Có ba người ở bãi cỏ gần con suối

Đang gom những luống cỏ, vun lại từng đống rơm,

Với ánh mắt thỉnh thoảng lại hướng về phía tây

Nơi một đám mây viền ánh dương nham nhở

Đang lầm lì tiến tới với một lưỡi dao bất tận

Lóe lên ngang ngực. Đột nhiên

Một người phụ việc cắm phập chiếc chĩa xuống đất,

Bỏ xới bãi cỏ lầm lũi đi về nhà. Một người ở lại.

Người nông dân lớn lên ở thị thành không tài nào hiểu nổi.

“Có chuyện gì thế hả?”

“Chính là điều anh vừa nói lúc nãy.”

“Tôi nói gì cơ?”

“Về chuyện chúng ta phải cẩn trọng ấy.”

“Về việc vun rơm ấy hả?—vì trời sắp mưa dông ư?

Tôi nói điều đó cách đây hơn nửa tiếng rồi.

Tôi nói cho tôi nghe cũng nhiều bằng nói cho anh.”

“Anh thì biết gì. Nhưng thằng James đúng là một thằng ngốc to đầu.

Nó tưởng anh có ý chê bai công việc của nó.

Đó là điều mà người nông dân bình thường sẽ nghĩ.

Đương nhiên James sẽ cần thời gian để ngẫm nghĩ lại mọi chuyện

Trước khi hành động: giờ thì nó mới bắt đầu hành động đấy.”

“Nó đúng là đồ ngốc nếu nghĩ về tôi theo cách đó.”

“Đừng bận tâm làm gì. Anh vừa rút ra được một bài học đấy.

Người thợ thạo nghề không đời nào chịu nghe ai bảo

Phải làm việc tốt hơn hay nhanh hơn đâu—hai điều tối kỵ ấy.

Tôi cũng là kẻ câu nệ chẳng kém ai:

Chắc là tôi cũng sẽ đối xử với anh y như vậy thôi.

Nhưng tôi biết anh không hiểu phong tục của chúng tôi.

Anh chỉ nói những gì đang nghĩ trong đầu,

Những điều có sẵn trong đầu tất cả chúng tôi, và anh chẳng hề có ý bóng gió gì cả.

Để tôi kể cho anh nghe chuyện này đã từng xảy ra:

Tôi từng ở vùng Salem này làm việc cho một lão

Tên là Sanders cùng một nhóm bốn hoặc năm người

Đang thu hoạch cỏ khô. Chẳng ai ưa nổi gã chủ nhà.

Gã thuộc mẫu người mà dân thể thao gọi là con nhện,

Toàn chân với tay gân guốc tua tủa lượn sóng

Mọc ra từ một cái thân còng gập to gần bằng cái bánh quy.

Nhất là khoản làm việc! gã đó làm việc như trâu, đặc biệt là

Nếu làm thế mà vắt kiệt thêm được chút sức lao động nào

Từ đám nhân công thuê mớm. Tôi không phủ nhận rằng

Gã rất hà khắc với chính mình. Tôi chẳng tài nào thấy

Gã chịu nghỉ ngơi chút nào—tính riêng cho bản thân gã ấy.

Ban ngày hay ánh đèn dầu với gã đều là một:

Tôi từng nghe tiếng gã nện búa trong chuồng suốt cả đêm.

Nhưng điều gã thích nhất là tìm ai đó để thúc đít.

Những đứa nào không chịu theo thì gã bám riết lấy sau lưng

Và quất roi thúc giục, y như cách anh biết đấy, lúc cắt cỏ—

Bám sát gót chân họ và dọa cắt cụt cả cẳng chân họ đi.

Tôi đã ngán đến tận cổ những mánh khóe hống hách của gã rồi

(Chúng tôi gọi đó là thói hống hách). Tôi đã để mắt theo dõi gã.

Thế nên khi gã bắt cặp với tôi ở bãi cỏ

Để chất xe rơm, tôi thầm nghĩ, Hãy cẩn thận đấy nhé.

Tôi dựng đống rơm lên rồi vun ngọn cho nó; lão Sanders

Dùng cào chải phẳng lại rồi bảo, ‘Được đấy.’

Mọi chuyện vẫn suôn sẻ cho đến khi chúng tôi tới cái chuồng

Với một khối lượng rơm khổng lồ cần đổ vào khoang chứa.

Anh cũng hiểu điều đó đồng nghĩa với công việc nhàn hạ

Dành cho kẻ đứng trên cao là hất đống rơm xuống

Và hất văng nó đi thành từng mảng lớn,

Chứ nếu làm trên đống rơm thì sẽ mất công bốc vác ì ạch biết mấy.

Anh chẳng thể ngờ một kẻ nào đó lại cần phải hối thúc

Trong hoàn cảnh này đâu nhỉ, đúng không nào?

Thế mà lão già ngốc nghếch ấy lại chộp lấy cái chĩa bằng cả hai tay,

Và ngước khuôn mặt rậm râu lên từ dưới hố sâu,

Hét lớn như một viên đại úy quân đội, ‘Cho rơm xuống đi!’

Tôi thầm nghĩ, Ý mày là thế hả? ‘Mày vừa nói gì cơ?’

Tôi cố tình cất giọng hỏi to, để tránh nhầm lẫn,

‘Mày vừa bảo, Cho rơm xuống đi phải không?’ ‘Ừ, cho xuống đi.’

Lão lặp lại lần nữa, nhưng với giọng nhỏ hơn.

Đừng bao giờ nói một câu như thế với một gã đàn ông,

Nhất là khi gã coi trọng phẩm giá của mình. Chúa ơi, thà tôi

Giết quách gã đi còn hơn là bỏ quên tên họ đệm của gã.

Tôi đã dựng đống rơm lên và thừa biết phải tìm nó ở chỗ nào.

Tôi khẽ khàng chọc chọc quanh hai ba nhát chĩa Như thể đang trầm ngâm suy tính, rồi bỗng quật mạnh chĩa xuống

Và trút cả xe rơm ngập đầu lão ta thành mười đống.

Tôi liếc nhìn xuống qua mạn xe giữa màn bụi mù mịt

Và bắt gặp cảnh lão đang bơi bì bõm như chó ngụp lặn,

Cố giữ cho đầu khỏi chìm. ‘Mẹ kiếp nhà mày,’ tôi lên tiếng,

‘Đáng đời chưa!’ Lão rít lên như một con chuột bị bóp nghẹt.

Đó là lần cuối cùng tôi nhìn thấy hay nghe thấy gì về lão.

Tôi cào sạch xe rơm rồi đánh xe ra ngoài cho nguội người.

Khi tôi ngồi phủi những hạt cỏ dính trên cổ áo,

Và có ý chờ đợi ai đó hỏi về chuyện vừa rồi,

Một đứa trong đám trẻ cất giọng lanh lảnh, ‘Lão già đâu rồi?’

‘Tao bỏ lại lão trong chuồng dưới đống rơm rồi đấy.

Nếu tụi mày muốn tìm, cứ ra đấy mà đào lão lên.’

Nhìn cái cách tôi lau mồ hôi cổ áo,

Họ thừa hiểu là phải có chuyện tày đình gì đang xảy ra.

Bọn họ lao thẳng về phía chuồng; tôi vẫn đứng nguyên tại chỗ.

Mãi sau tụi nó mới kể lại cho tôi nghe. Đầu tiên chúng dùng chĩa bới rơm,

Hất một nhúm lớn ra giữa nền chuồng ngựa.

Chẳng có gì cả! Tụi nó vểnh tai nghe ngóng. Im thin thít chẳng tiếng sột soạt.

Chắc tụi nó tưởng tôi đã đâm một nhát vào thái dương lão

Trước khi đem chôn, bằng không thì tôi đời nào khuất phục nổi lão.

Chúng tiếp tục đào bới. ‘Đi giữ vợ lão lại,

Đừng cho bén mảng tới chuồng.’ Có kẻ ngó đầu qua cửa sổ,

Và thề có Chúa là lão đang ngồi lọt thỏm trong nhà bếp,

Thõng thượt trên một chiếc ghế, với cả hai bàn chân

Thọc thẳng vào lò sưởi, giữa cái ngày oi ả nhất mùa hè ấy.

Nhìn từ sau lưng, trông gã thật đáng khinh bỉ và tức tưởi đến mức

Chẳng một ai dám cả gan đến gần khơi mào,

Hay để lão biết rằng mình đang bị người khác dòm ngó.

Rõ ràng là tôi chưa chôn sống lão được

(Có thể tôi chỉ đánh ngã lão thôi); nhưng việc tôi dám cả gan cố tình

Chôn sống lão đã chạm đến lòng tự tôn của lão rồi.

Lão đã lủi thủi về nhà để tránh mặt tôi.

Lão trốn biệt tụi tôi suốt cả buổi chiều hôm đó.

Chúng tôi thay lão làm nốt đống cỏ. Lát sau chúng tôi thấy lão

Đang lom khom hái đậu ngoài vườn:

Lão ta chẳng thể nào ngồi yên mà không làm việc gì đó cho đành.”

“Anh không thấy nhẹ nhõm vì lão ta chưa chết đấy chứ?”

“Không! mà đồng thời tôi cũng chẳng biết nữa—thật khó mà nói được.

Tôi đã thực sự định tống cổ cho lão chầu diêm vương rồi còn gì.”

“Anh ra tay vụng về thật đấy. Lão có sa thải anh không?”

“Sa thải tôi á? Không đời nào! Lão thừa biết tôi xử sự hoàn toàn chính xác.”