Vào lúc bình minh—một bình minh trắng lạnh lẽo biến sương giá thành bạc—chiếc xe kéo hai bánh xóc nảy, ầm ầm tiến vào quảng trường công cộng của ngôi làng Evremont-sur-Seine. Taillandy ngồi thẳng trên ghế lái, ánh sáng lạnh lẽo chiếu rọi gương mặt gầy gò của anh, trong khi đôi mắt anh ánh lên một tia sáng ấm áp hơn. Phía sau, nằm trên đống rơm, Diane đang say ngủ như một đứa trẻ, nụ cười thơ trẻ còn đọng trên môi.

“Rẽ phải ở đây,” Taillandy khẽ nói khi họ đã băng qua quảng trường. “Rẽ phải, rồi rẽ trái ngay lập tức. Cửa hàng cạnh nhà thờ ấy.”

Người đánh xe tuân lệnh, dừng xe trước một ngôi nhà hai tầng quét vôi trắng, tầng trệt được dùng làm cửa hàng. Sau những ô cửa kính là thánh giá, vòng hoa tang, khăn trải bàn thờ thêu thùa, và những bức tượng thánh nhỏ được sơn phết, mạ vàng. Đây hẳn là nơi cuối cùng mà người ta mong đợi một kẻ ngoại đạo ghé thăm.

Thế nhưng, không chút do dự, Taillandy gõ nhẹ lên cửa, đồng thời liếc nhìn những biểu tượng của Công giáo La Mã với ánh mắt đầy nhân từ.

“Thật tốt,” anh tự nhủ, “khi thế giới này có những con người như vậy. Suy cho cùng, ngọn lửa cháy sáng là được rồi, cần gì phải bận tâm xem điều gì đã nhen nhóm nó lên?”

Một người phụ nữ lớn tuổi ra mở cửa—gương mặt bà trông chẳng khác nào một trong những bức tượng thánh chạm khắc của mình.

“Thưa bà Nicolas,” Taillandy cúi chào, “bà dậy sớm quá. Tôi có thể vào trong sưởi ấm một chút được không?”

“Tất nhiên rồi,” bà đáp. “Mời ông vào. Tôi vừa mới bắt đầu nhóm lò sưởi đây.”

Anh nằng nặc đòi giúp bà thêm than. Sau đó anh nói: “Thưa bà Nicolas, tất nhiên là bà không nhớ tôi rồi. Đã mười tám năm kể từ lần cuối tôi ghé qua cửa hàng này. Tôi thì vẫn nhớ bà, bởi bà là kiểu phụ nữ mà người ta khó lòng quên được. Tôi tên là Ferdinand Taillandy.”

“Giờ thì tôi nhớ cậu rồi, Monsieur Ferdinand,” bà đáp. “Cậu từng là một cậu bé thú vị.”

“Tôi chẳng dám nhận lời khen đó,” anh khiêm tốn đáp. “Đứa trẻ nào mà chẳng thú vị. Chỉ có người lớn mới thi thoảng tẻ nhạt mà thôi.”

Anh ngập ngừng một lát rồi nói: “Thưa bà Nicolas, hai con gái của bà vẫn khỏe chứ?”

“Véronique vẫn khỏe,” bà điềm tĩnh đáp. “Nó đang ở trong bếp. Còn Diane...” — bà hơi ngập ngừng — “Diane đã rời bỏ chúng tôi rồi. Con bé… con bé đang làm việc ở Paris. Chúng tôi nhớ nó rất nhiều.”

“À,” Taillandy lên tiếng—“chính xác là vậy.”

Bà Nicolas lo âu nhìn xoáy vào mắt anh.

“Thưa bà Nicolas,” anh đột ngột tiếp lời sau một khoảng lặng—“bà có nuôi một con bê không?”

“Làm gì có, thưa ông Ferdinand!” bà thốt lên, đầy ngạc nhiên.

“Tiếc thật,” anh trầm ngâm. “Tôi rất tiếc vì bà không nuôi con bê nào.”

“Tôi cần con bê để làm gì cơ chứ?”

“Để làm thịt chứ còn gì nữa,” anh đáp một cách đầy hứng khởi—“làm thịt nó! Để ăn mừng ngày con gái bà trở về.”

Bà Nicolas nửa đứng dậy khỏi ghế; rồi lại đổ gục xuống, run rẩy.

“Diane,” bà thào thào, “ông có tin tức về con bé Diane của tôi sao?”

“Tôi không chỉ có tin tức đâu, thưa bà Nicolas, tôi còn đưa cả Diane về đây nữa. Con bé đang ngủ ngoài chiếc xe kéo kia.”

“Chúa thật từ bi,” bà Nicolas nói. “Ngài đã đáp lời cầu nguyện của tôi vào đúng thời điểm của Ngài.”

“Vậy thì tốt,” gã ngoại đạo lẩm bẩm. “Xin bà hãy đối xử thật dịu dàng với Diane, vì con bé đã phải chịu đựng rất nhiều rồi.”

“Để tôi ra với con bé,” bà Nicolas nói. “Tôi thèm được ôm con bé vào lòng quá.”

Họ bước ra ngoài trong buổi sáng giá rét. Nhưng bà Nicolas chẳng hề hay biết trời lạnh. Taillandy vén tấm bạt ở phía sau xe. Diane vẫn ngủ trên đống rơm, đầu gối lên cánh tay. Khi họ nhìn con bé, nó cựa mình rồi ngồi dậy, nụ cười vẫn còn vương trên môi, bởi nó đã có những giấc mơ thật đẹp.

“Diane!” bà Nicolas kêu lên. “Đứa con gái bé bỏng tội nghiệp của mẹ—đứa con bé bỏng của mẹ!”

Taillandy quay đi, giả vờ đưa tay lên che mắt khỏi ánh mặt trời.

“Lũ người Cơ đốc này,” anh lầm bầm, “thật quá ủy mị.” Và anh thô bạo quệt một giọt nước mắt trên mũi. Khi đã đủ bình tâm để quay lại mà không để lộ sự yếu đuối đáng trách của mình, anh thấy họ đã quên bẵng sự hiện diện của anh. Diane đang được ôm chặt vào lòng bà Nicolas, và bà Nicolas đang dỗ dành con bé đầy âu yếm, cứ như thể, thật sự, nó vẫn còn là một đứa trẻ.

Gã thi sĩ, kẻ ngoại đạo nhún vai với một vẻ giả vờ cố tỏ ra cứng cỏi như trước đây.

“E rằng, Ferdinand ạ,” anh tự nhủ—“e rằng ngươi đã đánh mất một môn đồ rồi. Tín điều của ngươi xem chừng chẳng được ưa chuộng cho lắm. Dẫu sao, hôm nay ngươi cũng đã làm một việc mà người ta có lẽ sẽ gọi là ‘việc làm Cơ đốc’. Ainsi soit.”

Anh lại trèo lên ghế lái.

“Giờ đi đâu đây, thưa ông?” người đánh xe hỏi, giọng đều đều.

“Đi đâu ư?” gã ngoại đạo lặp lại. “Đi đâu cũng được! Đưa ta rời xa lũ người Cơ đốc này đi. Chúng làm giảm bớt lòng kiên định của đàn ông. Chúng làm tiêu tan đi vẻ nam tính. Chúng đánh vào mặt ủy mị, sướt mướt trong bản chất con người một cách thâm độc. Chết tiệt! Ánh mặt trời đó chói quá, đánh xe ạ. Anh có thấy nó làm mắt tôi cay xè không? Quay xe lại, hướng về phương nam đi, và quất ngựa mạnh vào. Vua Agrippa đã nói gì trong Kinh Thánh của bọn họ nhỉ? À, nhớ ra rồi: ‘Chỉ chút nữa thôi là ngươi thuyết phục được ta trở thành người Cơ đốc rồi đó.’ Quất ngựa đi, đánh xe—quất mạnh vào! Tôi phải rời khỏi đây. Nguy hiểm lắm, tôi nói cho anh biết—nguy hiểm lắm. Quất ngựa đi, đánh xe, và đưa tôi về phương nam—phương nam, nơi những nàng tiên biển đang cười đùa, nhảy múa và gọi tên nhau vang vọng qua những con sóng của đại dương xa xôi. Tạm biệt, Diane—adieu. Ta sẽ trở về với các vị thần một mình.”

Người đánh xe tuân lệnh vung roi, con ngựa bắt đầu sải bước nặng nề, lắc lư, chiếc xe nảy lên và lộc cộc lăn bánh trên con đường lát đá, và Ferdinand Taillandy, kẻ ngoại đạo, gã thi sĩ, lại một lần nữa trở thành kẻ lãng du trên mặt đất này.