Khi mọi khía cạnh của mỗi câu chuyện được phơi bày, có lẽ Henry VIII sẽ dựng được một hoặc hai bằng chứng ngoại phạm, Shylock và hệ thống trường công sẽ gặp nhau rồi làm tan chảy cả cái thớ thịt rắn chắc quá đỗi ấy, còn Xantippe, người đàn bà bản lĩnh hơn cả Socrates, sẽ sẵn sàng phủ nhận cái danh xưng “bà vợ đanh đá” mà người đời gán cho bà. Những bà chủ nhà, cả một thế hệ khoác trên mình lớp vải bombazine đen ấy—chao ôi, bao lâu nay chẳng ai thèm lắng nghe—có thể cùng đứng lên làm một bản cáo trạng về những kẻ thuê trọ: mặt bàn giấy trầy xước và giấy dán tường chi chít vết quẹt diêm; chiếc rương trống rỗng bị đóng chặt xuống sàn làm vật thế chấp cho khoản tiền thuê nhà chưa trả; những tấm ga trải giường cháy sém vì tàn thuốc và nỗi kinh hoàng về một vụ hỏa hoạn bất ngờ; người khách mới đến lặng lẽ ở căn phòng áp mái tầng ba bị áp giải đi trong còng tay vào một đêm nọ; tiếng nức nở suốt cả ngày của cô gái tóc vàng đột nhiên kinh hãi trước cuộc đời sắp sửa thành hình, hai tay đan vào nhau không nhẫn trong căn phòng hành lang tầng bốn; mùi hơi gas rò rỉ và lỗ khóa bị bịt kín; những cây sáo không ai ngờ tới ẩn náu trong rương của khách trọ; khăn tắm, bản thánh ca đầy cằn nhằn và bất tận của người thuê nhà; giá thịt bò và đào khô, ngô đóng hộp và thịt bò thăn đắt đỏ!

Đoàn người mặc vải bombazine mệt mỏi, quấn mình trong những mùi hôi dầu mỡ tích tụ qua nhiều năm quét dọn thảm và đổ nước thải, thông gió cho căn phòng nồng mùi gas sau khi nhân viên điều tra rời đi, và lạch bạch từ tầng này sang tầng khác với sứ mệnh mang theo khăn tắm, khăn tắm và khăn tắm!

Thỉnh thoảng, khi đang leo từ tầng này sang tầng khác với một xấp khăn tắm còn ấm quấn trên cánh tay, bà Kaufman—người cũng mặc vải bombazine, nhưng không một vết ố và có diềm ren lưới tinh tươm ở cổ, người mà năm tháng đã viết nên những nét chữ bằng mực tàng hình trên gương mặt trông hiền hậu ấy—sẽ bất chợt ngồi xuống ngay tại đó, trong cái tối tăm chật hẹp của hành lang, đầu tựa vào lan can. Và thường thì thằng bé nhà Katz ở căn phòng mặt tiền tầng ba sẽ chạy huỳnh huỵch xuống cầu thang rồi băng qua bà, nhảy phắt qua bốn bậc thang cuối của mỗi tầng.

“Irving, thôi ngay cái trò ồn ào ở ngoài hành lang đó đi.”

“Hứ!”

“Con không thấy xấu hổ sao, một thằng bé to xác như con, trong khi bà Suss đang bị đau dây thần kinh?”

“Hứ!”—tiếng đóng sầm cửa cắt ngang sự vô lễ này.

Một lúc sau, bà lại tiếp tục leo cầu thang.

Thế nhưng, trong nhà trọ tư nhân của bà Kaufman trên phố West Eighty-ninth, một trong những tòa nhà mặt tiền bằng đá nâu nằm san sát nhau, từ bậc thềm này sang bậc thềm khác, tầng này sang tầng khác, và thùng tro này sang thùng tro khác, thì lại hiếm có mùi dầu mỡ, ngoại trừ dịp bữa tối luộc vào thứ Hai hàng tuần; và bất kể tình trạng của món gan và đào khô, ngô đóng hộp và thịt bò thăn ra sao, thực đơn của bà vẫn không hề thay đổi—cố định đến mức trong phòng ăn dưới tầng hầm thắp đèn gas, nơi cuối bàn dài được vây quanh bởi những vị khách, bà Katz, với chiếc khăn ăn nhét sâu dưới lớp cằm thứ ba, quay sang nói nhỏ với người hàng xóm bên trái, tay che miệng, trong khi người chồng to béo vẫn đang ngồi đó bên phải bà. “Bà Finshriber này, tôi nói có đúng không? Tôi vừa bảo với chồng tôi rằng trong năm năm chúng ta ở đây, đáng lẽ bà ấy phải thay đổi món cừu và mì sợi tối thứ Sáu cho chúng ta một lần chứ.”

“Ôi dào, bà còn định phàn nàn nữa sao! Với tôi, ngày kia, tức ngày Lễ Phục sinh, là tròn sáu năm rưỡi kể từ lần đầu tiên tôi tự hỏi câu đó đấy.”

“Ngay cả thằng Irving nhà tôi tối nay trên phòng cũng bảo với tôi, nó nhảy cẫng lên trên sàn như thể có bốn cái chân vậy—”

“Tôi nghe thấy nó mà, bà Katz, tiếng nó dậm trên trần nhà tôi như thể nó có tám cái chân ấy.”

“‘Mẹ ơi,’ nó bảo, ‘mẹ đoán xem tại sao con lại muốn kêu “Be be” nào.’”

“Kêu cái gì cơ?”

“Tiếng cừu ấy, bà Finshriber. Be-e-e, tiếng kêu của con cừu.”

“Ồ!”

“‘Vì con ăn món cừu tối thứ Sáu nhiều quá rồi, mẹ ạ,’ nó nói. Thằng bé đó nhanh miệng lắm.”

Bà Finshriber cúi đầu và ánh nhìn, tất cả những đường nét chùng xuống trên khuôn mặt bà càng trĩu nặng thêm ở các khóe. “Tôi không phải là người hay phàn nàn đâu, bà Katz, và tôi luôn nói rằng khi xét kỹ lại, có lẽ nhà bà Kaufman cũng tốt như bất kỳ nhà nào khác, nhưng mà—”

“Tuy nhiên, bà Finshriber à, tôi ước gì bà nghe được những gì bà Spritz nói về bữa sáng ở nhà trọ của bà ấy: món chiên—”

“Bà có thể hình dung đấy, bà Katz, kể từ khi chồng tôi quá cố, tôi còn thiết tha gì ăn uống nữa; nhưng tôi nói này, bà Katz, chỉ vì nguyên tắc thôi, việc bà Kaufman thỉnh thoảng cho người khác ngoài con gái bà ấy và ông Vetsburg được ăn phần thịt trắng của gà thì cũng chẳng hại gì, phải không?”

“Thật đáng xấu hổ trước mặt những người thuê trọ! Bà ấy biết thừa, bà Finshriber ạ, chồng tôi thích ức gà như thế nào. Bà nghĩ ông ấy có bao giờ được ăn không? Không. Tôi luôn bảo ông ấy, trừ khi gà có hai cái ức như áo khoác ngoài, nếu không thì đừng hòng ông ấy được ăn ở cái nhà này, với việc ông Vetsburg là khách trọ cưng của bà ấy.”

“Để tôi nói cho bà nghe, món gà tối qua, tôi không thèm cho chó ăn! Tôi phải nuốt trôi một miếng thịt sẫm màu với cả mề gà đấy.”

Bà Katz chỉnh lại tấm khăn ăn trắng trải rộng trên bộ ngực đầy đặn của mình cho chắc chắn hơn. Những chiếc nhẫn vàng và chiếc nhẫn cưới bản rộng một phần tư inch lóe lên giữa đống bát đĩa nhỏ hình chậu vây quanh bà, cùng chiếc dĩa đâm xuống đầy quyết đoán. “Chồng tôi lập tức nổi cáu mỗi khi tôi nói điều tương tự. ‘Khi chúng ta không thích thì nên chuyển đi,’ ông ấy nói.”

“Như thể chuyển nhà dễ dàng lắm vậy, nếu bà có hai cái ghế và một cái nệm lông ngựa cần mang theo. Nhưng tôi luôn nói, bà Katz à, tôi không trách bà Kaufman vì những gì đang diễn ra; đó là một người đàn bà tốt, nếu thực sự có người như thế!”

“Chồng tôi luôn bảo, không ai tốt hơn hay xinh đẹp hơn bà ấy đâu. ‘Này,’ tôi bảo ông ấy, ‘bà ấy biết tận dụng nhan sắc của mình đấy chứ.’”

“Đáng trách hơn là đứa con gái đầy tham vọng kia. Bà đã thấy đôi giày mới màu trắng của nó tối nay chưa? Ngay khi chúng vừa ra mắt là nó phải có cho bằng được. Tôi chỉ ngạc nhiên là nó chưa có một trong mấy cái mũ đỏ của tiệm Gimp đang là mốt đấy thôi. Chứ không thì, nếu không vì những ý tưởng như vậy, mẹ nó đã có thể chi trả những thứ tốt hơn là món súp succotash cho bữa tối của chúng ta.”

“Tôi nói thật, thật đáng xấu hổ khi một người phụ nữ như bà Kaufman không thể tự mình nhìn ra những điều đó. Chúa cấm nếu tôi bao giờ lại mù quáng như vậy với thằng Irving nhà tôi. Tôi nói với bà rằng con Ruby đó được cưng chiều như một nữ hoàng chứ không phải con gái bà chủ nhà trọ. Giày thời trang cơ đấy!”

“Mấy cô gái nhà giàu cũng phải vui vì được sống tốt như vậy đấy.”

“Tôi chẳng nói gì về cách bà ấy đối xử với Vetsburg, khách trọ lâu năm nhất, và với số tiền ông ấy trả cho căn phòng mặt tiền tầng hai mà không bao gồm bữa trưa thì bà ấy có thể phục vụ chu đáo hơn một chút; nhưng con bé đó thì không nên được nuông chiều, phải cho nó học tí tốc ký hay giúp việc nhà đi chứ!”

“Này, khi con bé đó thậm chí còn chẳng động tay vào việc gì, mẹ nó đã tái mét mặt mày rồi.”

“Con gái ngày nay được nuôi dạy thế đấy, ngay cả những đứa nhà nghèo!”

“Tôi không phải là người hay phàn nàn, bà Katz, nhưng bà nhìn xuống đằng kia xem, thứ màu đỏ ấy.”

“Ở đâu?”

“Chẳng phải đó là sốt nam việt quất giữa Ruby và Vetsburg sao?”

“Đúng, đúng rồi, nhìn đĩa sốt đầy ắp kìa!”

“Liệu có đúng không khi những món phụ được phép mang lên bàn ăn thế này, nơi mười bốn khách trọ khác phải nuốt nước bọt nhìn vào nó?”

“Bà có nghĩ là điều đó không đau như dao cứa vào tim không! Riêng tôi thì không sao, nhưng thằng Irving nhà tôi! Thằng bé thích món đó biết bao, vậy mà nó phải ngồi cùng bàn mà không có nam việt quất.”

Từ đầu bàn, những dụng cụ thái thịt sáng loáng trên tay bà Kaufman đang chần chừ chuẩn bị cho nhát cắt tiếp theo, đôi môi bà nở nụ cười giả tạo cùng vẻ quan tâm nhằm phô diễn thêm sự thèm khát thịt thà, bà đưa mắt gật đầu từ người này sang người khác.

“Cô Arndt, thêm chút nữa không? Không ạ? Ông Krakower? Nước sốt thịt? Bà Suss? Ông Suss? Thế nhé! Simon? Ông Schloss? Cô Horowitz? Ông Vetsburg, để tôi mời ông miếng thịt mềm này—Không ạ? Vậy thì, Ruby, để mẹ cho con thêm một chút nữa—”

“Không, không, mẹ ơi, con xin mẹ!” Con bé nắm lấy cổ tay đang lơ lửng của mẹ để ngăn nhát dao hạ xuống.

Nhờ một trong những nét khác biệt hiếm hoi mà một thi sĩ có thể được sinh ra từ một nông dân hoặc ngược lại, cô Ruby Kaufman, người sinh ra tại Newark sau khi cha đã qua đời, với người mẹ nhỏ bé, sợ hãi, chiếc cổ áo cài dải ruy băng đen, đã mang theo mình từ đâu không rõ đôi mắt đầy khao khát và làn da rám nắng của những cơn gió đượm mùi gia vị. Trong huyết quản của cô có thể đang chảy dòng máu của một vị vua shah, thế nhưng Simon Kaufman và cha của ông trước đó chỉ là những người bán vải vụn theo hoa hồng cho các nhà máy sản xuất mũ.

“Ruby, con ăn chẳng đủ sống cho một con chim. Có đáng xấu hổ không cơ chứ, ông Vetsburg, một cô gái mà lại ăn uống tiểu thư thế này?”

Ông Meyer Vetsburg ném một ánh nhìn nghiêm nghị xuống cô Kaufman, người nhỏ bé ngồi cạnh ông, và gõ dứt khoát vào đĩa của cô ba lần bằng chiếc dĩa. “Ăn đi, cô bé, như ý mẹ cô muốn, nếu không, lạy Chúa, tôi sẽ treo cô lên làm móc khóa đồng hồ của tôi đấy, không phải vậy sao, bà Kaufman?”

Một nụ cười ẩn hiện dưới bộ ria mép màu xám đen của ông Vetsburg. Đôi mắt ông cũng màu xám, và bộ com-lê của ông cũng vậy, một bộ đồ rộng thùng thình thoải mái với dáng vẻ của người mặc in hằn lên đó, chiếc áo khoác phồng ở giữa lưng, vạt túi nửa vào nửa ra, và phần đầu gối thì chùng xuống không còn nếp gấp.

“Đúng thế, ông Vetsburg, ông phải mắng con bé khi nó không chịu ăn đi.”

Phía trên chiếc áo kiểu màu đen vải bombazine, được làm dịu đi một cách dễ chịu ở cổ bởi chữ V bằng lưới trắng tinh khôi, một làn sóng màu sắc ửng lên trên khuôn mặt bà Kaufman, lan tới kiểu tóc cầu kỳ của bà, những sợi tóc đen và thô được quấn thành một búi lớn lỏng lẻo ngay trên đỉnh đầu và được cài chặt bằng chiếc lược có đầu tròn của một thập kỷ trước.

“Tôi luôn nói, ông Vetsburg, con bé nghe lời ông hơn bất kỳ ai trên đời.”

“Mẹ ơi,” cô Kaufman nói, ngay sau câu đó, “cho con ít súp succotash với ạ.”

Từ vị trí thuận lợi ở phía dưới bàn, bà Katz hơi nghiêng người về phía trước.

“Nhìn kìa, bà Finshriber, nhìn cái cách bà ấy liếc mắt nhìn ông ta ở tuổi này kìa. Chẳng khó để đoán khi một người đàn bà có cô con gái đến tuổi lấy chồng, phải không?”

“Bà cứ tin tôi đi, bà ấy sẽ cưới được ông ta cho con Ruby thôi! Và cũng tin tôi đi, hầu hết bất kỳ cô gái nào tôi biết, chứ đừng nói là Ruby Kaufman, cũng khó mà tìm được người tốt hơn Meyer Vetsburg.”

“Này, tôi cũng mong con bé lấy được ông ta lắm chứ. Tại sao thỉnh thoảng một cô gái nghèo lại không thể lấy được một người đàn ông giàu có chứ, trừ khi là trong sách vở hay trên sân khấu?”

“Tin tôi đi, một cô gái như Ruby có thể xoay xở được mọi thứ nó muốn. Bà cứ tin tôi, con bé lanh lợi lắm.”

“Tôi cũng nghĩ vậy.”

“Chứ còn gì nữa, không thì làm sao nó có thể giao du với đám con gái nhà giàu như thế được. Tôi nghe bà Abrams ở chung cư Arline nói rằng tuần nào nó cũng chơi bài với con gái Nathan Shapiro.”

“Không đời nào! Shapiro và Stein ấy à?”

“Và hôm qua lúc đi xem hát, nó đi vào cùng với một hộp kẹo và cười đùa với con bé nhà Rifkin! Làm thế nào mà nó có thể thâm nhập vào nhóm con gái sang chảnh như vậy, tôi không biết, nhưng chẳng có chiều thứ Bảy đẹp trời nào mà tôi không thấy con bé đi dạo trên Đại lộ số Năm với một đám con gái ăn mặc sang trọng như thế, tất cả đều phủ phấn trắng trên mũi và đội những chiếc mũ nhỏ xíu sành điệu.”

“Tôi sẽ không ngạc nhiên nếu mẹ nó lại gửi nó đi Atlantic City vào dịp Lễ Phục sinh nếu Vetsburg cũng đi. Dạo này dịp lễ nào nó cũng phải đi như thể đó là đặc quyền của nó vậy.”

“Này, nói nhỏ giữa bà với tôi thôi nhé, tôi không loại trừ khả năng là nó đang nhắm đến thằng Markovitch ở dưới đó đấy. Ray Klein đã thấy chúng ở trên lối đi lát ván Boardwalk cùng nhau một lần, và cô ấy nói thật xấu hổ cho mọi người khi thấy chúng ngồi gần nhau như thế trong một chiếc xe đẩy.”

“Tôi sẽ không ngạc nhiên nếu nó lại lả lơi với đám con trai, nhưng tin tôi đi, nếu nó lấy được ông chú thì nó sẽ không chọn thằng cháu đâu!”

“Này, làm thư ký trong khách sạn của chính cha mình như nhà Markovitch ở Atlantic City đâu có tội tình gì.”

“Mẹ nó có những ý định lớn lao hơn cho nó. Chắc hẳn bà ấy nghĩ con gái mình tội gì phải lấy thằng cháu khi có thể tự mình lấy ông chú. Ngày nay chuyện con gái kết hôn với người gấp đôi tuổi mình chẳng có gì lạ nữa.”

“Tôi luôn nói tôi có thể biết khi nào Leo Markovitch xuống đây qua cách mặt mẹ con bé dài ra và mặt con bé ngắn lại.”

“Bà có trách được nó không? Leo Markovitch, với tất cả những chữ lồng trên tay áo sơ mi và gọng kính đen dày cộp đó, không phải là Công ty Vỏ tất Rosenthal Vetsburg, không hề cùng đẳng cấp đâu nhé! Chẳng có cửa hàng nào trong cái thị trấn này mà bà hỏi mua loại tất đảm bảo 'Không Rách', mà họ không lấy ra cho bà xem đâu. Chỉ để đùa vui thôi, lúc nào tôi cũng hỏi thế.”

“Bánh pudding tinh bột ngô! Irving, thôi ngay cái trò làm ồn với bà Kaufman đi! Trẻ con thì nên được nhìn thấy chứ không nên được nghe thấy, ngay cả khi đang ăn pudding tinh bột ngô.”

“Lạy Chúa! Bà có nghĩ thế không, bà Katz, bà Kaufman biết thừa tôi ghét món tráng miệng núng nính này thế nào, vậy mà bà ấy có thể cho tôi thêm chút gì đó đặc biệt hơn.”

“Chậc, bà ấy thiên vị quá, thật xấu hổ. Tôi ước bà nhìn xem, bà Finshriber, cái cách Flora Proskauer mang cả ly sữa với miếng bánh mì bên trên rời khỏi bàn ăn kìa. Tôi nói cho bà biết, việc khách trọ mang đồ ăn rời khỏi bàn như thế chẳng làm căn nhà này nề nếp chút nào. Irving, lại đây và lấy thêm miếng bánh đó đi. Chúng ta trả tiền thuê nhà cũng nhiều như Flora Proskauer ấy chứ.”

Hàng người quanh bàn ăn đột ngột tan rã, kèm theo tiếng ghế kéo lê và tiếng trò chuyện râm ran sau bữa ăn cùng những chiếc tăm. Một cô hầu gái xộc xệch lập tức vươn người qua bàn ăn đầy mảnh vụn và đĩa thịt cừu béo ngậy, tắt hai trong số ba ngọn đèn gas.

Trong ánh sáng vàng vọt lờ mờ, với mùi thức ăn len lỏi, họ lần lượt đi ra và bước lên những bậc thang mờ tối vào những hành lang mờ tối, kéo theo sau là chuỗi trò chuyện và những tiếng cười ngắn ngủi.

Một cánh cửa đóng sầm lại. Rồi một cái nữa. Irving Katz nhảy từ ngưỡng cửa tầng ba xuống sàn nhà phía trước, làm rung chuyển ba lớp đèn chùm. Từ căn phòng tầng bốn phía sau của Morris Krakower, tiếng sáo bắt đầu vẳng xuống cầu thang. Từ cánh cửa vừa đóng lại của mình, bà Finshriber thò cái đầu xù xì bạc màu ra.

“Nước đá, làm ơn—bà Kaufman ơi.”

Tại cánh cửa căn phòng phía sau tầng một, bà Kaufman dừng lại với bàn tay đặt trên núm cửa.

“Mẹ ơi, để con chạy đi lấy cho.”

“Con đừng đi, Ruby. Đợi khi Annie lên giường ngủ cũng chưa muộn. Ông Vetsburg, ông không vào trong ngồi một lát sao?”

“Tôi cũng đang định vào đây.”

Bà mở cửa, thận trọng bước vào. “Để tôi bật đèn lên, bà Kaufman.” Ông vạch một đường lân quang lên đế giày, bật ba ngọn đèn.

“Ông phải thông cảm cho, ông Vetsburg, căn phòng này trông thật bừa bộn; cả ngày nay chúng tôi bận may cái váy mới cho Ruby.”

Bà thu dọn đống diềm xếp hồng xinh xắn đang may dở, dọn một chiếc ghế cho ông.

“Ngồi xuống đi, ông Vetsburg.”

Họ ổn định chỗ ngồi xung quanh vòi nước ánh sáng gas, cô Kaufman loay hoay trong chiếc túi may vá đầy hoa văn, cuối cùng cuộn chân dưới người, kim khâu lóe lên và nhún qua một trong những dải bèo màu hồng.

“Ruby, ánh sáng này con đừng làm mỏi mắt.”

“Vâng, mẹ ạ,” cô tiếp tục khâu một cách điềm tĩnh.

“Ruby này, con cho ta cái gì nếu ta nói cho con biết màu yêu thích của ai là màu hồng?”

“Ái chà, Vetsy!” cô kêu lên, mặt đỏ bừng như hoa hồng, “màu của ông là màu hồng!”

Từ tận sâu trong nắp máy khâu lật ngược, bà Kaufman lấy ra một miếng vải hồng khác, khéo léo dùng kim xếp nếp.

Tiếng sáo cất lên giọng ai oán, tìm kiếm nốt Đô cao.

Ông Vetsburg châm một điếu xì gà quấn lỏng và đổ người xuống ghế.

“Nếu có ai đó,” ông nhận xét, “hỏi ngay lúc này rằng tôi đang ở đâu, hãy nói giúp tôi, bà Kaufman, rằng tôi đang ngồi trên chiếc ghế thoải mái nhất trong nhà.”

“Vậy thì ông nên giữ nó ở trên phòng ông đi, ông Vetsburg, chứ đừng lúc nào cũng mang nó xuống đây khi tôi đã sai Annie mang lên cho ông.”

“Này, tôi đâu dễ dàng từ bỏ cái lý do để ghé chơi buổi tối thế được.”

“Thật tình, hai người... hai đứa trẻ này, lẽ ra nên xây một cái hàng rào bao quanh mới đúng, cái kiểu hai người lúc nào cũng thích ở bên nhau.”

Ông ngồi nhìn bà, vừa hút vừa nhai điếu xì gà đang cháy dở. Đột nhiên ông chồm tới, tay nắm chặt lấy tay bà.

“Bà Kaufman!”

“Gì thế?”

“Nhanh lên, trên cằm bà có một cái lỗ kìa.”

“Lạy Chúa, một—một—cái gì cơ?”

Đến đó, ông giãn người ra, tự thưởng thức câu đùa của mình, cười khúc khích và nhún vai. Với hàm răng trắng nhỏ nhắn, cô Kaufman cắn đứt một đoạn chỉ.

“Mẹ đừng để ông ấy trêu, ông ấy lại đang nhắm vào cái má lúm đồng tiền của mẹ đấy.”

“Ach, anh—đồ trêu chọc! Xấu hổ chưa! Lỗ trên cằm mà ông ấy làm tôi sợ chết khiếp!”

Bà tiếp tục công việc với một nụ cười và cái giật giật nơi khóe môi mà bà không thể kiểm soát. Một luồng không khí ấm áp tràn vào, làm phồng rèm ren. Một mùi hương thoang thoảng của vẻ huy hoàng đã qua bao trùm căn phòng, với trần nhà cao quét vôi trắng cùng họa tiết hoa hồng ở chính giữa, chiếc gương soi cỡ lớn bị nghiêng để phản chiếu một cặp cửa đôi bằng gỗ óc chó ngăn cách căn phòng với nơi từng thông sang căn phòng khách dài rộng. Một chiếc giường gấp có khảm gương và một bàn làm việc kiểu xếp được đẩy sát vào những cánh cửa đôi đó. Một chiếc ghế dài với phần lưng uốn lượn bóng loáng lông ngựa được đặt ngang một góc, bên cạnh là một tủ có mặt đá cẩm thạch. Chiếc đồng hồ đồng reo tích tắc vang vọng từ bệ lò sưởi, cân bằng ở hai bên là một cặp tù và bằng thủy tinh màu xanh với những nốt mụn sần sùi được thổi vào đó.

Bà Kaufman để đôi tay buông thõng nhàn nhã trên đùi và đầu ngả ra sau tựa vào ghế. Khi nghỉ ngơi, những đường nét trên miệng bà cong lên, và cổ họng bà, nơi năm tháng thường ăn mòn đầu tiên, vẫn mịn màng và thậm chí thon thả phía trên bộ ngực khá đầy đặn.

“Mẹ mệt à, mẹ yêu?”

“Cứ đến dịp Phục sinh là bệnh sốt mùa xuân lại hành hạ mẹ ngay!”

Ông Vetsburg cắn điếu xì gà, ngồi lún sâu hơn, và nhét ngón cái vào nách áo ghi-lê.

“Này bà Kaufman, sao bà và Ruby không xuống Atlantic City với tôi vào ngày mai dịp Lễ Phục sinh nhỉ? Hửm? Thêm vài người hay ít hơn cũng chẳng thành vấn đề với chị tôi đâu, với cái cách họ chuẩn bị cho đám đông ấy mà.”

Cô Kaufman chồm tới, mặt sáng bừng.

“Ồ, Vetsy,” cô kêu lên, và một cơn đỏ ửng dâng lên, nhuộm đỏ hoàn toàn khuôn mặt cô. Khuôn mặt ông sáng rực theo cô, một tia nắng của những nếp nhăn nhỏ li ti tỏa ra từ đôi mắt ông.

“Sao nào?”

“Sao—sao ạ, chúng—chúng con rất thích, phải không mẹ? Atlantic City, ngày Lễ Phục sinh! Mẹ ơi!”

Bà Kaufman ngồi thẳng dậy với cả một chuỗi cảm xúc nhanh chóng hiện lên trên khuôn mặt. Chúng kết thúc bằng một nụ cười run rẩy khi bà ngồi nhìn cả hai người.

“Mẹ nghĩ thế đấy, vâng! Mẹ—con và Ruby đi đi, ông Vetsburg. Atlantic City, ngày Lễ Phục sinh, mẹ cá là rất đáng để đi. Mẹ—hai người đi đi, mẹ nghĩ thế, nhưng hai người không muốn có một bà già lôi thôi theo cùng đâu.”

“Mẹ! Mẹ nghe ông ấy kìa, Vetsy, có phải ông ấy—ông ấy là nhất không! Một nửa thời gian khi chúng con đi vào cửa hàng cùng nhau, người ta toàn nhầm chúng con là chị em, vậy mà mẹ—mẹ lại bắt đầu nói như thế để từ chối đi!”

“Ruby không hiểu đâu; nhưng không đúng đâu ông Vetsburg ạ, tôi đi vắng suốt thứ Bảy và Chủ nhật thì không ổn. Lễ Phục sinh nào người ta cũng mong chờ thêm một chút gì đó, mà chân của Annie lại đang đau, tôi—tôi—”

“Ồ mẹ yêu, mẹ không thể bỏ cái nơi cũ kỹ này chỉ trong hai ngày thôi sao, chỉ vì một Chủ nhật Phục sinh ở Atlantic, nơi—nơi mọi người đều đến đó?”

“Con biết đấy Ruby, Annie vào ngày nghỉ của nó thì luôn—”

“Chà, thì sao nào? Chẳng hại gì đến tất cả mấy thứ đồ cũ kỹ trên lầu đó đâu, những kẻ để mẹ phục vụ tận răng suốt cả năm trời mà giờ không chịu nhịn vài món trang trí cho bữa tối Phục sinh của chúng.”

“Ruby!”

“Con nói thật đấy. Mấy bà tám già nua đó! Con vừa ngồi nhìn bọn họ ở bữa tối lúc nãy, và con tự nhủ, con tự nhủ rằng, nghĩ xem, bọn họ thì dìm chết lũ mèo con mà lại để cho mấy kẻ lười biếng đáng thương đó sống!”

“Ruby, con không thấy xấu hổ khi nói thế sao?”

“Ngồi đó và nhìn lão Katz già khọm tội nghiệp với cái tai rách nát như thể vừa bị ai cắn mất, và con tự hỏi tại sao lão không nhảy xuống Cầu Brooklyn cho xong.”

“Ruby, mẹ—”

“Nếu tất cả những người đàn bà vạm vỡ đó, Suss và Finshriber và cả cái đám đó, không phải là những cây rau, thì họ đã phải đứng dậy và chạy đôn chạy đáo làm việc nhà, để làm bớt cái sự phì nộn đi và cho chúng ta cơ hội thuê người khác thay vì một đám đàn bà vô dụng chỉ biết ăn sô-cô-la, đọc tiểu thuyết, những kẻ nghĩ rằng, mẹ ơi, mẹ là một cái thang máy chở thức ăn, người hầu phòng, người hầu riêng, và đầu bếp Pháp gộp lại làm một! Thật lòng đấy mẹ, nếu đêm nay mẹ còn mang nước đá lên cho lão Katz một cách lén lút như thế, trong khi thằng con trai to xác của mụ ta hoàn toàn có thể xuống lấy, con—con sẽ lên tận nơi và nói cho mụ biết con nghĩ gì về mụ nếu mụ rời đi vào ngày mai.”

“Ông Vetsburg, ông—ông đừng nghe nó nói.”

“Không thể nghỉ một ngày để thư giãn tại Atlantic City vì bữa tối Phục sinh cũ rích của họ có thể không vừa ý. Thật lòng đấy mẹ, nghĩ đến cảnh mẹ để cho một đám đàn bà già nua, phệ phệ, thậm chí không xứng đáng để lau giày cho mẹ, biến mẹ thành một đầy tớ thực thụ! Mẹ ơi!”

Có những giọt nước mắt trong giọng nói của cô Kaufman và những giọt nước mắt thực sự, to và sáng, trong đôi mắt cô, và hai đốm màu đã hiện lên trên má.

“Ruby, khi—khi một người đàn bà như mẹ kiếm sống nhờ khách trọ, mẹ không thể đòi hỏi quá khắt khe được. Con nghĩ là mẹ vui sướng gì khi không thể đóng sầm cửa vào mặt bà Katz khi ngày nào bà ấy cũng đòi khăn tắm và nước đá đến sáu lần thế này. Con nghĩ là mẹ vui sướng gì khi phải chịu đựng sự hỗn láo từ một thằng bé hư như Irving. Mẹ nói cho con biết, Ruby, thật dễ dàng để nói từ một cô gái không hiểu chuyện. Ach, con—con làm mẹ xấu hổ trước mặt ông Vetsburg khi con chê bai những người mà chúng ta kiếm sống nhờ họ.”

Cô Kaufman quay khuôn mặt rực rỡ về phía ông Vetsburg, người vẫn đang ngồi lù lù trên ghế. Cô đang run rẩy. “Vetsy hiểu! Ông ấy là người duy nhất trong cái nhà này hiểu! Ông ấy ở đây với chúng ta mười năm rồi, kể từ khi chúng ta bắt đầu ở căn nhà lớn này, không phải—không phải để biết ông ấy là người duy nhất nghĩ rằng mẹ ở đây để làm mọi việc ngoại trừ việc chịu đựng sự xấc xược, chạy cầu thang và chịu đựng sự hỗn láo từ những đứa con trai hư hỏng của những bà mẹ lười biếng. Ông biết mà, phải không Vetsy?”

“Ruby! Ông Vetsburg, ông—ông phải thông cảm—”

Từ tận sâu trong ghế của mình, giọng nói của ông Vetsburg chậm rãi và cân nhắc kỹ lưỡng. “Lời phàn nàn duy nhất của tôi, bà Kaufman, với những gì Ruby nói là nó chưa đủ mạnh. Có lẽ không phải việc của tôi, nhưng tôi luôn bảo bà rằng vì lợi ích của chính bà, bà quá hiền lành. Không có gì lạ khi mỗi khách trọ mà bà có đều ở lại năm này qua năm khác cho đến khi ngay cả những kẻ hay bắt bẻ nhất cũng thà trả tiền thuê nhà còn hơn là chuyển đi. Trong công việc của tôi, bà Kaufman, cũng y hệt thế, nếu tôi quá dễ dãi với—”

“Nhưng, ông Vetsburg, một người đàn bà nghèo không thể đủ khả năng để độc lập như thế. Tôi có những chi phí lớn và tiền thuê nhà lớn; tôi có một cô con gái cần nuôi dạy—”

“Mẹ ơi, chẳng phải con đã van xin mẹ hàng trăm lần để cho con đi học tốc ký và ra ngoài làm lụng để mẹ có thể nghỉ ngơi sao, chẳng phải thế sao?”

Một lớp nước mắt dày đặc trào dâng trong mắt bà Kaufman và làm mờ đi ánh nhìn bà hướng về phía ông Vetsburg. “Liệu có tự nhiên không, ông Vetsburg, khi một người mẹ muốn đứa con duy nhất của mình luôn có những điều tốt nhất và luôn làm những việc mà chính bà chưa bao giờ có khả năng làm được? Suốt cuộc đời tôi, ông Vetsburg, tôi luôn phải làm việc. Ngay cả khi tôi mới cưới được năm tháng với một người đàn ông mà tưởng chừng như một ngày nào đó sẽ làm nên chuyện lớn trong ngành kinh doanh len, tôi đã đột ngột bị bỏ lại mà không có gì ngoài những món nợ và đứa con gái bé bỏng.”

“Nhưng, mẹ ơi—”

“Liệu có tự nhiên không, ông Vetsburg, khi tôi muốn làm lụng vất vả để con gái tôi có thể thoát khỏi điều đó? Không gì, ông Vetsburg, mang lại cho tôi niềm vui hơn việc con bé được đi cùng với tất cả những cô gái nhà giàu đó, những người cũng quý mến con bé đủ để kết bạn khi nó nghèo. Luôn luôn khi ông đưa con bé xuống Atlantic City vào những ngày lễ, nơi nó có thể gặp gỡ họ, nó—nó—”

“Nhưng mẹ ơi, có gì vui cho một cô gái khi cứ phải đi những chuyến đi như thế với—với mẹ lúc nào cũng ở nhà như một người hầu? Người ta nghĩ gì chứ? Mỗi ngày lễ mà Vetsy mời con, mẹ—mẹ đều từ chối. Con—con sẽ không đi nếu không có mẹ, mẹ ơi, và—con muốn đi, mẹ, con—con muốn!”

“Bữa tối Phục sinh của mẹ và—”

“Bà nữa, bà Kaufman, với bữa tối Phục sinh của bà! Ruby nói đúng đấy. Khi mẹ bà không đi lần này, chúng ta sẽ không đi một bước nào nếu không có bà, phải không nào?”

“Không một bước.”

“Nhưng—”

“Ngày mai, bà Kaufman, chúng ta sẽ bắt chuyến tàu một giờ mười. Mười hai giờ tôi sẽ qua đón bà. Hãy tạo chút động lực cho mẹ bà đi, Ruby, và chúng ta sẽ làm bà ấy mở rộng tầm mắt trên Boardwalk, không phải sao?”

“Ồ, Vetsy!”

Ông mỉm cười nhìn cô.

Nước mắt đã rơi và khô trên má bà Kaufman; bà dao động giữa cơn cuồng loạn của nước mắt và tiếng cười.

“Tôi—các con—” Bà đầu hàng trước những giọt nước mắt, xấu hổ lau mắt.

Ông đứng dậy đầy tử tế. “Này, khi một chuyện nhỏ như vậy có thể làm bà ấy buồn đến thế thì đã đến lúc bà ấy nên dành cho mình một chút nghỉ ngơi rồi. Nếu bà ấy từ chối, chúng ta sẽ treo bà ấy lên bằng ngón cái nhé, phải không Ruby?”

“Chúng ta đang đi đây, mẹ ơi. Đi thôi! Mẹ sẽ thích khách sạn nhà Markovitch, mẹ yêu ạ, ngay gần Boardwalk, và mái hiên bọc kính tuyệt nhất và—và những chiếc ghế, và—và những góc nhỏ và mọi thứ. Có đúng không Vetsy?”

“Đúng thế, cô bé Ruby của tôi,” ông nói, nhìn cô bằng ánh mắt ấm áp, đầy ẩn ý, thậm chí còn nháy mắt.

Cô không đáp lại cái nhìn đó, mà nắm chặt má mình trong hai tay như thể để ngăn chặn cơn đỏ bừng quá nhanh. “Giờ thì ông—ông thôi đi!” cô kêu lên, quay lưng lại với ông trong sự bối rối đỏ mặt nhanh chóng.

“Con bé lại dỗi rồi,” ông nói, đôi vai nhấp nhô trong tiếng cười không thành tiếng.

“Đừng!”

“Chà,” ông nói, nhẹ nhàng đóng cửa sau lưng, “chúc ngủ ngon và ngủ ngon nhé.”

“Chúc ngủ ngon, Vetsy.”

Ngay sau tiếng cửa đóng lại, bà Kaufman nhẹ nhàng nghiêng người về phía trước trong ghế, nói qua một tiếng nấc nơi cổ họng. “Ruby!”

Với khuôn mặt vẫn còn đỏ bừng, cô Kaufman nhảy múa về phía mẹ mình, rồi đột nhiên dịu lại, màu sắc tan biến. “Sao vậy mẹ, sao—sao mẹ lại khóc, mẹ yêu? Sao chứ, có gì đâu mà phải khóc, mẹ yêu, khi ngày mai chúng ta đi chơi một chuyến. Thật lòng đấy mẹ yêu, như Vetsy nói, mẹ đang bị căng thẳng đấy. Con cá là từ cái cách Suss quát mẹ hôm nay về chuyện sữa thêm của bà ta mà mẹ vẫn còn bực đấy. Con mà là mẹ, con sẽ cho bà ta biết tay! Đây, dịch ghế đi mẹ, để con kéo giường xuống.”

“Mẹ—mẹ vẫn ổn, con yêu. Chỉ là mẹ muốn nói với con là có một người bạn như Vetsburg thôi cũng đủ khiến bất cứ ai phải khóc. Mẹ—mẹ nói cho con nghe, con yêu, không ai tốt hơn ông ấy đâu. Phải không con yêu? Đừng xấu hổ khi nói thế với mẹ.”

“Con không xấu hổ đâu, mẹ! Và, thật lòng, cả—cả gia đình ông ấy cũng rất tuyệt. Dịu dàng và hào phóng. Cứ chờ xem chị gái và anh rể ông ấy sẽ đối xử với chúng ta thế nào tại khách sạn ngày mai. Và—cả Leo nữa.”

“Mẹ luôn nói ngày mà Meyer Vetsburg, khi còn là nhân viên bán hàng trong công ty, trả lời mẩu quảng cáo phòng trọ của mẹ là ngày may mắn nhất đời mẹ.”

“Đáng lẽ mẹ phải nghe này, hôm nọ con trêu ông ấy, bảo rằng ông ấy nên sống ở khách sạn Savoy bây giờ khi đã là thành viên hai phần ba của công ty rồi.”

“Ruby!”

“Con chỉ trêu thôi mà mẹ. Mẹ nên nhìn mặt ông ấy xem. Chẳng bao giờ ông ấy rời bỏ chúng ta đâu!”

Bà Kaufman đặt một cánh tay ấm áp, đầy ẩn ý quanh vòng eo thon nhỏ của con gái, kéo con bé vòng qua bên ghế và sát lại gần mình. “Chỉ có một cách, con yêu ạ, Meyer Vetsburg có thể rời bỏ mẹ và làm mẹ hạnh phúc khi ông ấy đi.”

“Mẹ, mẹ nói gì vậy?”

“Con biết mà, con yêu, không cần mẹ phải nói thẳng ra.”

“Mẹ, thật lòng con không biết. Cái gì cơ?”

“Con thấy điều đó sắp đến giống như mẹ vậy. Đừng lừa mẹ, con yêu.”

Những đường nét thanh mảnh trên eo cô Kaufman cứng lại, và cô hơi thoát khỏi vòng tay.

“Nào, nào, con yêu, có gì sai khi một người mẹ nói chuyện với đứa con bé bỏng của mình về điều gần gũi nhất trong trái tim cả hai mẹ con chứ?”

“Con—con, mẹ ơi, con—con không biết!”

“Cái cách ông ấy ở trong căn phòng này mỗi tối gần đây, Ruby, từ khi con—con thành thiếu nữ. Cái cách ông ấy lập tức theo chúng ta lên lầu. Cái cách gần đây ông ấy mời con mỗi tháng xuống Atlantic City. Con yêu, con không mù đâu, đúng không?”

“Sao cơ, mẹ—sao cơ mẹ, Meyer Vetsburg là gì với—với con chứ? Sao cơ, ông—ông ấy có tóc bạc rồi, mẹ ạ; ông—ông ấy đang bị hói. Sao cơ, ông—ông ấy không biết là con tồn tại trên đời này đâu. Ông—ông ấy là—”

“Ý mẹ là, con yêu, ông ấy không biết ai khác tồn tại trên đời này cả. Ngày nay, con yêu, một người đàn ông bốn mươi tuổi thì sao chứ? Sao—sao, chẳng phải mẹ bốn mươi mốt tuổi sao con yêu, và chẳng phải chính con vừa nói là người ta nhầm chúng ta là chị em sao?”

“Con biết, mẹ ạ, nhưng ông—ông—Sao cơ, ông ấy có giọng địa phương, mẹ ạ, giống hệt lão Katz già và—và tất cả bọn họ. Ông ấy nói ‘too-sand’ thay vì ‘thousand’. Ông ấy—”

“Con yêu, con không thấy xấu hổ sao khi sự khác biệt trong cách nói của một người đàn ông tốt chẳng quan trọng chút nào?” Bà vươn tay ra, kéo con gái bằng cổ tay xuống lòng mình. “Con là một cô bé lẳng lơ, con yêu à, giả vờ không biết những gì một người mù cũng có thể nhìn thấy.”

Đôi mắt cô Kaufman mở to, tối sầm lại, và cô vùng vẫy để giải thoát đôi cổ tay. “Mẹ, đừng làm con sợ!”

“Làm con sợ! Rằng một người đàn ông đang lên như Vetsburg, với một công việc mà ông ấy tự vươn lên từ nhân viên bán hàng thành chủ tịch, mỗi ngày càng trông như thể ông ấy đang yêu con, lại làm con sợ!”

“Mẹ, không—không phải ông ấy!”

Đáp lại, bà bắt đầu vuốt ve những bím tóc đen mượt quấn quanh chiếc đầu nhỏ của cô Kaufman như một vương miện. Những giọt nước mắt to, nóng hổi trào ra từ mắt bà, “Con yêu, khi con nói như thế, chính con mới là người làm mẹ sợ!”

“Ông ấy—ông ấy—”

“Sao cơ, con nghĩ Ruby, mẹ đã biến mình thành một người hầu như con nói suốt bao năm nay nếu không phải vì tương lai của con? Đối với mẹ, một ngôi nhà nhỏ hơn mà không cần phô trương như thế này và có lẽ năm sáu người thuê mà không phục vụ bữa ăn, con nghĩ không dễ dàng hơn cái chuồng lớn này sao? Vì cái gì, con yêu, con nghĩ mẹ luôn muốn con phải có những sự xa xỉ có lẽ mẹ không đủ khả năng và phải bắt kịp những cô gái xinh đẹp mà con gặp ở Atlantic City nếu không phải để một người đàn ông như Meyer Vetsburg có thể tự hào mà chọn con từ những người tốt nhất?”

“Mẹ, mẹ ơi!”

“Đừng nghĩ, Ruby, khi ngày đó đến, ngày mẹ có thể từ bỏ ngôi nhà voi trắng này, đó sẽ không phải là một ngày hạnh phúc đối với mẹ. Mỗi đêm khi mẹ nghe từ trên lầu cái cách bà Katz và tất cả bọn họ hét xuống ‘khăn tắm’ và ‘nước đá’ với mẹ như thể mẹ—mẹ là nô lệ của họ, con không nghĩ, con yêu, mẹ sẽ là người phụ nữ hạnh phúc nhất trên thế giới này vào ngày mẹ có thể đóng sầm cửa, bang, ngay vào những lời nói đó sao.”

“Mẹ, mẹ ơi, và mẹ đã giả vờ suốt bao năm nay là mẹ không bận tâm!”

“Mẹ không bận tâm đâu, con yêu. Không một phút nào khi mẹ có một tương lai để mong chờ cùng con. Đối với mẹ, con yêu, con nghĩ mẹ đòi hỏi điều gì ngoài hạnh phúc của cô con gái nhỏ? Dù sao thì, khi hạnh phúc đến với con cùng một người đàn ông như Meyer Vetsburg, chẳng—chẳng phải nó cũng đến với mẹ sao, con yêu?”

“Làm ơn, con—”

“Đó là điều cô con gái nhỏ của mẹ có thể làm cho mẹ, tốt hơn cả tốc ký. Hãy ổn định cuộc sống thật tốt. Đó là lý do tại sao, từ khi chúng ta đi vào chủ đề này, con yêu, mẹ—mẹ trì hoãn việc ký hợp đồng thuê mới với Shulif đang làm ầm ĩ mỗi ngày. Có lẽ, con yêu, mẹ—ừm, chỉ có lẽ thôi, hửm, con yêu?”

Đáp lại là một dòng nước mắt đột ngột đến nỗi chúng ập đến như một trận lở tuyết từ cô Kaufman, và cô gục xuống mặt, hai tay ôm lấy mặt và sắc đỏ rần rần lan lên tận sau gáy và qua đôi tai.

“Ruby!”

“Không, không, mẹ ơi! Không, không!”

“Con yêu, giấc mơ mà mẹ đã mơ suốt năm năm vì con!”

“Không, không, không!”

Bà ngả người ra nhìn cô.

“Sao cơ, Ruby. Sao cơ, Ruby, con gái!”

“Điều đó không công bằng. Mẹ không được làm thế!”

“Không được?”

“Không được! Không được!” Giọng cô giờ đã vút cao và thoát ra ngoài sự kiểm soát.

“Sao cơ, con yêu, tự nhiên thôi mà, ban đầu có lẽ một cô gái nên cảm thấy sợ hãi như vậy. Có lẽ mẹ không nên nói sớm như thế, ngoại trừ việc nó ngày càng rõ ràng hơn mỗi ngày, những chuyến đi Atlantic City này và—”

“Mẹ, mẹ ơi, mẹ đang giết con đấy.” Cô gục xuống vai mẹ, khuôn mặt biến dạng rõ rệt.

Một giây, nhìn đăm đăm vào khoảng không, bà Kaufman ngồi với cánh tay vẫn ôm lấy thân hình mảnh khảnh nhưng lỏng lẻo. “Ruby, có—có phải điều gì con không nói với mẹ không?”

“Ồ, mẹ ơi, mẹ ơi!”

“Có phải không?”

“Con—con không biết.”

“Ruby, con có nên sợ khi nói chuyện với mẹ, người chẳng muốn gì ngoài hạnh phúc của con mình không?”

“Mẹ biết mà, mẹ yêu. Mẹ biết!”

“Biết gì cơ, con yêu?”

“Con—ờ—”

“Có ai khác mà con đang nghĩ tới không, con yêu?”

“Mẹ biết mà, mẹ yêu.”

“Nói cho mẹ nghe, con yêu. Không phải là một—một tội ác nếu con có thể có ai khác trong tâm trí.”

“Con không thể nói ra, mẹ ơi. Nó—nó sẽ không—không hay đâu.”

“Hay?”

“Ông ấy—ông ấy—Chúng con thậm chí còn chưa chắc chắn nữa.”

“Ông ấy?”

“Chưa—chưa đâu.”

“Ai cơ?”

“Mẹ biết mà.”

“Lạy Chúa, mẹ không biết.”

“Mẹ ơi, đừng bắt con phải nói ra. Có lẽ nếu—khi chú Meyer của anh ấy nhận anh ấy vào công ty, chúng con—”

“Con yêu, không phải là Leo sao?”

“Ồ, mẹ ơi, mẹ ơi.” Và cô vùi khuôn mặt nóng bỏng, đầy tiết lộ của mình vào cổ áo chữ V bằng lưới mới.

“Sao—sao cơ, con yêu, một—một thằng bé như thế!”

“Hai mươi ba tuổi, mẹ ơi, không phải là một thằng bé!”

“Nhưng, Ruby, chỉ là một thư ký trong khách sạn của cha nó, và đã có hai người anh lớn hơn ở đó rồi. Một—một thằng bé thậm chí còn chưa có chỗ đứng.”

“Đó chính là vấn đề, mẹ ạ. Chúng—chúng con đang chờ! Chờ đợi trước khi chúng con thậm chí nói chuyện—thậm chí nhiều với nhau. Có lẽ—có lẽ chú Meyer của anh ấy sắp nhận anh ấy vào công ty, nhưng vẫn chưa chắc chắn. Chúng con—”

“Một thằng bé tóc vàng hoe như nó mà—mà không thể nuôi nổi con, con yêu, trừ khi con sống ngay tại khách sạn của cha mẹ nó—xa—xa mẹ!”

“Mẹ ơi!”

“Ruby, một cô gái thông minh như con. Một mẩu bánh nhỏ chẳng làm nên trò trống gì trong khi con có thể có chính ông chú!”

“Con không thể giúp được, mẹ ơi! Nếu—nếu—lần đầu tiên Vetsy đưa con xuống—xuống bờ biển, nếu—nếu Leo là một vị vua hay một—hay chỉ là con người thật của anh ấy, nó cũng chẳng tạo ra sự khác biệt nào. Con—con không thể kiềm chế cảm xúc của mình, mẹ ạ. Con không thể!”

Một nếp nhăn lớn hình thành giữa đôi mắt bà Kaufman, làm tối sầm vầng trán.

“Con sẽ không làm thế, Ruby,” bà nói, nắm chặt lấy cô.

“Ồ, mẹ ơi, mẹ ơi, khi một—một cô gái không thể giúp được điều gì đó!”

“Nó không đủ tốt cho con, con yêu.”

“Anh ấy tốt hơn gấp mười lần—đó là tất cả những gì mẹ biết về nó đấy. Mẹ ơi, làm ơn! Con—con chỉ không thể giúp được, mẹ yêu. Nó giống như khi con—con nhìn thấy anh ấy, một—một chiếc đồng hồ bắt đầu điểm nhịp bên trong con. Con—”

“Ồ, lạy Chúa tôi,” bà Kaufman nói, đưa tay vuốt trán.

“Chú Meyer của anh ấy, mẹ ạ, đã ám chỉ suốt dọc đường rằng ông ấy—ông ấy sắp giúp Leo khởi nghiệp và nhận anh ấy vào công ty. Đó là lý do tại sao chúng con—chúng con đang chờ mà không nói nhiều, cho đến khi mọi thứ trông có vẻ—giống như chúng ta đều có thể ở bên nhau, mẹ ạ.”

“Tất cả những giấc mơ của mẹ! Những giấc mơ mẹ có thể từ bỏ ngôi nhà này! Con gái mẹ có một người chồng khá giả có lẽ ở Riverside Drive. Một người giúp việc cho riêng nó, để mẹ có thể lướt qua bà Suss và bà Katz trên phố. Ruby, con—con sẽ không làm thế, Ruby. Sau tất cả những gì mẹ đã xây dựng vì con!”

“Ồ, mẹ ơi, mẹ ơi, mẹ ơi!”

“Nếu con không có tham vọng cho chính mình, Ruby, hãy nghĩ một chút cho mẹ và giấc mơ dài này mẹ đã mơ cho—chúng ta.”

“Vâng, mẹ ơi. Vâng.”

“Gott im Himmel, Ruby, mẹ luôn nghĩ, và chắc hẳn ông ấy cũng nghĩ thế, khi con rất vui mừng vì Atlantic City, nó—nó là vì Vetsburg nên con mới thích gia đình ông ấy. Làm sao mẹ có thể biết đó là—”

“Con chưa bao giờ nghĩ, mẹ ơi. Sao cơ, Vetsy, ông ấy chỉ giống như một người họ hàng hay gì đó thôi.”

“Mẹ nói cho con biết, con yêu, đó chỉ là ý nghĩ trong đầu con thôi.”

“Không, không, mẹ ơi. Không. Không.”

Đột nhiên bà Kaufman giơ hai tay lên, đan chặt chúng vào mắt, ấn mạnh vào trong cơn cuồng loạn. “Ồ, lạy Chúa tôi,” bà kêu lên, “tất cả là vô ích!” và bắt đầu rên rỉ qua những ngón tay đan xen. “Tất cả là vô ích! Nhiều năm. Nhiều năm. Nhiều năm.”

“Mẹ ơi, mẹ yêu!”

“Ồ—đừng, đừng! Chỉ cần để mẹ yên. Để mẹ yên. Ồ, lạy Chúa! Lạy Chúa tôi!”

“Mẹ ơi, làm ơn, mẹ ơi! Con không cố ý. Con không cố ý đâu, mẹ ơi, mẹ yêu.”

“Mẹ không thể tiếp tục suốt nhiều năm nữa đâu, Ruby. Mẹ mệt rồi. Mệt rồi, con gái ạ.”

“Tất nhiên mẹ không thể, mẹ yêu. Chúng—con không muốn mẹ làm vậy. Suỵt!”

“Chỉ có con và những hy vọng của mẹ đặt vào con mới giữ mẹ tiếp tục suốt bao năm qua. Hy vọng rằng với một ngày nào đó có một người đàn ông tốt để lo cho con, mẹ có thể tìm thấy một sự nghỉ ngơi.”

“Vâng, vâng.”

“Mỗi lần mẹ nghĩ đến cái phong bì dài nằm trên cái bàn đó với hợp đồng thuê nhà chờ được ký vào ngày mai, mẹ—mẹ có thể nhắm nghiền mắt lại thật chặt, và ước rằng mình không bao giờ phải mở chúng ra nữa trên cái—cái ngôi nhà này và sự khổ sai này. Nếu con kết hôn sai người, con yêu, mẹ bị mắc kẹt. Mắc kẹt trong ngôi nhà này như một con chuột trong bẫy.”

“Không, không, mẹ ơi. Leo, anh ấy—chú của anh ấy—”

“Đừng bắt mẹ ký hợp đồng thuê mới đó, Ruby. Shulif đeo bám mẹ mỗi ngày bây giờ. Ngày nào mẹ cũng mong đợi ông ta nói là ngày cuối cùng của mẹ. Đừng bắt mẹ phải gánh thêm năm năm nữa với ngôi nhà này. Anh ấy chỉ là một cậu bé, con yêu, và sẽ mất nhiều năm, và—mẹ mệt rồi, con yêu. Mệt rồi! Mệt rồi!” Bà ngả người ra sau với khuôn mặt đột nhiên giữ nguyên những đường nét cứng nhắc và cổ họng gân guốc.

Nhìn thấy bà nằm đó, Ruby Kaufman nắm lấy khuôn mặt lạnh giá trong đôi bàn tay trẻ trung nồng cháy, ép môi lên đôi mắt đẫm lệ.

“Mẹ ơi, con không cố ý. Con không! Con—chúng con chỉ là những đứa trẻ, tán tỉnh một chút thôi, Leo và con. Con không cố ý, mẹ ơi, mẹ yêu!”

“Con không cố ý, Ruby, đúng không? Nói với mẹ con không cố ý.”

“Con không, mẹ ơi. Thề có Chúa. Chỉ là con—con hơi có chút anh ấy trong đầu. Chỉ vậy thôi, mẹ yêu. Chỉ vậy thôi!”

“Nó không thể nuôi sống con được, con yêu.”

“Ehh-h-h, mẹ ơi. Hãy cố gắng bình tĩnh lại, và có lẽ sau đó—sau đó mọi thứ có thể đến như mẹ muốn. Suỵt, mẹ yêu. Con không cố ý. Tất nhiên Leo chỉ là một đứa trẻ thôi. Con—chúng con—Mẹ yêu ơi, đừng. Mẹ đang giết con đấy. Con không cố ý. Con không.”

“Chắc không, con yêu! Chắc không?”

“Chắc chắn.”

“Con gái của mẹ,” bà Kaufman nức nở, ôm chặt thân hình nhỏ bé vào lòng và thả lỏng.

Họ lặng im, má kề má, nhìn về phía trước vào khoảng không yên tĩnh được thắp sáng bởi ánh đèn gas, chiếc đồng hồ tích tắc vang lên trong đó.

Nước mắt đã khô trên má bà Kaufman, chỉ còn cổ họng bà tiếp tục đập và bàn tay bà đều đặn vỗ vào bờ vai trẻ trung đang ép sát vào bà. Như thể trái tim bà đột nhiên nằm rất yên tĩnh trong lồng ngực.

“Đứa con gái biết vâng lời của mẹ.”

“Đã—đã muộn rồi mẹ ơi. Để con kéo giường xuống.”

“Con không giận mẹ chứ, con yêu? Nó cũng vì lợi ích của con nhiều như của mẹ thôi. Thật không tự nhiên khi một người mẹ muốn thấy đứa con của mình—”

“Không, không, mẹ ơi. Dịch ra đi mẹ yêu; để con kéo giường xuống. Đây rồi. Xong rồi!”

Với một nỗ lực, bà Kaufman rũ bỏ xu hướng muốn khóc trở lại, di chuyển một cách bình thường qua các bước chuẩn bị đi ngủ.

“Ngày mai, con yêu, mẹ sẽ đính chặt mấy cái cúc trên đôi giày mới đó. Trông chúng đẹp làm sao.”

“Vâng, mẹ yêu.”

“Mẹ đã nói với bà Katz hôm nay thẳng thừng rằng thằng Irving nhà bà ấy không được mang xe đạp của nó qua hành lang trước nhà mẹ nữa. Mẹ làm thế có đúng không?”

“Tất nhiên mẹ làm đúng rồi, mẹ ơi.”

“Cô Flora trông khá xinh trong chiếc áo kiểu màu hồng tối nay, phải không? Chỉ bốn tám mươi chín thôi, tại đợt giảm giá của Gimp đấy.”

“Cô ấy quá béo để mặc màu hồng.”

“Con lên giường trước đi, con yêu, và để mẹ tắt đèn.”

“Không, không, mẹ ơi; mẹ trước đi.”

Trong chiếc váy ngủ màu trắng, những bím tóc vương miện đã tháo ra và xõa xuống hai vai, ngay cả sự mảnh khảnh của cô cũng đã nhạt nhòa. Cô giống như Juliet, người ở tuổi mười bốn đã có đôi mắt của một thiếu nữ và một người tử vì đạo.

Họ chui vào giường, biết ơn bóng tối.

Tiếng sáo đã tắt hẳn, để lại một sự im lặng đầy ai oán.

“Con vẫn ổn chứ, con yêu?”

“Vâng, mẹ ơi.” Và cô rúc vào đường cong cánh tay mẹ.

“Mẹ vẫn ổn chứ?”

“Ừ, con yêu.”

“Ngủ đi thôi.”

“Chúc ngủ ngon, con yêu.”

“Chúc ngủ ngon, mẹ yêu.”

Im lặng.

Nằm đó với khuôn mặt hướng lên và đôi mắt nhắm nghiền, một dòng nước mắt lặng lẽ tìm đường từ dưới mí mắt nhắm nghiền của cô Kaufman, chạy xuống và hướng về phía tai như gọng kính.

Một giờ trôi qua, và hai vũng ẩm ướt đã hình thành trên gối cô.

“Ngủ chưa, con yêu?”

“Gần rồi mẹ ơi.”

“Con vẫn ổn chứ?”

“Ổn ạ.”

“Con—con không giận mẹ chứ?”

“Tất nhiên là không rồi, mẹ yêu.”

“Mẹ—mẹ tưởng nghe như con đang khóc.”

“Sao cơ mẹ, tất nhiên là không! Quay người lại đi và ngủ đi.”

Một giờ nữa trôi qua, và đột nhiên bà Kaufman giật cánh tay ra khỏi tấm chăn, kéo tấm ga trải giường lại và tìm kiếm khuôn mặt đẫm lệ, hướng lên của con gái nơi những giọt nước mắt đang chảy dài xuống.

“Con yêu!”

“Mẹ ơi, mẹ—mẹ không được làm thế!”

“Ồ, con yêu của mẹ, như thể mẹ không nghi ngờ điều đó!”

“Chỉ là—”

“Mẹ là người mẹ tồi tệ nhất thế giới, Ruby. Nhưng con nghĩ, con yêu, mẹ có được một phút hạnh phúc nào như thế này không?”

“Con vẫn ổn mà mẹ ơi, chỉ là—”

“Mẹ đã nằm đây nửa đêm rồi, Ruby, suy nghĩ về việc mẹ là một người mẹ tồi chỉ nghĩ đến bản thân mình—”

“Không, không, mẹ ơi. Quay lại và ngủ đi—”

“Con gái mẹ yêu một chàng trai trẻ tử tế, thẳng thắn như Leo Markovitch, mà mẹ vẫn chưa hài lòng! Giả sử có lẽ trong hai hoặc ba năm con không khá giả lắm. Giả sử ngay cả chú Meyer của anh ấy cũng không nhận anh ấy vào. Chẳng lẽ bất kỳ người đàn ông trẻ nào cũng không phải bắt đầu từ từ sao?”

“Mẹ ơi!”

“Bởi vì mẹ có ý tưởng riêng cho con, mà con gái mẹ không nên có trong đời người đàn ông mà nó muốn!”

“Nhưng mẹ ơi, nếu—”

“Con nghĩ trong một phút thôi, Ruby, sau bao nhiêu năm mà không có ngôi nhà này trên tay mẹ và khách trọ cùng những lời bắt bẻ của họ, một người đàn bà như mẹ sẽ thỏa mãn sao! Sao cơ, con yêu, mẹ càng nghĩ về điều đó, mẹ càng thấy nó cho chính bản thân mình. Con nghĩ, Ruby, mẹ làm gì cả ngày mà không có những bước chân để chạy và những nỗi lo với việc nhà và đi chợ sau mười tám năm làm việc đó? Lúc đầu, Ruby, chẳng phải tự nhiên khi nó đến như một cú sốc rằng con và thằng nhóc Leo đó đột nhiên trở nên—trở nên thân thiết thế sao? Mẹ—không còn nữa đâu con yêu, mẹ—mẹ cảm thấy ổn về điều đó.”

“Ồ, mẹ ơi, nếu—nếu con nghĩ mẹ thực sự cảm thấy thế!”

“Mẹ cảm thấy thế. Tại sao không chứ? Một chàng trai trẻ tử tế mà con gái mẹ đang yêu. Người mẹ nào cũng nên như vậy.”

“Mẹ ơi, mẹ nói thật chứ?”

“Mẹ nói cho con biết mẹ cảm thấy ổn. Con không cần phải cảm thấy tồi tệ hay khóc thêm phút nào nữa. Mẹ có thể nói với con là mẹ cảm thấy hạnh phúc. Ngày mai tại Atlantic City thằng nhóc đó không tự nói với mẹ đâu. Mẹ—mẹ sẽ hỏi thẳng nó!”

“Mẹ ơi.”

“Tại sao nó phải đợi cho đến khi có triển vọng tốt hơn, để mẹ vợ có thể bám lấy? Mẹ đoán không đời nào!”

“Mẹ ơi, mẹ yêu. Nếu chỉ vì mẹ thực sự cảm thấy như thế. Sao cơ, mẹ có thể tiếp tục trì hoãn hợp đồng thuê nhà, mẹ ơi, nếu chỉ vì sáu tháng và sau đó chúng ta—chúng ta sẽ tất cả ở bên—”

“Tất nhiên, con yêu. Mẹ biết mà. Tất nhiên!”

“Anh ấy—con chỉ không thể bắt đầu nói với mẹ, loại người mà Leo là như thế nào cho đến khi mẹ biết rõ anh ấy hơn, mẹ yêu.”

“Vetsburg luôn nói nó là một chàng trai lanh lợi!”

“Đó chính xác là những gì anh ấy có, mẹ ạ. Anh ấy chỉ là một hoàng tử nếu—nếu trên đời này có hoàng tử. Một hoàng tử bé nhỏ của một chàng trai.” Cô bắt đầu khóc nhẹ nhàng, những giọt nước mắt dễ dàng chảy tự do.

“Mẹ—mẹ có thể nói với con, con yêu, mẹ cũng hạnh phúc như con.”

“Mẹ ơi, mẹ yêu, hôn con đi.”

Họ trò chuyện, nép sát vào nhau, cho đến khi bình minh tràn vào cửa sổ và những mái nhà bẩn thỉu bắt đầu lộ ra trên bầu trời trong lành. Những bước chân bắt đầu lạo xạo qua sân nhựa đường và có tiếng lạch cạch của những chiếc thùng sữa.

“Mẹ tự hỏi liệu Annie có để lại ghi chú cho phần sữa thêm của bà Suss không!”

“Đừng dậy, con yêu; mới năm giờ thôi.”

“Ngay lập tức, con yêu, với thêm khăn tắm mẹ phải chạy lên phòng cô Flora. Chuyến tàu sáu giờ đi Trenton cô ấy bắt đấy.”

“Mẹ yêu, để con đi.”

“Nằm yên ở đó! Mẹ đoán con muốn trông thật rạng rỡ khi một chàng trai trẻ mà mẹ biết đi bộ đến đón tàu của chúng ta tại Atlantic City chiều nay, hửm?”

“Ồ, mẹ ơi, mẹ ơi.” Và Ruby nằm lại dựa vào sự sang trọng của những chiếc gối.

Lúc mười một giờ, buổi sáng lên đến đỉnh điểm—người bán thịt, người làm bánh, và mọi kiểu người làm ăn tấp nập vào ra lối tầng hầm; tiếng quét dọn những hành lang trên lầu; những cửa sổ mở toang và rèm ren được kéo cao; mùi mùa xuân tràn vào ngay cả từ nhựa đường; âm thanh cọ rửa từ nhiều bậc thềm; tiếng gọi của những người lái xe từ một con phố hẹp bị tắc nghẽn với cuộc phong tỏa xe chở hàng sáng thứ Bảy, và một hàng xe hơi nối đuôi nhau băng qua thị trấn, mui trần, và đánh hơi lối đi tốc độ của upper Broadway. Một bó hoa mùi hương dân dã bốc lên từ nhà bếp dưới tầng hầm, len lỏi qua các hành lang, mùi thịt cừu sủi bọt khi được hầm.

Sau một buổi sáng bận rộn trên lầu và dưới lầu và vào ra các căn phòng, bà Kaufman, khoác chiếc tạp dề dài tay vẫn còn cứng đờ vì hồ, gác ống nghe điện thoại ở hành lang ngay dưới cầu thang và bước vào phòng ngủ, ngồi xuống khá nặng nề bên cạnh kệ mở của bàn làm việc. Một chiếc phong bì dài nằm ở trên cùng của cái bàn đó, và bà cầm nó lên từ từ, nháy mắt nhắm chặt và giữ chúng ép chặt như thể bà muốn ép lùi một tầm nhìn, ngay cả lúc đó một giọt nước mắt rỉ ra. Bà chớp mắt lùi lại, nhưng miệng bà nhăn nhó với vị của nước mắt.

Một cô hầu gái lôi thôi thò đầu qua cánh cửa mở. “Bà Katz làm vỡ cái cốc của mụ rồi!”

“Lấy cái trên bàn rửa mặt của ông Krakow mà đưa cho bà ta, Tillie.”

Bà đang khóc ngay bây giờ một cách thẳng thắn, và khi cánh cửa đóng lại, mặc dù nó xoay trở lại trên bản lề không đủ chắc của nó, bà để đầu mình gục xuống chiếc gối là đôi tay mình, phần lưng cong lên rồi lại hạ xuống.

Nhưng sau một lúc, người bán rau quả đến trong chuyến đi hàng tháng của ông, với chiếc tạp dề trắng và tay áo sơ mi, và bà so sánh các cuống biên lai với ông từ một tập hồ sơ trên bàn và cân đối tài khoản của mình với cái nhìn nheo mắt cẩn thận và con mắt tinh tường cho một khoản phí quá mức trên một lát thịt xông khói cho bữa sáng.

Ngay sau ông, đến mức họ gặp nhau và nhảy múa để tránh nhau ở ngưỡng cửa, ông Vetsburg bước vào với một chiếc áo khoác ngoài khoác ngang cánh tay phải và cánh tay trái trĩu xuống một chiếc túi du lịch nhỏ màu đen.

“Chà,” ông nói, đứng trong khung cửa mở, chiếc mũ quả dưa lùi về phía sau trên đầu và nhìn bà ở đó bên cạnh chiếc bàn nhỏ, “đây là điều bà gọi là sẵn sàng lúc mười hai giờ sao?”

Bà đứng dậy và di chuyển về phía trước trong chiếc tạp dề hồ cứng lạo xạo. “Tôi—làm ơn, ông Vetsburg, không đúng đâu tôi biết—”

“Bà không có ý nói là bà không đi đâu đấy chứ!” ông kêu lên, chất giọng cao ngay lập tức giảm xuống.

“Ông—ông lại phải thông cảm cho tôi lần nữa, ông Vetsburg. Không ích gì khi tôi cố gắng đi vào thứ Bảy, huống chi là thứ Bảy Phục sinh.”

“Chà, đủ mọi chuyện!”

“Ngay phút cuối, ông Vetsburg, hết chuyện này đến chuyện khác!”

Ông để chiếc túi trượt xuống sàn.

“Có lẽ, bà Kaufman,” ông nói, “không phải việc của tôi, nhưng chẳng đáng xấu hổ sao khi một nữ doanh nhân giỏi như bà lại luôn để mình bị buộc chặt vào một ngôi nhà như thể bà đã kết hôn với nó? Chẳng phải sao?”

“Nhưng—”

“Không thể đi vào thứ Bảy, cứ như thể nó không giống bất kỳ ngày nào khác trong tuần, tôi hỏi bà đấy! Thứ Bảy bà lại đổ lỗi cho nó!”

Bà nhấc tạp dề khỏi gấu áo, giọng nói vội vã. “Ông có thể tự mình thấy đấy, ông Vetsburg, trong chiếc áo lụa nâu của tôi đã sẵn sàng thế nào. Ngay cả—ngay cả Ruby cũng chưa biết là tôi không đi. Tôi đã gửi nó xuống tiệm Gimp để nó tự mua cho mình một trong những chiếc mũ rơm đỏ đang là mốt với các cô gái bây giờ. Nó đợi chúng ta ở nhà ga.”

“Đó là một sự kết thúc tốt đẹp, phải không, làm thất vọng—”

“Vào phút cuối, ông Vetsburg, mọi thứ có thể xảy ra. Từ trên trời rơi xuống bà Finshriber lại có vào ngày mai bữa tối Phục sinh gã bác sĩ da liễu đó, Abrams, và vợ gã mà bà ấy rất kỹ tính. Và Annie với cái mắt cá chân đau và—”

“Một gã bác sĩ lừa đảo như Abrams với quảng cáo của gã khắp các tờ báo lại ăn bám bà và ngày lễ của bà. Lạy Chúa, bà Kaufman, đúng như Ruby nói, cái cách bà để cả gia đình những con gà mái già thống trị cái chuồng này thật đáng xấu hổ!”

“Khi ông xuống nhà ga, ông Vetsburg, để nó không quá thất vọng vì tôi không đến, hãy bảo nó có lẽ ngày mai tôi—”

“Tôi không nói gì cả!” ông Vetsburg cắt ngang và tiến về phía bà với tông giọng tăng lên đáng kể. “Bà Kaufman, tôi hỏi bà, bà nghĩ đúng không khi bà quay lưng lại với Ruby và tôi như thế này, ngay lúc chúng tôi muốn nhất bà phải—”

Đến đó bà trở nên nhanh nhẹn và run rẩy. “Ruby và ông! Ach, có câu ngạn ngữ cũ, ông Vetsburg, cành cong thế nào cây mọc thế ấy. Đứa trẻ đó sẽ không quá ngạc nhiên khi mẹ nó đổi ý đâu. Ruby bản thân cũng dễ thay đổi như mẹ nó, và hơn thế nữa. Với cô gái đó, ông Vetsburg, thật—thật khó để biết nó làm gì từ phút này sang phút khác. Tôi luôn nói không ai—không ai có thể trông cậy vào một cô nhóc phù phiếm như—như nó đâu.”

Ông cầm chiếc mũ của bà lên, một chiếc khăn xếp nhỏ làm từ lông ngực, đặt trên bàn cạnh ông, và bước tới một cách khá vụng về. “Đi nào,” ông nói, “làm ơn bây giờ, bà Kaufman. Làm ơn.”

“Tôi—”

“Tôi—tôi có kế hoạch cho chúng ta vào ngày mai dưới bãi biển mà—mà rất tuyệt! Đi nào, bà Kaufman.”

“Làm ơn, ông Vetsburg, đừng ép buộc. Tôi—tôi không thể! Tôi luôn nói không ai có thể trông cậy vào một cô nhóc phù phiếm như—”

“Bà có ý nói với tôi, bà Kaufman, rằng chỉ vì một gã bác sĩ lừa đảo—”

Tay bà lại nắm lấy chiếc phong bì dài, vò nát nó. “Không, không, đó—đó không phải là tất cả, ông Vetsburg. Chỉ là tôi không muốn ông kể với Ruby, ông hứa với tôi nhé? Đứa trẻ đó lo lắng về những chuyện nhỏ nhặt thế nào. Shulif từ công ty môi giới vừa gọi lúc nãy. Ông ta không cho tôi quá hai giờ chiều nay tôi—tôi phải ký. Cái cách tôi trì hoãn họ nhiều tuần nay với hợp đồng thuê này, thật đáng xấu hổ. Ông luôn biết trong đầu tôi thế nào, tôi đã định có lẽ lấy một chỗ nhỏ hơn khi hợp đồng thuê này kết thúc, nhưng, như tôi nói, nói thì dễ làm thì khó, không phải sao? Nếu ông ta lắp hệ thống ống nước mới trong phòng để đồ và bản lề mới trên cửa và dán giấy tầng hai của tôi và hốc tường của bà Suss, như tôi đã nói tối qua, sau tất cả tôi có thể làm tệ hơn là ở lại đây thêm năm năm nữa, không phải sao, ông Vetsburg?”

“Tôi—”

“Một ngôi nhà luôn được lấp đầy dễ dàng và vị trí như thế này với tàu điện ngầm cách chưa đầy hai dãy nhà. Tôi—Vì vậy ông thấy đấy, ông Vetsburg, nếu tôi không muốn quay lại và thấy nhà mình trên thị trường, có lẽ bị thuê mất quyền của mình, tôi phải ở nhà vì Shulif khi ông ta đến hôm nay.”

Một dòng máu đen đã dâng lên mặt ông Vetsburg, và ông xoay xoay chiếc mũ, những ngón tay khô gầy di chuyển quanh bên trong vành mũ.

“Bà Kaufman,” ông kêu lên, “Bà Kaufman, đôi khi khi trong nhiều năm một người đàn ông không nói ra suy nghĩ của mình, đôi khi ông ta bùng nổ đột ngột. Tôi—ồ—e-e-e!” Và, ngay lập tức và hoàn toàn không thể diễn đạt thành lời, ông giả vờ thanh quản một cách ghê gớm, tung chiếc mũ lên và bắt lấy nó, và đảo mắt.

“Ông Vetsburg?”

“Một người đàn ông, bà Kaufman, có thể bùng nổ!”

“Bùng nổ?”

Ông vẫn tối sầm một cách dữ dội nhưng nuốt nước bọt với ít khó khăn hơn. “Vâng, vì kìm nén. Bà Kaufman, một người đàn bà như bà có nên—người phụ nữ tuyệt vời nhất trên thế giới, và tôi có thể chứng minh điều đó—một người đàn bà, bà Kaufman, người trong trái tim bà ấy và trái tim tôi và—Một người phụ nữ như thế không nên đến Atlantic City khi tôi đã sắp xếp mọi thứ như một sân khấu!”

Bà vung một cánh tay rõ ràng đang run rẩy. “Ông Vetsburg, vì Chúa, chẳng phải tôi vừa nói với ông cách đứa—cô nhóc phù phiếm đó—nó—”

“Bà, bà Kaufman, sẽ đi hay không? Bà sẽ đi, tôi hỏi bà, hay không?” Bây giờ ông tung một cử chỉ với sự làm chủ, một tay phía trước và một tay phía sau.

“Tôi—tôi không thể, ông—”

“Được rồi, vậy thì, tôi—tôi bùng nổ ngay bây giờ. Hôm nay cũng tốt như ngày mai! Không phải với lời nói của tôi trong một nghìn năm, bà Kaufman, bà ký hợp đồng thuê đó! Tôi không còn là một chàng trai trẻ với những bài phát biểu hay, bà Kaufman, nhưng không đời nào trong một nghìn năm bà ký hợp đồng thuê đó.”

“Ông Vetsburg, Ruby, tôi—”

“Nếu ai có hợp đồng thuê bà, bà Kaufman, tôi—tôi muốn nó! Tôi muốn nó! Đó là loại hợp đồng thuê phù hợp với tôi. Được thuê bởi bà mãi mãi, phần đời còn lại của bà!”

Bà không thể theo ông xuống tầm nhìn của sự tưởng tượng, mà đứng thẩm vấn ông bằng những nhịp tim nơi cổ họng. “Ông Vetsburg, nếu ông ta lắp vào cửa và bản lề và hệ thống ống nước mới trong—”

“Tôi là một người đàn ông đơn giản, bà Kaufman, không có nhiều thứ để cung cấp cho một người phụ nữ có thể hiến dâng máu trái tim của mình như thể nó là nước. Nhưng tất cả những năm qua tôi đã chờ đợi, bà Kaufman, để bùng nổ, cho đến khi—cho đến khi mọi thứ chín muồi hơn. Tôi biết với một người phụ nữ như bà, người mà hạnh phúc của chính mình luôn là sau cùng, rằng trước tiên con gái bà phải được ổn định—”

“Nó là một cô gái trẻ, ông Vetsburg, ông—ông không được phụ thuộc—Nếu tôi có quyền của mình—”

“Nó là một chàng trai tốt, bà Kaufman. Với chú của anh ấy giúp họ, họ có, để tôi nói cho bà nghe, một khởi đầu tốt hơn hầu hết những người trẻ!”

Bà đứng dậy, nắm chặt lấy bàn làm việc.

“Tôi—tôi—” bà nói. “Cái gì cơ?”

“Lena,” ông thốt lên rất nhẹ nhàng.

“Lena, ông Vetsburg?”

“Không dễ dàng gì, Lenie, những năm tháng này khi cô bé chỉ mới lớn lên, để giữ kín tên đó trên môi. Một cái tên giống như một chiếc lá lìa khỏi đóa hồng. Lena!” ông nhắc lại và tiến tới.

Sự thấu hiểu đến nhẹ nhàng và chớm nở như một buổi sáng.

“Tôi—tôi, ông Vetsburg, ông phải thông cảm cho tôi,” bà nói và đột ngột ngồi xuống.

Ông bước tới chiếc bàn nhỏ và cúi thấp người qua phía sau ghế của bà với tay ông, không phải trên vai bà, mà ở núm ghế của bà. Giọng ông có một chất lượng được tập dượt nhanh chóng.

“Có lẽ ngày mai, nếu bà không lùi bước, nó sẽ nghe hay hơn bên đại dương, Lenie, nhưng không cần đại dương một người đàn ông mới phải nói với một người phụ nữ khi cô ấy là người phụ nữ đầu tiên và tuyệt vời nhất trên thế giới. Đúng không, Lenie?”

“Tôi—tôi đã nghĩ Ruby. Nó—”

“Nó là một chàng trai tốt, Leo ấy, Lenie. Một chàng trai tốt có thể tốt với một người phụ nữ như cha nó trước đây. Đủ tốt ngay cả cho một cô gái tuyệt vời như Ruby của chúng ta, Lenie—Ruby của chúng ta!”

“Gott im Himmel, vậy thì ông—”

“Lanh lợi nữa. Với một khởi đầu như tôi có thể cho nó trong công việc kinh doanh của mình, bà không phải lo lắng Ruby không tự ổn định với người đàn ông mà nó chọn. Ngày mai tại Atlantic City mọi thứ đã được sắp xếp tôi nên nói—”

“Ông!” bà nói, quay người lại trong ghế để đối mặt với ông, “ông—suốt thời gian qua ông đã sắp xếp—”

Ông trở nên ngượng ngùng. “Không công bằng sao, Lenie, trong tình yêu và chiến tranh và kinh doanh một người đàn ông phải lập kế hoạch cho những gì ông ta muốn từ cuộc sống? Đủ lâu để nó lớn lên. Tôi biết ngay từ đầu khi hai đứa đó, mỗi đứa đều đầy sức sống và gedinks, đến với nhau, đó là điều tự nhiên sẽ xảy ra. Bà Kaufman! Lenie! Lenie!”

Từ hai tầng trên, qua cánh cửa mở và vượt xa âm thanh cọ rửa khắc nghiệt, một giọng nói cuộn xuống qua các hành lang và vào trong. “Bà Kaufman, nước đá—làm ơn!”

“Lenie,” ông nói, những ngón tay ngân nga, tê rần của ông nắm chặt lấy cổ tay bà.

“Bà Kauf-man, nước đá, làm—ơn!”

Với cánh tay tự do của mình, bà vươn tới và đóng sầm cửa lại, để má mình nằm trên mu bàn tay ông, và nhắm mắt lại.