàn Cải thiện Thị trấn và giám đốc ngân hàng, cũng bị gác lại. Bởi vì, ngoài việc viết bài xã luận, ông còn nhận làm đại lý bán phát hành dài hạn cuốn “Bách khoa toàn thư về Sự kỳ diệu, Cái đẹp và Trí tuệ” nhằm gia tăng khoản thu nhập ít ỏi của mình.
Chính vào thời điểm tồi tệ nhất trong vận mệnh của ông Opp, Willard Hinton đã trở lại vùng Cove. Anh vẫn còn xanh xao sau quãng thời gian dài bị giam cầm, nhưng ở anh lại phảng phất một nét sinh động lạ thường, đó là sự hứng thú nửa ngạc nhiên của một kẻ vừa chạm đáy vực sâu và nhận ra mọi thứ không đến nỗi tồi tệ như anh từng nghĩ.
Vào một buổi chiều tháng Mười u ám, anh bước tới tòa soạn của tờ “The Opp Eagle” và đứng ngập ngừng ở cửa.
“Cậu đấy chứ, ông Opp? Hay là Nick thế?” Anh chớp mắt dò dỏi.
“Ơ kìa, tôi đây chứ còn ai,” ông Opp nói. “Vào đây đi cậu. Tôi bận rộn với nhiều cuộc hẹn quá nên từ khi cậu về tới giờ, gần như chẳng có dịp nào để gặp gỡ cậu cả. Dạo này trông cậu khỏe lên nhiều phải không nào? Lúc sáng đi ngang qua đây, hình như tôi thấy cậu đang gõ máy chữ thì phải.”
“Vâng,” Hinton đáp; “đó là một cỗ máy nhỏ tôi mua trước khi về đây, trên bàn phím có nổi các chữ cái. Cứ đà tiến bộ nhanh chóng như lúc này thì chẳng mấy chốc tôi sẽ thành thợ rành nghề mất thôi. Sáng nay bà Gusty đã đọc được năm trên mười từ đấy!”
“Hy vọng cậu sẽ viết tặng chúng tôi một hai bài báo nhé,” ông Opp nói. “Tôi cũng chẳng ngại nói thật với cậu rằng mọi chuyện cứ gọi là dồn dập căng thẳng kể từ cái vụ rắc rối về mấy giếng dầu ấy. Tôi chẳng hề hối tiếc bất kỳ bước đi nào mình đã thực hiện, và tôi đang cố gắng không nuôi lòng thù hằn với những kẻ cứ khăng khăng tiến hành sau khi tôi đã lên tiếng rằng đó không phải là một giao dịch công bằng. Nhưng nếu những gì người đàn ông tên Clark đó nói là sự thật, thưa anh Hinton, thì Liên đoàn Syndicate sẽ không bao giờ khai thác thêm một giếng dầu nào nữa ở cái xứ này đâu.”
“Lần đó lương tâm của ông tỏ ra là một xa xỉ phẩm khá đắt đỏ phải không, thưa ông Opp?” Hinton hỏi, người đã nghe qua không biết bao nhiêu phiên bản khác nhau của câu chuyện từ miệng người dân khắp vùng Cove.
Ông Opp nhún vai, mím môi. “Đó là vấn đề mà đến giờ tôi vẫn chưa thể giãi bày nổi. Trải qua hơn một năm trời gắn bó với tôi trong cả công việc lẫn các mối quan hệ xã hội, vậy mà nghĩ đến việc họ lại không chịu tin vào lời nói của tôi.”
“Nhưng việc đó đâu có đem lại lợi ích gì cho họ,” Hinton cười nói. “Ông quên mất số tiền lớn liên quan đến vụ việc rồi sao.”
“Không,” ông Opp quả quyết với chút hơi bực dọc, “cậu đang đối xử bất công với những quý ông đó đấy. Chẳng có một cá nhân nào trong số họ lại có thể làm nổi một hành động bất lương, cũng giống như cậu hay tôi vậy thôi. Họ chỉ thiếu kinh nghiệm khi phải đối phó với một kẻ như ông Mathews mà thôi.”
Nụ cười của Hinton càng rộng hơn; anh với tay nắm chặt lấy bàn tay ông Opp.
“Ông có biết mình là một con người tuyệt vời đến thế nào không? Tôi rất tiếc vì mọi chuyện lại rắc rối tung tóe lên đối với ông.”
“Rồi tôi sẽ trả hết nợ nần thôi,” vị biên tập viên nói. “Sẽ mất một ít thời gian, nhưng trong người tôi có một khả năng lao động đáng kinh ngạc. Dù sao thì tôi cũng không ngại nói với cậu điều này, chỉ xin cậu đừng hé lộ với ai vào lúc này nhé, là tôi đang cân nhắc việc đăng ký sáng chế một bằng phát minh. Đó là một dạng máy sắp chữ cải tiến, một trong những thứ kỳ diệu nhất mà cậu từng tận mắt chứng kiến. Mãi cho đến khoảng sáu tháng trước, tôi mới biết trí tuệ của mình lại có thể mang một hướng đi mang tính khoa học đến thế. Tôi đã tự mình nghiền ngẫm toàn bộ sáng kiến này trong đầu mà chẳng cần sự trợ giúp của bất kỳ mô hình mẫu nào cả.”
“Trong lúc ấy,” Hinton nói, “tôi nghe nói ông sẽ phải bán cả tờ báo đi đấy.”
Ông Opp co rúm người lại, những nếp nhăn trên khuôn mặt càng hằn sâu thêm. “À, đúng vậy,” ông nói, “tôi đã gần như quyết định bán rồi, dĩ nhiên là với điều kiện tôi vẫn giữ được chức vụ biên tập viên. Sau khi phát minh của tôi ra được thị trường, chẳng mấy chốc tôi sẽ đủ khả năng mua lại nó thôi.”
“Ông Opp này,” Hinton nói, “tôi có một đề nghị muốn ngỏ cùng ông. Tôi đang có một khoản tiền kha khá trong ngân hàng muốn đầu tư vào việc kinh doanh. Ông nghĩ sao nếu sang nhượng lại tờ báo này cho tôi, trọn gói từ A đến Z?”
Ông Opp, người nãy giờ vẫn đăm đăm nhìn vào những tờ hóa đơn nằm rải rác trên bàn, ngẩng phắt đầu lên đầyngóng trông.
“Cậu làm chủ, còn tôi điều hành nó chứ?” ông hy vọng hỏi.
“Không,” Hinton nói; “tôi hy vọng ông sẽ phụ giúp tôi điều hành, nhưng tôi sẽ là tổng biên tập. Tôi đã suy nghĩ rất nghiêm túc về vấn đề này, và tôi tin rằng, với sự trợ giúp có năng lực, tôi có thể biến tờ báo này thành một tờ nhật báo hiện đại, tự chủ về tài chính, dẫu cho tôi đang gặp chút bất lợi.”
Ông Opp ngồi sững sờ như thể vừa phải nhận một cú giáng trời giáng. Ông vốn biết từ lâu rằng mình buộc phải bán tờ báo để thanh toán các khoản nợ, nhưng ý nghĩ phải từ bỏ quyền kiểm soát nó chưa bao giờ xuất hiện trong đầu ông. Đó là niềm kiêu hãnh của tim ông, là thành tựu hữu hình duy nhất giữa một hoang mạc những giấc mơ. Cuộc sống thiếu vắng Guinevere đã tựa như một vùng đất hoang vu; cuộc sống mà không có tờ “The Opp Eagle” thì chẳng khác nào sự hỗn mang tột cùng. Ông ngẩng đầu lên trong nỗi bàng hoàng.
“Chúng ta vẫn sẽ tiếp tục làm việc ở đây theo cách thông thường chứ?” ông hỏi.
“Không,” Hinton nói; “tôi sẽ xây một tòa soạn lớn hơn ở khu trên phố, và lắp đặt các cỗ máy in mới; chúng ta có thể thử nghiệm chiếc máy sắp chữ phát minh mới của ông ngay khi ông hoàn thiện nó.”
Nhưng ông Opp lúc này đã vượt qua cả những lời trêu đùa dễ dãi. “Cậu vẫn giữ Nick lại chứ?” ông hỏi. “Tôi sẽ không đời nào cân nhắc bất kỳ điều gì khiến Nick phải mất việc.”
“Dĩ nhiên rồi,” Hinton đáp. “Tôi đang trông cậy vào ông và Nick để dẫn dắt tôi vào những điều huyền bí của nghề nghiệp này đấy. Ông có thể làm biên tập viên đô thị, còn Nick—à, chúng ta có thể cử cậu ấy làm đốc công.”
Và một hy vọng cuối cùng vẫn còn lại với ông Opp, và ông bấu víu lấy nó trong sự tuyệt vọng, không dám thốt lên thành lời cho đến tận phút chót.
“Cái tên,” ông thều thào hỏi, “dĩ nhiên vẫn sẽ giữ nguyên là ‘The Opp Eagle’ chứ?”
Hinton cụp mắt xuống; anh không thể chịu đựng nổi ánh nhìn khẩn khoản đầy tha thiết trên khuôn mặt hốc hác của người đối diện.
“Không,” anh nói cộc lỏn; “cái tên đó—hơi mang tính cá nhân quá. Tôi nghĩ mình nên đổi tên tờ báo thành ‘The Weekly News’ thì hơn.”
Ông Opp mãi mãi không thể nhớ rõ những gì đã diễn ra sau khoảnh khắc đó. Ông chỉ biết rằng thoạt đầu mình từng từ chối lời đề nghị, rằng ông đã bị thuyết phục tranh luận, đã suy nghĩ lại, và cuối cùng đồng ý nhận một khoản tiền lớn hơn số tiền ông từng đòi hỏi; thế nhưng những chi tiết của cuộc giao dịch ấy cứ giống như việc nắn bó lại xương cốt sau một tai nạn kinh hoàng.
Ông nhớ rằng mình đã ngồi yên ở chỗ Hinton bỏ lại, cứ đờ đẫn nhìn chằm chằm xuống sàn nhà cho đến khi Nick tới đóng cửa văn phòng; rồi ông mang một ấn tượng mơ hồ về việc băng qua những cánh đồng và đứng tựa đầu vào thân cây sycamore già nơi bầy chim từng thì thầm chuyện tình yêu. Sau đó, ông biết mình đã gặp Hinton và Guinevere đi ngược lên con đường ven sông tay trong tay, rằng ông đã về đến nhà sau khi bữa tối đã qua đi, và đã ngồi xếp một cây cầu bằng những khối gỗ đồ chơi cho cô Kippy.
Rồi đột nhiên ông bừng tỉnh hoàn hảo, loạng choạng bước ra khỏi nhà hướng về phía nhà kho chứa củi, rồi ngã quỵ xuống thành một đống đau khổ, run rẩy. Ở nơi bóng tối ấy, lần đầu tiên trong cuộc đời, ông dường như nhìn thấy mọi sự vật đúng như bản chất thực sự của chúng. Ánh mắt vốn chỉ quen dán chặt vào những lời hứa hẹn lấp lánh của tương lai nay đầy sợ hãi nhìn ngược về quá khứ, và điểm lại chuỗi dài những hy vọng vô căn cứ, những dự án hão huyền, những sự tự dối lòng. Bị tước bỏ những lớp vỏ bọc hào nhoáng và lừa phỉnh nhỏ nhặt, bị lột sạch bộ giáp kiêu ngạo giả tạo, cuộc đời ông phơi bày trần trụi trước mắt ông, một thứ tàn tạ, đói khát và vô nghĩa đến đáng thương.
“Ta cũng chẳng khác gì con bé Kippy cả,” ông nức nở vùi mặt trong hai bàn tay, “cứ liên tục giả vờ những điều không có thật. Ta cứ cư xử cứ như thể mình còn trẻ trung, đẹp đẽ, và—và có học thức cao lắm vậy; thế mà hãy nhìn ta xem! Hãy nhìn ta xem!” ông phẫn nộ quát vào đống củi khô.
Ông Opp đã có một cuộc chiến đấu kéo dài—một cuộc đấu tay đôi với Hoàn cảnh, và ông Opp đã bại trận. Sự thừa nhận thất bại, ngay cả với chính bản thân, đã đóng dấu quyết định cuối cùng cho tính chân thực của nó. Ông đã chiến đấu anh dũng, với tất cả những thứ vũ khí nghèo nàn mà mình có, nhưng những nhát đâm thì quá nhiều và quá chí mạng. Ông nằm đó, khoác trên mình tấm áo khiêm nhường mới mẻ kỳ lạ, và tự hỏi tại sao bản thân lại không hề muốn chết. Ông không nhận ra rằng, trong khi đánh mất tất cả những thứ khác, ông lại giành được phần thưởng lớn lao hơn về mặt nhân cách mà bấy lâu nay ông vẫn vô thức chiến đấu để có được.
Cánh cửa nhà bếp mở ra, và ông nhìn thấy bóng dáng cô Kippy in hằn ngược sáng.
“Anh D. ơi,” con bé gọi đầy vẻ sốt ruột, “anh không vào chơi với em nữa à?”
Ông lật đật chồm dậy, vội vã và có phần chột dạ chỉnh đốn lại tư thế.
“Ừ, anh ra ngay đây,” ông nhanh nhẹn đáp lời trong lúc vuốt lại mái tóc thưa thớt và chỉnh lại chiếc cà vạt. “Em cứ đi vào trước đi rồi nhặt mấy khối gỗ lên; anh chỉ dừng chơi một lát thôi mà.”
