"Căn phòng tiếng Trung" là một thí nghiệm tư duy do triết gia người Mỹ John Searle đề xuất vào năm 1980. Nội dung thí nghiệm là cho một người chỉ biết tiếng Anh vào một căn phòng gần như khép kín, chỉ có thể giao tiếp với bên ngoài qua một ô cửa nhỏ, và chỉ được giao tiếp bằng chữ viết chứ không phải bằng ngôn ngữ nói. Bên cạnh người này có một cuốn sách về chương trình dịch tiếng Trung. Những người khác gửi các mẩu giấy ghi chữ Hán vào phòng qua ô cửa nhỏ, người trong phòng dựa vào sách dịch có thể dịch những chữ này và hồi đáp bằng tiếng Trung. Ngay cả khi người này hoàn toàn không biết tiếng Trung, chỉ cần dựa vào cuốn sách đó cũng có thể khiến người ngoài phòng tưởng rằng anh ta tinh thông tiếng Trung.

Nhìn xem, sách, chỉ biết tiếng Anh, hai điều kiện này chẳng phải vừa khớp sao?

Searle dùng thí nghiệm tư duy này để phản kích lại Phép thử Turing, và ông ấy thực sự đã làm được. Hiện tại, mọi trí tuệ nhân tạo đều chưa thể phá vỡ xiềng xích của thí nghiệm "Căn phòng tiếng Trung". Đối với người đặt câu hỏi bên ngoài căn phòng, máy tính thể hiện ra những phản ứng thông minh, nhưng thực chất nó không hề hiểu rốt cuộc đã xảy ra chuyện gì.

Còn Phép thử Turing là thí nghiệm tư duy do Alan Turing đề xuất vào năm 1950, ý chỉ việc người kiểm tra và đối tượng được kiểm tra bị ngăn cách ở xa nhau, giao tiếp với nhau qua các thiết bị chuyên dụng như bàn phím. Nếu người kiểm tra không thể phán đoán đối tượng là người hay máy móc, thì chứng tỏ cỗ máy đó đã vượt qua phép thử, có thể coi đối tượng sở hữu trí thông minh tương đương con người.

Con tinh linh này có thể khiến độc giả lầm tưởng là một con người, một kẻ thích nghịch ngợm. Nếu nó thực sự là một trí tuệ nhân tạo, chắc chắn phải tính là đã vượt qua Phép thử Turing.

Thế nhưng, vượt qua Phép thử Turing đã được coi là trí tuệ nhân tạo chưa? Searle dùng thí nghiệm tư duy "Căn phòng tiếng Trung" để trả lời là "Không".

Tia lửa tạo ra từ sự va chạm giữa các thí nghiệm tư duy của hai vị đại thần cách nhau 30 năm này đủ để viết thành một cuốn chuyên khảo dày cộp. Trương Tử An cũng chỉ nghe phong thanh qua loa mà thôi.

Còn tại sao lại là "Căn phòng tiếng Trung" chứ không phải tiếng Bồ Đào Nha hay tiếng Đức, là vì người phương Tây thường cho rằng tiếng Trung khó như thiên thư, căn bản không phải thứ con người có thể học được...

Thí nghiệm tư duy "Căn phòng tiếng Trung" tuy không nổi tiếng bằng con mèo của Schrödinger, nhưng trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và máy tính thì không ai là không biết.

Phỏng đoán của Trương Tử An chỉ dừng lại trong đầu một lát rồi bị chính anh phủ nhận, vì quá khiên cưỡng.

Thứ nhất, thí nghiệm tư duy "Căn phòng tiếng Trung" tuy thỏa mãn hai điều kiện là "sách" và "tiếng Anh", nhưng bản thân thí nghiệm không liên quan gì đến động vật.

Thứ hai, AlphaGo chỉ là cách gọi đùa của người Trung Quốc về siêu máy tính AlphaGo, do cách phát âm "chó" (dog) và "go" gần như giống hệt nhau nên mới lan truyền, thực chất AlphaGo căn bản không phải là chó.

Cuối cùng, giả sử quả thực có một con chó tên là Alpha trở thành tinh linh, nhưng trí tuệ nhân tạo đang trên đà phát triển mạnh mẽ, đang trong giai đoạn đi lên rực rỡ, lượng lớn vốn và công nghệ đổ vào lĩnh vực này, tất cả mọi người đều lạc quan về triển vọng phát triển của trí tuệ nhân tạo trong thế kỷ 21, vậy nên sức mạnh tín ngưỡng của con chó Alpha này lẽ ra phải không ngừng tụ lại, sao có thể tiêu tán nhanh chóng được?

Tổng hợp ba điểm trên, Trương Tử An khẳng định phỏng đoán của mình sai, con tinh linh này không phải tinh linh trí tuệ nhân tạo.

Hơn nữa...

Nếu trong game có một tinh linh thực sự là trí tuệ nhân tạo, thì chắc chắn phải là "Tinh linh Dẫn đường".

AlphaGo không xứng đáng trở thành tinh linh, chỉ là giai đoạn sơ khai của trí tuệ nhân tạo mà thôi, đẳng cấp chưa tới.

"Tinh linh Dẫn đường, cô có đó không?" Anh khẽ nói với điện thoại, đồng thời hủy trạng thái im lặng, điều chỉnh âm lượng xuống mức cực nhỏ.

[Tinh linh Dẫn đường]: Sẵn sàng phục vụ bạn bất cứ lúc nào.

"Cô là trí tuệ nhân tạo à?" Anh hỏi lại.

[Tinh linh Dẫn đường]: Tôi là tinh linh dẫn đường của bạn.

Câu trả lời kín kẽ mà lại đầy phong thái lạnh lùng như vậy khiến Trương Tử An lúc mới tải trò chơi này về còn tưởng Tinh linh Dẫn đường là dịch vụ khách hàng nhân tạo trực 24/7, nên Tinh linh Dẫn đường đích thị là đã vượt qua Phép thử Turing.

Cụ ông nọ đang đọc sách, ánh mắt liếc thấy Trương Tử An cầm điện thoại nói chuyện, liền tốt bụng nhắc nhở: "Chàng trai, ở đây không được dùng điện thoại đâu."

Trương Tử An mỉm cười, tắt màn hình điện thoại, "Cháu biết rồi ạ."

Ánh mắt anh lại quay về màn hình máy tính, thấy những câu hỏi dồn dập của các khách quen đã tạm lắng xuống, liền dùng tiếng Anh đặt câu hỏi thứ hai.

[Đại soái bức]: Sách gì?

Phòng chat không cung cấp tính năng chat riêng, mọi cuộc đối thoại đều phải tiến hành dưới con mắt của bàn dân thiên hạ.

Rất nhanh, con tinh linh này cũng trả lời bằng tiếng Anh, vẫn là xen lẫn giữa một chuỗi dài các con số, đọc vừa tốn sức vừa chướng mắt.

[1415926]: Sách của tôi, tôi muốn cuốn sách của tôi.

[Đại soái bức]: Cuốn sách này quan trọng lắm sao?

[1415926]: Không có sách, tôi sẽ biến mất khỏi thế giới này.

Thấy vậy, lòng Trương Tử An cuối cùng cũng thông suốt, hóa ra là thế, xem ra cuốn sách này chính là chìa khóa để thu phục con tinh linh này.

Những người khác phần lớn không nghĩ như vậy, trong mắt họ, kẻ này hoàn toàn đang nói chuyện giật gân để thu hút sự chú ý, biết đâu lát nữa còn đòi quyên góp gì đó. Họ đều là những kẻ nghiện sách, nhưng dù vậy cũng sẽ không thốt ra mấy lời quỷ quái kiểu như "không có sách thì tôi chết".

Trương Tử An rất rõ ý nghĩa của "biến mất" và "chết" là không giống nhau, không thể đánh đồng, nhưng những người khác thì không biết.

Cũng có người cho rằng kẻ bày trò này có thể mắc bệnh tâm lý, đặc biệt là những cô gái như coo nên đã nảy sinh chút lòng thương cảm.

[coo]: Tên sách là gì? Chúng tôi có thể giúp bạn tìm thử.

[1415926]: Không có tên.

[coo]: Không có tên sách? Vậy ít nhất nội dung kể về cái gì thì phải biết chứ?

Đối với những mọt sách ngày ngày ngâm mình trong thư viện như họ, tìm sách chính là sở trường, ngay cả nhân viên thư viện cũng chưa chắc đã giỏi tìm sách bằng họ. coo và những người khác rất tự tin, chỉ cần kẻ bày trò nói ra nội dung cuốn sách, họ có thể thu hẹp phạm vi trong mức chấp nhận được, rồi sau đó tập hợp trí tuệ mọi người để sàng lọc.

Về phương diện này Trương Tử An tự biết mình không bằng họ, nên lặng lẽ đứng xem.

[1415926]: Cuộc sống, Vũ trụ và Mọi thứ.

[coo]: A ha! Cuốn này tôi đọc rồi nè! Còn bảo không có tên sách? Chẳng phải đây là tập ba của bộ "Hướng dẫn du lịch thiên hà" do Douglas Adams viết sao! Chờ đấy, tôi tìm ngay cho bạn!

Không chỉ cô ấy, nhiều khách quen cũng từng đọc bộ tiểu thuyết khoa học viễn tưởng kinh điển này, vài người rời khỏi ghế, cùng hành động với coo, lướt nhanh qua người Trương Tử An để đi về phía cầu thang, có người lên tầng hai tìm bản tiếng Trung, có người lên tầng ba tìm bản tiếng Anh và các ngôn ngữ khác. Bình thường họ không nhiệt tình và hành động mau lẹ đến thế, lần này chỉ muốn nhân cơ hội này nhìn mặt kẻ bày trò xem sao—anh tự xưng là không có sách sẽ chết, vậy chúng tôi tìm sách cho anh, thì kiểu gì anh cũng phải tới lấy sách chứ?

Trương Tử An ngồi trên ghế không nhúc nhích, tiếp tục suy tư.

Anh cảm thấy sự việc không đơn giản như vậy, nếu không thì độ khó thu phục con tinh linh này đã không cao đến mức cực hạn.