
Henry, vị vua trị vì của chúng ta, thường dong ngựa đi săn
Vào khu rừng xanh, nơi cảnh sắc thật êm đềm và tươi đẹp;
Để ngắm lũ hươu tung tăng nhảy nhót, lũ nai con bước đi nhẹ nhàng:
Các quý tộc tìm đến vùng Sherwood vui tươi:
Chim ưng và chó săn được tháo xích, mọi thứ đều sẵn sàng
Cho cuộc đi săn, tất cả đều được chuẩn bị chu đáo.
Suốt một ngày hè dài, nhà vua dong ruổi thật khoan khoái,
Cùng tất cả các hoàng thân và quý tộc của mình;
Họ săn đuổi hươu đực, hươu cái và nai một cách hào hứng,
Cho đến khi màn đêm buông xuống buộc mọi người phải quay về.
Rồi cuối cùng, khi đang phi ngựa nhanh, ngài hoàn toàn lạc mất
Tất cả các lãnh chúa trong rừng, khi đêm đã về khuya.
Lê bước đầy mệt mỏi, một mình, hết đi lên rồi lại xuống,
Cuối cùng ngài gặp một bác thợ xay bột thô kệch:
Ngài hỏi đường ngắn nhất để đến Nottingham xinh đẹp;
"Thưa ông," bác thợ xay nói, "tôi không có ý đùa cợt,
Nhưng tôi nghĩ, những gì tôi nghĩ, xin nói thật lòng,
Ông chẳng dễ gì mà lạc đường như thế đâu."
"Này, ngươi nghĩ gì về ta vậy?" nhà vua hỏi một cách vui vẻ,
"Mà lại vội vàng phán xét ta như thế?"
"Thưa thật," bác thợ xay đáp, "tôi không có ý nịnh hót;
Tôi đoán ông chỉ là một gã quý tộc trộm cướp nào đó thôi;
Hãy đứng lùi lại trong bóng tối; đừng có xuống ngựa,
Kẻo tôi đập vỡ cái sọ của tên khốn nhà ông ngay lập tức đấy."
"Ngươi xúc phạm ta nhiều quá đấy," nhà vua đáp lời như vậy;
"Ta là một quý tộc; ta đang thiếu chỗ trọ."
"Ông chẳng có lấy một xu dính túi," bác thợ xay nói;
"Toàn bộ gia sản của ông chỉ treo trên lưng ông mà thôi."
"Ta có vàng để trả cho tất cả những gì ta yêu cầu;
Dù là bốn mươi xu, ta cũng sẽ trả đủ."
"Nếu ông là người tử tế," bác thợ xay nói tiếp,
"Tôi thề bằng cái thùng đong của mình, tôi sẽ cho ông trọ lại đêm nay."
"Đây là tay ta," nhà vua nói; "ta luôn là người như vậy."
"Ấy, khoan đã," bác thợ xay nói, "biết đâu ông là yêu tinh."
"Ta phải biết rõ về ông hơn, trước khi chúng ta bắt tay;
Ta chỉ bắt tay với những người lương thiện mà thôi."
Thế rồi họ cùng nhau đi về phía nhà bác thợ xay:
Nơi họ đang luộc bánh pudding và thịt muối:
Bác thợ xay vào trước; theo sau là nhà vua;
Chưa bao giờ ngài bước vào một ngôi nhà đầy khói đến thế.
"Nào," ông nói, "để xem ở đây các người là ai."
Nhà vua đáp: "Hãy nhìn cho thỏa thích, đừng ngại ngần."
"Ta thích vẻ mặt của ngươi; ngươi có một khuôn mặt lương thiện;
Tối nay ngươi sẽ ngủ cùng với con trai Richard của ta."
Vợ bác nói: "Thề có Chúa, đó quả là một thanh niên khôi ngô;
Nhưng tốt nhất là, chồng ơi, hãy cẩn thận vẫn hơn.
Này chàng trai, xin hỏi, cậu có phải kẻ chạy trốn không?
Hãy cho tôi xem giấy thông hành, rồi mọi chuyện sẽ ổn cả."
Khi ấy nhà vua lập tức cúi chào cung kính,
Với chiếc mũ trong tay, ngài lên tiếng rằng:
"Ta không có giấy thông hành, cũng chưa bao giờ làm tôi tớ,
Chỉ là một triều thần nghèo, lỡ đường mà đến đây:
Và vì lòng tốt mà các người dành cho ta,
Ta sẽ đền đáp xứng đáng trong mọi hoàn cảnh."
Sau đó người vợ thì thầm kín đáo với bác thợ xay,
Nói rằng: "Trông chàng trai này có vẻ thuộc dòng dõi cao quý,
Cả về y phục, lẫn cả cách ứng xử của cậu ta;
Đuổi cậu ta đi, quả thật, sẽ là một tội lớn."
"Phải rồi," bác đáp, "bà có thể thấy cậu ta có sự duyên dáng
Khi nói chuyện với những người trên cơ mình."
"Được thôi," vợ bác thợ xay nói, "chàng trai trẻ, cậu được chào đón ở đây;
Và dù tôi tự nói, cậu sẽ được ngủ rất thoải mái:
Tôi sẽ cho trải rơm tươi lên chiếc giường êm ái của cậu,
Và cả những tấm trải giường bằng sợi gai nâu tốt nữa," bà nói.
"Đúng vậy," người đàn ông tốt bụng đáp; "và khi làm xong việc đó,
Cậu sẽ ngủ cùng với chính con trai của chúng ta."
Điều này khiến nhà vua bất chợt cười ngặt nghẽo,
Cho đến khi nước mắt ứa ra lăn dài trên má.
Sau đó họ ngồi vào bàn ăn một cách ngăn nắp,
Với món bánh pudding nhân trái cây nóng hổi và bánh táo ngon lành;
Bia mạnh, thơm ngon và đậm đà, đựng trong một chiếc bát nâu,
Được chuyền tay nhau một cách vui vẻ quanh bàn.
"Này," bác thợ xay nói, "anh bạn tốt, tôi xin cạn ly với anh,
Và với tất cả các triều thần, dù họ đang ở bất cứ đâu."
"Ta xin nhận," nhà vua đáp, "và cảm ơn bác tự đáy lòng
Vì sự đón tiếp nồng hậu của bác trong mọi phương diện:
Và đây, cũng theo cách đó, ta xin cạn ly với con trai của bác."
"Hãy làm đi," Richard đáp, "và nhanh tay lên nào."
"Vợ ơi," bác thợ xay nói, "lấy cho tôi thịt nai ra đây,
Và chúng ta sẽ nếm thử hương vị ngọt ngào của nó."
Bà mang ra ngay một đĩa thịt nai ngon lành.
"Hãy ăn đi," bác thợ xay nói, "nhưng này, đừng bỏ phí nhé."
"Thịt nai ngon thật! Thề có Chúa," nhà vua nói,
"Ta chưa bao giờ ăn món nào ngon thế này trước đây."
"Tôi cho rằng," Richard nói, "chẳng có gì ngon cả,
Vì chúng tôi ăn món này hàng ngày mà."
"Ở đâu mà có thể mua được thứ giống như thế này?" nhà vua hỏi.
"Chúng tôi chẳng bao giờ tốn xu nào cho nó, thề có Chúa:
Chúng tôi mang nó về nhà từ vùng Sherwood vui tươi này;
Thỉnh thoảng chúng tôi lại đánh liều với đàn hươu của nhà vua đấy."
"Vậy ta nghĩ," nhà vua nói, "đó là thịt hươu."
"Kẻ ngốc nào," Richard đáp, "cũng có thể biết điều đó:
Chúng tôi không bao giờ thiếu hai hoặc ba con trên mái nhà,
Thịt rất dày và béo ngậy:"
"Nhưng, xin cậu, đừng nói gì với bất cứ ai cậu gặp;
Chúng tôi không muốn, dù chỉ hai xu, nhà vua biết được điều đó."
"Đừng lo," khi đó nhà vua nói, "ta hứa giữ bí mật;
Nhà vua sẽ không bao giờ biết thêm gì về chuyện này từ phía ta đâu."
Họ cùng uống một ly rượu nóng với nhau,
Rồi lập tức đi ngủ.
Sáng hôm sau, các quý tộc đi khắp nơi,
Để tìm kiếm nhà vua ở mọi thị trấn.
Cuối cùng, tại ngôi nhà nhỏ của bác thợ xay, họ sớm tìm ra ngài,
Khi ngài đang leo lên chú ngựa đẹp đẽ của mình;
Họ vội vàng tiến lại gần, quỳ xuống trước mặt ngài;
Điều đó làm tim bác thợ xay đau nhói như tan vỡ;
Run rẩy và sợ hãi, bác đứng trước mặt ngài,
Nghĩ rằng mình sắp bị treo cổ, lạy Chúa.
Nhà vua nhận ra bác đang run rẩy vì sợ hãi
Liền rút kiếm ra, nhưng ngài chẳng nói gì cả:
Bác thợ xay ngã gục xuống, kêu khóc trước mặt mọi người,
Lo sợ rằng nhà vua sẽ chặt đầu mình.
Nhưng ngài, để đền đáp lòng hiếu khách của bác,
Đã ban cho bác một khoản trợ cấp lớn và phong bác làm hiệp sĩ.
Khi vị vua hoàng gia của chúng ta từ Nottingham trở về,
Và nghỉ lại tại Westminster cùng các quý tộc;
Kể lại những trò tiêu khiển và thú vui họ đã có,
Trong chuyến đi dọc đường vừa qua;
Về tất cả mọi người, dù lớn hay nhỏ, ngài khẳng định,
Cuộc vui với bác thợ xay Mansfield làm ngài hài lòng nhất.
"Và giờ đây, các khanh," nhà vua nói, "trẫm đã quyết định
Vào lễ hội trọng thể sắp tới của Thánh George,
Rằng bác thợ xay già này, hiệp sĩ mới được phong của chúng ta,
Cùng con trai Richard, sẽ là khách mời của trẫm ở đây:
Vì, trong cuộc vui này, trẫm mong muốn
Được trò chuyện cùng vị hiệp sĩ vui vẻ, và chàng hào kiệt trẻ tuổi."
Khi các quý tộc thấy sự vui vẻ của nhà vua,
Họ vô cùng hân hoan và vui mừng trong lòng:
Một sứ giả được cử đi ngay lập tức để thực hiện việc này,
Người đã thường xuyên đến những vùng đó.
Khi đến nơi họ sinh sống,
Anh ta bắt đầu truyền đạt thông điệp của mình một cách mạch lạc.
"Cầu Chúa ban phước cho quý ông," người đưa tin nói,
"Và ban cho phu nhân của ông mọi ước nguyện của lòng mình;
Và chúc con trai Richard của ông gặp nhiều may mắn và hạnh phúc;
Chàng hào kiệt trẻ tuổi, ngọt ngào, dịu dàng và quả cảm đó.
Nhà vua gửi lời hỏi thăm ông và nói rằng,
Ông phải đến triều đình vào ngày lễ Thánh George."
"Vì vậy, trong mọi trường hợp, đừng quên đến dự."
"Tôi tin rằng," bác thợ xay nói, "đây là một trò đùa kỳ lạ:
Chúng tôi đến đó để làm gì? Thề có Chúa, tôi thấy hơi sợ.
Tôi nghi lắm," Richard nói, "ít nhất là sẽ bị treo cổ."
"Không đâu," người đưa tin nói, "các người hiểu lầm rồi;
Nhà vua của chúng ta chuẩn bị một bữa tiệc lớn vì các người đấy."
Bác thợ xay liền nói: "Thề có Chúa, người đưa tin à,
Anh đã làm tôi thấy rất hài lòng rồi đấy.
Này, đây là ba đồng xu nhỏ, để đền đáp sự tử tế của anh,
Vì tin vui này mà anh đem đến.
Để tôi xem, hãy nghe tôi này; hãy nói với nhà vua của chúng ta rằng,
Chúng tôi sẽ phục vụ ngài trong mọi việc."
Người đưa tin mỉm cười trước sự ngây thơ của họ,
Và, sau khi cúi chào nhiều lần, nhận lấy phần thưởng;
Rồi chào tạm biệt với vẻ khiêm nhường tột độ
Anh ta quay trở lại triều đình của nhà vua;
Kể lại cho hoàng thượng, một cách vui vẻ và thoải mái,
Về món quà hào phóng và sự rộng lượng của vị hiệp sĩ.
Khi anh ta đi rồi, bác thợ xay bắt đầu nói:
"Thế này thì đúng là tốn kém và chi phí rồi đây;
Giờ chúng ta buộc phải ăn mặc đẹp, dù có phải tiêu hết những gì mình có;
Vì chúng ta rất cần quần áo mới:
Chúng ta phải có nhiều ngựa và người hầu,
Với cương và yên ngựa, và hai mươi thứ khác nữa."
"Thôi nào, ông John," vợ bác nói, "tại sao ông phải bực bội hay cau mày?
Ông sẽ chẳng phải tốn phí gì cho tôi cả;
Vì tôi sẽ sửa sang và trang điểm lại chiếc áo choàng màu nâu đỏ cũ của mình,
Cùng mọi thứ khác đẹp đẽ hết mức có thể;
Và chúng ta sẽ cưỡi những con ngựa thồ của mình thật nhanh,
Với gối và tấm đệm, như chúng ta sẽ chuẩn bị."
Trong bộ dạng đường bệ nhất, họ dong ngựa đến triều đình,
Chàng con trai vui tính Richard của họ cưỡi ngựa đi đầu:
Cậu ta, để cầu may, đã cắm một chiếc lông gà trống lên mũ,
Và thế là họ bước đi đầy kiêu hãnh đến sảnh đường của nhà vua;
Bác thợ xay già vui vẻ chống hai tay bên sườn;
Vợ bác, như nàng Marian, bước đi từng bước nhỏ nhẹ nhàng vào lúc đó.
Nhà vua và các quý tộc nghe tin họ đến,
Liền ra đón vị hiệp sĩ quả cảm cùng đoàn tùy tùng dũng mãnh của ông:
"Chào mừng, thưa hiệp sĩ," ngài nói, "cùng phu nhân vui vẻ của ông:
Chào mừng ngài John Cockle, chào mừng ông trở lại một lần nữa:
Và cả chàng hào kiệt dũng cảm tự do nữa."
Dick nói: "Quỷ tha ma bắt ông! Ông biết tôi à?"
Nhà vua và các triều thần cười ngặt nghẽo trước câu nói này,
Trong khi nhà vua nắm tay cả hai người họ;
Với các quý bà và tiểu thư triều đình, đứng như những quân bài trong bộ bài vậy,
Vợ bác thợ xay đứng một cách ngay ngắn.
Một cái cúi chào kiểu cô gái vắt sữa sau mỗi lời nói;
Và mọi người đều ngồi xuống bàn tiệc.
Tại đó nhà vua, trong sự uy nghiêm của bậc quân vương,
Ngồi vào bữa tối với niềm vui và sự thích thú;
Khi họ đã ăn no nê, ngài bắt đầu nói đùa,
Và trong một chiếc bát rượu vang, ngài nâng ly chúc mừng vị hiệp sĩ:
"Đây là ly dành cho cả hai người, với rượu vang, bia và rượu mạnh;
Cảm ơn các người rất nhiều vì bữa tiệc ngon lành này."
Ngài John Cockle nói: "Tôi xin đáp lễ ông một vại,
Dù đó có là loại bia ngon nhất ở Nottinghamshire đi chăng nữa":
"Nhưng rồi," nhà vua nói, "giờ ta lại nhớ ra một điều;
Ước gì ta có món thịt nai của ông ở đây."
"Hô! Hô!" Richard nói, "tôi có thể nói thẳng ra là,
Thật là đê tiện khi ăn nó, rồi lại phản bội nó."
"Tại sao ngươi lại tức giận?" nhà vua hỏi một cách vui vẻ;
"Thề có Chúa, ta thấy giờ ngươi rất khó chịu đấy:
Ta cứ tưởng ngươi sẽ đáp lễ ta bằng bia và rượu vang thật nồng nhiệt."
Dick nói: "Ông cứ chờ cho đến khi tôi ăn xong đi đã:
Ông cho chúng tôi ăn mấy món lặt vặt tí hon thế này;
Chết tiệt, một miếng dồi tiết còn ngon hơn tất cả."
Thế là thời gian trôi qua trong niềm vui sướng tột độ;
Và sau đó các quý bà chuẩn bị khiêu vũ.
Ngài John Cockle già và Richard, ngay lập tức
Được nhà vua dẫn đến vị trí của họ.
Tại đây, họ đã tạo ra những trò vui cùng các quý bà,
Đến mức các quý tộc phải cười đau cả bụng.
Nhà vua gửi lời cảm ơn sâu sắc vì sự nhiệt tình của họ,
Rồi hỏi chàng Richard trẻ tuổi, xem cậu có muốn kết hôn không;
"Trong số những quý bà tự do này, hãy nói cho ta biết ai là người ngươi thích?"
Cậu nói: "Jugg Grumball, thưa Ngài, với mái tóc đỏ:
Cô ấy là tình yêu, là cuộc sống của tôi, tôi sẽ cưới cô ấy;
Cô ấy đã thề rằng tôi sẽ có được giường tân hôn của cô ấy."
Sau đó nhà vua gọi ngài John Cockle đến gần,
Và phong ông làm người giám sát vùng Sherwood vui tươi;
Và ngay lập tức ban cho ông ba trăm bảng một năm:
"Hãy cẩn thận đừng để ngươi ăn trộm hươu của ta nữa đấy:
Và mỗi quý một lần, hãy đến đây để ta xem mặt;
Và giờ đây, ngài John Cockle, ta xin chào tạm biệt."



