Debby Alden, nếu dùng chính từ của cô để tự miêu tả về bản thân, thì không hề "lơ là". Các bạn bè của cô còn gắn cho cô một từ khác nữa. Debby là một người rất "cương quyết". Điều đó là không thể chối cãi.

Khi Hester mới tròn mười hai tuổi, Debby đã quyết định rằng cô bé phải có ít nhất một năm theo học tại một trường nội trú tốt nhất. Bốn năm đã trôi qua, trong khoảng thời gian đó, dự định của Debby vẫn giữ nguyên sự kiên định, dẫu chưa đến độ chín muồi để thực hiện.

Sau những trải nghiệm từ những lời chế giễu của Mary Bowerman và sự ranh mãnh của Abner Stout, Debby quyết định rằng đã đến lúc Hester cần được thay đổi môi trường sống. Lời khuyên của cô Richards lại được tìm đến. Nhưng người bạn già ấy giờ đây không còn nắm giữ toàn quyền trong tay nữa. Debby đã trở nên sống động và nhạy bén hơn. Cô nắm rõ tiếng tăm của các trường học trên khắp bang, và biết rõ mỗi trường nổi trội về lĩnh vực học tập hay kỷ luật cụ thể nào.

Trong nhiều tháng trời, cô nghiên cứu các tập san tuyển sinh và ước tính các khoản chi phí. Cô chưa từng nghiên cứu về tâm lý học; nhưng cô hiểu rằng Hester đã bước vào độ tuổi dễ tiếp thu nhất trong cuộc đời. Mỗi suy nghĩ và lời nói đều sẽ để lại dấu ấn lên con người cô bé. Debby, người vẫn tin tưởng mạnh mẽ rằng các xu hướng tính cách đều do di truyền, luôn mang trong lòng nỗi sợ rằng Hester sẽ bộc lộ những bản chất của một dòng giống xa lạ. Niềm an ủi duy nhất của cô là phần lớn những điều đó có thể được khắc phục thông qua giáo dục, và có lẽ, trong huyết quản của Hester cũng chỉ mang một giọt máu đậm màu hơn mà thôi.

Không một ai thấu hiểu hoàn cảnh mà Debby Alden đang phải gánh chịu. Cô luôn tự nhận trách nhiệm về cái chết của mẹ Hester. Nghĩa vụ đã buộc cô phải chăm sóc đứa trẻ ấy, cho đến khi tình yêu đến với cô như một phần thưởng cho việc hoàn thành trọn vẹn bổn phận.

Chẳng có ai để cô có thể giãi bày về Hester cũng như những nỗi sợ hãi của cô đối với đứa trẻ ấy. Có một điều cô đã làm và nhất định sẽ làm: cô sẽ giữ cho đứa trẻ cách xa mọi ảnh hưởng có thể làm củng cố những nét tính cách vốn được cho là thuộc về giống loài nô lệ.

Debby tham khảo ý kiến của các hiệu trưởng lẫn giáo viên, đồng thời đọc đi đọc lại các tập san giới thiệu trường học. Cuối cùng, cô chọn Chủng viện Dickinson là ngôi trường đáp ứng gần nhất những mong muốn của cô dành cho Hester.

Hester vẫn luôn ngọt ngào và vâng lời Debby Alden. Cô bé dành cho người phụ nữ vừa làm mẹ vừa làm cha của mình thứ tình cảm vượt lên trên cả tình yêu thương. Hòa lẫn trong tình yêu mà Hester dành cho Debby là một lòng biết ơn không thể diễn tả bằng lời. Hester nhận thức rõ Debby đã làm và đang làm bao nhiêu điều vì mình. Nhưng điều chạm đến trái tim cô bé sâu sắc nhất không phải là những chiếc váy xinh xắn hay một mái ấm yên bình. Debby Alden đã ban cho đứa trẻ mồ côi ấy họ của mẹ mình, và Hester chưa bao giờ viết nên cái tên đầy nét góc cạnh của mình—Hester Palmer Alden—mà không cảm thấy một niềm kiêu hãnh rực rỡ ngập tràn. Cô có một cái tên để tự hào, một cái tên mà Debby Alden vẫn luôn trân quý.

"Đó là điều tử tế nhất mà Dì Debby có thể làm," là ý nghĩ thường hiện lên trong tâm trí Hester. "Dì ấy hẳn phải yêu thương mình ngay từ phút ban đầu, bằng không dì đã chẳng bao giờ trao cho mình họ của chính mình. Dì ấy vô cùng tự hào khi là một người nhà Alden. Cái tên của họ chưa từng phải hứng chịu một chút hổ thẹn hay vết nhơ nào." Rồi cô thầm nhủ thêm một câu, "và nó cũng sẽ không bao giờ vấy bẩn vì tôi."

Một ngày nọ, cô khơi mào nhắc đến cái tên Alden trong một dịp trò chuyện với dì mình. Hester bày tỏ những cảm xúc nồng nhiệt về chủ đề ấy và người phụ nữ lớn tuổi lắng nghe với một tâm hồn nhẹ nhõm. Niềm tự hào về cái tên và dòng họ Alden mà Hester bộc lộ đã làm bà vô cùng hài lòng. Trong lòng Debby nảy sinh suy nghĩ rằng chỉ những ai có quyền thừa hưởng dòng dõi ấy mới có thể thấu hiểu và trân trọng vinh dự được sở hữu nó. Khoảnh khắc ấy, cô đã tin rằng có lẽ mình đã nhầm lẫn về thân thế của Hester; nhưng chỉ là trong một khoảnh khắc mà thôi. Cô không thể nhắm mắt làm ngơ trước sự thật. Chính mắt cô đã nhìn thấy sắc tím quanh móng tay của người phụ nữ ấy và quan sát đôi môi cùng ánh mắt mang nét đặc thù của một chủng tộc khác.

"Thật tuyệt vời làm sao khi dì, Dì Debby, đã trao cho con họ của dì, và con sẽ chẳng bao giờ, chẳng bao giờ làm vấy bẩn danh dự ấy."

“Chúng ta đừng bàn thêm về chuyện này nữa,” câu trả lời ngắn gọn vang lên. “Còn rất nhiều việc phải làm trước khi cháu sẵn sàng đến Dickinson, và chúng ta không thể phung phí thời gian để bàn về những việc nên hay không nên làm của một tá năm sau đó.”

Hester đang lau dọn bát đĩa. Nghe nhắc đến chuyện đi học, cô khựng lại. Bất chấp hậu quả, cô giơ cao chiếc khăn lau bát đĩa bằng một tay như một lá cờ phấp phới, còn tay kia cầm bổng chiếc bình đựng kem màu xanh bằng sứ của Dì Debby—một bảo vật từ gia tộc Alden.

“Chủng viện Dickinson!” Cô kêu lên bằng một giọng cao vút vì xúc động. “Con nói thẳng cho dì biết ngay lúc này đây, Dì Debby, con sẽ không đi đâu cả.”

Giá như trần nhà sập xuống đầu, Debby Alden cũng không thể cảm thấy ngạc nhiên hơn thế. Hester, đứa trẻ vốn dĩ vâng lời nay lại hóa thành một kẻ nổi loạn.

"Sẽ không đi, Hester Palmer Alden, đó không phải là thứ ngôn từ để nói với ta. Ta là người quyết định điều gì là tốt nhất cho cháu nên làm hay không nên làm, và ta đã quyết định là cháu sẽ đi học ở Dickinson."

Giọng nói của người phụ nữ đanh lại với sự cương quyết và quyết đoán đặc trưng của dòng họ Alden. Có lẽ, cô đang tự ép mình phải tỏ ra cứng rắn bất thường kẻo tình yêu sâu đậm dành cho cô bé sẽ khiến cô chùng xuống trong kỷ luật. Cô đinh ninh rằng Hester, một khi đã đưa ra một lời khẳng định mạnh mẽ như vậy, sẽ bướng bỉnh bám lấy nó và có lẽ còn muốn tranh cãi đôi co. Ngược lại, Hester bắt đầu bật khóc nức nở.

Debby quay lại nhìn cô bé, người có những giọt nước mắt đang giàn giụa trên má. Rồi cô cất lời với một vẻ dịu dàng phảng phất: "Việc cháu cảm thấy buồn khi phải rời xa nhà là điều hết sức tự nhiên. Ai cũng vậy cả thôi. Ta thực sự sẽ chẳng vui lòng chút nào nếu cháu không buồn. Nhưng cháu không thể cứ đầu hàng mãi trước cảm xúc ấy được. Ta không có ý định cho phép cháu làm thế. Trường học là nơi tốt nhất cho cháu, và cháu phải đi. Rồi cháu sẽ thấy thích thú sau một thời gian thôi."

"Con không hề nghĩ đến bản thân mình, Dì Debby. Con đang nghĩ về dì. Dì có nghĩ rằng con có thể bao giờ cảm thấy vui vẻ khi ở xa và có những khoảng thời gian tuyệt vời trong khi dì phải ở lại đây một mình không?"

"Ta vốn đã quen sống một mình trước khi có cháu—"

"Nhưng bây giờ dì đâu còn quen với cảnh đó nữa. Con cứ nghĩ đến cảnh dì ngồi đây một mình vào buổi tối. Mỗi lần rời khỏi nhà là dì sẽ thui thủi một mình và khi quay về, dì sẽ bước vào một ngôi nhà lạnh lẽo vắng vẻ. Con sẽ không đi để bỏ mặc dì ở đây đâu, Dì Debby, và dì không thể bắt ép con được."

"Hester Alden—." Debby Alden vẫn giữ nguyên ý định cứng rắn của mình. Thật là bất kính khi một đứa trẻ lại dám ăn nói với người bề trên như vậy, lại thêm người bề trên ấy đóng vai trò như một người mẹ của nó. Debby Alden không được phép mềm lòng. Cô phải thật kiên quyết, thậm chí không cho phép Hester được bày tỏ ý kiến.

"Hester Alden," cô bắt đầu nói, nhưng chẳng thể thốt thêm lời nào nữa vì một nghẹn ngào kỳ lạ bỗng nghẹn đắng trong cổ họng. Cô quay phắt lại bồn rửa bát và hì hục cọ rửa với một sức mạnh phi thường. Chỉ vài khoảnh khắc sau, cảm thấy đã lấy lại được bình tĩnh, cô quay sang Hester và bảo: "Nào, Hester Alden, chúng ta chấm dứt ngay cái trò vô lý này ở đây đi. Ta đã sống một mình và chịu đựng nó khá tốt, và ta hoàn toàn có thể chịu đựng lại lần nữa. Việc ta ở một mình thì có hề gì? Ta đâu còn là một thiếu nữ đòi hỏi phải có người bầu bạn. Ta chỉ là một người phụ nữ già bình thường—"

"Ôi, Dì Debby—dì đâu có phải thế. Chẳng phải ai cũng bảo dì rất đẹp đó sao, và dì đâu có già—và dì sẽ chẳng bao giờ già đi cả." Hester quay ngoắt lại, dậm mạnh chân xuống sàn như thể muốn xua đuổi tuổi già, tóc bạc và sự cô đơn khỏi ngôi nhà.

"Ôi, Dì Debby, mọi người đều bảo dì rất đẹp. Cả mấy đứa con gái ở trường—."

Má Debby bừng đỏ. Có một điều gì đó vô cùng ngọt ngào trong lời khẳng định ấy, dẫu cô chẳng mảy may tin lấy một giây. Nhưng suốt trong bốn mươi năm cuộc đời, chưa từng có ai dùng từ ngữ đó khi nói về Debby. Dù cảm nhận được rằng ngay lúc này, chính tình yêu chứ không phải thực tế đang thốt lên những lời ấy, cô vẫn vô cùng xúc động. Suy cho cùng cô cũng chỉ là một người phụ nữ, và thật ngọt ngào biết bao khi thấy mình xinh đẹp trong mắt một ai đó.

Nhưng kỷ luật vẫn cần phải được duy trì. Cô quay về phía Hester. Cô bé liền choàng tay ôm lấy cổ Debby Alden và bật khóc, còn Debby đưa chiếc tạp dề nhà bếp lên che mắt và lặng lẽ rơi lệ.

"Nào, Hester, nín đi!" Cuối cùng cô cũng cất lời. "Cả hai chúng ta thật là ngớ ngẩn, quá đỗi ngớ ngẩn. Cháu phải đi học và chấm dứt chuyện này ở đây."

"Không, Dì Debby. Con sẽ không bao giờ đi và để dì lại đây một mình đâu. Nếu con đi, dì phải đi cùng con."

"Đi cùng cháu ư! Đúng là chuyện vô lý hết sức, Hester. Lại một người như Debby Alden vào học trong chủng viện. Ta chưa đến mức lú lẫn tuổi già đâu."

“Nhưng dì có thể sống ở thị trấn. Mame Thomas có một người họ hàng sống trong một căn hộ nhỏ. Cô ấy là góa phụ và cho các con gái đi học. Dì không thể đến đó sống sao? Chúng ta có thể gặp nhau—.”

"Nước rửa bát đang nguội dần kìa. Thật đấy, Hester, cả cháu và ta đang đâm ra lơi lỏng rồi đây. Ta tin rằng đó là lần đầu tiên trong đời ta đứng đôi co để mặc nước rửa bát nguội ngắt thế này. Làm vậy là không được đâu. Mẹ chưa từng cho phép chúng ta lơ là với những việc như thế. Ta không được nuôi dạy theo kiểu nói trước làm sau đâu nhé. Thử nghĩ xem, một người ở độ tuổi của ta lại đi làm cái chuyện ngớ ngẩn này!"

Cầm lấy chậu rửa bát, cô rời khỏi nhà bếp để đi đổ nước. Hester lau khô những giọt nước mắt. Trái tim cô bỗng trở nên nhẹ bẫng. Cô hiểu rất rõ Dì Debby và cô thừa biết rằng việc phàn nàn về chuyện để công việc dang dở ấy chỉ là cách Debby tự trách phạt chính mình khi nhận ra bản thân đang nhượng bộ.

Chủ đề này lại tiếp tục được đem ra bàn tán vào buổi tối hôm đó. Vẫn chưa có quyết định nào được đưa ra. Tuy nhiên, Debby cũng đã nhượng bộ đến mức nói rằng cô sẽ suy nghĩ thêm về vấn đề này và sẽ hỏi ý kiến cô Richards.

Hester hoàn toàn thỏa mãn với điều đó. Cô biết Dì Debby chưa từng quên một lời hứa nào. Hester cũng biết rằng cô Richards sẽ khuyên Debby Alden nên dành một mùa đông ở thành phố.

Ngày hôm sau, sau khi công việc nhà đã hoàn tất và bát đĩa bữa trưa được cất gọn gàng, Debby Alden diện đồ chỉnh tề và đi thăm người bạn của mình.

Hester đi cùng cô, cho đến tận nhà của Jane Orr. "Ta sẽ quay lại sớm thôi, Hester. Cháu cứ ở lại nhà Jane cho đến khi ta ghé đón."

Cô rảo bước đi xuống con phố chính của thị trấn miền quê nhỏ bé.

Hester dừng bước khi chuẩn bị bước lên thềm nhà, ngoái đầu lại nhìn bóng dáng người đang khuất dần. Cô không thể nén nổi một nụ cười. "Thật là kỳ lạ, nhưng Dì Debby dường như chẳng hề hay biết rằng mình xinh đẹp đến nhường nào."

Từ ngữ của Hester vẫn chưa đủ mạnh để miêu tả về Dì Debby. Ở người phụ nữ ấy ẩn chứa một điều gì đó vô cùng vĩ đại và cao cả hơn nhiều so với một vẻ ngoài xinh xắn tầm thường.

Debby Alden ở tuổi hai lăm từng là một người gầy gò, thô kệch và khắc khổ. Khi ấy, trông cô giống như một kẻ chỉ biết đến những cay đắng nghiệt ngã của cuộc đời, và đang bộc lộ tất cả những điều đó qua từng đường nét trên khuôn mặt cùng dáng điệu khom khom. Nhưng Debby Alden phiên bản mới này hoàn toàn khác biệt. Hester đã mang theo tình yêu thương và sự quan tâm đến bên cô. Debby Alden nay đã hòa nhịp với thế giới xung quanh, và những mối bận tâm tích cực đã tiếp thêm ánh sáng rực rỡ cho đôi mắt cùng sự thanh thoát cho từng bước chân của cô. Những nét góc cạnh của tuổi hai lăm đã được mài giũa trở nên mềm mại thành những đường cong thanh tú. Debby không còn vẻ thô kệch gầy guộc nữa. Cô đã trở nên đầy đặn và tròn trịa hơn.

Có bậc hiền triết từng tuyên bố rằng đó là lỗi của người phụ nữ nếu cô ấy không giữ được vẻ đẹp mặn mà ở tuổi bốn mươi; bởi khi ấy thân xác chính là tấm gương phản chiếu chính cuộc đời cô. Debby đã sống một đời chân thành, trung thực, rộng lượng và tràn đầy lòng trắc ẩn, để rồi khi bước sang tuổi bốn mươi, "xinh đẹp" là từ duy nhất xứng đáng để miêu tả về cô.

Chuyến ghé thăm cô Richards của Debby diễn ra ngắn ngủi. Ngày hôm nay dường như là một ngày mà mọi sự đều đang vun vén ủng hộ cho dự định của Hester.

Cô Richards đã có tuổi. Bà không muốn phải đi lại một mình hay ở quá xa bạn bè. Bà vẫn tinh tế, duyên dáng và mỉm cười rạng rỡ như thủa nào, chỉ là thời gian đã khẽ đặt những dấu ấn nhẹ nhàng lên vóc dáng ấy.

Bà lắng nghe những dự định của Debby Alden.

"Cháu vẫn còn trẻ chán, Debby ạ," bà nói. "Không người phụ nữ nào nên bằng lòng với việc cứ ngồi ì một chỗ trong nhà mà bỏ phí thời gian. Khi Hester đi rồi, sẽ chẳng còn gì giữ chân cháu ở lại đây nữa. Ngôi trường chỉ cách thị trấn một quãng ngắn. Sao cháu không thuê một căn hộ nhỏ nhỉ?"

"Nhưng con sẽ làm gì khi chẳng vướng bận trách nhiệm nào? Việc giữ cho hai hay ba căn phòng ngăn nắp sẽ chẳng thể lấp đầy thời gian của con đâu."

"Lockport nổi tiếng với các buổi thuyết giảng và biểu diễn âm nhạc. Các câu lạc bộ học tập mọc lên như nấm. Cháu có thể đọc sách, nghiên cứu và có lẽ luyện tập thêm âm nhạc nữa, Debby ạ. Vài buổi học sẽ mang lại cho cháu những lợi ích vô cùng to lớn đấy."

"Học đàn khi tôi đã gần bốn mươi tuổi ư!"

"Bốn mươi tuổi trẻ trung chứ, cô gái thân mến của tôi. Học chứ, sao lại không? Cuộc đời là một học kỳ dài đằng đẵng. Kẻ học trò nào mong cầu điểm tuyệt đối thì phải luôn học hỏi và tiến bước không ngừng. Ta lớn hơn cháu tận hai mươi tuổi đầu, thế mà vẫn cảm thấy như mình chỉ mới bắt đầu học cách làm thế nào để sống."

Bà dừng lại một lát. Tâm trí bà hoài niệm về những chuyện đã qua. Rồi với một nụ cười rạng rỡ, bà quay sang người bạn đồng hành. "Hãy sống thật trọn vẹn khi cháu còn đang sống, Debby nhé. Những mối quan tâm ngoài bản thân sẽ bồi đắp thêm cho hạnh phúc của chính cháu. Nếu cháu muốn tìm kiếm niềm hạnh phúc viên mãn, hãy lấp đầy cuộc đời mình bằng những quan tâm thiết thực. Hãy đến Lockport, học tập, đọc sách và làm việc; hãy đến thăm Hester khi lòng cháu khắc ghi hình bóng con bé. Ta—" bà ngập ngừng, tự hỏi liệu Debby có chấp nhận gợi ý của mình hay không.

"Ta rất muốn được ở bên cháu, Debby ạ. Ta cần một cái gì đó mới mẻ. Cứ mỗi độ đông về, ta lại bay xuống phương nam ròng rã suốt bao nhiêu năm nay đến mức nó trở thành một câu chuyện cũ rích được kể đi kể lại. Cháu nghĩ chúng ta có thể sống hạnh phúc cùng nhau trong một căn hộ nhỏ chứ? Khi đó Hester sẽ có tới hai trái tim để đong đầy yêu thương."

Bà đăm đăm nhìn Debby bằng ánh mắt đầy hy vọng. Lần đầu tiên Debby nhận ra người bạn già của mình đang cô độc biết bao—cô độc vô cùng xét về mặt tình cảm gia đình và chốn dung thân ấm cúng. Trái tim Debby thổn thức không phải vì nghĩ cho niềm vui của riêng mình. Như một nguồn cảm hứng bất tận, cô nhận ra rằng trong tay cô đang nắm giữ thứ có thể lấp đầy khoảng trống trong cuộc đời người bạn.

"Em chắc chắn chúng ta có thể làm được," Debby nói. "Chi bằng chúng ta chốt luôn chuyện này ở đây, rồi tuần này chúng ta sẽ lên thị trấn, lo việc chọn phòng cho Hester và tìm một chốn nhỏ xinh cho chính mình. Chúng ta sẽ chọn nơi nào không quá xa trường học."

Rồi nhận thấy cô Richards đang mỉm cười, cô nói thêm: "Em đoán chắc chị nghĩ em hơi vội vàng; nhưng em lại không nhìn nhận vấn đề theo hướng đó. Bất kỳ ai có chút phán đoán đều có thể dễ dàng nhận ra đây chính là việc hoàn hảo nhất mà chúng ta nên làm. Khi đã quyết định rồi, việc gì phải lơ là chần chừ nữa. Chúng ta sẽ đi vào thứ Năm. Hester có thể ở lại nhà Jane. Bà Orr sẽ rất vui khi có con bé ở cùng. Và giờ, em phải đi báo cho Hester đây. Em chẳng hiểu sao con bé ấy lại đâm ra sướt mướt ngớ ngẩn đến thế. Nó cứ ôm cái ý tưởng rằng bản thân không thể hạnh phúc ở bất cứ đâu nếu thiếu em. Thật là nhảm nhí hết chỗ nói! Em đã cố gắng dạy dỗ để nó tin rằng hạnh phúc của một người chưa bao giờ phụ thuộc vào người khác."

Cô bước đi, để lại người bạn đang mỉm cười trước những lời lẽ ấy. Khi Debby đã khuất bóng, cô Richards cất tiếng nói nhỏ một mình: "Debby, Debby Alden, sao cháu lại ngốc nghếch đến đáng sợ khi nhìn nhận về bản thân và đứa con gái của mình cơ chứ! Làm sao Hester có thể nghĩ khác đi được khi mà mọi niềm hạnh phúc trong cuộc đời đứa trẻ ấy đều xuất phát từ chính cháu. Hester có sự phán đoán vô cùng nhạy bén so với lứa tuổi của nó, và nó thừa biết bản thân mang ơn cháu nhiều nhường nào."

Nhưng Hester không hề biết hết mức độ món nợ ân tình mà cô thiếu người dì nuôi dưỡng của mình, và cô Richards cũng chẳng thể hay biết; bởi Debby đã giữ kín bí mật về thân thế của Hester cho riêng mình và chẳng một ai ngoài cô thấu hiểu gánh nặng đáng sợ mà cô đang oằn mình gánh chịu.