[1] Một phiên bản văn học nổi tiếng của câu chuyện này có trong tác phẩm của Sacchetti, Nov. IV. Các tài liệu tham khảo phong phú về câu chuyện dân gian này có thể tìm thấy trong phần chú thích của Oesterley cho tập Schimpf und Ernst của Pauli, số 55; xem thêm Pitrè, phần IV, trang 392, 437. Toàn bộ tài liệu về chủ đề này đã được Giáo sư F. J. Child tổng hợp một cách rất mực uyên bác trong bộ English and Scottish Popular Ballads, Phần II, trang 403.

[2] Có một phiên bản từ Siena trong Gradi, Saggio di Letture varie, trang 179, "Teà, Tècla e Teopista;" và từ Rome trong Busk, trang 357, 367. Tài liệu tham khảo về các phiên bản châu Âu khác của câu chuyện này có thể tìm thấy trong Grimm, các số 34, 104; Schneller, số 56, "Die närrischen Weiber;" Zingerle, Märchen, phần I, số 14; Dasent, Tales from the Norse, trang 191, "Not a Pin to choose between Them" (Asbj. & M., số 10); Ralston, R. F. T., trang 52-54; Jahrbuch, phần V. 3, phần chú thích của Köhler cho tác phẩm Contes pop. de la Gascogne của Cénac Moncaut, trang 32, "Maître Jean l'habile Homme;" Orient und Occident, phần II, trang 319; phần chú thích của Köhler cho Campbell, số 20, "The Three Wise Men," trang 686, và số 48, "Sgire Mo Chealag."

[3] Câu chuyện này đôi khi xuất hiện như một trong các tình tiết của câu chuyện cuối, chẳng hạn như trong Schneller, số 56. Imbriani, Pomiglianesi, trang 227, dẫn các bản tương đương gồm: Coronedi-Berti, XII, "La fola dla Patalocca;" Beroaldo di Verville, Le Moyen de Parvenir, LXXVIII; và một câu chuyện trên La Civiltà italiana, 1865, số 13. Xem thêm Romania, phần VI, trang 551 (E. Cosquin, Contes pop. lorrains, số 22), và Jahrb. phần VIII, trang 267, phần chú thích của Köhler cho câu chuyện đã dẫn ở trên trong Civiltà ital. xuất xứ từ Calabria. Đây cũng chính là câu chuyện "The Miser and his Wife" trong Halliwell, trang 31.

[4] Có một phiên bản văn học trong Straparola, VIII. 1. Các phiên bản văn học khác được dẫn trong Pitrè, phần IV, trang 443.

[5] Pitrè, số 257, nơi có thể tìm thấy các tài liệu tham khảo về những phiên bản Ý khác. Xem thêm Pitrè, phần IV, trang 412 và 447; cùng phần chú thích của Köhler cho tác phẩm Contes pop. recueillis en Agenais của Bladé, trang 155, để tìm hiểu thêm các phiên bản châu Âu khác. Tài liệu tham khảo bổ sung có thể tìm thấy trong phần chú thích của Oesterley cho tập Schimpf und Ernst của Pauli, số 595. Một câu chuyện tương tự có trong Nov. tosc. của Pitrè, số 67.

[6] Pitrè, số 180. Một phiên bản văn học có trong Straparola, VIII. 6. Để tìm các tài liệu tham khảo khác, xin xem Schmidt, Straparola, trang 329; và phần chú thích của Oesterley cho tập Schimpf und Ernst của Pauli, số 357.

[7] Câu chuyện này có trong Gonz., số 75, "Von Firrazzanu," và (cùng với nỗ lực trừng phạt của hoàng hậu đối với nhân vật này) là giai thoại duy nhất trong tuyển tập đó liên quan đến Firrazzanu. Một phiên bản văn học có trong Bandello, Novelle, IV. 27.

[8] Xem Pitrè, số 156, bản biến thể 5 (phần III, trang 181).

[9] Imbriani trong phần chú thích dành cho Pitrè (phần IV, trang 417) đã cung cấp một phiên bản tiếng Pháp của giai thoại này mang tựa đề: Un Neveu pratique.

[10] Cái tên Giufà vẫn được lưu giữ tại nhiều địa phương với một vài biến đổi nhỏ về âm vị. Chẳng hạn, đó là Giucà ở Trapani; Giuχà ở các thuộc địa của người Albania tại Sicily; ở Acri là Giuvali; và ở Tuscany, Rome cùng vùng Marches là Giucca. Pitrè, phần III, trang 371, bổ sung rằng cái tên Giufà trùng khớp với tên của một bộ tộc Ả Rập. Những đối trọng nổi tiếng nhất của Giufà ở lục địa châu Âu là Bertoldino và Cacasenno (xem Olindo Guerrini, La Vita e le Opere di Giulio Cesare Croce, Bologna, 1879, trang 257-279). Các phiên bản Tuscan của những câu chuyện về Giufà được nêu trong văn bản có thể tìm thấy trong Nov. tosc., trang 179-193.

[11] Câu chuyện tương tự được kể bởi cô Busk, "The Booby," trang 371, và nằm trong Pent. I. 4. Nó có lẽ được xây dựng dựa trên ngụ ngôn nổi tiếng của Aesop, "Homo fractor simulacri" (do Furia ấn hành, số 21), một câu chuyện có độ lan tỏa rất rộng rãi. Một phiên bản tiếng Nga, trích từ Afanasieff, có trong De Gub., Zoöl. Myth. phần I, trang 176. Xem thêm Benfey, Pant. phần I, trang 478; và phần chú thích của Köhler cho Gonz., số 37.

[12] Trong Gonz., số 37, Giufà cầm tấm vải trên tay, và trên đường đi đến nhà thợ nhuộm, cậu ta ngồi xuống nghỉ chân trên một đống đá ngoài đồng. Một con thằn lằn bò ra từ kẽ đá, và Giufà, lầm tưởng đó là người thợ nhuộm, bèn để lại tấm vải trên đống đá rồi quay về nhà. Mẹ cậu đương nhiên lập tức sai cậu quay lại lấy vải, nhưng tấm vải cùng con thằn lằn đều đã biến mất. Giufà liền khóc thét lên: "Hỡi thợ nhuộm, nếu ngươi không trả lại vải cho ta, ta sẽ phá sập nhà ngươi." Cậu ta bắt đầu bới tung đống đá lên và tìm thấy một hũ tiền được giấu ở đó. Cậu mang hũ tiền về cho mẹ, người mẹ cho cậu ăn bữa tối rồi giục đi ngủ, sau đó đem chôn hũ tiền dưới gầm cầu thang. Tiếp đó, bà trút đầy vả và nho khô vào tạp dề, trèo lên mái nhà và ném những thứ quả ấy qua ống khói vào miệng Giufà khi cậu đang nằm trên giường. Giufà vô cùng thích thú và ăn lấy ăn để. Sáng hôm sau, cậu kể với mẹ rằng đêm qua Chúa hài đồng đã ném vả và nho khô từ thiên đàng xuống cho mình. Giufà không tài nào giữ kín được bí mật về hũ tiền, cứ gặp ai cũng kể lể, và cuối cùng bị cáo buộc trước quan tòa. Các quan chức công lý tìm đến gặp mẹ của Giufà và nói: "Con trai bà đi đâu cũng khoe rằng bà đang giữ một hũ tiền mà nó tìm được. Bà không biết rằng của hoạnh tài tìm được phải nộp lại cho quan tòa hay sao?" Người mẹ một mực chối rằng mình không hề biết gì về hũ tiền, và rằng Giufà lúc nào cũng nói những chuyện nhảm nhí. "Nhưng thưa mẹ," Giufà liền nói, "mẹ không nhớ là con đã mang hũ tiền về cho mẹ hay sao, và vào ban đêm, Chúa hài đồng đã mưa vả và nho khô từ thiên đàng xuống miệng con đấy thôi?" "Kia đấy, các ông thấy nó ngốc nghếch thế nào chưa," người mẹ phân bua, "và nó chẳng biết mình đang nói gì cả." Các quan chức đành bỏ đi và nghĩ thầm: "Giufà thật quá đỗi ngu ngốc!"

Köhler, trong phần Chú thích cho Gonz., số 37, đã dẫn các bản tương đương với câu chuyện trên gồm Pent. I. 4, và Nghìn lẻ một đêm, bản dịch Breslau, XI. 144. Về trận mưa vả và nho khô, ông dẫn tới Jahrb. phần VIII, trang 266 và 268; còn về trận mưa cháo sữa, ông dẫn tới Campbell, phần II, trang 385. Xem Chú thích 16 của chương này, cùng tác phẩm Indian Fairy Tales, trang 257.

[13] Xem Max Müller, Chips, phần II, trang 229, và Benfey, Pant. phần I, trang 293.

[14] Xem Imbriani, Nov. fior., trang 545; Papanti, Nov. pop. livor., số 3; và Bernoni, Punt. phần III, trang 83.

[15] Xem Robert, Fables inédites, phần II, trang 136. Các phiên bản văn học của Ý gồm có: Morlini, XXI; Straparola, XIII. 4; và hai câu chuyện được nhắc đến bởi Imbriani trong Nov. fior., trang 545, 546.

[16] Tình tiết này có trong Strap. XIII. 4; Pitrè, phần IV, trang 291, cung cấp một phiên bản xuất xứ từ cộng đồng người Albania ở Piana de' Greci, cách Palermo mười sáu dặm. Cũng trong tập sách đó, trang 444, ông đưa ra một bản biến thể từ Erice, trong đó sau khi Giufà giết chết con chim "canta-la-notti", mẹ cậu trèo lên một cây vả và mưa những quả vả xuống miệng Giufà đang đứng ở bên dưới. Nhờ cách này, bà đã tự giải cứu mình khỏi lời buộc tội là đã ném một người bị sát hại xuống giếng. Xem Chú thích 12. Để tìm một phiên bản khác của người Sicily về tình tiết này, xin xem Gonz., số 37 (phần I, trang 252).

[17] Papanti, trang 65. Các tài liệu tham khảo phong phú có thể tìm thấy trong Papanti, trang 72-81; phần chú thích của Oesterley cho tác phẩm Schimpf und Ernst của Pauli, số 416; Kirchof, Wendunmuth, phần I, 122; cùng phần chú thích của Köhler cho các truyện ngắn của Sercambi trong Jahrb. phần XII, trang 351.

[18] Köhler, trong phần chú thích cho Gonz., số 37 (phần II, trang 228), đã dẫn các nguồn cho câu chuyện này gồm: Thousand and One Days, V. 119; Pent. I. 4; Grimm, phần II, trang 382; Morlini, số 49; Zingerle, phần I, 255; Bebelius, Facetiæ, phần I, 21; Bladé, Contes et Proverbes, Paris, 1867, trang 21; và Bertoldino (Florence, Salani), trang 31, "Bertoldino entra nella cesta dell' oca a covare in cambio di lei." Trong câu chuyện thuộc Fiabe Mant., số 44, "Il Pazzo" ("Kẻ khờ"), anh chàng ngốc đã vô tình làm mẹ mình thiệt mạng vì cho bà ăn quá nhiều mì ống lúc bà đang lâm bệnh.

[19] Xem Pitrè, số 190, bản biến thể 9; Jahrb. phần V, trang 18; Simrock, Deutsche Märchen, số 18 (Orient und Occident, phần III, trang 373); Hahn, số 34; Jahrb. phần VIII, trang 267; Mélusine, trang 89; Nov. fior., trang 601; Romania, phần VI, trang 551; Busk, trang 369, 374; và Fiabe Mant., số 44.

Trong các câu chuyện của người Sicily, Giufà chỉ đơn giản là tháo cánh cửa khỏi bản lề rồi vác đến nhà thờ cho mẹ. Ở các phiên bản Ý khác, anh chàng ngốc tự mình mang theo cánh cửa, và đến đêm thì vác lên ngọn cây. Bọn cướp kéo đến chia chác chiến lợi phẩm ngay dưới gốc cây, và anh chàng ngốc liền thả rơi cánh cửa xuống, khiến chúng sợ hãi bỏ chạy rồi tự mình chiếm đoạt số tiền của chúng.

[20] Xem phần chú thích của Köhler trong Gonz., phần II, trang 228. Thêm vào đó, đối với câu chuyện Giufà đem chôn tai và đuôi của đàn lợn xuống đầm lầy, ta có thể kể đến các nguồn: Ortoli, trang 208; Mélusine, trang 474; và Romania, phần VII, trang 556, nơi có rất nhiều tài liệu tham khảo về các bản tương đương trên khắp châu Âu. Trong câu chuyện của Ortoli vừa dẫn, mẹ của vị linh mục bị sát hại giống như trong văn bản chính.

[21] Về hành động ném đôi mắt theo đúng nghĩa đen, xin xem: Jahrb. phần V, trang 19; Grimm, số 32 (phần I, trang 382); Nov. fior., trang 595; Webster, Basque Legends, trang 69; Orient und Occident, phần II, 684 (phần chú thích của Köhler cho Campbell, số 45).

[22] Xem Gonz., các số 70, 71, cùng phần chú thích của Köhler, phần II, trang 247. Các phiên bản Ý khác gồm có: De Gub., Sto. Stefano, số 30; Widter-Wolf, số 18, và phần chú thích của Köhler (Jahrb. phần VII, 282); Strap., I. 3; Nov. fior., trang 604; Fiabe Mant., số 13. Ngoài ra có thể kể thêm: Romania, phần V, trang 357; phần VI, trang 539; và phần VIII, trang 570.

[23] Xem phần chú thích của Pitrè, phần IV, trang 124, 412; và F. Liebrecht trên tạp chí Academy, tập IV, trang 421.

[24] Xem phần chú thích của Pitrè, phần IV, trang 140, 448; Wright, Latin Stories, trang 49, 226.

[25] Pitrè, số 290. Xem Papanti, sđd, trang 197, nơi các phiên bản khác được dẫn chiếu. Có thể kể thêm câu chuyện về Marcolf; xem Guerrini, Vita di G. C. Croce, trang 215; và Marcolphus, Hoc est Disputationis, v.v., trong Epistolæ obscuror. virorum, Frankf. a. M., 1643, trang 593.

Có một câu chuyện khác trong Pitrè (số 200) cũng được quy là của Dante. Truyện mang tựa đề:—