Cuối tuần thứ tư tháng Tám, Debby Alden và cô Richards dọn vào ngôi nhà tranh ở phía đông Lockport. Trường nữ trung học mãi một tuần sau mới khai giảng, và Hester có mặt cùng các bạn, tận tình giúp đỡ mọi việc để sắp xếp nhà cửa gọn gàng.

Đến tối thứ Năm, ngôi nhà đã đâu vào đấy. Đồ đạc trong nhà chẳng có gì cầu kỳ hay theo mốt thời thượng. Debby đã mang xuống mấy chiếc giường bốn cột cỡ lớn, bộ đồ sứ xanh cổ và một bộ đồ bạc nguyên chất. Cô Richards có mấy chiếc ghế bọc tay vịn bằng gỗ óc chó đen, tuổi đời đủ để làm... Hành khách trên tàu Mayflower, dù thực tế không phải vậy. Lại có một tấm thảm mà cô Richards đã mua được ở châu Âu từ hai mươi năm trước, cùng một bức bình phong rực rỡ mà Trung úy Richards đã tạt qua một cửa hàng đồ cũ ở Trung Quốc mua lại từ cách đó cả thế kỷ.

Cô Richards cất lời: "Trông chúng ta chẳng khác nào vừa bước ra từ thế kỷ trước. Chẳng có món đồ hiện đại nào quanh đây cả—" Cô liếc nhìn Hester rồi nói thêm,—"ngoại trừ Hester."

Cô thiếu nữ đáp lại: "Các cô thực sự cần con đấy chứ. Con là món đồ nội thất duy nhất thuộc thế kỷ hai mươi mà cô và dì đang có. Con nghĩ con sẽ ở lại đây luôn. Con có thể học ở đây tốt chẳng kém gì bị nhốt trong cái tòa nhà bằng đá cổ kính kia. Con thực sự nghĩ mình sẽ tiếp thu bài vở tốt hơn."

Cô Richards đáp: "Ta cũng nghĩ vậy, nếu ý cháu chỉ toàn là những bài học trong sách vở."

Hester thắc mắc: "Thế còn có thể có loại nào khác nữa ạ?"

"Cái loại mà người đời dạy cho cháu. Đủ mọi thứ bài học, phong phú và đa dạng như chính con người vậy. Những nữ sinh ở Dickinson sẽ dạy cho cháu khối bài học hay."

"Con nghĩ dì Debby và cô có thể làm việc đó tốt hơn. Con đã quyết định dứt khoát chỉ làm một cô học trò nội trú tại phòng khách thôi."

"Có những điều Debby và ta không thể dạy cháu được. Chúng ta yêu cháu quá nhiều nên không nỡ dạy những bài học mà ta biết là sẽ tốt nhất cho cháu. Những nữ sinh ở trường sẽ làm thay chúng ta việc đó."

Hester nói: "Không phải lúc nào con cũng hiểu hết ý các cô. Thầy Sanderson từng khẳng định rằng con chẳng có khiếu triết học hay toán học gì cả. Con nhìn sự vật không sâu sắc. Nhưng con biết rõ mình thích gì. Lúc này, chẳng có gì khiến con thích thú hơn là được ở nhà cùng cô và dì Debby, và con đã quyết định chắc chắn như vậy rồi."

Debby, người vừa bước vào nhà đúng lúc đó và nghe trọn câu chuyện, liền lên tiếng: "Cháu nên từ bỏ ý định đó đi, Hester."

"Cháu sẽ ở lại trường ngay cả vào thứ Bảy và Chủ nhật, trừ mỗi tháng một lần. Hiệu trưởng Weldon không đồng ý cho học sinh đi lại dập dìu. Ta nghĩ bà ấy hoàn toàn đúng. Việc bay nhảy thế này tạo ra một cảm giác vô cùng bấp bênh. Cháu sẽ chẳng biết mình thuộc về nơi nào, và chúng ta sẽ không dung thứ chuyện đó cho cháu đâu."

Hester thở dài rồi quay mặt đi. Cô thấy thất vọng, nhưng chỉ là lúc đó thôi. Nếu là con ruột của Debby Alden đi nữa, chắc cô cũng chẳng nhiễm đậm những nét tính cách của Debby hơn thế. Một khi Hester đã quyết điều gì thì cái đầu của cô đã "cứng" lại đến thế. Cô chẳng hề có ý định từ bỏ kế hoạch của mình.

"Đến lúc con chuẩn bị rời đi, cả hai người họ sẽ nhận ra họ nhớ con biết nhường nào. Khi ấy con sẽ có thể thuyết phục dì Debby cho phép con về nhà ở nội trú."

Vô cùng tự tin vào khả năng thuyết phục của mình, Hester quay lại với công việc với tâm trạng vui vẻ như thể mọi chuyện đã được giải quyết ổn thỏa theo đúng ý cô.

Vẫn còn vài thứ phải mua sắm trước khi bộ đồ dùng đi học của Hester hoàn tất. Cô Debby đã cố tình trì hoãn việc mua sắm cho đến khi tới Lockport, nơi bà tin rằng có thể chọn được những món đồ ưng ý hơn.

Cô Richards có bạn bè trong thị trấn và đã đi chơi cả ngày với họ. Sau khi hoàn tất các công việc gia đình, Debby và Hester bắt đầu chuyến hành trình mua sắm của họ.

Buổi sáng thật tuyệt vời, và Debby, người rất thích vận động cơ bắp, quyết định đi bộ. Trừ những ngôi nhà mùa hè nằm ở vùng ngoại ô, Lockport có diện tích rất gọn gàng. Khu mua sắm nằm trong phạm vi vài dãy nhà. Những ô cửa kính cửa hàng được trang trí rất có thẩm mỹ, và Hester, người còn lạ lẫm với tất cả những điều này, cứ tần ngần đứng ngắm nghía và bình phẩm.

Hester dừng lại ngắm nghía gian trưng bày mũ nón và thốt lên: "Con chưa bao giờ biết mũ lại có thể đẹp thế này. Dì Debby có thấy vậy không? Ôi, cửa sổ gì mà như một giấc mơ—một bài thơ tuyệt diệu!"

Cô đã cao lên nhiều. Bộ đồ bằng vải lanh trắng trông thật xinh xắn và giản dị. Cô đã đẩy chiếc mũ ra sau. Khi có hứng thú với thứ gì, cô hoàn toàn quên mất bản thân mình và mọi thứ xung quanh. Giờ đây, với đôi mắt sáng ngời và gò má ửng hồng, cô đứng trước khung cửa sổ. Trông cô vô cùng cuốn hút trong mắt những người qua lại. Hơn một người đã dừng bước quay đầu nhìn lại, nở nụ cười hài lòng rồi mới bước đi. Có một người đặc biệt thấy cô rất đỗi đáng yêu. Một thanh niên từ cửa hàng bên cạnh bước ra vội vã, chợt dừng lại một lát để ngắm nhìn Hester. Gương mặt cô nghiêng nghiêng. Tất cả những gì anh ta có thể thấy là phần má và cằm, vóc dáng cao ráo, mảnh mai cùng mái tóc dài bện sam.

Anh ta chỉ dừng lại một lát. Rồi anh ta mỉm cười vui vẻ, bước tới đứng bên cạnh cô.

"Chào em yêu. Anh không biết em có mặt ở thị trấn đấy. Em đang chọn mũ cho mùa thu à?"

Hester giật mình. Cô ngơ ngác nhìn quanh. Debby Alden đã đi trước một đoạn và chẳng hề hay biết chuyện gì đang xảy ra, vẫn đang mải mê ngắm nghía tủ kính của các cửa hàng cách đó vài thước.

Thấy Hester hoảng hốt, gương mặt người thanh niên liền ửng đỏ.

Vừa ngả mũ chào, anh ta vừa nói: "Tôi vô cùng xin lỗi cô. Tôi đã nhận nhầm cô với người em họ Helen của mình. Xin cô tin cho, tôi lấy làm tiếc hết sức..."

Đúng lúc ấy, Debby Alden quay người lại. Bà vội vã bước tới. Hester đang hoảng hốt liền quay sang đặt tay lên cánh tay Debby.

Hester nói: "Anh ấy tưởng con là em họ của anh ấy."

Debby quay sang nhìn người thanh niên, người lẽ ra đã có thể giải thích nếu bà để cho anh ta nói; nhưng bà ném cho anh ta một cái nhìn sắc lẹm khiến anh ta cứng họng.

"Nào Hester, một lời xin lỗi chẳng qua cũng chỉ là một sự xúc phạm." Hester ngoan ngoãn bước đi theo. Cô vẫn chưa tài nào hiểu nổi tình huống vừa rồi.

"Anh ấy bảo tưởng con là em họ cơ mà, dì Debby. Trông anh ấy có vẻ áy náy lắm..."

"Vớ vẩn. Chẳng có đời nào anh ta lại tưởng cháu là em họ hay bất kỳ ai quen biết cả. Hắn ta chỉ là một tên thanh niên láo lếu, vô giáo dục thôi, Hester ạ; tưởng cháu là người lạ không quen với nết sinh hoạt ở thành phố nên giở trò ra để quấy rầy cháu đấy. Đừng bao giờ để tâm đến những kẻ như thế, Hester. Hãy mau chóng tránh xa chúng ra càng nhanh càng tốt. Quen biết với mấy kẻ đó chẳng bao giờ mang lại điều gì tốt đẹp cả."

"Nhưng trông anh ấy rất lịch sự mà, dì Debby. Dì có để ý đôi mắt anh ấy không? Con thích cách anh ấy nói chuyện. Con thực sự tin là anh ấy tưởng con là em họ của mình."

"Cháu nghĩ gì về những chuyện đó chẳng có mấy ý nghĩa. Từ nay về sau, đừng bao giờ cho bất kỳ ai cơ hội để cất lời xin lỗi vì đã bắt chuyện với cháu."

Cửa hàng của Smith và Winter là cửa hàng lớn nhất ở Lockport. Nó nằm trên phố Pine, đoạn giữa Đường số Ba và Đường số Bốn. Chính tại đây, Debby Alden dự định sẽ sắm sửa những thứ mình cần.

Khi nhân viên hướng dẫn đang dẫn họ tiến về khu vực bán áo khoác, bà hỏi: "Hester, cháu nghĩ mình thích áo khoác màu nâu vàng hơn hay màu xanh hơn?"

"Con nghĩ màu nâu vàng ạ, thưa dì. Nhưng dì cứ chọn cái nào dì thấy là tốt nhất đi."

Debby bày tỏ nhu cầu của mình với nữ nhân viên bán hàng. Những chiếc áo khoác màu nâu vàng và xanh dương với đủ mọi kích cỡ và sắc độ được mang ra và cho Hester mặc thử. Giữa lúc họ đang chọn lựa thì bị gián đoạn bởi một cô nhân viên ở bộ phận sửa chữa quần áo đến gọi cô bán hàng.

"Cô Herman, bà Vail có dặn khi nào lấy áo không?"

"Lẽ ra phải gửi đi vào ngày mai, nhưng tối hôm qua bà ấy gọi điện báo có việc bận phải đi gấp. Chúng ta cứ gửi áo theo đường bưu điện. Có lẽ bà ấy sẽ không quay lại đây nữa đâu. Ngôi nhà tranh của bà ấy sẽ đóng cửa trong tuần này."

"Lạ thật đấy. Bà ấy hứa sẽ quay lại để thử áo lần nữa cơ mà."

"Bà ấy vẫn hay thế mà; nhưng không phải kiểu thất thường đâu. Lúc nào bà ấy đi vỡ kế hoạch cũng có lý do cả. Khi cô hiểu rõ bà ấy như tôi, cô sẽ thấy bà ấy là người phụ nữ ngọt ngào nhất trên đời."

"Tôi có nghĩ đến chuyện đó đâu—mà cũng chẳng có ý chê trách gì bà ấy. Tôi chỉ muốn biết có cần phải hoàn thiện nốt phần việc của bà ấy mà không cần thử lại lần nữa không."

"Thôi, cứ đợi đã." Nữ nhân viên được gọi là cô Herman quay sang phía Debby Alden và chờ đợi yêu cầu của bà.

Debby nói: "Hester thấy chiếc màu nâu vàng là ưng ý nhất. Nếu cô có thể gửi nó tới địa chỉ này..." rồi đưa cho cô ta tấm danh thiếp của mình. Cô Herman đọc xong liền mỉm cười. "Từ nãy đến giờ tôi cứ nhận nhầm bà với ai ấy nhỉ. Tôi cứ tưởng bà là bà Loraine. Tôi chưa gặp bà ấy bao giờ, nhưng con gái bà ấy là học sinh trường nữ trung học ở đây và hay lui tới bộ phận của tôi lắm. Tôi cứ đinh ninh thiếu nữ này là em gái của Helen Loraine."

Debby lạnh lùng đáp: "Không, chúng tôi không có họ hàng gì cả. Tôi chẳng biết gì về những người đó hết."

Nhân viên bán hàng liền nói: "Họ là một gia đình danh giá. Chúng tôi lúc nào cũng hân hạnh được phục vụ họ."

Hester định lên tiếng nếu Debby không kịp dùng ánh mắt ngăn cô lại.

Khi họ bước ra xa, cô liền nói: "Dì ơi, dì có nghe thấy cái tên đó không? Helen Loraine. Chẳng phải đó là tên cô gái ở chung phòng với con sao, và người thanh niên khi nãy cũng nhắc đến người em họ tên Helen cơ mà."

"Người em họ của gã thanh niên kia chỉ tồn tại trong trí tưởng tượng của hắn thôi, còn bạn cùng phòng với cháu—rất có thể là một người hoàn toàn khác. Cái tên Loraine này phổ biến ở khắp vùng này."

"Nhưng thưa dì Debby, cô nhân viên cửa hàng cứ nghĩ con trông giống..."

"Vớ vẩn. Có những kẻ chẳng bao giờ nhìn xa hơn cái mũi của mình. Nếu cô nhân viên đó để ý thấy tóc và mắt cháu màu đen, cô ta liền đinh ninh rằng cháu trông giống bất kỳ ai cô ta từng gặp có cùng màu tóc mắt ấy mà. Ta cho rằng cô ta nói thế chỉ để xã giao thôi."

Hôm sau, khi Debby Alden gợi ý họ chuẩn bị đến trường nữ trung học, Hester lại khơi mào chuyện xin ở lại nhà. Debby kiên nhẫn lắng nghe cho đến khi cô bé giãi bày xong xuôi và đưa ra đủ mọi lý lẽ ủng hộ việc chỉ đến trường để nghe giảng các giờ học trên lớp. Khi Hester dứt lời, Debby Alden điềm tĩnh bảo: "Hester, cháu hãy đội mũ và đeo găng tay vào đi. Chúng ta phải kịp chuyến xe điện tiếp theo nếu ta muốn về nhà kịp giờ nấu bữa tối."

Hester cảm thấy quyết định đã là chung thẩm và tranh cãi kiểu gì cũng chẳng ích gì. Cô rời khỏi phòng, chẳng mấy chốc đã quay lại với chiếc mũ và đôi găng tay trên tay. Cô cứ cầm đôi găng tay lúc lắc trong tay suốt dọc đường bước đi.

"Hester, khi ở nhà chúng ta hơi buông lỏng một số quy tắc ứng xử. Ở đây, tại Lockport và giữa những người xa lạ, chúng ta phải cẩn trọng hơn. Hãy đeo găng tay vào trước khi rời khỏi nhà. Mẹ ta đã dạy ta rằng một quý cô phải hoàn tất việc chỉnh trang y phục trước khi bước chân ra khỏi cửa."

Bà đứng chờ cho đến khi Hester xỏ tay và cài khuy găng tay xong xuôi mới đi tiếp. Debby nói tiếp: "Nghe có vẻ là chuyệnn vặt vãnh, nhưng chính những tiểu tiết mới là ranh giới phân biệt giữa một người phụ nữ có học thức và một kẻ vô học."

Khi chiếc xe điện tấp vào tránh đường ở phố Williams để nhường tuyến đường cho chuyến xe hướng về phía đông, một cỗ xe ngựa trờ tới sát lề đường. Người đánh xe mặc áo chầu livery. Hester nhận ra ngay lập tức, bởi ở nhà cô chẳng có sự phân biệt trang phục nào giữa người lái xe và người thuê anh ta cả.

Những người hầu mặc áo đồng phục không có gì lạ lẫm với Debby Alden. Sự chú ý của bà bị thu hút bởi người phụ nữ có gương mặt hiền hậu ngồi trên xe ngựa. Người phụ nữ ăn mặc sang trọng này hình như cũng chỉ xấp xỉ tuổi Debby; nhưng mái tóc bà đã bạc trắng. Gương mặt ấy có một nét thần thái nào đó khiến người ta bị thu hút và ngắm nhìn mãi không thôi. Có lẽ đó là quyền uy của sự tự chủ. Quyền năng mỉm cười ngọt ngào ngay cả khi người ta có lý do để rơi lệ. Người phụ nữ này đang nhoài người từ trên xe xuống để trò chuyện với một người đàn ông và một người phụ nữ trên vỉa hè. Khi chiếc xe điện chuyển bánh, những con ngựa nhạy cảm bỗng lùi lại giật cục. Người phụ nữ trên xe ngựa quay đầu lại và chạm phải cái nhìn trực diện của Debby Alden. Chỉ trong khoảnh khắc, hai người phụ nữ ấy nhìn sâu vào mắt nhau. Rồi chiếc xe điện chầm chậm lăn bánh; cỗ xe ngựa lướt đi. Lại gần mỗi người, ấn tượng về sự khác thường vẫn vương vấn mãi.

Debby thực sự cảm thấy bứt rứt. Gương mặt của người phụ nữ lạ mặt ấy trông quen thuộc hệt như một người bạn cũ đã phai mờ trong ký ức.

Bà nói với Hester: "Người phụ nữ trên xe ngựa ấy làm ta nhớ đến ai đó. Nhưng ta tài nào nghĩ ra là ai. Tựa như góc nghiêng của đầu bà ấy và cách bà ấy ngước nhìn ta có cái gì đó khiến ta thấy như mình từng gặp ở đâu rồi."

Hester đáp: "Con có thấy bà ấy đâu. Con đang mải ngắm người đánh xe ngựa cơ. Con hy vọng có ngày mình cũng sẽ có một cỗ xe đôi xứng đôi vừa lứa cùng người hầu mặc áo chầu." Rồi cô quay sang nhìn Debby Alden. "Hôm nay chẳng phải là một ngày kỳ lạ lắm sao, thưa dì? Ai cũng nghĩ con là người khác, còn dì thì thấy ai cũng giống người quen của dì."

"Ai cơ chứ? Cháu nói hơi quá rồi đấy, Hester. Ta đã tiếp xúc với rất nhiều người, nhưng ta chỉ nhớ có mỗi một người khiến ta liên tưởng đến ai khác thôi. Cháu phóng đại rồi đấy, Hester."

Hester láu lỉnh đáp: "Con thích gọi đó là lối nói khoa trương hơn. Dì đúng là một học giả cổ điển khi dùng từ khoa trương còn hơn là một kẻ 'nói dối' khi phóng đại."

Debby mỉm cười trước lời trêu chọc ấy. Bà và Hester vốn là đôi bạn tri kỷ, hiểu nhau đến chân tơ kẽ tóc.

"Hãy đem vốn hiểu biết cổ điển của cháu ra mà ứng dụng thực tế đi. Ta đã thoáng thấy những bức tường của trường nữ trung học rồi đấy, Hester."

Đây là lần đầu tiên Hester được tận mắt nhìn thấy ngôi nhà mới của mình. Đó là một khoảng cỏ trải dài, những bóng cây cổ thụ và tiếp đó là bức tường đá thấp, dài và mang màu xám ngắt. Khuôn viên trường cắt ngang phần cuối con đường. Những người ngồi trên xe điện thoạt tưởng họ sẽ được chở băng qua khuôn viên và xuyên qua tòa nhà luôn. Nhưng tuyến đường bỗng ngoặt gắt và chạy dọc theo mép ranh giới khuôn viên.

Debby đi đầu dẫn đường: "Chúng ta xuống đây thôi, Hester."

Tâm trạng phấn chấn của Hester bỗng chốc chùng xuống. Cô lặng lẽ bước theo chân Debby Alden tới cổng vào. Cậu nhân viên trực cửa mở tung cánh cửa sảnh lớn để họ bước vào và hộ tống họ dọc theo hành lang dài tới phòng làm việc.

Đôi mắt Hester mở lớn. Cô chưa bao giờ dám mơ có nơi nào lại đẹp đẽ nhường này. Bàn chân cô lún xuống lớp thảm dày êm ái. Cô bước theo những bước chân của cô Debby nhẹ nhàng chẳng khác nào một chú chuột nhắt.

Hiệu trưởng Weldon đang ở trong phòng làm việc riêng của bà. Marshall dẫn những vị khách bước vào không gian ấy. Hester lặng lẽ bắt tay, rồi thả mình ngồi xuống chiếc ghế gần nhất. Lần đầu tiên trong đời, cái lưỡi của cô bỗng phản chủ, chẳng chịu hoạt động theo ý muốn. Lúc này nó cứ dính chặt vào vòm họng. Cô lắng nghe cuộc trò chuyện giữa Hiệu trưởng Weldon và Debby mà chẳng tài nào hiểu nổi ngọn ngành ra sao.

Rồi Debby đứng dậy cáo từ. Marshall được phái đi tìm nhân viên trực sảnh để đưa cô Hester Palmer Alden về Phòng Sáu mươi hai. Lúc đó Hester mới nhận ra rằng cô và Debby sắp phải chia tay.

Cô nói: "Con sẽ đi cùng dì ra tới cửa, thưa dì Debby." Không ai nói thêm lời nào nữa cho đến khi họ đứng trên bậc thềm và Debby quay người lại để ôm chào tạm biệt. Nhoè nhoẹt chực trào khóe mắt Hester; nhưng cô cố nén lại, tự nhủ quyết không làm cô dì Debby phải phiền lòng vì thể hiện cảm xúc.

Debby vòng tay ôm lấy Hester, hôn lên má cô thật nồng hậu và dặn dò: "Hãy là một đứa con ngoan nhé, Hester, và nhớ làm theo lời các thầy cô dạy bảo."

Lời dặn ấy hệt như mười năm về trước, khi bà đưa cô vào lớp vỡ lòng và gửi gắm cô dưới sự chăm sóc của cô giáo Carns. Hester ngoan ngoãn đáp lại y như ngày xưa: "Vâng, thưa dì Debby."

Debby bước xuống con đường mòn quanh co. Có một thoáng bà ngoái đầu nhìn lại. Hester vẫn đứng thẳng người, ngẩng cao đầu đầy kiêu hãnh. Trông cô tựa như đang tuyên bố rằng: "Các người có thể giết tôi, chứ đời nào tôi thèm khóc."

Cái quay đầu ngẩng cao kiêu kỳ ấy! Debby đã từng nhìn thấy ở đâu rồi nhỉ? Những trải nghiệm của cả ngày hôm nay ùa về trong tâm trí bà như thác lũ. Tư thái hiên ngang cùng cái cách quay đầu của Hester sao mà giống hệt người phụ nữ có gương mặt hiền hậu trên cỗ xe ngựa đến thế.