Trận địa pháo của chúng tôi vẫn còn đấy. Có thể các anh bộ đội chấp thuận ý kiến của chúng tôi, cứ để khẩu đội nhỏ tuổi của chúng tôi tồn tại song song với các anh, mục đích là để thử thách chúng tôi. Cũng còn một lẽ nữa là mấy hôm nay các anh bận rộn đối phó với bọn địch. Theo tin mật ở trên thông báo xuống: Chắc chắn sau cầu Gia Bảy là nhà máy điện Cao Ngạn. Không biết chúng dò được nơi sơ tán của nhà máy điện chưa? Nếu rồi thì trận địa pháo của chúng tôi và các chú bộ đội sẽ có việc làm rồi đây. Máy bay F4H của chúng bay vòng quanh trận địa của chúng tôi, có nghĩa là chúng đang thám thính không phận của nhà máy điện Cao Ngạn. Chúng không biết được nhà máy điện đã sơ tán. Những tổ máy chính chuyển về chân núi Voi, đây mới là con tim của dòng điện. Thực ra chúng đánh cầu Gia Bảy nhưng cầu đã sập đâu. Mấy cái hố bom sâu hoắm mà tôi nhìn thấy ở đầu cầu, các anh chị bộ đội, dân quân tự vệ đã vá và san lấp xong. Cầu vẫn thông. Xe vẫn qua, mạch máu giao thông tiếp viện cho chiến trường vẫn chảy! Mấy hôm nay địch bay qua bay lại liên tục. Chắc chắn chúng đang có một ý đồ gì lớn lắm đây!

Đài truyền thanh thị xã được mắc ngay đầu xóm, những thông tin hằng ngày chúng tôi đều được cập nhật. Hôm địch đánh cầu Gia Bảy, ta bắn rơi được một máy bay của chúng. Sự hi sinh của một số chiến sĩ trong trận này đã giữ cho cây cầu vẫn đứng vững hiên ngang. Cây cầu vẫn ngạo nghễ đứng đó để đón mọi người qua lại. Hàng vẫn chuyển qua cầu ra tiền phương! Một điều chắc chắn là những trận chiến mới sẽ diễn ra vô cùng ác liệt. Nghe lời các anh, chúng tôi ngụy trang trận địa thật kĩ càng. Những chiếc lá ngụy trang chỉ hơi héo, chúng tôi lại thay ngay. Tôi nghĩ, dù địch có trăm con mắt cũng không thể phát hiện ra chúng tôi. Chúng tôi còn có sáng kiến trồng cây sim, mua trên những chỗ đất trống. Vậy cho nên cây trên trận địa chúng tôi không bao giờ héo. Chỉ có khẩu pháo là phải ngụy trang mà thôi.

Bọn địch hoạt động rất có quy luật. Tôi cho như vậy là không tốt, chúng tôi có thể đối phó với chúng. Thường thì chúng bay vào những buổi trưa. Có thể do sân bay của chúng ở xa nên buổi trưa bay vào để còn có thời gian bay ra chăng?  Thường mỗi khi có kẻng của các anh bộ đội báo động là chúng tôi biết máy bay địch sắp đến. Chúng tôi chạy lên chiếm lĩnh trận địa xong đâu đấy thì đài truyền thanh mới báo động. Hôm nay cũng vậy, chúng tôi đã yên vị trên mâm pháo của mình thì đài truyền thanh vang vang:

- “Đồng bào chú ý… Đồng bào chú ý! Máy bay địch còn cách thị xã 100 kilômet, Các lực lượng vũ trang chuẩn bị chiến đấu. Đồng bào mau chóng tìm nơi trú ẩn…”

Tôi quen lắm với những âm thanh này ngay từ khi còn ở Hà Nội. Vẫn cái triết lí của bố tôi: “Báo động chưa chắc địch tới. Địch tới chưa chắc nó ném bom. Ném bom chưa chắc đã trúng. Trúng chưa chắc đã chết…” Cứ thế, tôi yên tâm với vị trí anh đo xa của mình. Ai cũng đã vào vị trí chiến đấu. Thằng Vòong cầm lá cờ lệnh trông rất oai. Nó có lẽ oai nhất. Nó là khẩu đội trưởng mà! Chỉ riêng đội quân tiếp đạn thì thất nghiệp. Có đạn đâu mà tiếp! Cho nên bọn tiếp đạn, trong đó có cái Trong chỉ đứng chơi, xem chúng tôi thao tác, nhìn máy bay…

Nhìn xa xa sang trận địa của các anh bộ đội, khẩu pháo quay đầu tứ tung. Tôi đoán khẩu pháo của các anh quay hướng theo máy bay địch. Tôi nhìn lên trời, từng đoàn máy bay địch mỗi tốp ba chiếc nối đuôi nhau. Hai tốp đầu là máy bay tiêm kích F4H. Mấy tốp sau là máy bay F105. Chắc chắn nó ném bom đâu đó. Một lúc lâu sau, những tiếng nổ ình ình vọng lại. Chắc là nó ném bom nhà mày điện Cao Ngạn rồi. Những chiếc máy bay ném bom xong, chúng lại vẫn hàng lối cũ bay về! Đúng là chúng nó không biết rằng nhà máy điện đã sơ tán đến chỗ chúng tôi đang bảo vệ!

Đoàng! Đoàng! Đoàng!.. Trận địa pháo của các anh bộ đội phát hỏa. Vậy là các anh bắt đầu bắn. Tôi dõi theo. Những điểm xạ như pháo nổ toang xung quanh máy bay địch. Chúng tôi cũng bắn, những tiếng đoàng, đoàng phát ra từ miệng chúng tôi… Bọn địch chắc đã phát hiện ra những khẩu pháo dưới mặt đất bắn chúng. Chúng bắt đầu vòng lại. Chúng bắt đầu cắt bom. Kinh nghiệm của các anh cho biết. Nếu chúng ta nhìn thấy máy bay cắt bom, tức là chúng không đánh trúng mình, mình không bị làm sao. Chỉ khi nào nhìn bom rơi hình quả bưởi là chắc bom rơi vào mình! Vậy là chúng đã phát hiện ra nhà máy điện sơ tán rồi chăng? Những tiếng nổ rõ hơn. Các anh lại bắn lên. Tôi nhìn thấy một chiếc máy bay bốc cháy. Cả bọn chúng tôi đều nhìn thấy chiếc máy bay đó trúng đạn. Nó chao đảo nghiêng nghiêng rồi bốc khói. Tất cả chúng tôi nhảy lên reo hò… Thằng Vòong cầm chiếc cờ đỏ quay tít. Nó huơ huơ rất giống anh Đại đội trưởng. Cái thằng, mới chỉ là khẩu đội trưởng mà lại làm động tác đại đội, Đúng là khi thắng lợi, vui mừng, người ta hay quên nhiệm vụ của mình. Tôi cũng vậy. Hạ máy đo xa xuống để ngang trên ngực. Tôi nhìn thật rõ cái máy bay trúng đạn. Nhưng rồi kìa một quả bom hướng về phía chúng tôi. Đúng hơn là quả bom ấy đang nhằm đầu tôi rơi xuống. Bởi như tôi kể trên, nếu nhìn thấy quả bom càng tròn bao nhiêu thì nghĩa là quả bom ấy nó sẽ rơi vào mình. Còn nếu nhìn thấy quả bom có cả thân thì... không bao giờ bom rơi nơi mình trú được! Tôi nhắm mắt lại. Tôi hình dung quả bom đang nhằm mình lao tới! Tôi nghe thấy bom rơi, nghe đến cộc một cái, thân tôi tan làm nghìn mảnh, tôi chết! Chết thật rồi!… Không còn biết gì nữa tôi vứt cái ống đo xa xuống đất, tôi chạy ra khỏi mâm pháo, cứ thế mình tôi cúi rạp, lom khom chạy như thằng mất hồn! Bom thật, nó nổ trước mắt tôi. Tôi chỉ kịp nhìn thấy cái Trong nhảy vào vị trí của tôi, nó nhặt cái ống đo xa lên. Nó thay vào vị trí của tôi. Trông nó hiên ngang đến lạ kì!... Tiếng nổ chát chúa xung quanh trận địa pháo của chúng tôi. Địch ném bom bi! Quả bom mà tôi nhìn thấy là quả bom bi mẹ. Khi nổ, quả bom bi mẹ nổ tung, hàng trăm quả bom bi con to bằng quả ổi to rơi tứ tung. Mỗi quả bom con mang sức công phá như một trái lựu đạn. Ác hơn là mỗi quả bom ấy vãi ra hàng nghìn viên bi. Nó sát thương bằng những viên bi găm vào cơ thể… Qủa bom bi mẹ chỉ còn là một cái thùng rỗng nên rơi rất chậm… Cả một vùng trận địa của chúng tôi và các anh ngập tràn trong khói bom. Bom bi là một vũ khí sát thương con người là chính. Địch rất dã man, nó định sát hại những pháo thủ chúng tôi. Tôi nằm cách mâm pháo không xa. Có lẽ thời gian chạy quá ngắn không đủ để tôi rời khỏi trung tâm điểm rơi của quả bom bi ấy, rồi nằm vật ra. Nếu tôi không kịp nằm, chắc tôi nhận được đòn là những viên bi của quả bom bi con. Tôi thấy hai tay cái Trong vẫn cầm ống đo xa nâng cao… Tiếng nổ của những quả bom bi con vẫn vang rền. Cái Trong bỗng khuỵu xuống. Nó hét lên một tiếng. Rồi nằm vật ra. Lúc này các pháo thủ của chúng tôi, đứa theo bản năng, đứa bị thương, tất cả đều chạy dạt ra, nằm vật xuống. Đang nằm, tôi thấy một vật nặng chùm lên người tôi. Tôi đẩy vật nặng ra. Trong khói bom, cát bụi, tôi nhận ra đó là thằng Bình. Thằng Bình lấy thân mình che cho tôi. Tôi hét lên: Sao mày lại ở đây? Chết cả nút bây giờ! Thằng Bình bình thản nói: Em che đạn cho anh!... Đúng là một hành động anh hùng. Em tôi như vậy mà tôi lại hèn nhát! Rõ là những chuyện về các chú: Bế Văn Đàn, Phan Đình Giót, La Văn Cầu… bố tôi kể lại ngấm vào thằng Bình chứ không phải tôi! Không đắn đo nữa, tôi đẩy thằng Bình ra, tôi chạy lại mâm pháo ôm chầm lấy cái Trong. Máu nó tuôn trào trên những vết thương do bi găm vào. Bụng, chân tay, ngực… nhiều chỗ loang máu. Cái Trong ngất đi trong tay tôi. Tôi gào lên: “Trong ơi! Em chết rồi! Em đã chết thay anh. Em đã hi sinh anh dũng! Nhẽ ra cái chết này dành cho anh! Anh là thằng đốn mạt! anh là thằng đào ngũ! Anh đã bỏ chạy! Anh thật đáng chết! Trong ơi, em hãy tha thứ cho anh!” Nhiều người xúm lại, kéo tôi ra. Các anh bộ đội cũng đã xuất hiện trên trận địa của chúng tôi. Các anh chuyển những bạn bị thương trong đó có Trong đi cấp cứu. Tim Trong vẫn đập nhưng rất yếu ớt. Tôi nhìn thấy loáng thoáng bong thằng Vện. Nó đến trước mắt tôi. Nó tới tấp tát không thương tiếc vào mặt tôi. Nó đấm đá túi bụi. Thằng Dùng cũng đánh tôi. Mọi người tới kéo mấy đứa ra. Có ai đó như anh Thiều quát to: “Giờ không phải lúc đánh nhau. Hãy cứu các bạn bị thương! Hãy chạy ra khỏi đây không chết hết bây giờ!” Tôi mềm nhũn như một đống thịt. Tôi không còn biết gì nữa… Tôi xứng đáng được nhận cái chết, không oan tí nào…

Tối đó, tôi tỉnh dậy trên giường của mình. Người đầu tiên tôi nhìn thấy là bà Ái. Sau khi tôi ngất, các anh chuyển tôi về nhà. Tim tôi vẫn đập, chỉ ngất đi sau trận đòn hội đồng của bọn thằng Vện. Bà Ái lấy khăn mặt ướt đắp trên trán cho tôi. Tôi thấy bên tôi còn hai người nữa, thằng Vĩnh và thằng Bình. Hai đứa ôm tôi khóc như mưa. Chúng nghĩ tôi đã chết! Thằng Vĩnh lấy hai tay vuốt mặt, vuốt tóc tôi. Nó còn áp má nóng hổi của nó vào má tôi, những mong tôi được tiếp sức bằng cái nhiệt ấm nhỏ nhoi ấy của mình. Tôi cảm thấy mình thật đáng chết, không xứng đáng nhận cái ân huệ của mọi người ban cho… Tôi khóc, nước mắt tôi ứa ra. Tôi nghĩ đến cái Trong. Tôi hỏi: “Bác Ái ơi! Cái Trong đâu rồi?”

Bà Ái kể, trận ấy trên đường tháo chạy, địch thả bom bi chỉ mong trút đi gánh nặng. Không ngờ bom lại rơi vào trận địa chúng tôi! Có mấy người bị thương nặng phải đưa cấp cứu ở bệnh viện chưa biết sống chết ra sao. Cái Trong bị nặng nhất, chắc không qua khỏi. Nó được bế lên ô tô, nó lả đi như tàu lá chuối héo. Tôi ân hận vô cùng. Tôi thấy căm thù bọn giặc dã man. Tôi căm thù cả tôi nữa. Tôi đáng chết. Tôi đập đầu vào thành giường. Tôi phải chết theo cái Trong. Thằng Bình, thằng Vĩnh ôm chặt lấy đầu tôi. Tôi nghẹn ngào trong tay chúng… Tôi lại ngất đi. Lâu sau tôi tỉnh lại. Tôi hỏi bà Ái, các bạn tôi đâu? Bà Ái nói, “chúng nó bảo thằng Vòong cũng bị thương, nhưng nhẹ thôi. Chúng nó rủ nhau về nhà thằng Vòong  rồi! Chúng nó bảo cháu là thằng đào ngũ, kì này phải đem ra xử tử hình! Chúng nó chờ cháu tỉnh lại là đem ra xử tại “tòa án binh”. Rõ vớ vẩn, nó đã thoát tay giặc lại bị chúng mày bắn, vậy thì ra cái gì?...” Sau lời kể của bà Ái, tôi lặng đi!

Thế đấy, trong cuộc sống có những việc làm chỉ do bản năng nhưng lúc nghĩ lại thì lại căm ghét mình: Sao lúc ấy mình lại làm việc đó nhỉ? Tôi thật đáng chết!