Hãy nói Tạ Vân Nhạc vai đeo hành trang, xuống tới chân núi Di Lạc, quay đầu nhìn lại, nghĩ tới chuyến đi này không biết ngày nào mới trở lại chỗ đã sống mười ba năm qua, trong lòng âu sầu, khẽ thở dài quay người đi thẳng lên đường.
Từ núi Di Lạc đi về phía Nam ba mươi dặm, tới chợ Long Khẩu. Từ nơi đây tới Cống Châu phải đi một trăm sáu mươi dặm đường thủy lộ.
Tạ Vân Nhạc tới Long Khẩu vừa gặp ngày phiên chợ, dân các làng lân cận đi chợ đông như ngày hội, bốn năm nghìn người chật ních trên phố Ma Thạch.
Chàng phải len lỏi mãi mới đi tới một tửu quán, gọi qua loa vài món ăn cho đỡ đói, ngồi tựa tường nghĩ ngợi: “Ta phải định trước hành trình, có lẽ nên đi đường thủy ra tỉnh, ngoài tỉnh là phủ Nam Xương, nơi tụ họp đông đảo các văn nhân võ sĩ”.
Theo lời dạy bảo của ân sư, muốn dò hỏi hành tung của các nhân vật trong giang hồ thì phải hỏi các tiêu cục (nhà chuyên môn nhận bảo vệ hành khách và hàng hóa) hay các bang hội. Khi tới đó, với võ nghệ của ta, muốn tìm việc làm trong tiêu cục, chắc không đến nỗi khó khăn. Bằng không, ta đi về phía Tây, vào Tứ Xuyên, tế lễ ngôi mộ của mẹ ta, rồi tìm kiếm manh mối kẻ thù năm xưa cũng được. Nghĩ đoạn, chàng gọi điếm tiểu nhị tới, hỏi có thuyền nào chở khách không? Tên tiểu nhị tủm tỉm cười trả lời:
- Thưa tướng công, mấy ngày hôm nay không có thuyền nào chở khách cả, nếu tướng công muốn đi thì chú họ của tiểu nhân có một chiếc thuyền lớn, trưa ngày hôm nay sẽ đi thẳng ra tỉnh. Tiểu nhân xin giới thiệu cho.
Nói xong tên tiểu nhị ra ngoài phố gọi một người nhà quê tới, dặn dò mấy câu rồi đưa vào trong tửu điếm giới thiệu. Thỏa thuận tiền nong xong, Tạ Vân Nhạc gọi tiểu nhị lại trả tiền cơm nước rồi theo người nọ ra ngoài bến đò. Trước khi đi, chàng thưởng cho tiểu nhị một lạng bạc, hắn cả mừng, tiễn chàng ra tận cửa điếm.
Trên sông thuyền ghe đậu san sát có tới hai ba trăm chiếc. Tạ Vân Nhạc theo người nhà quê qua mấy chục chiếc đậu gần bến rồi mới tới chiếc thuyền lớn của người nọ.
Chủ chiếc thuyền đó họ Trương, là một nhà buôn thật thà chất phác, là chú họ của tên tiểu nhị, nghe thấy người nhà quê nói ý muốn của Vân Nhạc, liền trả lời:
- Tôi rất hoan nghênh, từ đây tới tỉnh thành tuy hơn ngàn dặm thật, nhưng thuận buồm xuôi gió thì hai mươi ngày thì tới.
Nói đoạn, chủ thuyền dẫn Vân Nhạc vào trong khoang, thì ra trong chiếc thuyền lớn ấy có tám khoang nhỏ. Phía trước bốn và phía sau bốn, còn cái khoang lớn ở giữa để làm phòng ăn, một cái ở phía đuôi để cho phu thuyền ngủ, còn ba khoang đều chồng chất đầy những da cừu, thuốc lá và các thứ thổ sản chở đi tỉnh thành bán. Phía đằng mũi là hai cái khoang cho chủ thuyền và gia quyến ở, còn hai cái bỏ không. Thấy cái khoang thứ tư đằng mũi ra vào rất tiện, Vân Nhạc liền chọn cái khoang đó.
Vào trong khoang, Vân Nhạc thấy có cửa sổ, rộng rãi, khoáng đạt sạch sẽ vô cùng, trong lòng mừng thầm, lại trở ra cảm tạ chủ thuyền. Thuyền nhổ neo khởi hành, Vân Nhạc hay đứng trên mũi thuyền ngắm phong cảnh khoan khoái vô cùng.
Vài ngày sau chàng đã học được các mánh lới chở thuyền và những thuật ngữ, thỉnh thoảng cũng ra giúp các phu thuyền một tay. Ngoài ra, chàng cứ đóng kín cửa khoang luyện tập tọa công, ôn lại Di Lạc và Quy Nguyên hai thần công. Hễ tới một thị trấn nào, thuyền đậu lại bến là chàng lên bờ tìm nơi thanh vắng ôn lại kiếm, chưởng một hồi, rồi mới về thuyền, không bao giờ đi chơi với ai trên bờ cả.
Lâu ngày, các người trên thuyền đều cảm thấy tính tình của chàng kỳ lạ lắm, nhưng thấy chàng hòa nhã lễ phép nên không ghét bỏ. Nửa tháng sau, thuyền đã đi được hơn sáu trăm dặm rồi, tuy nước xuôi, nhưng ngược gió, mỗi ngày chỉ đi được hai ba mươi dặm thôi, có khi gió lớn quá, thuyền cứ đứng yên một chỗ, tất cả phu thuyền phải lên bờ kéo.
Cũng may, Tạ Vân Nhạc không có việc cần, nên không vội lắm, cứ thản nhiên chờ đợi.
Qua phủ Lư Linh, các thuyền phải liên kết thành bang mới dám đi. Hai mươi mấy chiếc thuyền nối đuôi nhau dài dằng dặc, mỗi khi tạm nghỉ, các thuyền quay quần lại, khói bốc lên như một đám cháy, tiếng người ồn ào náo động cả một vùng, vui vẻ náo nhiệt vô cùng.
Cô đơn từ thuở nhỏ, nay thấy lũ trẻ của các thuyền tụ lại vui chơi, Vân Nhạc cũng tham dự chơi trò bịt mắt bắt dê vv… Chiếc thuyền lân cận có một tiêu sư tên là Lý Đại Minh, tuổi trạc bốn mươi, mặt tròn trĩnh, thấy ai cũng tươi cười, lúc nào gặp Vân Nhạc cũng chào hỏi ân cần.
Vài ba ngày sau, hai người đã quen nhau, thường thường sang thuyền nhau trò chuyện, nhậu nhẹt. Chuyện gì cũng nói tới, riêng võ nghệ, là Vân Nhạc tuyệt nhiên không nói nửa lời.
Tạ Vân Nhạc thấy Lý Đại Minh nhận là tiêu sư, để ý xem thấy thân hình họ Lý vạm vỡ, bắp thịt nở nang, hai tay cứng cáp, hình như môn ngoại công đã có sáu bảy mươi phần trăm kinh nghiệm. Tuy người thô lỗ, Lý Đại Minh rất thành thật chất phác, nên Vân Nhạc muốn kết giao để mong dò biết tin tức kẻ thù hoặc chuyện dĩ vãng của cha mình.
Lý Đại Minh lăn lộn trên giang hồ đã lâu mới dưỡng thành tính khí hào phóng hiếu khách, thấy Tạ Vân Nhạc khôi ngô tuấn tú, văn vẻ nho nhã, nên có thiện cảm ngay. Nhiều lúc chuyện trò tới võ lâm biến cố, Lý Đại Minh đem chuyện gặp gỡ trong khi bảo tiêu ra khoe khoang, Tạ Vân Nhạc chỉ mỉm cười, ngẫu nhiên chàng cũng có tham gia một vài câu, nhưng chỉ nói những câu tán dương thôi.
Chàng tự hiểu dò hỏi chuyện dĩ vãng của cha mình ngay, nhỡ đối phương hay biết lại nghi ngờ mình thì hỏng hết kế hoạch đã định.
Võ công của Tạ Vân Nhạc bây giờ có thể nói là đã tới chốn tột mức, vì chưa hề giao chiến với ai, nên vẫn chưa biết mình giỏi tới mức nào. Người thường luyện nội công tới mức đầy kinh nghiệm là hai huyệt thái dương nở nang phồng lên. Nhưng chàng lại khác hẳn, vì Quy Nguyên Tọa Công khiến khí thần đều nội liễm, chỉ có hai mắt thần quang chói lọi, kỳ dư đều như người thường. Vì vậy lão luyện như Lý Đại Minh cũng không biết được chàng là người có võ công tuyệt học.
Một hôm, Lý Đại Minh đột nhiên hỏi Tạ Vân Nhạc rằng:
- Lần này đệ ra tỉnh thành đi thăm bà con hay là chuẩn bị đi thi? Vân Nhạc cả cười một hồi rồi nói:
- Lý huynh, có ai lại cuối năm mùa đông này chuẩn bị đi thi chớ? Chắc huynh định nói đùa đệ phải không? Lý Đại Minh mặt đỏ bừng, có vẻ ngượng trả lời:
- Hiền đệ chớ hiểu lầm câu hỏi của ngu huynh. Vì xưa nay vẫn có người nửa năm hay một năm trước đã ra ngoài tỉnh thành sửa soạn thi cử rồi. Cho tới thi xong mới về nhà. Tôi cũng tưởng chú như những người khác nên mới hỏi như thế.
Nghe thấy Lý Đại Minh nói như vậy, Vân Nhạc nghĩ thầm: “Mình mới bước chân vào đời, không hiểu tí gì. Sau này nói chuyện ta phải cẩn thận mới được. Hôm nọ y đã hỏi ta một lần rồi, ta trả lời ra tỉnh đi thăm một thắng cảnh ở ngoài đó, y có vẻ không tin, cho nên hôm nay mới hỏi lại vấn đề ấy”. Nghĩ đoạn chàng cười nói:
- Lý huynh, tiểu đệ nói đùa đấy thôi, xin chớ có trách cứ nhé? Từ hồi nhỏ đệ đã bính thừa gia huấn, cấm không được làm quan. Lần này tiên phụ đã khuất núi, trước khi tắt thở có trối lại bảo phải ra ngoài tỉnh tìm việc làm, chớ không có ý gì khác cả.
Lý Đại Minh vỗ đùi đánh “bốp” một cái, ha hả cười nói:
- Hiền đệ sao không sớm cho ta hay. Không phải Lý Đại Minh này nói khoác, ta quen biết rất nhiều, giới thiệu việc làm cho chú thật dễ như trở bàn tay… À, ta nghĩ ra một việc… Ba tháng trước đây, kế toán viên của tệ tiêu cục tạ thế, chưa có người thay, không biết bây giờ đã có ai làm chưa? Nếu chưa, tôi có thể giới thiệu chú vào làm. Ông chủ tin tôi lắm, tôi đã nói tất phải được.
Tạ Vân Nhạc vội đứng dậy chắp tay cảm tạ nói:
- Được như vậy, đệ xin cảm tạ trước.
Lý Đại Minh cười nói:
- Chúng ta là anh em chí thân, hà tất chú phải khách sáo như vậy. Nào để tôi mời chú cạn một chén.
Nói xong, hai người mời rượu lẫn nhau.
Thuyền qua trấn Chương Thụ, tiết trời càng xấu thêm, gió Bắc lại thổi mạnh hơn trước, mưa tuyết xuống liên miên phủ khắp mọi nơi, tất cả nhà cửa, cánh đồng, rừng núi ở hai bên bờ đều trắng xóa, bốn bề không thấy một bóng người lai vãng, cảnh vật càng tiêu điều thêm. Vân Nhạc ra ngoài thưởng tuyết, miệng ngâm nga những bài thơ tả cảnh tuyết của người xưa. Lý Đại Minh trông thấy, nghĩ thầm: “Nho hủ có khác, cảnh tuyết đẹp đẽ gì mà y cũng chịu khó ra xem”.
Ngày qua tháng lại, tới ngày hai mươi sáu tháng chạp mới đến tỉnh thành, Tạ Vân Nhạc theo Lý Đại Minh lên bờ. Chàng chỉ có một bọc hành lý thôi, nên muốn đi đâu cũng dễ dàng.
