Chúng tôi đang ngồi chơi trong nhà bỗng thấy có tiếng nói quen quen ngoài sân. Nghe rõ như là tiếng bố tôi.
- Bà Ái có nhà không?... Đâu rồi?...
Tôi chạy ra thì là bố tôi thật. Ông đứng giữa sân mà nói oang oang. Tính ông là như vậy. Trông bộ dạng ông vẫn như anh vệ quốc quân ngày nào. Ba lô căng phồng trên lưng, đầu vẫn đội chiếc mũ cát. Hôm nay càng giống hơn khi ông cuốn quanh mình cái bao ruột tượng đựng gạo. Cái ruột tượng này mẹ tôi bảo vứt quách nó đi, cũ lắm rồi. Bố tôi bảo cứ giữ lại. Bởi nó là kỉ niệm một thời. Thế mà bây giờ nó được viêc. Nó giúp bố tôi mang gạo tiếp tế cho chúng tôi. Bố tôi bảo cái ruột tượng này có tên như thế vì nó như một cái ruột con voi. Tượng là voi mà. Các chú vệ quốc thường dùng nó để đựng gạo. Quấn quanh người hành quân dễ dàng mà lại không bị mỏi như xách túi gạo. Mang vác nặng là thế, lại đi tàu suốt đêm mà mặt ông cứ tỉnh bơ như không! Ông vẫn cứ cười cười, nói nói…
Ông vừa vào nhà thì bà Ái cũng vừa gạt xong lửa chảo chè chạy ra. Chè mà không gạt lửa thì chỉ có nước cháy đen. Bá Ái chay đến đỡ ba lô cho ông. Vừa làm bà vừa nói:
- Rõ khổ, mang vác gì mà lắm thế này! Lại cả gạo nữa. Đã bảo là không phải mang gạo, ông lại cứ mang lên. Chúng nó ăn đáng là bao nhiêu đâu. Rõ thật là! Chở củi về rừng!
- Thì chị cứ chứa “củi” đi. Khi nào trời đông giá rét chị không lên rừng được thì cứ mang nó ra mà “đốt”. Có phải mấy bác cháu ung dung mà vểnh râu không?
Ông nói văn hoa, bà cũng hiểu ý, nên cả hai cùng cười vui vẻ. Chúng tôi cũng cười theo. Nhưng tôi dám chắc thằng Binh, thằng Vĩnh không hiểu chỉ có cái Trong còn có thể hiểu được. Nó thông minh lắm.
Bố tôi bày đồ đạc ra đầy cái chõng tre. Ông bắt đầu cầm từng thứ lên thuyết minh như người thuyết minh hiện vật ở các bảo tàng:
- Đây là quần áo mang thêm cho hai đứa, cả áo rét nữa. Hôm trước áo rét chưa mang. Mẹ mày cứ xót xa mãi. Mẹ mày cứ trách tao: “Ông ở trên ấy, ông biết thế nào là rét Thái Nguyên rồi mà lại còn quên. Rõ thật là!” Tao cũng chống chế được một câu: “Thì đã rét đâu!” Bà ấy mới chịu. Thực ra tao quên. Hôm nay mang lên cho bọn mày. Ông lại nói tiếp: Đây là sách vở của hai đứa… Tao mua khá nhiều vở để trên này chúng mày không phải mua. Chứ đi ra thành phố mệt lắm. À! Cái Thơm gửi cho chúng mày bánh Trung Thu đấy. Nó bảo nhà máy nó được phân mỗi người nửa chiếc, nó phải xin thêm một suất nữa để có một chiếc nguyên gửi lên cho chúng mày đấy! Rõ khổ, nó suốt ngày hỏi có tin gì về em Thanh, em Bình không? Lúc tao chuẩn bị đi nó cũng đòi đi. Tao không cho, nó xị cái mặt xuống trông ỉu xìu như bánh đa gặp mưa ấy. Mẹ mày cùng đòi đi. Tao cũng không cho đi. Tao bảo, bà ở nhà trông nhà. Hôm nào con Thơm nó đi thì bà đi cùng nó! Mãi bà ấy mới chịu. Chiến tranh thế này, dắt díu nhau đi thì kích rích lắm. Lại còn cái thằng Huy nữa chứ, nó cứ nằng nặc đòi theo tao lên với mày. Tao hỏi bố nó, bố nó không đồng ý! Cũng tội nó, hai đứa thân nhau là vậy, xa nhau thì chịu làm sao đựơc. Giá mà bố nó đồng ý, chắc tao cho nó lên với mày! Mà nó cũng có thư và quà cho mày đây này... À còn cái lọ mực này, mực Cửu Long đấy, tốt lắm! dùng đến hết lọ mà chẳng thấy có cặn. Thằng Huy bảo mang lên cho bọn mày dùng. Mực tím học trò hẳn hoi…
Bà Ái nói vậy, chứ một lúc sau tôi nghe thấy tiếng lạo xạo của gạo bà đổ vào thùng. Người đàn bà ấy chất phác. Tôi biết. Thùng gạo nhà bà không bao giờ vơi. Có gạo là no bụng rồi. Còn thức ăn thì rau ở vườn hái vào mà luộc. Thi thoảng bắt được con cá, con cua nào là hôm ấy có bữa tươi. Thằng Vĩnh bắt cá rất giỏi. Có lúc vui tôi hỏi: “Vĩnh, mày bắt kiểu gì mà giỏi thế?” Nó cười nói: “Em tìm thấy tổ nó trong khe đá. Em dỡ từng viên bắt từng con cho vào túi, bắt mãi không hết.” Tôi bảo nó hôm nào cho tớ đi cùng tớ bắt giúp. Nó bảo anh không bắt được đâu. Nó có ngạnh đánh người tay chảy máu đấy!
Bố tôi chỉ vào cái Trong, hỏi:
- Thế đây là con cái nhà ai mà tao không biết?
Đúng là tôi quên, mải xoắn xuýt bố, nên chưa giới thiệu Trong với bố:
- Bố ơi! Đây là Trong, bạn con. Bạn là con ông Nước ở xóm dưới đấy!
- À tao nhớ ra rồi Nước Cay. Cái lão ấy từ hồi tao ở đây, ông ấy đã cay rồi.
Suốt ngày uống rượu. Nhưng mà nghe nói vợ lão mất rồi cơ mà, sao lại có con?
Bà Ái xen vào:
- Nó sinh được mấy hôm thì mẹ chết. Thật tội nghiệp!
Bố tôi nhìn cái Trong phán một câu xanh rờn:
- Mày có làm con dâu tao không?
Cái Trong đỏ mặt, nhưng nó cũng đối đáp được:
- Cháu còn bé lắm! Chưa nghĩ đến chuyện ấy. Nhưng người Hà Nội cháu sợ lắm!
- Có gì mà phải sợ. Chúng nó phải sợ mày chứ! Họ nhà tao có giống sợ vợ… Mày cứ thử xem, quơ tay một cái là tóm được thằng Hà Nội thôi mà!
Tất cả chúng tôi cười vang. Cái Trong mặt nó cứ đỏ rựng lên! Rõ thật là! Mới hôm qua bố cái Trong đã gán ghép tôi với nó, giờ lại đến bố tôi, không biết có phải duyên, phải số gì không đây?
- À mà Thanh này. Cái Thơm nó đòi lên thăm con. Bố không cho đi. Nó bảo nó sẽ đi một mình… Mà cái con này nó nói là nó làm đấy. Bọn mày chuẩn bị mà đón nó! Cái con ấy nó cũng tốt với nhà mình!
Trong nói nhỏ với tôi:
- Chị Thơm lên, mình dẫn chị lên thăm trận địa pháo cao xạ của bọn mình nhé!
Trong biết chị Thơm vì tôi thường kể về chị cho nó nghe.
Bố tôi nghe được hai đứa nói với nhau. Bố liền hỏi:
- Trận địa gì vậy? Này chiến tranh khốc liệt lắm đấy! Trận địa trận điếc gì rồi chết cả nút đấy.
Bố tôi là người lính nên linh cảm và phản xạ rất nhanh. Tôi không thể giấu ông được điều gì. Khôn ngoan không bằng thật thà. Tôi kể hết cho bố nghe về cái trận địa pháo cao xạ của bọn tôi. Thấy tôi thật thà, bố cũng hạ giọng. Bố nói một cách chân tình, bố phân tích tỉ mỉ theo kinh nghiệm của người lính.
- Theo bố nghĩ… Bố chắc cũng không có thời gian cùng con đi xem trận địa của các con, nhưng đã là người lính thì phải ra trận. Nhưng trận ở đây phải là trận mạc thực sự. Có chiến trường, có ta, có địch. Mà như vậy tất nhiên phải có hi sinh, mất mát. Trận địa do các con bày đặt ra đó chỉ là trò chơi không hơn không kém. Con phải bàn với các bạn xem có nên duy trì cái trò chơi ấy không? Phải tính kĩ, nếu thất bại nhiều hơn thành công thì có nên không? Một điều nữa là các con phải hỏi người lớn. Các chú các anh có rất nhiều kinh nghiệm họ sẽ chỉ cho. Đừng có mạo hiểm!...
- Vâng!
Tôi nghe ý kiến bố nhưng trong lòng vẫn xốn xang. Chẳng nhẽ chúng tôi lại bỏ cái mà mình đang mơ tưởng, đang hi vọng. Chí ít trận địa này cũng khơi gợi lòng yêu nước căm thù giặc vốn có, nó đang âm ỉ trong mỗi con người chúng tôi. Chỉ chờ có cơ hội là nó bùng lên…
Buổi trưa hôm ấy chúng tôi cùng ăn một bữa cơm thật ngon. Cái Trong cũng được mời tham dự bữa cơm thân mật ấy. Hôm qua thằng Vĩnh bắt được một con cá khá to. Tôi nghĩ ăn cơm với cá đã là ngon rồi,- lại được ngồi ăn với bố thì càng tuyệt vời hơn. Lâu lắm rồi bố con tôi không được ăn cơm cùng nhau. Một điều ước nho nhỏ ấy mà cũng bị chiến tranh cướp đi! Bữa cơm thân mật, chân tình ấy cũng là kỉ niệm rất đáng nhớ của chúng tôi. Tôi, thằng Bình, thằng Vĩnh ăn như thụi, còn cái Trong ăn chậm rãi, nhỏ nhẹ. Con gái thường vẫn thế mà. Phần nữa cũng có thể lần đầu gặp bố tôi nên nó còn e dè!
