Đối với vị sĩ quan trẻ, những tuần lễ trôi qua thật chậm chạp, nặng nề. Anh chán ghét chiến tranh, chán những cuộc hành quân đầy bụi bặm, những trại lính tạm bợ, những cảnh tượng kinh hoàng và những vết thương rách nát. Anh vốn yêu thích nghiên cứu và du lịch, nhưng suốt bốn năm qua, anh hầu như chẳng hề mở lấy một cuốn sách, và việc "du lịch" duy nhất anh làm là cưỡi ngựa từ chiến trường này sang chiến trường khác.

Dù chán ghét chiến tranh, căm ghét sự tàn phá và tàn nhẫn của nó, Buckingham vẫn là một người lính dũng cảm. Tổ tiên anh từng là sĩ quan trong Quân đội Cách mạng, và kể từ đó, gia đình anh luôn có những người theo nghiệp binh. Anh đã nhập ngũ với tâm thế nhẹ nhàng, tin chắc rằng cuộc xung đột sẽ sớm kết thúc, bởi sự cân bằng về lòng dũng cảm và kinh nghiệm chiến đấu vốn nghiêng hẳn về phía anh. Dù chỉ là sinh viên luật chứ không phải dân học quân sự, anh vẫn thăng tiến nhanh chóng và nắm giữ vị trí chỉ huy quan trọng. Những lời đồn đại coi anh là sĩ quan đẹp trai nhất trong quân đội; các thiếu nữ nơi thành phố luôn bĩu môi hờn dỗi vì anh cứ mải mê ở những trại lính xa xôi. Người ta kỳ vọng rằng khi chiến tranh kết thúc, anh sẽ được lựa chọn những vị trí quan chức quan trọng.

Nhưng chiến tranh không kết thúc: nó cứ kéo dài mãi. Buckingham trở nên điên cuồng vì thiếu kiên nhẫn; cuối cùng, anh chìm sâu vào tuyệt vọng. Tuổi trẻ của anh đang qua đi—một niềm tin phổ biến ở tuổi hai mươi sáu—anh chẳng đạt được thành tựu nào cả. Anh nhìn thấy ngày càng rõ ràng rằng sự nghiệp của mình rồi sẽ trở thành một sự nghiệp lụi tàn. Anh đã vạch ra cho mình một cuộc đời ngăn nắp, nơi sẽ có dư dả thời gian nhàn rỗi và cơ hội để trau dồi trí tuệ và xây dựng tổ ấm. Giờ đây, anh chẳng có gì, chẳng có gì cả. Với đôi mắt sáng suốt, anh nhìn thấy trước một tương lai dài đằng đẵng của sự nghèo đói và vô gia cư. Tất cả tài sản của gia đình, thậm chí cả những món đồ trang sức cuối cùng của mẹ anh, đều đã chìm vào cái kho bạc không đáy của Sự nghiệp Vĩ đại, và ngôi nhà của anh đã thành tro bụi. Anh so sánh số phận hiện tại của mình, dù là chỉ huy một sư đoàn, với số phận mà lẽ ra anh đã có trong thời bình. Anh đã có thể sống sung túc và hạnh phúc, anh đã có thể kết hôn với một người phụ nữ dịu dàng và đáng yêu nào đó, có lẽ anh đã có một đứa con trai. Thay vào đó, anh sống trong một túp lều, tai anh đầy những tiếng rên rỉ, gào thét và những tiếng hô lệnh khàn đặc, mũi anh đầy mùi thuốc súng và khói của những đám cháy đang lụi tàn.

Suốt một ngày giữa hè, Buckingham kiên trì dẫn đầu sư đoàn của mình trong một cuộc hành quân đầy cấp bách. Cách đó ba mươi dặm, quân đội đang tham chiến, và nhu cầu cần viện binh là vô cùng cấp thiết, cấp thiết đến mức Buckingham không dám thúc quân đi quá nhanh vì sợ sự kiệt sức sẽ khiến họ không đủ khả năng chiến đấu khi đến nơi. Sư đoàn là một cảnh tượng đau lòng; gầy gò, rách rưới, không giày dép, họ cứ lầm lũi bước đi, thậm chí còn đùa cợt về hoàn cảnh của mình. Họ vẫn giữ được khiếu hài hước và một chút hy vọng.

Cả ngày, mặt trời nung nấu họ. Nhà cửa và giếng nước thì hiếm, suối nguồn lại ở quá xa; khi gặp một con lạch, họ uống nước một cách tham lam, chẳng màng đến nguy cơ nhiễm bệnh. Họ đùa rằng những ai sống sót đến giờ này thì sẽ sống mãi mãi. Thường thì một người lính sẽ dừng lại để vứt bỏ mảnh đế giày cuối cùng đang cản bước tiến hoặc thắt chặt lại băng quấn để có thể tiếp tục bước đi.

Vào cuối buổi chiều, họ dừng lại nghỉ ngơi, cái lẽ ra họ phải được hưởng từ buổi trưa. Khi tiếng bước chân hành quân của người và ngựa, cùng tiếng ầm ầm của những cỗ xe ngừng lại, họ nghe thấy một tiếng gầm mơ hồ, đầy điềm báo, và bắt đầu bàn tán.

“Nghe kìa!”

“Tiếng đại bác!”

“Dữ dội quá!”

“Chúng ta đến quá muộn để giúp họ trong cuộc tàn sát rồi.”

Một đồng đội quay cái nhìn nheo mắt về phía người vừa nói.

“Ý cậu là để bị tàn sát ấy hả! Nhưng vẫn còn ngày mai mà.”

Nằm la liệt trên mặt đất, những người lính ngấu nghiến phần khẩu phần ít ỏi trong túi xách. Sau đó, dưới ánh nắng gay gắt, họ chìm vào giấc ngủ trong nhiều tư thế nực cười. Họ đã học được cách ngủ khi đang ngồi, đứng và thậm chí cả khi đang hành quân.

Chẳng bao lâu sau, với tiếng bước chân mệt mỏi, khi nhân lên hàng nghìn lần, tạo thành một âm thanh xào xạc kỳ lạ, cùng với những tiếng hô lệnh khàn đặc và tiếng bánh xe ngựa ầm ầm, sư đoàn lại bắt đầu hành quân về phía những âm thanh đáng ngại kia. Đột nhiên, khi leo lên một mô đất cao, những người ở hàng đầu nhìn thấy một dãy núi thấp và xa xăm, nơi khói phủ dày đặc. Tiếng đại bác đã ngưng, giờ chỉ còn tiếng lách tách, lách tách mơ hồ của súng hỏa mai.

“Chúng đang đuổi theo chúng!” một giọng nói reo lên đắc thắng.

Một lúc sau, một viên liên lạc phi ngựa đến đầu hàng quân dài. Những bức công điện thông báo rằng trận chiến tạm thời đã kết thúc, kẻ thù đã bị đánh tan. Sư đoàn Hai sẽ vào trại, người chỉ huy sẽ phải báo cáo với sĩ quan cấp trên.

Buckingham thúc ngựa phi tới, theo sau là viên sĩ quan tùy tùng, một cậu thiếu niên mảnh khảnh, đầy nhiệt huyết. Suốt cả ngày, trong tâm trạng vô cùng chán nản, Buckingham đã cưỡi ngựa mà chẳng nói lấy một lời với người bạn đồng hành trẻ tuổi. Anh đã từng trải qua một mùa hè ở Ý, và niềm hạnh phúc ở đó thường quay về để chế giễu anh. Anh nhớ lại sự dịu dàng của bầu trời, bóng mát dễ chịu, vẻ huy hoàng và sự êm đềm của cuộc sống. Cả ngày hôm nay, nước Ý cứ xâm chiếm tâm trí anh. Giờ đây, anh tự trách mình gay gắt vì sự xao nhãng đó. Trong bất kỳ nhiệm vụ quân sự nhỏ nhất nào, Buckingham cũng chưa bao giờ làm sai sót.

Trời đã tối khi anh đến dãy núi phía xa và tham gia hội đồng quân sự với các đồng cấp. Kẻ thù đã bị đẩy lùi nhưng chưa bị đánh bại. Bên kia dãy núi, ánh lửa trại le lói; người ta biết rằng phía sau dãy núi, kẻ thù đang tập hợp lực lượng, như những ca sĩ tụ tập phía sau tấm màn chuẩn bị kéo lên vào một giờ đã định. Ở cả hai phía, những âm mưu nguy hiểm đang được dàn dựng, và trong mỗi trại lính đều có một niềm tin chắc chắn rằng ngày mai sẽ khiến kẻ thù phải kinh ngạc trước sức mạnh của đối phương. Thực tế, thế trận cân bằng, hai đội quân đối lập gần như ngang tài ngang sức, rừng cây đổi lấy rừng cây, đồng trống đổi lấy đồng trống.

Các kế hoạch cho buổi sáng đã được lập xong trước khi Buckingham trẻ tuổi đến. Đối với anh, người trẻ tuổi, dũng cảm và đầy cảm hứng hy vọng, nhiệm vụ táo bạo và rực rỡ nhất đã được giao phó: thực hiện cuộc xung phong mở màn trận đánh. Những binh sĩ kiệt sức của anh sẽ nằm lại nơi họ đóng quân cho đến sáng, sau đó, ngay khi đã có được sự nghỉ ngơi tối thiểu cần thiết để hồi phục, họ sẽ tiến lên, dàn đội hình dưới sự yểm trợ của đại bác trên dãy núi và tấn công ngọn đồi đối diện. Các sĩ quan lớn tuổi hơn đã đánh giá Buckingham trẻ tuổi trước khi anh đến: giờ đây họ lại đo lường anh một lần nữa bằng những đôi mắt sắc lạnh. Một số người thèm muốn nhiệm vụ của anh. Nhưng anh là người trẻ nhất, anh có những binh sĩ tươi mới nhất — một sự thật mà bất cứ ai chưa từng thấy những binh sĩ của Dare và Lenken đều khó lòng tin là có thể. Nhiệm vụ đòi hỏi sự bùng nổ, quyết liệt, nhiệt huyết, tất cả những điều đó Buckingham đều có.

Khi cuộc họp kết thúc, Buckingham phi ngựa trở lại khu rừng xa xôi. Đêm yên tĩnh, không đủ gió để làm rung một ngọn cỏ. Sự tĩnh lặng mang theo điềm báo về cái nóng không thể chịu nổi cho buổi sáng hôm sau. Buckingham trẻ tuổi nhìn thấy trước các sự kiện của ngày mai như trong một bức tranh: bản thân anh đang dẫn đầu những người lính mệt mỏi, những người lính mệt mỏi đang thực hiện những kỳ tích. Trí óc anh không màng đến kết quả của cuộc xung phong: nó có thể thành công hoặc thất bại, rồi trong hai tuần hoặc hai tháng hoặc hai năm, anh sẽ lặp lại toàn bộ công việc mệt mỏi này. Anh chưa bao giờ nghĩ đến cái chết cho chính mình. Cái chết là một khả năng khó xảy ra và chẳng mấy quan trọng. Thà chết còn hơn phải sống cuộc đời đã định trước.

Sau đó, bất ngờ thay, khi đang cưỡi ngựa dưới ánh trăng cùng Arnold trẻ tuổi, Buckingham cảm thấy một luồng không khí mát mẻ, ẩm ướt, dễ chịu lướt qua má mình. Họ đang đến gần khu rừng, và chỉ trong giây lát đã vào đến trại. Ở đó, những lính gác đang đi lại. Ngoài ra, mọi thứ đều tĩnh lặng. Ý nghĩ về giấc ngủ của bao nhiêu người lính mệt mỏi khiến Buckingham thấy dễ chịu; sự kiên nhẫn đờ đẫn của anh chuyển thành một cảm xúc tích cực hơn, một khát khao được cảm nhận mặt đất dưới thân mình, được duỗi những cơ bắp tê cứng vì yên ngựa, một khao khát cháy lòng được ngủ. Cảm ơn Trời vì trong chiến tranh vẫn còn có khoảng nghỉ này!

Người lính gác chỉ cho anh một con đường nhỏ nơi đặt bộ chỉ huy. Con đường dốc xuống đột ngột; một viên sỏi rời dường như nảy xuống dưới một quãng dài; có âm thanh êm dịu của nước nhỏ giọt, mùi mùn cưa tươi và đất ẩm. Ở một bên đường, trên một khoảng đất trống, đứng một chiếc cối xay gió cũ kỹ với mái nhà xập xệ, đẹp như tranh vẽ; bên kia là một ngôi nhà có những ánh đèn mờ ảo. Gần đó, trên một bãi cỏ nhỏ, một lính gác cất tiếng thách đố. Anh ta nói rằng trong nhà có một chiếc giường dành cho Buckingham.

Buckingham xuống ngựa, đầu óc choáng váng. Mặt trăng nhô cao trên khoảng đất trống: những mùi hương thiên đường dường như đậm đặc hơn. Một người phụ nữ đẫy đà đi ra cửa; bám vào váy bà là một cậu bé nhỏ, buồn ngủ nhưng mắt vẫn mở to, như thể không muốn bỏ lỡ một khoảnh khắc nào của trải nghiệm kỳ lạ, thú vị mà Định mệnh đã đưa vào chiếc cối xay yên tĩnh này. Cậu bé cản trở bước đi của mẹ, vì tò mò muốn thấy kẻ thù lớn mà cũng sợ hãi không kém.

“Tôi đoán ông sẽ muốn lên lầu ngay.” Người phụ nữ đẫy đà nói mà không hề chào đón; rõ ràng bà đã được làm cho hiểu rằng sự phục tùng là bắt buộc. “Minnie sẽ chỉ phòng cho ông.”

Buckingham gật đầu. Nơi này trông sạch sẽ, và có lẽ họ sẽ có những chiếc giường tốt. Anh nhìn vào hành lang tối tăm, háo hức chờ đợi Minnie, dù cô ấy là ai.

Rồi, nghe thấy một tiếng cười nhỏ, Buckingham ngẩng đầu lên. Minnie đứng trên cầu thang và nhìn xuống anh, ánh nến trên tay cô chập chờn chiếu lên người cô. Cô có đôi mắt sẫm màu, vầng trán rộng trắng trẻo và chiếc cổ trắng ngần: Buckingham chỉ kịp thấy bấy nhiêu trong thoáng chốc trước khi cô dẫn đường lên lầu. Trăm ngàn suy nghĩ chợt lóe lên trong tâm trí anh. Anh lại nhận ra sự tĩnh lặng mềm mại, ẩm ướt của nơi này, ánh trăng bạc, những bóng tối dày đặc, tiếng nước nhỏ giọt. Ở đây, lúc này, là một yếu tố mê hoặc mới, một cô gái xinh đẹp, người cầm nến dẫn anh vào phòng giữa đêm khuya. Cả con người Buckingham dường như nhảy vọt lên. Anh từng là một cậu học trò rồi trở thành một người lính trong quân đội; anh bỗng cảm thấy một cơn đói khát mãnh liệt đối với những gì mềm mại và xinh đẹp trong cuộc đời, ghét cay ghét đắng hơn bao giờ hết cái sa mạc khô cằn bao vây khoảnh khắc hiếm hoi này.

Khi cô gái ngoái nhìn lại qua vai, Buckingham đang theo sau cô. Cái bóng đổ xuống khuôn mặt của người phụ nữ trung niên đẫy đà, khi ngọn nến được đưa lên cao hơn, đã che giấu một vẻ mỉa mai.

Cô gái dẫn Buckingham vào căn phòng sẽ là phòng của anh, đặt ngọn nến lên chiếc tủ ngăn kéo kiểu cũ cao ráo, rồi quay sang anh với một nụ cười, dù ngây thơ nhưng lại lộ ra sự trân trọng đối với thời khắc này, đối với sự cô lập của họ, đối với tuổi trẻ của họ. Trong một khoảnh khắc, họ đối diện với nhau, hai sinh linh xinh đẹp, gặp gỡ nhau một cách kỳ lạ như thế. Buckingham thở sâu, da thịt anh râm ran. Cô gái chúc anh ngủ ngon rồi bước ra cửa. Khi cô đã đi khuất, Buckingham đứng yên, lắng nghe. Anh nghe thấy cô bước vài bước, mở cửa, đóng lại, và rồi mọi thứ lại tĩnh mịch.

Buckingham chậm rãi cởi đồ và duỗi người ra trên giường. Chiếc nệm nhồi đầy lông vũ bồng bềnh bao quanh anh, tạo cảm giác không mấy khó chịu trong nơi mát mẻ, ẩm ướt này. Suốt bốn năm qua, anh chỉ ngủ trên mặt đất hoặc trên một chiếc giường gấp cứng nhắc; chiếc giường này đón nhận anh như một chiếc nôi.

Nhưng anh không thể ngủ được: tai anh căng ra để bắt lấy mọi âm thanh. Có lúc, anh tưởng như mình nghe thấy tiếng bước chân nhẹ nhàng khi cô gái đi lại trong phòng cô. Sau đó, sự im lặng không còn bị phá vỡ: thung lũng như bị bỏ bùa mê. Nhưng vị tướng trẻ không ngủ. Với đôi tay nắm chặt vào những thanh chắn xoắn ốc tạo nên phần đầu chiếc giường kiểu cũ của mình, anh nằm bất động, mắt mở trừng trừng.

Khi bình minh ló dạng, viên sĩ quan tùy tùng của Buckingham gõ cửa. Arnold còn trẻ: chiến tranh dường như chưa làm cậu chán ghét: cậu sùng bái chủ nhân của mình.

“Đã năm giờ rồi, thưa ngài. Người phụ nữ đó sẽ đãi chúng ta gà cho bữa sáng. Tôi có thể làm gì cho ngài đây, thưa ngài?”

Một lần nữa, Buckingham cảm thấy tim mình nhảy vọt. Đã là buổi sáng: anh sẽ được gặp cô gái đó thêm lần nữa. Anh chải chuốt cẩn thận rồi bước xuống cầu thang, tiếng cựa ngựa va vào nhau lanh lảnh, bản thân anh trông thật lộng lẫy. Suy nghĩ cuối cùng của anh trước khi chìm vào giấc ngủ là một nỗi xấu hổ. Những gì anh thấy chỉ là gương mặt xinh xắn của một cô con gái chủ cối xay, người không hề giống với người bạn đời mà anh hằng mơ ước từ thời thiếu niên. Nhưng ánh sáng ban ngày rực rỡ đã xua tan sự xấu hổ. Anh tự nhủ rằng mình phải gặp lại cô gái đó, dù chỉ để thỏa mãn rằng cô ấy thực sự xinh đẹp như anh đã thấy.

Sư đoàn chuẩn bị cho cuộc hành quân và Buckingham chờ bữa sáng trong phòng khách. Bất động, đôi môi trắng bệch, anh chờ đợi cánh cửa mở ra. Có thứ gì đó bên trong anh đã vỡ vụn, một sợi dây căng chặt nào đó đã đứt. Các nhà thần học nói với chúng ta rằng Hoàng tử Bóng tối luôn chờ đợi bên ngoài mỗi lồng ngực—giờ đây, hẳn hắn đã vui mừng biết bao khi thấy lối vào lại trở nên dễ dàng đến thế!

Đúng như Buckingham mong đợi, Minnie mang bữa sáng đến cho anh. Cô càng trì hoãn, anh càng tin chắc rằng cô sẽ đến. Tâm trí anh đắm chìm trong ánh nhìn sâu thẳm, đen láy, trong nụ cười của cô.

Cuối cùng, cánh cửa mở ra và cô bước vào, bắt đầu bày bữa sáng trước mặt anh. Cửa sổ nhìn ra những cành cây xanh lá: cả hai chỉ có một mình, an toàn. Buckingham ngắm nhìn người bạn đồng hành từ đỉnh đầu đến gấu váy để xem liệu những bóng tối đêm qua có che giấu khuyết điểm nào mà ánh nắng ban ngày phơi bày ra không. Nhưng đôi mắt cô vẫn đen láy như anh nhớ, miệng cô vẫn cong cong, cổ cô vẫn trắng ngần. Phần thức ăn ít ỏi cô mang đến không làm thỏa mãn cơn đói của anh, và cô đi lấy thêm. Nhưng khi cô quay lại, Buckingham không ăn. Cả hai dường như say sưa ngắm nhìn nhau, như hai người vừa chia ly trong một cuộc tiễn biệt dài đằng đẵng và đau thương. Sự xôn xao bên ngoài ngày càng lớn, ánh nắng trải rộng trên sàn nhà. Khi có tiếng trò chuyện ồn ào bên ngoài cửa, Buckingham cau mày và toan đứng dậy, thì cô gái đưa tay ra chạm vào thanh kiếm của anh.

“Ôi,” cô kêu lên sắc lạnh, “Thật là một thứ tàn nhẫn, tàn nhẫn làm sao!”

Buckingham bắt lấy bàn tay đó và giữ chặt. Từ trước đến nay, anh chưa từng hôn ai ngoài mẹ mình; giờ đây, anh áp má mình vào chiếc cổ mịn màng của cô con gái chủ cối xay.

Vệt nắng trên sàn nhà vẫn ngày càng rộng ra. Những âm thanh từ bên ngoài vẫn ngày càng trở nên cấp bách. Vị tướng trẻ và cô gái vẫn ngồi cạnh nhau trong phòng khách nhỏ. Trên ô cửa kính, một con ong vo ve. Những phút giây trôi qua, trôi qua, vừa như chỉ là vài giây vừa như hàng giờ. Nửa tiếng trôi qua và cánh cửa bật mở.

“Tôi đã gõ cửa rồi, thưa ngài!” Arnold trẻ tuổi hét lên, mặt hướng về phía hành lang. “Trễ rồi, thưa ngài!”

Vị tướng trẻ nặng nề đứng dậy khỏi chiếc ghế dài cũ kỹ. Không chút xấu hổ, cô gái níu lấy tay anh.

“Ôi, đừng đi! Đừng đi mà!”

Buckingham không trả lời. Khao khát đã được khơi dậy chứ không được làm dịu đi. Anh quay lại nhìn cô trong khoảnh khắc như muốn ngồi xuống lần nữa. Rồi anh nhìn thấy, xuyên qua màn sương mù bao quanh mình, gương mặt bơ phờ và kinh ngạc của Arnold trẻ tuổi, và bước ra để chỉ huy sư đoàn của mình.

Sư đoàn Hai đã thực hiện những cuộc hành quân cưỡng bức trong bốn năm phục vụ; nó thực sự nổi tiếng vì di chuyển từ nơi này sang nơi khác với tốc độ và sự bí mật của thần Pallas Athena. Lần này, nó di chuyển với tốc độ điên cuồng đối với những người lính sắp sửa tấn công một ngọn đồi có rừng bao phủ. Buckingham trẻ tuổi phi ngựa, ghì cương ngựa, rồi lại phi tiếp. Viên sĩ quan tùy tùng bám sát anh, những cú đổi nhịp đột ngột khiến cậu suýt văng khỏi yên ngựa. Một lần, Buckingham quay lại nhìn cậu, thấy nước mắt đang chảy dài trên má cậu.

“Lạy Chúa, Arnold!” anh hét lên. “Cậu sợ hãi à?”

“Không, thưa ngài,” Arnold trẻ tuổi đáp. “Tôi không sợ hãi.”

Con đường từ cối xay gió đến dãy núi nơi quân chủ lực đóng quân và nơi các sĩ quan căng mắt nhìn qua ống nhòm về phía trước tới quân thù và phía sau tới Buckingham, thật dài. Những viên liên lạc đã được phái đi; họ phi ngựa như điên. Một người gặp Sư đoàn Hai trước khi rời khu rừng, một người gặp giữa đường, một người khác gần dãy núi. Tất cả các thông điệp đều cùng một nội dung: nhu cầu cấp thiết phải khẩn trương. Với dáng đi điên cuồng hơn, với gương mặt trắng bệch hơn, người chỉ huy Sư đoàn Hai thúc giục. Anh trông thật hùng tráng trên lưng con ngựa cao lớn của mình.

Leo lên dãy núi, Sư đoàn Hai dàn đội hình xung phong, lao xuống thung lũng rồi ngược lên các cao điểm. Nhưng quân thù đã giành được thời gian quý báu. Quân tiếp viện đã đến—đã vào vị trí. Như một đô vật khéo léo hất văng đối thủ ngã ngửa ra sau, những kẻ cố thủ đã đánh bật sư đoàn của Buckingham ngược trở lại thung lũng nhỏ, nơi trở thành thung lũng chết chóc kinh hoàng cho hàng trăm người. Sự thảm bại hoàn toàn; nó tạo tiền lệ cho thất bại trong ngày hôm đó; nó đánh dấu sự khởi đầu của sự kết thúc cuộc chiến, sự sụp đổ của một vương quốc, sự mất mát cuối cùng của Sự nghiệp Vĩ đại.

Bản thân Buckingham không bị thương, anh dường như có một cuộc đời được phù hộ. Anh lao vào nguy hiểm, anh đứng thách thức trước những loạt đạn giết người, anh mang thi thể của Arnold trẻ tuổi—người mà lịch sử ghi chép lại rằng giữa anh và cậu có một tình cảm đặc biệt—đến nơi an toàn. Trong thời gian còn lại của ngày, anh chỉ biết chờ đợi kết quả của những cuộc giao tranh khác trên chiến trường. Anh có những khoảnh khắc tự do để nghĩ về chiếc cối xay gió cũ và sự điên rồ của mình.

Trên đường rút lui đêm đó, anh xuống ngựa và đi bộ với cái đầu cúi thấp giữa những người lính của mình, những người đã quá mệt mỏi đến nỗi không biết ai đang đi cùng họ. Họ không biết tại sao họ lại xuất phát muộn từ cối xay gió. Họ không biết rằng họ được kỳ vọng phải đến sớm hơn. Họ chỉ biết rằng một lần nữa họ lại bị dẫn đi tàn sát và số người sống sót ít hơn bình thường. Nếu họ nghĩ về Buckingham, họ thương hại anh và nói với nhau rằng vận may không đứng về phía anh.

Đêm tối tăm và một cơn bão dữ dội quất vào họ. Lúc bình minh, một viên liên lạc triệu tập Buckingham đến một cuộc họp hội đồng bên vệ đường, nơi các sĩ quan đồng cấp nhìn anh với vẻ kinh ngạc. Tuổi trẻ đã mất; khuôn mặt anh méo mó; nỗi đau đã khắc sâu vị trí của nó trong đôi mắt sẫm màu của anh.

Nếu anh mong đợi một lời khiển trách, thì anh chẳng nhận được lời nào. Thậm chí người ta còn không yêu cầu anh giải thích: người ta mặc định, lúc đó và về sau, rằng anh đã làm điều tốt nhất có thể. Anh im lặng lắng nghe các chỉ thị cho cuộc hành quân. Sau đó, anh lặng lẽ quay trở lại tàn quân của mình. Bàn tay anh đặt lên chuôi khẩu súng lục. Khi nỗi đau trở nên không thể chịu nổi, vẫn còn một cánh cổng mở ra.

Sau khi chiến tranh kết thúc, Buckingham định cư gần những tàn tích của ngôi nhà nơi anh sinh ra. Căn nhà của người quản lý từ thời tiền chiến vẫn còn đứng đó; anh trú ẩn trong đó và bắt đầu kiếm sống. Những người hàng xóm giản dị của anh vui mừng khi tìm được việc làm và có một người chủ một lần nữa. Dần dần, bàn tay anh nới lỏng cái nắm chặt trên khẩu súng lục. Anh bắt đầu nhìn cuộc sống như một sự đền tội; nếu anh tự nguyện từ bỏ nó, anh sẽ phạm thêm một tội lỗi nữa.

Dần dần, nơi cũ mang lại dáng vẻ của những ngày trước. Những cánh đồng được khôi phục, những vụ mùa tốt tươi được thu hoạch; Buckingham trở nên thịnh vượng. Không ai biết số tiền anh kiếm được đã đi đâu. Anh không xây lại ngôi nhà cũ mà sống trong căn nhà của người quản lý; anh không bao giờ thỏa mãn mong muốn du lịch của mình mà làm việc từ lúc mặt trời mọc đến lúc mặt trời lặn. Những gì anh có thể làm cho những người lính tàn tật và bất lực của mình, cho vợ góa và con mồ côi của họ, anh đều làm, nhưng những hoạt động từ thiện đã tiêu tốn hết thu nhập của anh này vẫn là một bí ẩn đối với ngay cả những người nhận.

Còn một sự đền tội khác mà Buckingham tự đặt ra cho mình. Anh không bao giờ quay lại tìm chiếc cối xay gió cũ hay cô gái vì người đó mà anh đã bán rẻ bản thân. Thiên nhiên, thứ lúc đó đã phản bội anh thật tàn nhẫn, lại chơi khăm anh thêm một cú tàn nhẫn nữa; nó giữ trước mắt anh đôi mắt của cô gái, bờ môi cong và chiếc cổ mềm mại của cô. Khi nhìn thấy ánh nến chiếu trên bức tường trắng, anh nghĩ đến cô; khi nghe tiếng ong vo ve trong ánh nắng, anh chịu đựng một nỗi đau thắt lòng gần như không thể chịu nổi. Đôi khi anh nghĩ về nỗi đau của cô gái với nỗi đau đớn khó lòng chịu đựng hơn cả nỗi buồn của chính anh. Rồi, khi vẫn còn là một người đàn ông trẻ, anh đã rơi lệ. Đôi khi anh suy ngẫm về sự bất công của Định mệnh, kẻ có thể chỉ trong nửa tiếng đồng hồ xóa sạch sự rèn luyện cả đời người và đẩy anh vào cảnh bại trận.

Sau ba mươi năm, Buckingham trở lại chiến trường, theo yêu cầu của chính phủ quốc gia nhằm hỗ trợ xác định chính xác tuyến đường xung phong của mình. Đó là một yêu cầu mà Buckingham khó lòng từ chối. Sau khi hoàn tất công việc với các quý ông trong ủy ban, anh chấp nhận sự phục vụ của một người hướng dẫn và lái xe quanh chiến trường. Anh biết khá rõ những gì mình sẽ nghe thấy. Lịch sử đã viết một tài khoản về anh mà những người đàn ông dũng cảm nhất cũng có thể hài lòng. Buckingham không hề hay biết rằng trên thế giới này, sau khi Arnold trẻ tuổi qua đời, vẫn còn một người khác biết sự thật.

Người hướng dẫn rất hay chuyện. Tướng Buckingham, người mà ông ta không hề biết, là hành khách duy nhất của ông ta; ông ta thao thao bất tuyệt với anh về kho tàng sự kiện của mình. Ông ta nói rằng mình từng là một cậu bé ở cối xay gió của cha, nơi Sư đoàn Hai đã đóng quân.

“Tôi nhớ rõ cảnh vị Tướng đến,” ông ta nói. “Đó là vào ban đêm, và ông ấy rất cao, cao như ông vậy, thưa ông, và là người đàn ông đẹp trai nhất tôi từng thấy. Tôi được bảo đi ngủ nhưng tôi vẫn thức để nhìn ông ấy. Khi ông ấy đến, tôi sợ hãi và trốn sau lưng mẹ.”

“Anh đã trốn sau lưng mẹ mình,” Tướng Buckingham lặp lại bằng một giọng vô hồn. Anh chậm rãi quay đầu nhìn về phía Tây xa xăm, nơi có khu rừng và chiếc cối xay gió. Anh đã nghĩ rằng mình già rồi, đã được chữa khỏi cơn điên rồ, nhưng dù tuổi trẻ đã qua, anh vẫn còn bị ám ảnh. Nếu chỉ có thể quay lại với danh dự!

“Anh đã trốn sau lưng mẹ mình!” anh nói lại lần nữa.

“Vâng,” người hướng dẫn cười khúc khích. “Tôi sợ chết khiếp. Và một điều rất kỳ lạ đã xảy ra.” Người hướng dẫn xoay người trên ghế để có thể nói chuyện với hành khách thoải mái hơn. “Lịch sử không nói gì về nó, nhưng tôi biết. Tất cả chúng tôi đều biết trận chiến đang diễn ra ác liệt và quân đội sẽ phải rời đi sớm. Có một người chị họ ở lại với chúng tôi và cô ấy cùng Mẹ tôi đã dàn dựng rằng họ sẽ trì hoãn cuộc hành quân bằng cách cho vị tướng ăn một bữa sáng ngon lành và phục vụ thật chậm rãi. Minnie nói nó sẽ giữ chân ông ấy lâu hơn thế. Cả hai đều rất căm thù kẻ thù. Và Minnie đã giữ chân ông ấy thật. Mẹ tôi biết khi nào đến giờ họ phải xuất phát, và mãi lâu sau đó họ mới đi. Tôi luôn khẳng định rằng nếu Buckingham đến sớm hơn, cuộc chiến đã kết thúc khác đi rồi. Mẹ tôi có thể chứng minh rằng ông ấy đã không xuất phát đúng giờ nếu bà ấy còn sống, và Minnie cũng vậy. Minnie đã kể cho mẹ tôi nghe những gì vị Tướng đã nói và họ cứ cười mãi.”

Khi Tướng Buckingham đến địa điểm cuộc xung phong thảm họa của mình, anh cho người hướng dẫn đi và đứng một mình trên đỉnh đồi đầy cây cối mà anh đã cố gắng nhưng quá muộn để đến nơi. Một cột mốc lớn, mô tả thảm họa bằng những thuật ngữ quân sự vô sắc, đã được dựng lên trên đỉnh đồi; anh đọc nó một cách can trường. Anh nhớ lại gương mặt của Arnold trẻ tuổi—người đã yêu mến anh biết bao, anh nhìn thấy những vết thương kinh hoàng, cuối cùng anh chiêm nghiệm với đôi mắt sáng suốt về sự đê tiện của vụ việc đã phản bội chính mình và bạn bè anh. Rồi bất thình lình, anh ngẩng đầu lên và đặt hai bàn tay lên ngực.

“Giờ đây,” anh nói một cách nặng nề. “Tôi được tự do. Tôi đã đền tội đủ rồi.”