Cần duỗi trong im lặng.
Những điều hiểu thì không hiểu, những điều không hiểu thì lại hiểu, biết giống như là không biết, đó chính là chừng mực cao nhất.
Thường ngôn nói: “Trăm bệnh đều từ mồm mà vào, trăm họa đều từ mồm mà ra”. Khi giao thiệp với mọi người, nên nói gì, không nên nói gì đều cần phải thận trọng. Trong cuộc sống, mâu thuẫn thường xuất phát từ lời nói nhiều, thị phi là sự khởi đầu của những điều thị phi. Rất nhiều việc vốn không có gì quá căng thẳng, nhưng lời qua tiếng lại, sự việc lại đi quá giới hạn. Không hiểu sao lại luôn có người gây sự vô cớ, đem chuyện làm đề tài, lại còn thêm mắm thêm muối, nói không thành có, đổ thêm dầu vào lửa. Nói chuyện phiếm là việc của những kẻ nhàn rỗi, người bận bịu không cần phải đi tìm hiểu.
Chuyện thị phi là điều thường thấy, khi không nghe tự nhiên sẽ trở thành không có. Người ta thường nói sau lưng người khác, nào có ai dám nói trước mặt? Người thích nói này nói nọ ở sau lưng người khác cũng luôn bị người khác nói sau lưng. “Người bất nhân với ta, ta sẽ bất nghĩa với người”, người Trung Quốc hy vọng trong cuộc sống của họ cố gắng không gây thù hằn, xúc phạm một người thì dễ, làm bạn với một người thì khó. Cho nên, cổ nhân có câu: “Bình sinh thích nhất là cá không có lưỡi, du ngoạn khắp sông hồ mà không có thị phi”.
Khổng Tử nói: “Khả dử dục nhi bất dữ chi ngôn, phu nhân bất khả dữ dục nhi dữ chi ngôn, thất ngôn” (người có thể dạy được mà không nói, phu nhân ta không thể dạy được mà lại nói, đều là mất lời nói. Kẻ biết thì không mất người, cũng không mất đi lời nói). Hàn Dũ thậm chí cho rằng bất chấp có thể nói hay không, đều không cần phải nói, rằng: “Người không biết nói mà nói thì có thể nói chuyện với chính mình, người nào biết nói thì im lặng mà ý nghĩa của câu nói vẫn được truyền đi”. Thế mới là “im lặng là vàng”. Nói nhiều luôn luôn chuốc lấy thị phi. Người Trung Quốc rất thích câu nói: “Thêm một chuyện, không bằng bớt đi một chuyện”. Không có chuyện thì không có thị phi, nhiều chuyện thì càng chuốc lấy vạ. Con người ai cũng có tính hiếu kỳ, có người thì dùng không đúng chỗ, thích biến những chuyện riêng tư của người khác, lấy việc nghe ngóng tin tức làm trò vui. Thực ra, một người hiểu được chuyện riêng của người khác càng nhiều, những phiền phức mà họ gặp phải càng lớn. Không ai thích người khác quá hiểu về mình, vì vậy đối với người hiểu quá rõ về mình, người ta xu hướng có phòng bị chắc chắn, thậm chí thù ghét trong lòng. Cho dù là bạn tốt, một ngày nào đó nhất thời cao hứng sẽ nói những điều bí mật riêng tư của anh ta với bạn, nhưng rồi có lẽ sẽ tự nhiên hối hận, trong lòng để ý. Bí mật được kể cho người khác biết, đối với bản thân mình luôn là một sự uy hiếp nội tại. E rằng một ngày nào đó người đó lại kể sau lưng, cho nên ra tay trước là khôn. Có câu nói rằng: “Biết ít chuyện thì phiền toái ít, biết nhiều thì thị phi sẽ nhiều”. Vì thế, kiểu nói chuyện “trong nhà chưa tỏ ngoài ngõ đã tường” đối với người muốn làm xong việc của mình đều không có ý đi thăm dò. Vui với việc xem quanh quanh trên đường đa phần là người nhàn rỗi.
Bản thân không gây sai phạm sẽ không có người đàm tiếu. Các bậc phụ huynh ở Trung Quốc thường giáo dục con cái họ nhất thiết không chú ý đến chuyện phiếm để tránh mang họa vào thân. Trong xã hội phong kiến Trung Quốc, luật pháp quốc gia chưa hoàn thiện từ hình thái ý thức đến kiến trúc thượng tầng, trong điều kiện không có sự bảo vệ của pháp luật, nào sợ xuất phát từ tính hiếu kỳ mà xen vào chuyện tranh chấp của người khác, không những không thể giải quyết được mâu thuẫn lại còn mất công giải thích. Do mối quan hệ giữa người với người đa số đều được điều tiết bởi đạo đức, phong tục, thiếu sự bảo vệ nghiêm khắc, toàn diện của luật pháp, cho nên mỗi người tự bảo vệ mình là vô cùng quan trọng. Chỉ cần mỗi người cố gắng không phạm sai lầm, tự nhiên giữa người với người sẽ không phát sinh mâu thuẫn. Cổ nhân tuy coi trọng cái dũng, cái nghĩa, nhưng trừ số ít các hiệp khách, đại đa số trong nhân dân không có thói quen đó. Người Trung Quốc khi có việc không muốn dẫn đầu, bởi vì xã hội không tán dương những loại người như vậy, cũng không tuyên dương thành tích của họ.
Vì thế, xã hội không tạo ra điều kiện tất yếu. Người Trung Quốc coi trọng khả năng đoàn thể xã hội, tuy phạm vi quản lí của xóm phố không rộng - nhưng một số tổ chức hòa giải tranh chấp trong dân (ví dụ như Phúc Đường (nhà thờ tự) của dòng họ hay các tổ hòa giải khu phố) lại có thể bổ sung thiếu sót đó. Chỉ dựa vào sự xuất đầu lộ diện của một người muốn dẹp tan bất bình, người khác sẽ cho rằng bạn là người nhiều chuyện, thậm chí còn nghi ngờ bạn có vấn đề gì.
“Thêm bạn bớt thù” thường được người ta coi là nghệ thuật xử thế để sống vui vẻ. Đây cũng là suy nghĩ vì con cái đời sau, gọi là “giữa đường không đâm vào gai góc, sau này khỏi phải treo áo cháu con”. Bởi thế, xét về mặt biểu tượng, người Trung Quốc thường thích là người tốt, việc tốt!
Đối đãi với người với vật, đều tuân theo câu cách ngôn về cách xử thế, lễ tiết qua lại: “Người lính ta một phần, ta kính người muôn phần”. Người Trung Quốc tin tưởng hành vi của con người đều có báo ứng nhân quả. Cho nên bài học về xử thế của người xưa vẫn lưu truyền đến nay: im lặng là vàng.