Sáng hôm sau, Louis thức dậy với một ý tưởng lóe lên trong đầu. Cậu nhanh chóng mặc quần áo lên đường và ăn vội bữa sáng.

Trước khi cậu kịp bước đi, Viviette đã đi xuống lầu. Vô cùng lo lắng cho chị gái, Louis tiến lại gần và nắm lấy tay cô.

— *Aux grands maux les grands remedes*, — cậu nghiêm trang nói. — Anh có một kế hoạch.

— Em có cả tá ấy chứ! — cô đáp.

— Em có cơ á?

— Ừ. Nhưng chúng đáng giá gì chứ? Mà dẫu sao thì... thế nào cũng phải có một lối thoát!

— Viviette, — Louis nói, — hãy hứa với anh là em sẽ đợi cho đến khi anh về vào tối nay, trước khi làm bất cứ điều gì.

Ánh mắt ngẩn ngơ của cô cho thấy cô chỉ hiểu lơ mơ lời cậu khi thốt lên: «Ừ.»

Một giờ sau đó, Louis bước lên chuyến tàu tại Warborne, nhanh chóng băng qua một vùng quê với những cánh rừng rậm rạp lởm chởm. Dù đôi chỗ đã bị cày xới, vùng đất này vẫn giữ nguyên vẻ hoang sơ từ thời tiền sử, ngập tràn những cây thủy tùng khổng lồ và sồi bám đầy tầm gửi. Đó là con đường dẫn đến Melchester.

Đặt chân đến thành phố đó, do lạ lẫm với đường sá, cậu lấy ngọn tháp nhà thờ làm kim chỉ nam và đi mãi cho đến khi tới được cổng vòm ngăn cách khu vực linh thiêng và khu vực thế tục của Melchester. Từ đó, cậu luồn lách vào khuôn viên của vùng Close cổ kính và ẩm ướt, phẳng lặng như một sân bowling, nơi loài quạ khoang vô cùng yêu thích. Từ trên những chòm cây du cao vút, chúng đe dọa bất kỳ kẻ tản mác bất cẩn nào bằng nỗi bất hạnh của Tobit. Ngay góc của chốn thanh bình này tọa lạc dinh thự của giám mục.

Louis bước qua cổng, giật chuông và phóng tầm mắt nhìn quanh. Tại đây, cây cối và loài quạ dường như còn già nua hơn cả những thứ ở khu Close phía sau lưng cậu. Mọi thứ đều mang vẻ uy nghiêm, khiến cậu cảm thấy mình giống như chú hề Punchinello lạc bước vào cung điện của nhà vua. Quả thực, trong hoàn cảnh này, Glanville không phải là kẻ chần chừ trước những chuyện vặt vãnh, chẳng kém gì bậc tiền bối lẫy lừng của mình; và khi người hầu mang ra lời nhắn rằng đức giám mục sẽ tiếp kiến ngay, Louis bèn hiên ngang bước vào.

Đi qua một hành lang tối tăm cổ kính với những xà nhà tối màu, người hầu dẫn đường đến cánh cửa chạm trổ dày dặn của phòng Giám mục. Tiến sĩ Helmsdale đang có mặt ở đó và chào đón Louis với vẻ đường bệ đáng kể. Thế nhưng, thái độ trịch thượng của ông lại phảng phất một sự lo âu kỳ lạ, thậm chí là cả sự bồn chồn.

Ông dùng giọng điệu đầy ẩn ý để thăm hỏi sức khỏe của Phu nhân Constantine; hỏi xem Louis có mang theo câu trả lời cho bức thư ông đã gửi cho cô cách đây một hoặc hai ngày hay không; và liệu nội dung của bức thư đó, hoặc bức thư trước, có được cậu biết đến hay không.

— Cháu không mang theo câu trả lời nào từ chị ấy cả, — Louis nói. — Nhưng nội dung bức thư của ngài thì cháu đã được biết.

Từ lúc bước vào tòa nhà, Louis đã không chỉ một lần cảm thấy chần chừ, và nếu người tiếp đón có thái độ niềm nở hơn, điều đó rất có thể đã ngăn cản cậu tiến xa hơn với dự định của mình. Tuy nhiên, vị Giám mục lại có những nhược điểm cá nhân khiến người ta chẳng thể đồng cảm quá một giây.

— Vậy tôi có thể thoải mái tâm sự với cậu, tư cách là người thân cận nhất của cô ấy, — vị giáo chủ nói, — và giải thích rằng tôi đang ở vị thế đối với Phu nhân Constantine mà, xét đến chức vụ quan trọng tôi đang nắm giữ, tôi sẽ không đời nào tự đặt mình vào đó trừ khi cảm thấy hoàn toàn chắc chắn không bị cô ấy từ chối. Chính vì thế, việc bị từ chối là một nỗi buồn lớn, và cũng là một sự tổn hại lòng tự trọng đối với tôi — tất nhiên là do tôi đã vô tình mạo hiểm ngỏ lời vào đúng thời điểm cô ấy đang chịu ảnh hưởng bởi những tin tức kỳ lạ kia, do đó không giữ được là chính mình, và hầu như chẳng thể phán đoán điều gì là tốt nhất cho bản thân.

Những lời của vị Giám mục phơi bày một tâm hồn mà nỗi sợ hãi mỏng manh về việc tổn hại phẩm giá bản thân đã cản trở ông nhìn nhận vấn đề một cách khách quan. Mọi chuyện có lẽ đã tệ hơn đối với ý tưởng tinh quái của Louis về việc mai mối sai lầm cho nàng Hermia của mình với gã Demetrius này.

Tỏ ra hết sức chân thành trong phong thái, cậu đáp: — Thưa Giám mục, Viviette là người chị duy nhất của cháu; cháu là người em và người bạn duy nhất của chị ấy. Cháu rất lo lắng cho sức khỏe và tâm trạng của chị ấy. Vì thế cháu đến đây để tham khảo ý kiến của ngài về chính vấn đề mà ngài vừa khơi mào. Cháu đến hoàn toàn mà chị ấy không hề hay biết, và cháu hy vọng việc làm có phần phá cách này sẽ được tha thứ vì lòng lo lắng của cháu dành cho chị ấy.

— Chắc chắn rồi. Tôi hy vọng viễn cảnh mà lời cầu hôn của tôi mở ra, kết hợp với những tin tức kia, đã không tỏ ra quá sức đối với cô ấy chứ?

— Chị cháu đang bấn loạn và đau khổ, thưa Giám mục Helmsdale. Chị ấy cần được an ủi.

— Không phải đau khổ vì bức thư của tôi đấy chứ? — vị Giám mục hỏi, mặt đỏ bừng. — Nó làm giảm uy tín của tôi trong mắt cô ấy sao?

— Ngược lại là đằng khác; khi lời đề nghị vô tư của ngài chiếm ngự tâm trí, chị ấy là một người hoàn toàn khác. Chính vấn đề kia mới là thứ đang đè nặng lên chị ấy. Tác động của phát hiện gần đây về quá cố Ngài Blount Constantine đối với chị ấy thật kỳ lạ. Nói rằng ông ta từng đối xử tệ bạc với chị ấy khi còn sống vẫn là còn nói giảm nói tránh. Ông ta đã qua đời được một thời gian khá lâu; nhưng việc ký ức về ông ta sống lại lại hoạt động như một thứ khủng bố bám lấy chị ấy. Những hình ảnh về cái chết của Ngài Blount hiện về trong tâm trí chị ấy ngày lẫn đêm, càng trở nên dữ dội hơn bởi một bức tranh rùng rợn về khung cảnh tưởng tượng ấy, thứ đã bị đem ra tàn nhẫn gửi cho chị ấy. Chị ấy rất sợ ở một mình. Sẽ chẳng có gì khôi phục lại sự vui tươi trước đây cho tội nghiệp Viviette ngoài một sự tiêu khiển — một niềm hy vọng — một viễn cảnh mới.

— Đó chính xác là những gì việc chấp nhận lời đề nghị của tôi sẽ mang lại.

— Hoàn toàn chính xác, — Louis đáp với vẻ vô cùng cung kính. — Nhưng làm thế nào để thuyết phục chị ấy tận dụng điều đó, sau một lần từ chối ngài, mới là khó khăn và là bài toán cấp thiết của cháu.

— Vậy là chúng ta hoàn toàn đồng quan điểm.

— Vâng. Và cháu đến đây là để thúc đẩy mong muốn của chúng ta; vì bản thân chị ấy sẽ chẳng làm gì cả.

— Vậy cậu không thể cho tôi chút hy vọng nào về một lời đáp cho bức thư thứ hai của tôi sao?

— Hoàn toàn không — qua thư, — Louis nói. — Ấn tượng rõ rệt của chị ấy là không thể khuyến khích ngài. Thế nhưng, bất chấp mọi sự kín tiếng đó, sự thật là chị ấy đem lòng yêu ngài nồng nhiệt.

— Cậu có thực sự đoan chắc với tôi điều đó không? Thật vậy sao, thật vậy sao! — vị Giám mục hiền từ trầm ngâm nói. — Vậy thì tôi phải tìm cách gặp cô ấy. Tôi bắt đầu cảm thấy — cảm thấy mãnh liệt — rằng một con đường vốn có vẻ vội vã và không đúng mực trong những trường hợp khác lại là một hành vi đúng đắn và thích đáng trong trường hợp này. Những tình thế tiến thối lưỡng nan bất hạnh của cô ấy — vị thế khác thường của cô ấy — phải, phải — tôi hiểu hết rồi! Tôi có thể chịu đựng việc người ta hiểu lầm đôi chút về động cơ của mình. Tôi sẽ đến gặp cô ấy ngay lập tức. Quá khứ của cô ấy thật tàn nhẫn; cô ấy cần sự cảm thông; và với sự giúp đỡ của Chúa, tôi sẽ trao điều đó.

— Cháu nghĩ phương thuốc nằm ở hướng đó, — Louis nhẹ nhàng nói. — Một vài lời thốt ra từ chị ấy vào một đêm nọ dường như đã cho thấy điều đó. Cháu đang đứng trên hiên nhà: cháu nghe tiếng ai đó thở dài trong bóng tối, và nhận ra đó chính là chị ấy. Cháu đã hỏi xem có chuyện gì, và nhẹ nhàng thúc giục chị ấy về vấn đề dũng cảm và nhanh chóng tái hôn như một phương tiện xua tan những nỗi kinh hoàng của cuộc hôn nhân cũ. Câu trả lời của chị ấy hàm ý rằng chị ấy sẽ không phản đối việc làm đó, và làm ngay lập tức, miễn là chị ấy có thể giữ thế thụ động bề ngoài trong chuyện này, rằng trên thực tế chị ấy sẽ ngầm nhượng bộ trước áp lực, chứ không chủ động bước nửa bước đáp lại lời ngỏ ý. Giờ đây, thưa Giám mục Helmsdale, ngài đã thấy điều gì thúc đẩy cháu rồi đấy. Một bên là một vị chức sắc có địa vị cao và liêm chính, để không phải nói gì thêm, người đang tha thiết muốn cứu chị ấy khỏi sự u ám của hoàn cảnh; bên kia là người chị này, người sẽ không bộc lộ với ngài sự sẵn lòng được cứu rỗi của mình — một phần vì sự thờ ơ, một phần vì sợ bị cho là bạo dạn khi phản hồi thuận tình vào một thời điểm quá sớm, và có lẽ một phần cũng vì cảm giác khiêm nhường rằng sẽ có sự hy sinh nào đó từ phía ngài khi liên minh với một người phụ nữ có trải nghiệm cô lập và đau buồn như chị ấy.

— Ồ, chẳng có sự hy sinh nào cả! Hoàn toàn ngược lại. Tôi rất quan tâm đến mối liên minh này, thưa anh Glanville. Chị gái cậu rất thân thiết với tôi. Hơn nữa, những lợi ích mà tâm trí cô ấy sẽ thu được từ một không gian hoạt động rộng mở hơn do vị thế của một phu nhân giám mục mang lại là vô cùng hiển nhiên. Tôi bị thuyết phục rằng một sự dàn xếp sớm cho vấn đề này — một sự đi thẳng vào vấn đề ngay lập tức — điều mà có thể bị gọi là quá sớm trong phần lớn các trường hợp, lại là một sự ân cần đúng đắn và chu đáo ở đây. Nỗi sợ duy nhất của tôi là cô ấy sẽ cho rằng việc tiếp nối vấn đề này ngay lập tức là quá vội vã. Và nguy cơ bị cự tuyệt lần thứ hai là điều mà, như cậu phải nhận thấy, tôi hoàn toàn không thể đứng đắn để gánh chịu.

— Cháu nghĩ rủi ro sẽ nhỏ, nếu ngài tiếp cận chị ấy một cách thẳng thắn. Viết thư thì chắc chắn chị ấy sẽ không làm; và biết được điều đó, lại mang trong lòng lợi ích của chị ấy, cháu đã bị thúc đẩy đến gặp ngài và đưa ra lời giận thắn này để đáp lại bức thư của ngài. Chồng cũ của chị ấy trên thực tế đã chết từ bốn, năm năm nay, được tin là đã chết từ hai năm, và thực sự đã chết gần một năm, nên sẽ chẳng có sự khiển trách nào gắn liền với chị ấy nếu cô ấy tái kết hôn vào ngày mai.

— Tôi đồng ý với cậu, thưa anh Glanville, — vị Giám mục nhiệt tình nói. — Tôi sẽ suy nghĩ kỹ về chuyện này. Động cơ không trả lời của cô ấy thì tôi hoàn toàn có thể hiểu được: động cơ đến đây của cậu tôi cũng có thể hiểu và trân trọng với tư cách là một người anh. Nếu tôi cảm thấy bị thuyết phục rằng đó là một việc đường hoàng và thiết thực, tôi sẽ đến Welland vào ngày mai.

Điểm mà Louis đã dẫn dắt vị Giám mục đạt được quá đỗi viên mãn, khiến cậu sợ làm tổn hại nó bằng một lời nào khác. Cậu vội vã cáo lui, và ngay lập tức rời khỏi khuôn viên nhà thờ, kẻo một cuộc chạm trán khác với Tiến sĩ Helmsdale lại khiến vị này có cái nhìn mới và chậm chạp hơn về các nghĩa vụ của mình với tư cách là người theo đuổi Viviette.

Cậu về đến Welland vào giờ ăn tối, và bắt gặp Viviette trong tâm trạng u sầu y hệt lúc cậu rời đi. Dường như cô hầu như chẳng hề dịch chuyển từ lúc đó.

— Em đã tìm ra địa chỉ của Swithin St. Cleeve chưa? — cô cất lời mà không ngước nhìn lên.

— Chưa, — Louis đáp.

Rồi cô bùng nổ trong nỗi thống khổ khôn tả: — Nhưng anh đã bảo em đợi cho đến tối nay cơ mà! Và em đã kiên nhẫn đợi suốt cả ngày dài, với niềm tin rằng những lời của anh có ẩn ý gì đó, và rằng anh sẽ mang về tin vui! Để rồi giờ đây em nhận ra lời nói của anh chẳng có nghĩa gì sất, và anh chẳng mang về tin vui nào cả!

Louis không tài nào quyết định được ngay nên đáp lại điều này ra sao. Cậu có nên mạo hiểm đưa tâm trí cô rẽ sang một hướng mới bằng cách hé lộ kế hoạch của mình không? Không: tốt hơn hết là nên kéo dài sự tuyệt vọng của cô thêm một đêm nữa, rồi bất thung lình giáng sự giải thoát xuống đầu cô, để cô chộp lấy nó và tự trói buộc mình mà không có khoảng thời gian nào để suy ngẫm về những khía cạnh nhất định của tiến trình này.

Theo đó, cậu chẳng nói gì cả; và phỏng đoán rằng cô khó lòng thực hiện bất kỳ bước đi liều lĩnh nào trong đêm đó, cậu để mặc cô một mình.

Sự lo âu của cậu trong thời kỳ khủng hoảng này vẫn tiếp tục lớn dần. Mọi thứ đều phụ thuộc vào kết quả cuộc tự vấn nội tâm của vị Giám mục. Liệu ông có đến vào ngày hôm sau hay không? Có lẽ thay vì sự hiện diện quan trọng của ông sẽ là một bức thư hoãn chuyến thăm vô thời hạn. Nếu vậy, mọi thứ sẽ tiêu tan.

Sự thấp thỏm khiến Louis thức trắng, và cậu không cô độc trong chứng mất ngủ ấy. Suốt đêm, cậu nghe tiếng chị gái mình đi qua đi lại, trong một trạng thái biểu thị rằng cứ mỗi nỗi đau buồn được cô bộc lộ thì có gấp đôi số đó vẫn nghẹn ngào chưa thành lời. Cậu suýt lo sợ rằng cô có thể tìm cách chấm dứt sự sống bằng bạo lực, bởi những tâm trạng của cô đột ngột một cách vô lý; và cậu nằm đó khắc khoải mong chờ trời sáng.

Trời đã sáng. Cô xuống lầu như thường lệ, và hỏi xem có bức điện hay bức thư nào đến không, nhưng chẳng có cái nào cả. Louis tránh mặt cô, biết rằng bất cứ điều gì cậu có thể nói lúc này cũng chẳng làm cô khá hơn được chút nào.

Không có thông tin liên lạc nào từ vị Giám mục gửi đến cậu, và điều đó có vẻ khả quan. Bằng mưu mẹo này đến mưu mẹo khác, khi ban ngày trôi qua, cậu hướng cô rời khỏi việc suy ngẫm về khả năng mong manh nhận được tin tức từ Swithin, và xui khiến cô nhìn nhận kịch bản tồi tệ nhất như số phận có khả năng xảy ra của mình. Dường như cô thực sự đã hạ quyết tâm với điều này, bởi đến xế chiều, cô trở nên tê liệt, hệt như một người phụ nữ chẳng còn hy vọng cũng chẳng sợ hãi điều chi.

Và rồi một chiếc xe ngựa trờ tới trước cửa.

Louis, người đã đứng ở sảnh suốt phần lớn ngày hôm đó, liếc nhìn qua một khung cửa sổ riêng và đi tìm Viviette. — Giám mục đã ghé qua rồi, — cậu nói. — Hãy chuẩn bị gặp ngài ấy đi.

— Giám mục Melchester ư? — Viviette ngơ ngác hỏi.

— Vâng. Anh đã mời ngài ấy đến. Ngài đến để lấy câu trả lời cho những bức thư của mình.

— Câu trả lời — cho — những bức thư của ngài ấy ư? — cô thì thầm.

— Một câu trả lời ngay lập tức là đồng ý hay từ chối.

Khuôn mặt cô phơi bày sự đấu tranh trong tâm trí. Sẽ chẳng cần đến lưỡi người thốt ra để biết rằng một câu trả lời đồng ý, được hành động ngay lập tức dù cho tốt đẹp hay tồi tệ hơn, sẽ quét sạch bóng ma ra khỏi con đường của cô biết nhường nào. Hơn nữa, nó sẽ đạt được mục đích đó mà không liên quan đến việc làm nghèo đi Swithin — kết quả tất yếu nếu cô chọn con đường chính thống để thoát khỏi rắc rối của mình. Cho đến nay, trong tâm trí hoảng sợ của cô, vốn chẳng được soi sáng cho bất kỳ con đường nào ngoài sự trung thực, dường như không có cách nào khả thi để đạt được cả hai mong muốn — vừa cứu Swithin vừa cứu lấy chính mình. Nhưng kìa, đây chính là một lối thoát! Một kẻ cám dỗ đã bày ra trước mắt cô. Nó bao hàm một sai lầm lớn, thứ đối với cô đã làm lu mờ hoàn toàn tính khả thi của nó. Thế nhưng giờ đây cô nhận thức được rằng đó thực sự là một lối thoát. Tự nhiên đang ép tay cô trong ván bài này; và các nạn nhân yếu đuối hơn sẽ chẳng bị tự nhiên ép buộc đến mức nào trong những tình thế ngặt nghèo?

Louis để mặc cô tự suy ngẫm thấu đáo. Khi cậu bước vào phòng khách, Tiến sĩ Helmsdale đang đứng đó với phong thái của một người quá cao cả cho số phận của mình — nếu phải công bằng với ông, điều đó lúc này không xa sự thật là mấy.

— Cậu đã truyền đạt thông điệp của tôi cho cô ấy chưa? — vị Giám mục cất giọng vang dội hỏi.

— Không phải thông điệp của ngài; mà là chuyến thăm của ngài, — Louis nói. — Cháu giao phó phần còn lại trong tay Đức ngài. Cháu đã làm hết sức có thể cho chị ấy rồi.

Hôm nay cô ở trong căn phòng nhỏ của riêng mình; và cảm nhận rằng đây phải là một đòn táo bạo hoặc chẳng có gì cả, cậu dẫn vị Giám mục băng qua sảnh cho đến khi tới căn phòng của cô và mở cửa; thế nhưng thay vì đi theo vào, cậu khép cửa lại ngay sau lưng vị khách.

Rồi Glanville trải qua quãng thời gian đầy lo âu. Cậu đi từ chân cầu thang đến chùm gươm giáo cổ trên tường; từ đó sang cặp sừng hươu; rồi bước dọc theo hành lang cho đến sát cánh cửa, nơi cậu có thể nghe thấy tiếng thì thầm bên trong nhưng chẳng rõ nội dung. Họ càng ở bên trong phòng kín lâu bao nhiêu, cậu càng trở nên kích động bấy nhiêu. Việc cô không thẳng thừng bác bỏ lời cầu hôn ngay từ đầu là một dấu hiệu mạnh mẽ cho thấy sự thành công của nó. Nó cho thấy cô đã tiếp thu lý lẽ; và vị Giám mục đáng kính đang có một kẻ biện hộ về phía mình mà ông chẳng hề hay biết. Ngay cả thời tiết cũng có vẻ thiên vị Tiến sĩ Helmsdale trong cuộc cầu hôn của ông. Một cơn gió dữ dội đã thổi lên từ phương tây, hú rít qua những ống khói không khói, gợi lên trong tâm trí phái nữ những cơn bão trên biển, đại dương cuồn cuộn sóng gió, và sự xa cách không tài nào với tới được của tất cả các nhà thiên văn học cùng những người đàn ông ở phía bên kia đại dương.

Vị Giám mục đã bước vào phòng Viviette lúc ba giờ mười phút. Kim dài của chiếc đồng hồ sảnh chỉ thẳng vạch bốn mươi lăm phút khi núm cửa dịch chuyển và ông bước ra. Louis đón lấy ông ngay chỗ hành lang nhập vào sảnh.

Tiến sĩ Helmsdale rõ ràng đang ở trong trạng thái xúc cảm, khuôn mặt đỏ bừng lên đôi chút. Louis nhìn ông dò hỏi đầy lo lắng nhưng không thốt nên lời.

— Cô ấy chấp nhận tôi, — vị Giám mục nói bằng giọng trầm ấm. — Và đám cưới sẽ diễn ra sớm thôi. Sự cô độc và những đau khổ kéo dài của cô ấy biện minh cho sự vội vã này. Những gì cậu nói là sự thật. Sự mệt mỏi tuyệt đối và sự bấn loạn đã đẩy cô ấy đến với tôi. Cuối cùng thì cô ấy hoàn toàn thụ động, và đồng ý với bất cứ điều gì tôi đề xuất — đó chính là sức mạnh thuyết phục của lập luận logic được rèn giũa! Là một người phụ nữ ngoan ngoãn và khôn ngoan, cô ấy nhận thức được rằng một chốn nương thân thực sự khỏi nỗi buồn được hiến dâng nơi tôi, và cô ấy không phải là kẻ khinh suất món quà của Thiên Chúa.