Lancaster đã sinh ra ông — một thị trấn nhỏ bé,

Một con người vĩ đại. Nơi đây chẳng mấy khi thấy ông

Trong những năm gần đây, dẫu ông vẫn giữ cơ ngơi cũ

Và gửi bọn trẻ về quê cùng người mẹ

Để tha hồ tung tăng giữa mùa hè — hơi hoang dã một chút.

Thỉnh thoảng ông về đoàn tụ vài ba ngày

Và gặp lại những người bạn cũ mà chẳng tài nào gần gũi nổi.

Họ bắt gặp ông ở cửa hàng bách hóa vào ban đêm,

Bận rộn với một bọc thư từ ngập ngẩng,

Vừa săm soi bức thư in sẵn vừa trò chuyện.

Họ có vẻ dè chừng. Ông chẳng muốn thế chút nào:

Dẫu là một học giả lớn, ông vẫn là người theo chủ nghĩa dân chủ,

Nếu không tận đáy lòng, thì ít ra cũng về nguyên tắc.

Mới đây, khi trên đường đến Lancaster,

Chuyến tàu của ông bị muộn nên lỡ một chuyến khác,

Và phải đợi bốn tiếng đồng hồ ở ngã ba Woodsville

Sau mười một giờ đêm. Quá mệt mỏi

Không thể chịu đựng nổi việc ngồi lì chờ đợi,

Ông tìm đến một nhà trọ để xin nghỉ qua đêm.

"Hết phòng," người nhân viên trực đêm nói. "Trừ phi——"

Woodsville là nơi của những tiếng réo và ngọn đèn lồng lang thang,

Của những cỗ xe rung lắc — và chỉ có độc nhất một nhà trọ.

"Anh vừa nói 'trừ phi'."

"Trừ phi anh không ngại

Chia sẻ phòng với người khác."

"Ai thế?"

"Một người đàn ông."

"Tôi mong là thế. Người thế nào?"

"Tôi biết hắn: hắn ổn cả. Người ra người chứ.

Giường riêng hẳn hoi, dĩ nhiên anh hiểu cho."

Nhân viên trực đêm chớp mắt thách thức ông.

"Thế kẻ đang ngủ trên ghế phòng giấy kia là ai?

Hắn đã từ chối cơ hội này của tôi à?"

"Hắn sợ bị cướp hoặc bị sát hại.

Anh thấy sao?"

"Tôi buộc phải có chỗ ngủ thôi."

Nhân viên trực đêm dẫn ông lên ba tầng lầu

Rồi rẽ vào một hành lang hẹp chật ních những cửa phòng,

Đến cánh cửa cuối cùng, hắn gõ rồi bước vào.

"Lafe, có một anh chàng muốn chia phòng với cậu đây."

"Cứ bảo hắn vào đây. Tôi chẳng sợ hắn đâu.

Tôi chưa say đến mức không tự lo nổi cho mình."

Nhân viên trực đêm đặt phịch một chiếc khung giường xuống sát chân.

"Cái này sẽ là của anh. Chúc ngủ ngon," hắn nói rồi bỏ đi.

"Hình như tên anh ta là Lafe?"

"Đúng thế, Lafayette.

Anh đoán trúng ngay lần đầu. Còn anh?"

"Magoon.

Bác sĩ Magoon."

"Bác sĩ cơ à?"

"À, một nhà giáo."

"Giáo sư chuyên đi giải mấy bài toán đố hóc búa chắc?

Từ từ đã, có chuyện này tự dưng tôi quên mất

Mà định bụng sẽ hỏi người đầu tiên

Có học thức nào mà tôi tình cờ gặp phải.

Lát nữa tôi hỏi — đừng để tôi quên nhé."

Vị Bác sĩ nhìn Lafe rồi vội quay đi.

Một con người ư? Đúng hơn là một con thú. Trần trụi từ thắt lưng trở lên,

Hắn ngồi đó, ngấn mỡ và nhễ nhại dưới ánh đèn,

Đang loay hoay cài cúc chiếc áo sơ mi được là ủi phẳng phiu.

"Tôi đang đổi sang áo sơ mi cỡ lớn hơn.

Dạo này tôi thấy người khó chịu làm sao; từ khó chịu chẳng diễn tả hết được.

Tối nay tôi mới tìm ra nguyên nhân là gì:

Tôi cứ ngộp thở như một cái cây non trong vườn ươm

Khi nó lớn vượt cả vòng kẽm mang tên mình.

Trước đây tôi cứ đổ thừa cho đợt nắng nóng kéo dài.

Hóa ra chẳng có gì ngoài sự ngần ngại ngốc nghếch của tôi,

Cứ không muốn thừa nhận là mình đã mập lên một cỡ.

Cỡ mười tám đấy. Anh mặc cỡ mấy?"

Vị Bác sĩ nghẹn cổ họng đầy kinh hãi.

"Ồ — à — mười bốn — mười bốn."

"Mười bốn! Anh nói thật đấy chứ!

Tôi còn nhớ thời mình mặc cỡ mười bốn.

Tính ra ở nhà chắc tôi còn giữ

Hơn một trăm chiếc cổ áo cỡ mười bốn.

Thật phí hoài nếu vứt đi hết. Anh nên lấy chúng đi.

Của anh đấy, cứ tự nhiên; để tôi gửi chúng cho anh.

Sao anh cứ đứng lò cò trên một chân thế kia?

Anh chẳng tiến thêm được bước nào so với chỗ thằng Kike bỏ lại cả.

Trông anh cứ như đang tiếc vì đã đến đây vậy.

Ngồi xuống đi hoặc nằm xuống đi, bạn tôi ơi; anh làm tôi thấy căng thẳng quá."

Vị Bác sĩ lủi thủi lao đi

Và tựa lưng vào một chiếc gối để cố thủ.

"Không được nằm thế, mang cả giày lên giường trắng của Kike chứ lị.

Anh không nghỉ ngơi kiểu đó được đâu. Để tôi cởi giày ra cho."

"Xin đừng chạm vào tôi — tôi bảo, xin đừng chạm vào tôi.

Tôi không cần anh phục vụ lên giường đâu, anh bạn."

"Tùy anh vậy. Muốn sao chiều thế nhé.

'Anh bạn' cơ à? Anh ăn nói hệt như một giáo sư.

Dù sao đi nữa, nhắc đến chuyện ai sợ ai,

Tôi nghĩ mình có nhiều thứ để mất hơn anh

Nếu có chuyện chẳng lành xảy ra.

Ai mà thèm cắt cái cổ áo cỡ mười của anh chứ!

Hãy ngửa bài ra xem như bằng chứng

Cho lòng tốt đi. Đây có chín mươi đô la.

Nào, nếu anh không sợ."

"Tôi chẳng sợ.

Đây có năm đô: tôi chỉ mang từng đấy thôi."

"Tôi lục soát anh được chứ?

Anh dịch sang đâu thế? Ngồi yên nào.

Tốt hơn là anh nên nhét tiền xuống dưới người

Và nằm lên nó y như cách tôi vẫn làm

Mỗi khi ở cùng những kẻ tôi không tin tưởng vào ban đêm."

"Anh có tin tôi nếu tôi đặt nó ở đây —

Ngay trên tấm ga phủ — rằng tôi thực sự tin tưởng anh không?"

"Anh khéo nịnh đấy, ngài Thức Giả ạ. — Tôi là một người đi thu tiền.

Chín mươi đô này không phải của tôi — đừng có nghĩ ngợi vớ vẩn.

Tôi góp nhặt nó từng đô la một

Khắp các vùng quê cho tờ Báo Hàng Tuần,

Phát hành ở Bow. Anh biết tờ Báo Hàng Tuần chứ?"

"Biết nó từ hồi tôi còn trẻ."

"Thế thì anh biết tôi rồi.

Giờ chúng ta mới hợpạ nhau đấy — mới cùng trò chuyện chứ.

Tôi coi như là đại diện mặt trận cho tờ báo ấy.

Công việc của tôi là tìm hiểu xem người dân muốn gì:

Họ trả tiền cho nó, và vì thế họ xứng đáng nhận được những thứ đó.

Fairbanks, hắn bảo tôi thế này — hắn là chủ bút —

Hãy thăm dò dư luận đi — hắn bảo.

Gánh nặng đổ lên vai tôi khá nhiều sau khi tính toán mọi nhẽ.

Rắc rối duy nhất là chúng tôi bất đồng

Về chính trị: Tôi là Đảng viên Dân chủ xứ Vermont —

Anh biết thế nào là rặt một màu rồi đấy;

Còn tờ Báo thì từ trước đến nay vẫn theo phái Cộng hòa.

Fairbanks bảo tôi rằng, 'Hãy giúp chúng tôi năm nay đi,'

Ý hắn 'chúng tôi' là lá phiếu của bọn họ. 'Không,' tôi đáp,

'Tôi không thể và sẽ không làm thế. Các anh cầm quyền đủ lâu rồi:

Đã đến lúc các anh phải quay lại và lôi kéo ủng hộ chúng tôi.

Các anh phải trả cho tôi nhiều hơn mười đô một tuần

Nếu muốn tôi vận động bầu cho Bill Taft.

Mà tôi nghi ngờ liệu mình có làm nổi không ấy chứ.'"

"Trông anh có vẻ định hình cả đường lối của tờ báo nhỉ."

"Anh thấy đấy, tôi thân với tất cả mọi người, biết tuốt mọi thứ.

Tôi hầu như thuộc làu từng mảnh đất của họ chẳng kém gì chủ nhà."

"Anh lái xe đi khắp nơi ư? Chắc là công việc thú vị lắm nhỉ."

"Đó là công việc làm ăn, nhưng tôi không thể chối cãi là nó rất vui.

Điều tôi thích nhất là dáng vẻ của những điền trang khác nhau,

Khi xe phóng ra từ một khúc rừng rậm,

Hoặc vượt qua một ngọn đồi hay vòng qua một khúc cua đột ngột.

Tôi thích nhìn mọi người dọn dẹp vào mùa xuân,

Cào rác trước sân, làm lụng quanh nhà.

Lúc sau họ tiến ra những cánh đồng xa hơn.

Đôi khi mọi thứ đều đóng cửa trừ mỗi cái chuồng ngựa;

Cả nhà kéo nhau ra tuốt cánh đồng cỏ phía sau.

Có cả xe chở cỏ khô đang trờ tới — khi nó đến.

Và muộn hơn nữa thì tất cả đều bị dồn vào trong nhà:

Những cánh đồng trụi thùi lùi như bãi cỏ, những mảnh vườn

Trụi trơ đất cát, những gốc cây táo

Chỉ còn lại roi với sào. Chẳng bóng người qua lại.

Tuy nhiên, ống khói vẫn nhả khói nghi ngút.

Và tôi ngả người ra phía sau tận hưởng chuyến đi. Tôi chỉ cầm cương

Khi có ai đó đi tới, còn con ngựa cái

Thích dừng lúc nào thì dừng: tôi chỉ bảo nó khi nào cần đi tiếp.

Tôi đã chiều hư Jemima theo nhiều hơn một cách.

Nó quen thói rẽ vào mọi ngôi nhà

Cứ như thể nó bị vẹo cột sống vậy,

Mặc cho tôi chẳng có việc gì ở đó.

Nó tưởng tôi thích giao du. Mà có lẽ tôi thích thật.

Dù vậy, hiếm khi tôi leo xuống xe trừ các bữa ăn.

Bà con tiếp đón tôi ngay từ bậc cửa nhà bếp,

Cả một đại gia đình túm tụm từ già đến trẻ."

"Người ta có thể nghĩ rằng họ không lấy gì làm vui vẻ

Khi thấy anh cho lắm bằng việc anh hào hứng gặp họ."

"Ồ,

Chỉ vì tôi muốn lấy một đô la của họ thôi. Tôi chẳng đòi hỏi

Bất cứ thứ gì họ không có. Tôi chưa từng giục giã đòi nợ ai.

Tôi cứ đến đấy, và họ có thể trả tiền nếu thích.

Tôi đi đâu chẳng có mục đích cụ thể: chỉ là tình cờ đi ngang qua.

Tiếc là chẳng có chiếc cốc nào để mời anh uống nước.

Tôi toàn uống trực tiếp từ chai — không giống phong cách của anh.

Tôi mời anh nhấp một ngụm nhé——?"

"Không, không, không, cảm ơn anh."

"Tùy anh vậy. Chúc sức khỏe anh nhé. —

Và giờ tôi phải rời anh một lát.

Có lẽ anh sẽ nghỉ ngơi thoải mái hơn khi tôi đi vắng —

Cứ nằm xuống đi — thả lỏng cơ thể và tranh thủ chợp mắt đi.

Nhưng trước đã — để xem nào — tôi định hỏi anh chuyện gì nhỉ?

Mấy chiếc cổ áo đó — tôi sẽ ghi địa chỉ người nhận là ai,

Lỡ như lúc tôi về mà anh chưa thức dậy?"

"Thật lòng đấy, bạn tôi ơi, tôi không thể nhận mấy thứ đó đâu. Anh — có thể cần đến chúng."

"Chẳng qua là khi nào tôi teo gầy đi, lúc ấy chúng cũng lỗi mốt rồi."

Nhưng thực sự tôi — tôi có quá nhiều cổ áo rồi."

"Tôi chẳng biết mình muốn tặng chúng cho ai hơn nữa.

Để không cũng chỉ ngả màu úa vàng đi thôi.

Nhưng tùy anh vậy, như người ta vẫn thường nói.

Tôi sẽ tắt đèn nhé. Anh đừng có đợi tôi:

Đêm nay tôi mới chỉ bắt đầu thôi. Anh cứ ngủ đi.

Tôi sẽ gõ cửa kiểu này và hé nhìn vào

Khi tôi quay lại để anh biết là ai.

Chẳng có gì khiến tôi sợ bằng những kẻ hay hoảng sợ.

Tôi không muốn anh nổ súng vào đầu tôi đâu.

Tôi mang cái chai này đi theo làm gì không biết?

Thôi nào, tranh thủ ngủ đi."

Hắn khép cửa lại.

Vị Bác sĩ trượt người thấp xuống chiếc gối.