CÓ LẼ là thứ Bảy, mà dù sao thì cũng là một trong những ngày đầu tháng Ba năm 1860. Paul Du Verney và Bowdoin Capen đang chơi bi trên một khoảng đất sét trơ trụi gần điểm giao giữa phố Dorchester và đường Broadway, khu South Boston. Lúc đó là buổi chiều, vẫn chưa muộn lắm. Vào thời kỳ ấy, giờ giấc học tập khác bây giờ; thứ Tư chỉ có nửa ngày nghỉ và thứ Bảy cũng vậy. Do đó, đây hẳn phải là thứ Tư, thứ Bảy, hoặc là lũ trẻ đang trốn học. Paul thừa khả năng để có một phút giây trốn học như vậy, còn Bowdy lại là một cậu bé rất biết thuyết phục. Khi mặt trời bắt đầu tỏa nắng phương Bắc, nó mời gọi người ta bước ra ngoài tận hưởng hơi ấm dịu dàng; và thường khiến cả những người lớn tuổi hơn đám trẻ vừa chớm bước vào tuổi thiếu niên cũng muốn đắm mình trong ánh dương huy hoàng ấy.
Khi hai đứa trẻ chia tay, Bowdy cầm theo túi bi về nhà; túi quần của Paul thì nhẹ bẫng như tâm trạng của cậu vậy, khi cậu đi ngược lên phố Linden về phía cha mình, người đang làm việc tại một dãy nhà lúc đó đang được xây dựng ở phía Old Harbor của ngọn đồi.
. . . . . . . . .
Đi được nửa đường phố này, Paul nghe thấy tiếng bước chân dài, mạnh mẽ từ phía sau. Quay lại, cậu bé nhìn thấy một người đàn ông khổng lồ đang sải bước trên lối đi hẹp; chẳng mấy chốc hai người đã đến gần nhau. "Này nhóc, đây có phải là đường đúng để đến đỉnh Dorchester Heights không?"
"Vâng, thưa ông."
"Đường đi lên dốc quá nhỉ? Chỗ ta sống chẳng có nhiều đồi dốc thế này đâu."
Paul tình nguyện dẫn đường cho người lạ, và họ nhanh chóng tới chân khu bảo tồn.
Tính tò mò thúc giục cậu bé cùng leo lên con dốc với vị khách. Trên đỉnh, họ dừng lại ở khoảng giữa, gần bể chứa nước nhỏ vốn chiếm vị trí của một ngôi trường học hiện nay.
"Chắc hẳn cháu biết lịch sử của nơi này chứ?" người lạ hỏi.
"Ai cũng biết điều đó mà ạ."
Họ quay mặt về phía bến cảng; mái vòm tòa nhà Quốc hội tỏa sáng phía xa bên trái.
"Hạm đội từng nằm ở khoảng đó," cậu bé nói, vui vẻ thể hiện sự hiểu biết của mình.
"Vậy là Washington đã đặt đại bác ngay nơi chúng ta đang đứng đây."
"Ai cũng nói vậy, thưa ông."
"Và có lẽ George Washington đã đứng đúng nơi ta đang đứng đây. Chính tại nơi này, ông ấy đã tạo nên những trang sử có ý nghĩa lớn lao."
Người đàn ông to lớn cúi xuống, nhặt một nắm sỏi rồi bỏ vào túi quần. Ông mặc bộ đồ vải màu đen; đội một chiếc mũ cao, như nhiều người đàn ông thời đó vẫn thường làm.
"Có lẽ chỗ sỏi này được mang từ nơi khác đến. Chà! Ta cũng vậy; nhưng cả hai chúng ta đều tốt hơn khi được đến nơi này."
Câu này không phải nói với Paul mà là nói với cảnh vật xung quanh.
. . . . . . . . .
Chẳng bao lâu sau, người lạ đã xem hết những gì khiến ông quan tâm và nói, "Nhóc à, ta rất vui vì đã đến đây. Có lẽ ta sẽ không có cơ hội nào khác nữa, và ta rất mừng vì đã đến."
Paul đưa người đàn ông xuống phố Broadway và phố Dorchester. Cậu chưa bao giờ nhìn thấy ai to lớn đến thế, cũng chưa từng thấy gương mặt nào hốc hác, hay đôi mắt buồn bã mà lại có thể bừng sáng tinh anh đến vậy. Gương mặt ấy đã khắc sâu vào trí nhớ của cậu.
Sau một hồi chờ đợi, một chiếc xe ngựa điện đi tới, người đàn ông to lớn cảm ơn Paul vì lòng tốt của cậu, nắm chặt bàn tay và cổ tay cậu bằng bàn tay khổng lồ của ông rồi đi về phía thành phố.
. . . . . . . . .
Mùa hè đến với những mối quan tâm dữ dội. Cuộc khủng hoảng về chế độ nô lệ đã xảy đến. Mọi người đều phấn khích. Các đại hội đã đề cử ứng viên và các câu lạc bộ chính trị được thành lập. Hội Wide-Awakes diễu hành mỗi đêm với những ngọn đèn rực rỡ và áo choàng vải dầu. Paul lúc này đã mười bốn tuổi và khá cao lớn, vì vậy cậu đã đăng ký tham gia.
Cậu là một trong những thành viên nhiệt tình nhất của câu lạc bộ, bởi vì ở đó, cuối sảnh Waitts trên bức tường cao, có treo bức tranh của người đàn ông khổng lồ đã cùng cậu thăm đỉnh Washington Heights. Bên dưới bức tranh là dòng chữ:
"ABRAHAM LINCOLN."
