Bà Ferrars qua đời vào đêm mười sáu rạng ngày mười bảy tháng Chín — một ngày thứ Năm. Tôi được gọi đến vào lúc tám giờ sáng ngày mười bảy tháng Chín. Chẳng còn gì có thể làm được nữa. Bà ấy đã qua đời được vài tiếng đồng hồ.
Đó là lúc vừa hơn chín giờ khi tôi trở về đến nhà. Tôi mở cửa trước bằng chìa khóa riêng và cố tình nán lại sảnh vài phút, treo chiếc mũ và cái áo khoác mỏng mà tôi vẫn nghĩ là một sự đề phòng khôn ngoan trước cái lạnh của buổi sáng đầu thu. Thú thật là tôi đang vô cùng bối rối và lo lắng. Tôi không hề giả vờ rằng vào khoảnh khắc ấy mình có thể tiên đoán trước những sự kiện trong vài tuần tới. Tôi tuyệt đối không làm thế. Nhưng trực giác mách bảo tôi rằng những ngày sắp tới sẽ có nhiều biến động.
Từ phòng ăn bên trái vọng ra tiếng lách cách của tách trà và tiếng ho ngắn, khô khốc của cô em gái Caroline.
— Anh đấy à, James? — nó gọi với ra.
Một câu hỏi thừa thãi, bởi ngoài tôi ra thì còn có thể là ai được nữa? Thú thật, chính cô em gái Caroline là nguyên nhân khiến tôi nán lại vài phút ngoài sảnh. Tôn chỉ của loài cầy mangut, theo lời ông Kipling kể cho chúng ta nghe, là: "Hãy đi và tìm hiểu." Nếu sau này Caroline có chọn một biểu hiệu gia đình, tôi chắc chắn sẽ gợi ý hình ảnh một con cầy mangut đang chồm lên. Người ta có thể lược bỏ phần đầu của câu khẩu hiệu ấy. Caroline có thể tìm hiểu mọi điều chỉ bằng cách ngồi một chỗ thật điềm tĩnh. Tôi không hiểu làm thế nào mà nó lại làm được như vậy, nhưng sự thật là thế. Tôi nghi ngờ rằng đám gia nhân và những người buôn bán chính là Cục Tình báo của nó. Khi nó đi ra ngoài, không phải để thu thập thông tin, mà là để truyền bá chúng. Về khoản đó, nó cũng đáng kinh ngạc chẳng kém.
Chính cái đặc điểm cuối cùng ấy của nó đã gây cho tôi những dằn vặt và do dự lúc này. Bất cứ điều gì tôi nói với Caroline về cái chết của bà Ferrars lúc này thì chỉ trong vòng một tiếng rưỡi nữa sẽ trở thành đề tài bàn tán chung của cả làng. Là một người làm nghề y, dĩ nhiên tôi luôn hướng tới sự kín đáo. Do đó, tôi đã hình thành thói quen luôn luôn giấu giếm mọi thông tin có thể trước cô em gái mình. Thường thì nó vẫn cứ dò la ra được, nhưng ít ra tôi cũng có sự an ủi về mặt đạo đức khi biết rằng mình chẳng có lỗi gì trong chuyện đó.
Chồng của bà Ferrars đã qua đời cách đây hơn một năm, và Caroline vẫn luôn khẳng định, dù chẳng có chút cơ sở nào cho lời khẳng định ấy, rằng vợ ông đã đầu độc ông.
Nó coi thường câu đáp lại quen thuộc của tôi rằng ông Ferrars qua đời vì chứng viêm dạ dày cấp tính, trầm trọng thêm do thói quen lạm dụng đồ uống có cồn. Tôi đồng ý rằng các triệu chứng của bệnh viêm dạ dày và ngộ độc thạch tín không phải là không có điểm giống nhau, nhưng Caroline lại dựa trên những lập luận hoàn toàn khác để đưa ra lời buộc tội.
— Anh chỉ cần nhìn vào bà ta là đủ thấy — tôi từng nghe nó nói vậy.
Bà Ferrars, dù không còn trẻ trung gì, nhưng là một phụ nữ rất thu hút, và y phục của bà, dẫu giản dị, lúc nào cũng vừa vặn một cách hoàn hảo; tuy nhiên, rất nhiều phụ nữ mua quần áo ở Paris và điều đó không có nghĩa là họ nhất thiết phải đầu độc chồng mình.
Khi tôi đứng chần chừ ở sảnh với bao nhiêu suy nghĩ thoáng qua trong đầu, giọng Caroline lại vang lên, sắc sảo hơn.
— Anh đang làm cái quái gì ngoài đó thế, James? Sao không vào ăn sáng đi chứ?
— Anh ra ngay đây, em yêu — tôi vội vã đáp. — Anh vừa treo áo khoác xong.
— Anh thừa sức treo cả nửa tá áo khoác trong khoảng thời gian vừa rồi đấy.
Nó nói hoàn toàn đúng. Tôi thừa sức làm thế.
Tôi bước vào phòng ăn, dành cho Caroline cái hôn quen thuộc lên má, rồi ngồi xuống đĩa trứng và thịt xông khói. Miếng thịt xông khói đã hơi nguội.
— Hôm nay anh có một ca gọi khám sớm nhỉ — Caroline nhận xét.
— Ừ — tôi đáp. — Trang trại King’s Paddock. Bà Ferrars.
— Em biết rồi — Caroline nói.
— Sao em lại biết?
— Con Annie kể.
Annie là cô hầu phòng trong nhà. Một cô gái tốt, nhưng lại có thói nói nhiều khôn tả.
Một khoảng lặng trôi qua. Tôi tiếp tục ăn trứng và thịt xông khói. Chiếc mũi dài và mỏng của em tôi khẽ động đậy ở phần chóp, hệt như mọi khi nó cảm thấy hứng thú hoặc hào hứng về điều gì đó.
— Thế nào? — nó gặng hỏi.
— Một chuyện tồi tệ. Chẳng còn cách nào cứu vãn. Chắc là mất trong lúc ngủ.
— Em biết rồi — con bé lại lặp lại.
Lần này thì tôi thấy bực mình.
— Em không thể nào biết được — tôi gắt lên. — Đến anh còn chẳng biết gì cho đến khi đặt chân tới đó, và anh chưa hề hé răng với bất kỳ ai. Nếu con bé Annie ấy mà biết, chắc nó phải có tha tâm thông.
— Không phải con Annie nói cho em. Là anh đưa sữa. Anh ta nghe được từ đầu bếp nhà bà Ferrars.
Như tôi đã nói đấy, Caroline chẳng cần phải bước chân ra ngoài để kiếm thông tin. Nó cứ ngồi một chỗ, và thông tin tự khắc tìm đến tận nơi.
Em gái tôi tiếp tục:
— Bà ta chết vì bệnh gì thế? Trụy tim à?
— Thế anh bán sữa không nói cho em biết à? — tôi mỉa mai hỏi lại.
Sự mỉa mai hoàn toàn vô tác dụng với Caroline. Nó cứ thế đón nhận một cách nghiêm túc và trả lời theo đúng nghĩa đen.
— Anh ta không biết — nó giải thích.
Xét cho cùng, trước sau gì Caroline cũng sẽ nghe được thôi. Thà để nó nghe từ tôi còn hơn.
— Bà ấy chết vì uống quá liều veronal. Dạo gần đây bà ấy vẫn dùng thuốc đó để trị chứng mất ngủ. Chắc đã uống quá nhiều.
— Vớ vẩn — Caroline lập tức đáp gọn lỏn. — Bà ta cố tình uống đấy chứ. Đừng có mà phỉnh phờ em!
Thật kỳ lạ làm sao, khi bạn ấp ủ một niềm tin thầm kín mà bạn không muốn thừa nhận, thì việc người khác thốt lên điều đó lại khơi dậy trong bạn một cơn thịnh nộ muốn chối bay chối biến. Tôi lập tức tuôn ra một tràng đầy phẫn nộ.
— Lại thế nữa rồi — tôi nói. — Cứ đoán mò mà chẳng cần biết đầu đuôi lý lẽ gì cả. Sao bà Ferrars lại phải muốn tự tử chứ? Là một góa phụ, hãy còn khá trẻ, rất khá giả, sức khỏe tốt, chẳng có việc gì phải bận tâm ngoài việc tận hưởng cuộc sống. Thật là phi lý.
— Hoàn toàn không phi lý đâu. Ngay cả anh cũng phải nhận ra dạo này trông bà ta khác hẳn thế nào chứ. Mọi chuyện đã âm ỉ diễn ra suốt sáu tháng qua rồi. Trông bà ta chẳng khác nào bị ma ám. Và chính anh vừa thừa nhận là bà ta không thể chợp mắt được cơ mà.
— Chẩn đoán của em là gì nào? — tôi lạnh lùng hỏi. — Một mối tình bất thành, chắc thế chứ gì?
Em gái tôi lắc đầu.
— Sự cắn rứt lương tâm — nó nói với một vẻ đầy hào hứng.
— Cắn rứt lương tâm ư?
— Phải. Anh chưa bao giờ chịu tin em khi em nói rằng bà ta đã đầu độc chồng mình. Giờ thì em càng tin chắc điều đó hơn bao giờ hết.
— Anh thấy em chẳng logic chút nào cả — tôi phản bác. — Chắc chắn là nếu một người phụ nữ đã phạm phải tội ác như giết người, thì cô ta phải đủ máu lạnh để tận hưởng thành quả của nó chứ lại đi vướng vào cái thứ tình cảm yếu đuối như sự ăn năn hối hận làm gì.
Caroline lắc đầu.
— Chắc chắn có những người phụ nữ như thế — nhưng bà Ferrars không phải là một trong số họ. Bà ta là một khối căng thẳng thần kinh. Một thôi thúc áp đảo đã đẩy bà ta đến việc loại bỏ người chồng của mình, bởi vì bà ta thuộc tuýp người hoàn toàn không thể chịu đựng được bất kỳ sự đau đớn nào, và không còn nghi ngờ gì nữa, làm vợ của một kẻ như Ashley Ferrars thì chắc chắn phải chịu đựng không ít đày đọa...
Tôi gật đầu.
— Và kể từ đó, bà ta bị ám ảnh bởi những gì mình đã làm. Em không sao kìm được cảm giác thương hại cho bà ấy.
Tôi không nghĩ là Caroline từng cảm thấy thương hại bà Ferrars khi bà ấy còn sống. Giờ đây, khi bà đã đi đến nơi mà (có lẽ) những bộ cánh Paris không còn mặc được nữa, Caroline lại sẵn sàng chìm đắm trong những cảm xúc dịu dàng của sự cảm thông và xót thương.
Tôi cương quyết bảo rằng toàn bộ ý nghĩ của nó chỉ là nhảm nhí. Tôi càng tỏ ra kiên quyết hơn bởi vì trong thâm tâm tôi lại ngầm đồng ý với ít nhất là một phần những gì nó vừa nói. Nhưng thật là tồi tệ khi Caroline lại có thể chạm đến sự thật chỉ bằng một thứ linh tính đoán mò. Tôi không đời nào đi dung túng cho cái thói đó. Nó sẽ lại đi quanh làng để bày tỏ quan điểm của mình, và ai nấy sẽ tưởng rằng nó đang nói dựa trên những dữ liệu y khoa do chính tôi cung cấp. Cuộc sống mới mệt mỏi làm sao.
— Nhảm nhí — Caroline đáp lại những lời chỉ trích của tôi. — Anh cứ chờ mà xem. Mười ăn một là bà ấy đã để lại một bức thư thú nhận tất cả.
— Bà ấy chẳng để lại bức thư nào thể loại ấy cả — tôi gắt lên, mà chẳng kịp nhận ra lời thú nhận đó sẽ đẩy mình vào thế kẹt nào.
— Ồ! — Caroline thốt lên. — Hóa ra anh có dò hỏi về chuyện đó cơ à? Em tin chắc rằng, thâm tâm anh, James ạ, anh cũng nghĩ giống hệt như em thôi. Anh đúng là một gã già giả tạo đáng ghét.
— Người ta luôn phải tính đến khả năng tự tử mà — tôi nói với giọng dằn lại.
— Sẽ có điều tra tử thi chứ?
— Có thể. Còn tùy thuộc vào nhiều thứ. Nếu anh có thể xác định hoàn toàn chắc chắn rằng việc uống quá liều chỉ là một tai nạn, thì có lẽ có thể bỏ qua việc khám nghiệm tử thi.
— Và anh đã hoàn toàn chắc chắn chưa? — em gái tôi sắc sảo hỏi.
Tôi không trả lời, liền đứng dậy khỏi bàn ăn.