Chuyến ghé thăm của các nhà tư bản đã đánh dấu sự khởi đầu của một quãng thời gian dài mất ngủ nhưng đầy lợi nhuận đối với vùng Cove. Thị trấn nhỏ bé ấy vốn đã như dính một hạt bụi vào mắt kể từ khi ông Opp xuất hiện, và giờ đây, khi đã lún sâu vào một vụ đầu cơ có nguy cơ bùng nổ thành một cơn sốt đất, nó thấy giấc ngủ và sự bình yên đã trở thành dĩ vãng.
Phái đoàn điều tra đã phát hiện ra những điều kiện vô cùng kỳ diệu đến mức họ nóng lòng muốn mua đứt khu đất ngay lập tức; nhưng họ lại vấp phải sự phản đối bất ngờ.
Trong một cuộc họp sẽ còn lưu danh muôn thuở trong biên niên sử thành phố Cove, Công ty Đất đai Turtle Creek, dưới sự dẫn dắt của vị thuyền trưởng gan dạ ông Opp, đã kiên cường giữ vững lập trường trước những lời dụ dỗ, đe dọa và cả hối lộ.
Cương lĩnh của công ty chỉ có duy nhất một điểm, đó là quyết tâm không bán. Bám chặt lấy điểm cốt lõi ấy qua cơn bão chỉ trích, qua cả khoảng lặng đầy thử thách của sự thờ ơ nối tiếp theo sau, họ trụ vững cho đến khi một lệnh hưu chiến được ban hành.
Cuối cùng, một thỏa thuận đã đạt được, theo đó Công ty Đất đai Turtle Creek sẽ cho các nhà tư bản thuê đất, nhận một tỷ lệ phần trăm nhất định từ lượng dầu khai thác được, đồng thời giữ quyền mua cổ phần lên đến một số lượng lớn và gần như bất khả thi vào bất kỳ thời điểm nào trong năm tới.
Ngay sát sau bản hợp đồng này là sự xuất hiện của máy móc và công nhân nhằm mở một giếng khoan thăm dò. Trong nhiều tuần liền, việc vận chuyển vật tư phải thực hiện qua lòng lạch, bởi chẳng có con đường nào dẫn đến mạch dầu nơi mũi khoan đầu tiên sắp được hạ xuống.
Thị trấn theo dõi các hoạt động ấy với tâm trạng khi thì khinh miyệt, lúc lại hào hứng. Họ tỏ ra châm biếm khi gặp phải nước và cát chảy, và có xu hướng mỉa mai mỗi khi công việc phải đình trệ vì thời tiết.
Nhưng rồi vào một ngày nọ, sau khi ống chống đã được đóng xuống một độ sâu đáng kể và lớp đá bên dưới đã bị khoan sâu sáu inch, mũi khoan bất ngờ sụp xuống một kẽ nứt, và khi kiểm tra lại, người ta thấy lỗ khoan đã gần như ngập đầy dầu mỏ.
Vùng Cove lập tức rơi vào trạng thái cuồng loạn tột độ. Việc đầu cơ lan rộng như bệnh sởi, bùng phát ở đủ mọi ngóc ngách kỳ lạ và bất ngờ nhất.
Bất cứ ai có trong tay dăm ba đồng đều nhanh chóng chuyển đổi chúng thành cổ phiếu dầu mỏ. Cô Jim Fenton vay tiền từ người họ hàng ở thành phố và liều lĩnh lao vào cuộc chơi; Hội Truyền giáo bốc thăm ba chiếc chăn bông rồi dùng số tiền thu được để mua một cổ phần; ông Tucker xiết nợ hai khoản thế chấp của những người bạn lâu năm để gom thêm tiền; trong khi lượng cổ phiếu mà ông D. Webster Opp mua vào chỉ bị giới hạn bởi uy tín tín dụng của ông tại ngân hàng.
Tiếng chuông cảnh báo duy nhất cất lên đến từ bà Fallows – người ngồi ngoài hiên khách sạn Your Hotel, và giống như vai trò của Dàn đồng ca Hy Lạp, bà tiên đoán những tai họa sắp xảy ra, đồng thời chẳng hề nhìn nhận điều gì tốt đẹp cho toàn bộ dự án.
Ngay cả một người lịch thiệp như Jimmy cũng cảm thấy bực bội trước những lời lặp đi lặp lại đến phát bực của bà, và tuyên bố rằng bà “làm ông liên tưởng đến một con chim bắt cô hồn đáng ghét.”
Nhưng giọng điệu eo éo của bà Fallows đã bị cuốn phăng đi trong cơn bão nhiệt tình. Những người nông dân kéo vào thị trấn vào ngày thứ Bảy cũng bị lây nhiễm bầu không khí ấy và mang cơn sốt đầu cơ lan truyền về vùng nông thôn. Toàn bộ cộng đồng tạm gác lại mọi công việc mưu sinh chỉ để bàn tán về tình hình sôi nổi này.
Đây là những ngày tháng rực rỡ như rượu champagne đối với ông Opp. Cuộc sống tựa như một ly nước dài, sủi tăm, tê tê đầu lưỡi và ông đang cạn chén đến tận giọt cuối cùng vì Guinevere. Nếu đôi mắt nàng khép lại và nàng đón nhận nụ cười của ông bằng một tiếng thở dài, ông cũng chẳng màng để ý, bởi thứ "tiên dược" ấy đã xông lên tận óc mất rồi.
Bị thôi thúc phải tìm cách giải phóng năng lượng đang dâng trào, ông chớp lấy thời điểm nhộn nhịp khác thường của vùng Cove để lao vào công cuộc cải cách đô thị. Tờ "The Opp Eagle" đòi hỏi đường sá, đòi hỏi cột đèn chiếu sáng, đòi hỏi sự ôn hòa.
Quyền được ngả lưng ngủ trưa giữa Đường Chính của loài lợn đã bị đặt dấu hỏi và kịch liệt bác bỏ. Những chiếc thùng đựng hàng khô vốn bao lâu nay là chỗ dựa duy nhất có thể trông thấy của lũ thanh niên lười biếng, nay bị lôi ra chế nhạo cay đắng đến mức chủ nhân của chúng buộc phải dọn đi.
Những chính sách do nhà báo Opp đề xuất đã được công dân Opp nhanh chóng đưa vào thực thi. Ông trở nên phẫn nộ đến mức nào khi đọc những bài xã luận do chính mình viết ra, thì không gì có thể sánh bằng mong muốn phải hành động ngay lập tức.
Ông đứng ra thành lập một đảng cải cách và tự phong mình làm lãnh đạo. Mat Lucas được giao chức Giám đốc Đường sá; ông Gallop làm chủ tịch Ủy ban Đèn chiếu sáng Thành phố. Trên thực tế, ông đã lập ra đủ các ủy ban để có thể vận hành cả một chiến dịch tranh cử Tổng thống.
Thái độ của thị trấn đối với ông cũng giống như một khối bột lớn đối với một nhúm men nhỏ. Họ sẵn sàng để cho nở phồng lên, nhưng lại hoài nghi về nguồn cỗ máy thúc đẩy phía sau.
Jimmy Fallows nói: “Tôi sẽ thấy yên tâm hơn nếu trí tuệ của ông ta đạt chuẩn bình thường. Ông ta cứ tưởng nó vĩ đại lắm nên chẳng thể dùng thứ ngôn ngữ thông thường được; cứ phải đặt may đo riêng cơ đấy.”
Nhưng kể từ sau thành công trong việc quản lý các giếng dầu, ý kiến của ông Opp ngày càng được coi trọng hơn. Chỉ trong một thời gian ngắn, văn phòng của tờ "The Opp Eagle" đã trở thành cái trục để toàn bộ thị trấn xoay quanh.
Vào một buổi chiều tháng Ba, vị chủ tịch kiêm chủ bút đang ngồi trước chiếc bàn gỗ thông của mình, trông có vẻ như đang trải qua những cơn quặn thắt dữ dội nhất của quá trình sáng tác báo chí.
Nick, người đang sốt ruột chờ đợi bản thảo, đã không dám hó hé suốt một tiếng đồng hồ vì sợ làm trật bánh cỗ máy sáng tạo phức tạp kia. Cuộc đấu tranh không ngừng nghỉ nhằm cung cấp đủ nguyên liệu cho tờ "The Opp Eagle" phát hành vào thứ Năm hàng tuần đang vắt kiệt sức lực của người trợ; cậu bắt đầu trở nên cáu kỉnh.
Cậu sốt ruột cất lời khi ông Opp hoàn thành trang thứ mười và gom những tờ giấy lớn lại trên tay: “Sao rồi ạ?”
Ông Opp giật mình đáp với vẻ chột dạ: “Ừ, ừ, phải rồi chứ. Tôi đang ở đây phục vụ cậu đây. Chỉ vừa mới hoàn thành một chút thư từ riêng tư mang tính cá nhân không thể để chậm trễ được thôi.”
Nick trừng mắt nhìn ông đầy phẫn nộ, chất vấn: “Đấy không phải là bài in báo phỏng ạ?”
Ông Opp lúng túng đáp: “À, không. Thực ra thì, tuần này tôi chưa thể hoàn thành nổi một bài xã luận thông thường nào cả. Do công việc bên ngoài quá bận rộn và—ờ—”
Nick hỏi với một nếp nhăn đầy khinh miệt trên khóe môi: “Cô ta định ở lại Coreyville bao lâu nữa cơ chứ?”
Ông Opp khựng lại giữa động tác dán phong bì, tặng cho Nick một cái nhìn sắc lẹm đủ sức thiêu rụi đối phương.
Ông hỏi với vẻ uy nghi: “Tôi có thể hỏi là cậu đang nhắc đến ai không?”
Nick hạ mắt xuống, lúng túng di chuyển đôi giày trên sàn. “Em chỉ muốn đưa nó vào báo thôi mà. Mình phải có cái gì đó để lấp đầy trang giấy chứ.”
Ông Opp hơi dịu sắc mặt, bảo rằng: “Thì, cậu có thể nhắc đến việc cô ấy đã quay lại để tham dự học kỳ mùa xuân tại Chủng viện Thiếu nữ.”
Nick không kìm nén được sự tò mò, thốt lên: “Lại quay lại trường học á? Để làm gì cơ chứ?”
Ông Opp thận trọng lặp lại: “Để tham dự học kỳ mùa xuân.” Rồi ông bồi thêm trong một phút cao hứng: “Nick, đã bao giờ cậu nhận ra rằng bà Gusty là một người mà cậu có thể gọi là kỳ cục chưa?”
Nhưng Nick chẳng mấy quan tâm đến những nét đặc trưng tâm lý của gia đình Gusty. Tờ "The Opp Eagle" đang kêu gào đòi thực phẩm, và Nick sẵn sàng hy sinh cả bản thân lẫn người sếp của mình để lấp đầy chỗ trống ấy.
“Này ông Opp, ông có biết hôm nay là ngày gì không? Hôm nay là thứ Hai, và chúng ta còn tới hai cột báo trống chưa có bài. Các khoản đặt mua báo dài hạn cứ đổ về liên tục. Chúng ta phải giữ vững uy tín của mình chứ.”
Ông Opp tán thành: “Nói cực kỳ chuẩn xác; uy tín của tờ báo phải được bảo vệ hơn hết thảy mọi thứ. Tôi thích nghĩ rằng sau khi phàm thân của tôi đã hòa vào bụi đất, cái tên của tôi vẫn sẽ được lưu truyền mãi qua tờ báo này. Rằng sẽ chẳng cần đến bất kỳ tượng đài cẩm thạch nào, chừng nào ‘The Opp Eagle’ vẫn tiếp tục phát hành từ mái nhà này sang mái nhà khác, và truyền bá những—”
Nick gợi ý: “Ông không thể viết vài dòng xuống sao? Nó sẽ lấp đầy được dăm ba đoạn đấy. Một phần trong số đó ông đã dùng rồi, nhưng chúng ta có thể xào nấu lại một chút.”
Ông Opp quả quyết: “Không bao giờ. Dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào tôi cũng không lặp lại những gì đã in ấn. Để tôi lục lọi trong chiếc hộp này xem mình có tài liệu mới nào không. Đây rồi, lấy giấy bút ra ghi lại theo lời đọc của tôi đây.
‘Mục sư Joe Tyler đang cử hành thánh lễ vào Chủ nhật thứ hai hàng tuần tại thành phố Cove. Ông đã có ba mươi người cải đạo, và vào thứ Bảy vừa qua đã được cộng đồng nơi đây trao tặng một bộ quần áo trị giá 20,00 đô la cùng một thùng bột mì, điều này chứng minh rõ ràng một sự thức tỉnh tôn giáo chung sẽ đem lại những gì trên con đường hướng tới thiện lương. Không ai nên nghĩ đến việc nuôi dạy con cái hay cứu rỗi xã hội mà lại bỏ qua việc ứng dụng phúc âm hai lần mỗi tháng.’”
Nick tràn đầy hy vọng nói: “Giờ mà ông cứ giữ được phong độ thế này thì chúng ta sẽ hoàn thành xong sớm thôi.”
Nhưng ông Opp đã quay lại với bức thư dở dang của mình, đang bận tâm suy tính xem nó cần dùng một hay hai con tem. Khi cảm thấy ánh mắt trách móc của Nick đang dán chặt vào mình, ông liền quả quyết nhét phong bì vào túi áo.
“Cậu đã đưa tin rằng công việc tại các giếng dầu sẽ được nối lại ngay khi thời tiết bớt khắc nghiệt vào đấy chứ?”
Nick đáp: “Chúng ta đã đưa tin đó trong mọi số báo kể từ mùa thu năm ngoái rồi còn gì.”
Ông Opp lại lần mò vào chiếc hộp đựng tài liệu dự trữ của mình, bảo rằng: “Thế thì, giờ để xem nào. Nào, ghi lại đi: ‘Ngôi nhà của ông Jet Connor đã bị thiêu rụi vào tháng trước, đây là vụ hỏa hoạn thứ hai mà ông gặp phải trong vòng mười năm qua. Tai họa chẳng bao giờ đến đơn lẻ.’”
Nick khích lệ: “Được rồi. Giờ ông có thể triển khai ý tưởng về việc tờ báo treo giải thưởng được không?”
Ông Opp đưa hai tay ôm chặt lấy trán, nỗ lực hết sức để tập trung tâm trí vào công việc trước mắt.
“Chờ một chút để tôi sắp xếp lại đã. Nào, viết thế này: ‘Tờ “The Opp Eagle” vừa thành lập một câu lạc bộ mang tên Câu lạc bộ B.B.B., viết tắt của Câu lạc bộ Những kẻ Chăm chỉ Đập vỡ Chai lọ. Một giải thưởng danh giá có giá trị sẽ được trao cho cậu bé hay cô bé nào đập vỡ được nhiều chai rượu whisky và bia nhất trước ngày mười lăm tháng Năm.’ Các chuyến thuyền đi Coreyville chạy lệch giờ vào Chủ nhật phải không hả Nick?”
Nick – người vẫn luôn chăm chú chép lại theo lời đọc cho đến khi nghe thấy chính tên mình – ngẩng phắt đầu lên, rồi ném mạnh cây bút xuống và thở dài.
Cậu nói với vẻ tuyệt vọng: “Em lên nhà ông Gallop đây; ông ấy còn đang bận tâm đến chuyện chung trong thị trấn. Để xem ông ấy có giúp gì được cho em không.”
Ông Opp đầy áy náy để mặc cậu thanh niên bỏ đi, rồi liếc nhìn công việc còn dang dở trước mặt với chút ít tội lỗi. Thế nhưng, thay vì khắc phục sự xao nhãng vừa rồi, ông lại tiếp tục khoét sâu thêm vào khoảng thời gian đáng lẽ thuộc về tờ "The Opp Eagle".
Lén lút di chuyển ra cửa, ông khóa trái lại, rồi kéo tấm rèm xuống cho đến khi chỉ còn một dải sáng chiếu ngang qua mặt bàn. Sau khi đã cẩn thận thực hiện những biện pháp phòng ngừa ấy, ông lấy từ trong túi ra một loạt các bức thư.
Tách một bức thư đánh máy lớn ra khỏi mấy bức thư màu xanh nhỏ hơn, ông xếp những bức thư nhỏ thành một hàng trước mặt theo thứ tự thời gian, rồi với sự thỏa mãn hiện rõ trên mặt, ông thong thả đọc lại chúng hai lần.
Sau đó, liếc mắt nhìn quanh để chắc chắn không có ai đang nhòm ngó qua lỗ khóa, ông mở khóa một ngăn kéo, lấy ra một chiếc chìa khóa nhỏ để mở một chiếc hộp, rồi cẩn trọng nhấc ra một vật nhỏ và ngắm nghía nó với sự ngưỡng mộ chẳng mảy may giấu giếm.
Đó là một chiếc nhẫn thạch anh tím, và ở chính giữa viên đá được đính một hạt ngọc trai. Ông đưa nó vào vệt sáng hẹp, đọc dòng chữ khắc bên trong: “Guinevere mãi mãi.”
Bởi vì cô Guinevere Gusty – vốn luôn dễ dãi trước một ý chí mạnh mẽ hơn – cuối cùng đã chịu khuất phục trước sự kết hợp đầy sức nặng giữa sự xa cách và lòng nhiệt thành, gật đầu đồng ý một cách nửa vời để ông Opp được đến thưa chuyện với mẹ cô.
Và mọi chuyện giờ đây đều phụ thuộc vào sự chấp thuận hoàn toàn từ vị phu nhân ấy.
Ông Opp đã nhận được bức thư đó từ một tuần trước, và ông lập tức viết thư lên thành phố xin một cuốn catalog của tiệm kim hoàn, chọn mẫu và nhận được chiếc nhẫn. Ông đã viết tới tám bức thư dài đằng đẵng và đầy hùng biện gửi cho Guinevere, nhưng vẫn chưa tìm được thời điểm thích hợp để đến diện kiến bà Gusty. Cứ mỗi lần ông định lên đường, công việc bận rộn lại gọi ông đi nơi khác.
Khi ông ngồi xoay viên đá dưới ánh nắng và ngắm nghía từng chi tiết nhỏ, một niềm xác tín đè nặng lên tâm trí rằng ông không thể viện thêm bất kỳ lý do nào để trì hoãn nữa.
Nhưng ngay khi ông vừa đưa ra quyết định phải đối mặt với thử thách ấy, mắt ông lại vô tình quét qua chiếc bàn làm việc, hy vọng tìm thấy dù chỉ một khoảnh khắc được ân xá tạm thời. Bức thư đánh máy khổ lớn bỗng thu hút sự chú ý của ông; ông cầm nó lên và đọc lại một lượt.
Opp thân mến: Anh có biết nơi nào tử tế và thoải mái quanh vùng của anh để một người có thể đến đó mù lòa luôn không? Tôi sẽ phải ở bệnh viện thêm một tháng nữa, và sau đó tôi phải dành cả mùa hè ở ngoài trời, trong tâm trạng vui sướng chờ đợi một ca phẫu thuật mà tôi đã được báo trước là phần lớn sẽ thất bại.
Trong hoàn cảnh kỳ quặc này, tôi chẳng kén chọn gì về phong cảnh, dù là nhân tạo hay tự nhiên; toàn bộ sự việc quy về vấn đề ruồi nhặng và đệm lông vũ mà thôi. Nếu anh biết nơi nào tôi có thể thấy tương đối thoải mái, phiền anh viết cho tôi vài dòng.
Nơi lý tưởng đối với tôi lúc này là một chiếc hộp gỗ thông gọn gàng dưới lòng đất, với một nhum hoa cúc dại xinh xắn mọc ở phía trên.
Biết ơn anh,
Willard Hinton.
T.S. Tuần trước tôi có gửi cho anh một thùng sách của tôi. Cứ quẳng đi những cuốn nào anh không cần. Số kẹo đó là dành cho em gái anh.
Vẫn cầm bức thư trên tay, ông Opp chợt nhìn thấy một lối thoát cho tình thế khó xử của mình: ông sẽ dùng thỉnh cầu của Hinton làm cái cớ để sang thăm bà Gusty. Chẳng có con đường nào dẫn đến sự ân chuẩn của bà nhanh hơn việc đi tìm kiếm lời khuyên từ bà cả.
Cất lại chiếc nhẫn vào ngăn kéo và đám thư từ vào túi, ông cài khum áo khoác, với vẻ mặt kiên quyết bước ra khỏi văn phòng. Ngay tại cổng nhà Gusty, ông đụng độ Val, đang chống tay quỳ gối dưới đất tìm kiếm thứ gì đó.
Ông Opp hỏi: “Có chuyện gì thế Val? Đánh rơi cái gì à?”
Val ngước đôi mắt buồn rầu lên. “Dạ thưa ngài; đích thị là thế ạ. Cháu vừa đánh rơi một xu mà ngài Jimmy Fallows cho cháu để đổi lấy việc cháu nhét cả nắm đấm vào miệng đấy ạ.”
Ông Opp ngạc nhiên lặp lại: “Nhét cả nắm đấm vào miệng á? Cháu làm được trò ấy cơ à?”
Val liền biểu diễn ngay lập tức; nhưng vừa mới thực hiện được nửa chừng, một giọng nói quát tháo từ cửa sổ tầng trên vang lên:
“Val! Thằng Val kia! Mày khá lắm đấy, trả lời tao ngay lập tức xem nào!”
Val co rúm người lại sát phía sau hàng rào, điên cuồng ra hiệu giục ông Opp cứ đi tiếp đi.
Ông Opp vẫn chần chừ ở cổng, cất tiếng hỏi: “Bà—ờ—bà Gusty hôm nay khỏe không cháu?”
Val nằm ngửa người ra đất, hạ giọng đáp: “Cũng tạm ổn thôi ạ. Cứ hễ lúc nào bà ấy nổi cơn lôi đình đi đập thảm, tát đệm với giũ rèm cửa là cháu lại phải tìm đường tránh xa cho lành.”
Đang rất cần sự hỗ trợ tinh thần, ông Opp ngập ngừng hỏi: “Theo cháu thì—ờ—ta—ờ—ta có nên vào trong không?”
“Dạ thưa ngài; bà ấy đang mong ngài đến đấy ạ.”
Thông báo bất ngờ này đã tiếp thêm can đảm để ông Opp đẩy cổng bước vào.
Người ta vẫn bảo những người lính được huấn luyện kỹ càng nhất đôi khi vẫn nép mình khi đối mặt với làn đạn đầu tiên, thế nên nếu đầu gối ông Opp có va vào nhau và mồ hôi vã ra như tắm, thì điều đó cũng không thể quy là do thiếu lòng dũng cảm của một nam nhi.
Đáp lại tiếng gõ cửa của ông, chính bà Gusty ra mở. Những dấu hiệu cho thấy bà vừa bị gián đoạn giữa lúc đang chăm chút dung nhan rõ mồn một đến mức ông Opp phải vội vã quay đi chỗ khác. Một chiếc khăn choàng được quàng vội lên vai, trên một bên má vẫn còn vệt phấn trắng chưa kịp tán đều, và một chiếc lô cuốn tóc dựng ngược, chĩa thẳng đầy dữ tợn từ đỉnh trán khiến bà trông chẳng khác gì một con kỳ lân đang hoảng hốt.
Bà kiên quyết chắn ngang cánh cửa, nói: “Ông phải thông cảm cho tôi đấy, ông Opp. Tôi không ra ngoài được, và ông cũng chẳng vào trong được đâu. Ông tìm tôi có việc gì à?”
Ông Opp ngây ra nhìn cánh cửa trống không, lúng túng đáp: “À, vâng. Số là, có một vấn đề mà tôi vẫn đang cân nhắc muốn bàn bạc với bà từ mấy tuần nay rồi. Nó là một—”
Vị phu nhân quả quyết tuyên bố: “Nếu nó đã chờ lâu thế này được, thì tôi nghĩ nó hoàn toàn có thể chờ đến ngày mai.”
Ông Opp cảm thấy dũng khí của mình sẽ chẳng bao giờ chịu nổi áp lực của dăm phút vừa qua thêm lần nào nữa. Ông phải nói ngay bây giờ hoặc không bao giờ.
Ông rặn ra từng chữ: “Nó rất cấp bách. Nếu bà có thể sắp xếp cho tôi xin năm hoặc mười phút, tôi sẽ không chiếm dụng nhiều hơn thời gian đó đâu.”
Bà Gusty suy nghĩ một lúc. “Chính tôi cũng đang chuẩn bị có khách đến vào lúc năm giờ. Thế thì ông chẳng còn mấy thời gian đâu đấy.”
Ông Opp hối hả giục: “Thừa thãi chán rồi thưa bà; nó chỉ là một giao dịch nhỏ cần thiết thôi mà.”
Bà Gusty miễn cưỡng đồng ý.
Bà nói: “Vậy thì ông cứ vào phòng khách đi. Tôi sẽ ra ngay hết mức có thể. Dù sao thì ông cũng chẳng có đủ thời gian để mà dài dòng đâu.”
Ông Opp bước vào phòng khách và treo chiếc mũ của mình lên góc của một bức tranh canvas khổ lớn không khung đang dựng dưới sàn, mặt quay úp vào tường. Căn phòng rõ ràng đã được chuẩn bị sẵn sàng để đón tiếp khách, vì lò sưởi vừa được nhóm lên và một bình hoa trang trí trên bàn.
Nhưng ông Opp lúc này nào còn tâm trí đâu mà quan sát. Ông hết hơ đôi tay lạnh cóng bên lò sưởi lại dùng khăn tay quạt lấy khuôn mặt đang đỏ bừng. Ông quá lo lắng đến mức chẳng thể ngồi yên một chỗ, thế nhưng đầu gối lại run lên bần bật mỗi khi bước đi.
Chỉ đến khi chạm tay vào gói thư nhỏ trong túi áo ngực, dũng khí của ông mới hồi phục đôi chút.
Cuối cùng thì bà Gusty cũng bước vào với tiếng sột soạt của xiêm y gợi nhớ đến ngày Chủ nhật. Ngay cả trong cơn bối rối, ông Opp vẫn nhận ra có điều gì đó bất thường ở diện mạo của bà. Mái tóc vốn thường được búi chặt thành một củ tỏi gọn gàng ở phía sau, nay đã bung xõa thành những lọn xoăn và phồng với một độ phức tạp đến kinh ngạc.
Hơn nữa, sự thay đổi kiểu tóc dường như đã ảnh hưởng đến tâm trạng của bà, bởi bà cũng đang hốt hoảng, ngượng ngùng và liên tục liếc nhìn chiếc đồng hồ đặt trên lò sưởi.
Khi cả hai đã ngồi cạnh nhau trên chiếc ghế bọc lông ngựa, ông Opp lịch sự mở lời: “Tôi sẽ cố gắng không làm phiền thời gian của bà quá lâu. Bà—ờ—chắc không thể hoàn toàn không biết gì về chủ đề mà—ờ—tôi định đưa ra đâu nhỉ.”
Ông nuốt khan, liếc nhìn bà để tìm kiếm sự cứu rỗi, nhưng bà vẫn cứng rắn như đá. Ông lại liều lĩnh nói tiếp: “Tôi muốn nói chuyện với bà—đó là, tôi nghĩ mình nên trao đổi với bà về anh Hinton.”
Bà Gusty giật mình trừng mắt ngạc nhiên hỏi vọng lên: “Ai cơ?”
Ông Opp thở hổn hển đáp: “Anh Hinton ấy, một người bạn quen biết trẻ tuổi của tôi. Cậu ấy muốn tìm chỗ trọ qua mùa hè, bà biết đấy; muốn tìm một nơi yên tĩnh dễ chịu và đại loại thế, thưa bà Gusty. Tôi nghĩ mình nên đến tham khảo ý kiến của bà, nếu bà không phiền.”
Bà điềm tĩnh đảo một bên mắt nhìn ông và một bên mắt nhìn đồng hồ trong lúc ông sa đà vào việc kể chi tiết về anh Hinton. Khi ông dừng lại để lấy hơi, bà khoanh tay nói:
“Ông Opp này, nếu ông muốn nói những điều cần nói, thì ông chỉ còn đúng bốn phút để thực hiện thôi đấy.”
Ông Opp vừa biết ơn vừa bất lực thốt lên: “Ồ, vâng; tôi vừa định đi thẳng vào vấn đề đó đây. Đó là một vấn đề mà—ờ—thôi thì bà có thể nói là theo một cách nào đó nó liên quan đến—”
Không thể chịu đựng thêm sự ngập ngừng của ông nữa, bà Gusty hằn học cắt lời: “Guin-never! Tôi có điếc đặc và ngốc nghéch đến mấy đi chăng nữa thì cũng thừa biết chuyện đó từ lâu rồi. Chẳng qua là tôi chưa hề được ai thỉnh ý kiến trong chuyện này thôi.”
Bà hếch cằm lên, ngước mắt nhìn trân trân lên trần nhà.
Ông Opp sốt sắng khẳng định: “Bà có chứ; nghĩa là, bà sẽ được thỉnh ý. Mọi chuyện đều đang chờ quyết định ở bà. Không hề có bất kỳ bước đi nào được thực hiện bởi cô Guin-never hay tôi cả—hoặc đúng hơn tôi có thể nói là bởi cô ấy. Tôi chỉ dám nói là mình đã thực hiện một vài sự chuẩn bị sơ bộ nhỏ thôi.”
Ông ngập ngừng, rồi lo lắng nói tiếp: “Tôi hy vọng là không có sự phản đối cá nhân nào đối với vấn đề này.”
Bà Gusty tạo những nếp gấp trên chiếc váy lụa đen rồi dùng móng tay miết phẳng chúng xuống. Bà ngắn gọn đáp: “Không. Theo như tôi thấy thì con bé Guin-never lấy ông cũng là một lựa chọn quá ổn rồi. Ông còn an toàn chán so với mấy gã thanh niên mã mã mã bề ngoài. Đương nhiên là một người đàn ông lớn tuổi hơn cô gái quá nhiều thì dễ bỏ lại cô ấy cảnh góa bụa. Nhưng về phần mình, tôi rất ủng hộ những cuộc hôn nhân lần thứ hai.”
Ông Opp cảm thấy như mình vừa dội cùng lúc cả gáo nước nóng lẫn nước lạnh; nhưng kết quả là tạo ra một bầu không khí ấm áp.
Ông háo hức kêu lên: “Thế là bà không phản đối đúng không, thưa bà Gusty? Bà sẽ viết thư báo cho cô ấy biết là bà đồng ý chứ?”
Bà Gusty đáp: “Vẫn chưa đâu; có một điều kiện.”
Sự nhiệt thành bùng nổ vượt khỏi tầm kiểm soát, ông liều lĩnh thốt lên: “Chẳng có điều kiện nào trên đời này mà tôi không đáp ứng để có được cô ấy cả. Bà không biết tôi cảm thấy thế nào về cô tiểu thư ấy đâu. Phổ biến là tôi sẵn sàng ăn bánh mì uống nước lọc suốt phần đời còn lại nếu điều đó mang lại hạnh phúc cho cô ấy. Kể từ lúc gặp cô ấy cho đến nay, chưa có giờ phút nào mà cô ấy không nắm giữ linh hồn tôi—nói theo cách của bà là—trong lòng bàn tay.”
Bà Gusty mỉa mai nhận xét: “Người ta hiếm khi bị vướng vào lưới tình nặng nề đến thế ở cái tuổi của chúng ta,” khiến ông Opp khẽ co rúm người lại.
Bà Gusty nói tiếp: “Điều kiện mà tôi vừa nhắc tới, chính là em gái ông. Dĩ nhiên là tôi sẽ không bao giờ đồng ý để con bé Guin-never phải sống chung dưới một mái nhà với một kẻ tâm thần.”
Niềm hy vọng đang nâng bổng ông Opp lên tận những tầng cao chóng mặt bỗng rơi tòm xuống đất trước đòn chí mạng bất ngờ này, và trong khoảnh khắc, ông sững sờ đến mức chẳng thốt nên lời.
Cuối cùng ông cũng cất lời, giọng dịu hẳn đi khi nhắc đến cái tên: “Kippy à? Ờ, bà không hiểu về con bé rồi. Nó chỉ giống như một đứa trẻ nhỏ thôi. Tôi đã kể hết mọi chuyện về nó cho cô Guin-never nghe rồi; cô ấy chưa hề có ý kiến phản đối nào cả. Bà—bà—sẽ không bắt tôi phải đưa ra bất kỳ lời hứa nào theo hướng đó chứ?”
Sự nài nỉ thống thiết ánh lên trong đôi mắt ông Opp; đó là một lời khẩn cầu xin được giảm án. Bà đã đòi hỏi ở ông sự hy sinh duy nhất trên đời này mà ông không thể làm nổi.
Ông nài nỉ, đặt tay lên tay bà đầy khẩn khoản: “Đừng—đừng đặt vấn đề kiểu đó chứ! Tôi là tất cả những gì con bé có trên đời này; tôi đã quen thuộc với những tật xấu của nó rồi và có thể quản lý được nó. Nó sẽ yêu quý cô Guin-never nếu tôi bảo nó thế. Con bé sẽ chẳng mảy có chút phiền toái hay rắc rối nào đâu; tôi và dì Tish sẽ tiếp tục lo toan mọi thứ cho nó. Bà sẽ không vì lý do đó mà từ chối đồng ý chứ? Bà sẽ hứa nói lời đồng ý đi, thưa bà Gusty?”
Một tiếng ho khan khẽ khàng đầy điềm gở ngoài ngưỡng cửa khiến cả hai giật mình quay lại. Ông Tucker, vẫn mặc tang phục của kẻ góa vợ nhưng có nhét một nhành hoa thủy tiên vàng một cách bảnh tỏn khuyết ở khuy áo, đang đứng đó với bàn tay vẫn đặt trên núm cửa, rõ ràng hoàn toàn chết sững trước khung cảnh vừa chứng kiến.
Trong khoảnh khắc, bầu không khí chìm vào một lớp sương mù ngượng ngùng dày đặc khiến mọi cuộc trò chuyện đều bị đình trệ. Bà Gusty là người đầu tiên bứt phá ra được.
Bà sột soạt bước tới chào đón: “Chào ông Tucker. Tôi cứ tưởng ông không đến trước năm giờ chứ. Ông Opp vừa ghé qua để tham khảo ý kiến tôi về việc—về việc cho thuê trọ đối với một người bạn của ông ấy. Ông có muốn xích lại gần lò sưởi không?”
Ông Tucker bước lủi bước tới với một ánh mắt đầy nghi ngờ dán vào ông Opp – người đang cuống cuồng tìm kiếm chiếc mũ của mình.
Bà Gusty sốt sắng muốn tống tiễn vị khách ra về nên lên tiếng: “Nó kìa, ở cạnh cửa ấy.” Và khi cả hai cùng với tay với lấy chiếc mũ, bức tranh treo trên đó bất ngờ lật nhào về phía trước rồi rơi uỵch xuống sàn, mặt ngửa lên trời.
Đó chính là bức chân dung vẽ ông Tucker đang đau buồn dưới bóng cây liễu mà cô Jim đã gửi lại nhà bà Gusty để cất giữ hộ.
Tối hôm đó ông Opp đi bộ về nhà qua những cánh đồng thay vì đi xuyên qua thị trấn. Ông cảm thấy mình chẳng còn đủ sức để đóng tròn bất kỳ vai trò nào trong số những vỏ bọc quen thuộc – dù là chủ bút, nhà vận động hay nhà cải cải cách. Trên thực tế, ông đang cảm thấy một nhu cầu cấp bách cần được nghỉ ngơi đôi chút khỏi mọi nhiệm vụ mang tính kịch nghệ.
Một sự chán chường phản ứng đã bùng phát sau sự phấn khích của tuần vừa qua, và những rắc rối phức tạp xoay quanh điều kiện của bà Gusty khiến ông vừa hoang mang vừa phiền muộn. Đương nhiên, ông tự nhủ đi nhủ lại rằng thế nào cũng có lối thoát cho khó khăn này; chỉ là ông chưa thể tìm ra ngay lúc bấy giờ mà thôi.
Ông từng nhận thấy rằng những ý kiến của bà Gusty luôn biến thành niềm tin kiên định trước sự phản đối dù là nhỏ nhất, trong khi những quyết định kiên quyết nhất của Guinevere lại run rẩy trước một hơi thở không bằng lòng. Ông thở dài sườn sượt khi ngẫm nghĩ về những sự thất thường của tâm trí phụ nữ.
Phía trên đầu, những nhành cây trơ trụi đan xen thành một mạng lưới cành nhánh chống lại bầu trời xám xịt, một cơn gió lạnh lùa qua lớp cỏ lác và làm xơ xác những chiếc lá khô đã nằm lì suốt cả mùa đông ở các góc hàng rào.
Mọi thứ trông thật già cỗi, mòn mỏi và xám xịt, ngay cả ông Opp lúc đang dựa lưng vào một thân cây sung dâu trắng gầy guộc, đầu cúi gằm và đôi mày nhíu lại,ật lộn với bài toán hóc búa của mình.
Đột nhiên ông ngẩng đầu lên lắng nghe, rồi mỉm cười. Trên ngọn cây phía trên, một cuộc trò chuyện nhỏ nhẹ nhưng đầy sinh động đang diễn ra. Một vài chú chim gan dạ đã dám thách thức cái lạnh và gió lú, mạo hiểm quay trở lại chốn hẹn hò xưa để chờ đợi mùa xuân tới.
Chẳng có dấu hiệu xanh tươi nào nhuộm thấu mặt đất, nhưng một vài nụ phong hồng nhỏ xíu đã làm lộ tẩy bí mật ấy, và lũ chim đang rúc sát vào nhau, lên kế hoạch trong một trạng thái ngây ngất của sự phấn khích kìm nén, hướng về những ngày tháng tươi đẹp phía trước.
Ông Opp lắng nghe và thấu hiểu. Tất cả chúng đang thì thầm về một điều duy nhất, và ông cũng muốn được thì thầm về điều đó. Đó là chủ đề giản đơn về tình yêu không chút biến tấu – tình yêu, trừ đi những vấn đề, trừ đi những rắc rối phức tạp, trừ đi những hệ lụy.
Ông lấy gói thư nhỏ của mình ra đọc lại từ đầu đến cuối; rồi bất chấp cái lạnh giá, ông ngả lưng nằm dài dưới gốc cây và lắng nghe tiếng chim hót cho đến khi màn sương chạng vạng khiến chúng phải im bặt.
Khi cuối cùng cũng về đến nhà, cô Kippy ra tận cửa đón ông với một tiếng kêu chào mừng đầy hạnh phúc.
Vòng tay ôm lấy khuỷu tay ông, áp má vào tay áo ông, cô bé nói: “D. ơi, em ngoan lắm. Em để tóc thế này suốt cả ngày hôm nay đấy, và dì Tish đang may cho em một chiếc áo dài giống như người lớn.”
Cô bé ngượng ngùng nhìn ông rồi mỉm cười, sau đó kéo đầu ông cúi xuống và thì thầm: “Nếu em thật ngoan, khi lớn lên em có thể cưới anh Hinton được không ạ?”
Cô Kippy, hóa ra cũng đang lắng nghe khúc ca của loài chim.
