"Hỡi bà con chớ ngại đổ mồ hôi, đừng lười biếng,
Đào giếng, bơm nước chống hạn ngày.
Ngồng tỏi gặp nước, đêm dài một tấc,
Tấc tấc vàng ròng, tấc tấc tiền."
——Đoạn hát của ông mù Trương Khấu cổ vũ quần chúng chống hạn trong đợt đại hạn tháng Tư.
Một vầng trăng sáng từ từ nhô lên, tựa như một đóa hoa tươi đẫy đà. Ánh trăng như hương thơm nồng đượm của hoa, tưới khắp cánh đồng bát ngát. Trên cánh đồng thổi cơn gió ấm áp khô hanh đặc trưng của tiết tháng Tư. Mấy tháng trời không một giọt mưa, đất đai khô khát, môi nông dân nứt nẻ; mùa màng rỉ sét, những cây tỏi đang trổ ngồng ủ rũ rũ rượi.
Trên cánh đồng lốm đốm ánh đèn, nhà nhà người người đều đang gánh nước tưới tỏi. Cao Mã cũng đang gánh nước tưới tỏi. Mạch nước trong giếng không vượng, mỗi lần gánh hai mươi thùng là cạn trơ đáy. Tranh thủ lúc này, Cao Mã chạy đến mảnh ruộng tỏi cách đó năm mươi mét, tán gẫu với ông già râu trắng Vương Trường Lễ.
Trên miệng giếng của ông Vương có lắp một cái ròng rọc, mạch nước cũng chẳng khá khẩm gì hơn. Lúc Cao Mã chạy tới, giếng của ông Vương cũng vừa vặn cạn khô.
"Tam gia, nghỉ tay làm điếu thuốc đã!" Cao Mã nói.
"Được, nghỉ tay làm điếu thuốc." Ông Vương dùng mũi chân hất thùng gỗ lên miệng giếng, nói.
"Tam gia, kể một câu chuyện đi." Cao Mã cuốn một điếu thuốc đưa cho ông Vương.
"Ấy, làm gì có chuyện gì mà kể!" Ông lão hút thuốc, đốm lửa rực hồng soi rõ cái miệng của ông.
Trong giếng vang lên tiếng nước róc rách thanh mảnh, nơi xa xăm có tiếng máy dầu nổ "tạch tạch". Những cây tỏi đã được tưới nước, dựng đứng lá lên, trên lá đọng thứ ánh trăng mờ nhạt. Trăng rất to, gần mặt trăng có tiếng chim kêu.
"Chú đã đến Trương Gia Loan bao giờ chưa?" Ông Vương hỏi.
"Chưa từng đến."
"Cóc trong cái vịnh ấy không bao giờ biết kêu!"
"Tại sao lại không biết kêu?"
"Chú nghe tôi nói đây này!"
Cao Mã là trọng phạm, bị giam riêng trong một phòng giam, ánh trăng rò rỉ qua cửa sổ sắt.
Ở Trương Gia Loan có hai mẹ con, mẹ tên Trương Lưu thị, con tên Trương Cửu Ngũ. Cửu Ngũ từ nhỏ đã thông minh hơn người, mẹ đi ăn xin dọc đường để cung phụng con trai đi học. Cửu Ngũ nghịch ngợm, quậy phá trong học đường. Thầy giáo giao bài tập xong liền bỏ đi. Đi làm gì? Trong này có một câu chuyện, thôi thì ta cứ kể câu chuyện này trước đã.
Chuyện kể rằng ở học đường này có một cậu học trò, tên cúng cơm là Đông Sinh. Mẹ của Đông Sinh trông xinh đẹp, được gọi là "nắp ấm trà". Thầy giáo cứ gặp Đông Sinh là hỏi: "Đông Sinh, mẹ em có nhớ thầy không?" Đông Sinh về nhà liền hỏi mẹ: "Mẹ, thầy con hỏi mẹ có nhớ thầy không?" Mẹ cậu cười cười, cũng không nói gì. Ngày qua ngày, thầy giáo ngày nào cũng hỏi học trò, học trò ngày nào cũng hỏi mẹ. Ngày này thầy giáo lại hỏi. Học trò hỏi. Mẹ cậu liền bảo: "Con về nói với thầy, bảo là mẹ nhớ thầy rồi, bảo thầy ngày mai đến nhà mình chơi." Sáng hôm sau, thầy giáo lại hỏi, học trò liền nói theo lời mẹ dạy. Thầy giáo giao bài tập xong, quay mình bỏ chạy. Chạy đi đâu, chạy đến nhà Đông Sinh. Mẹ Đông Sinh chải chuốt phấn son, ngồi trên đầu giường. Thầy giáo vừa thấy như mèo thấy chuột liền nhào tới, vừa sờ soạng vừa hôn hít. Mẹ Đông Sinh cười tủm tỉm, mặc cho thầy giáo sờ soạng, khi thầy giáo định cởi thắt lưng quần của mẹ Đông Sinh ra, mẹ Đông Sinh đẩy đẩy xô xô, thắt lưng đã cởi ra. Bên ngoài truyền đến tiếng gõ cửa. Mẹ Đông Sinh nói: "Chết rồi, cha nó về rồi!" Thầy giáo sợ đến hồn xiêu phách lạc, không biết làm sao cho phải, tiếng đập cửa càng lúc càng dồn dập. Mẹ Đông Sinh nói: "Thầy ơi, trong buồng trong có một cái cối đá, thầy vào đó giả làm con lừa kéo cối đi!" Thầy giáo chỉ cốt giữ mạng, làm sao dám không nghe? Phóng vào buồng trong, quả nhiên thấy một cái cối đá đặt giữa phòng, trên cối đống hai đấu lúa mì. Thầy giáo nắm lấy đòn cối liền quay. Cái cối đó không lớn không nhỏ, vừa vặn một người kéo được. Thầy giáo nghe thấy mẹ Đông Sinh chậm chạp bước xuống giường, mở cửa. Cha Đông Sinh lớn tiếng gọi: "Cô làm gì trong nhà đấy? Có phải vụng trộm với thằng nào không?" Mẹ Đông Sinh nói: "Ông nói nhảm gì đấy? Tôi mượn một con lừa để kéo cối, bột mì ăn hết rồi, ông lại không biết à!" Cha Đông Sinh hỏi: "Con lừa này có dễ bảo không?" "Không dễ bảo, tốn bao nhiêu sức mới xỏ được vào, không thì đã sớm mở cửa cho ông rồi!" Mẹ Đông Sinh nói, "lại còn được ông mắng, mắng tôi vụng trộm với thằng nào!" Cha Đông Sinh nói: "Cô đợi đấy, tôi đi đánh con lừa tạp chủng này, xả giận cho cô!" Thầy giáo ở trong buồng cối sợ đến mất vía, kéo cối chạy bay. Mẹ Đông Sinh nói: "Ông nghe kìa, lừa cũng hiểu tiếng người, nghe ông bảo định đánh nó, nó đi nhanh chưa kìa." Cha Đông Sinh nói: "Cô hâm cho tôi bình rượu tôi uống!" Thầy giáo nghe hai vợ chồng nhà người ta uống rượu đùa cợt trên giường, trong lòng chua ngọt đắng cay, không rõ là vị gì, nghĩ ngợi, dưới chân liền chậm lại. Cha Đông Sinh nói: "Cô mượn phải con lừa lười, để tôi xuống đánh con tạp chủng này!" Thầy giáo nghe thấy câu này, nào dám chậm trễ, kéo cối chạy bay. Mẹ Đông Sinh nói: "Đừng xuống, chỉ cần ông nói chuyện là nó lại chạy bay!" Thầy giáo mồ hôi đầm đìa, không dám lơ là. Cha Đông Sinh nói: "Mẹ của các con, nhân lúc con không có nhà, hai đứa mình làm chuyện đó đi." Mẹ Đông Sinh nói: "Ông chết tiệt, thèm thế à? Cũng không sợ con lừa nghe thấy?" Cha Đông Sinh nói: "Tôi đi bịt tai con lừa lại!" Thầy giáo lại sợ đến nửa chết nửa sống, kéo cối chạy bay. Mẹ Đông Sinh nói: "Không cần bịt đâu, con lừa này chỉ mải kéo cối, làm gì có tâm trí mà nghe chúng mình?" Thầy giáo kéo cối, nghe hai vợ chồng nhà người ta làm chuyện ấy trên giường, thật đúng là câm điếc ăn hoàng liên, khổ không nói nổi. Làm xong chuyện, cha Đông Sinh nói: "Mẹ nó, tôi đi ra sườn núi cuốc đất đây!" Mẹ Đông Sinh nói: "Đi mau đi!" Cha Đông Sinh mở cửa bỏ đi. Thầy giáo ngã gục xuống đường cối. Mẹ Đông Sinh chạy vào, nói: "Thầy ơi, nhân lúc cha nó đi cuốc đất, thầy chạy mau đi!" Thầy giáo chạy mất. Vài ngày sau, Đông Sinh nói với thầy giáo: "Thầy ơi, mẹ con bảo bà ấy lại nhớ thầy rồi." Thầy giáo chộp lấy tay Đông Sinh đánh một cái tát, mắng: "Đồ tạp chủng! Còn muốn bảo tao đến nhà chúng mày kéo cối à?"
Cao Mã cười ha hả: "Ông thầy này phen này được nếm đủ mùi khổ sở rồi!"
Ông Vương nói: "No ấm sinh dâm dục, đói rét khởi đạo tâm, quả nhiên không sai chút nào. Mấy năm trước khắp nơi trộm cướp, mấy năm nay đời sống khá giả, trộm cướp ít đi, kẻ lén lút vụng trộm lại nhiều lên, thằng nhóc chú mà đói đến mức ba gân khiêng một cái đầu, thì cũng chẳng làm cho Kim Cúc mang bầu đâu!"
Cao Mã thấy ngại ngùng, nói: "Tam gia, cháu với Kim Cúc là yêu đương, sớm muộn gì cũng kết hôn."
Ông lão Vương lắc đầu, nói: "Chàng trai trẻ, tôi nhìn trên trán chú có luồng khí đen, trong vòng trăm ngày, chú sẽ gặp tai ương đổ máu. Chú phải cẩn thận, có thể không ra ngoài thì ít ra ngoài thôi."
"Cháu không mê tín mấy cái trò này của ông." Cao Mã nói.
"Không, không, chú không tin không được," Ông Vương thần bí nói, "mùa xuân năm nay, xuất hiện hai mặt trời, đây không phải điềm lành; tối ba mươi Tết, tôi sang nhà Cao Trực Lăng xem tivi, có một người không nam không nữ trên tivi hát 'một ngọn lửa, một ngọn lửa, một ngọn lửa cháy ở góc Đông Bắc', đây cũng không phải điềm lành."
Cao Mã trở mình, nghĩ thầm, lời ông Vương đều ứng nghiệm, mình gặp họa, rừng đại ngàn phía Đông Bắc bốc cháy. Trong nhà có người bệnh, không sợ không tin thần. Ông Vương không phải nhân vật đơn giản.
Ông Vương nói: "Đến lượt tưới rồi, lắc cho cạn giếng rồi chúng ta tiếp tục kể."
Cao Mã nghĩ, lúc đó mình vẫn còn rất vui vẻ, cứ nghĩ đến bộ dạng ông thầy kéo cối là lại muốn cười. Trong giếng lại có nước sâu nửa mét, mình gánh nước tưới tỏi, ngồng tỏi xanh xanh, trăng lên cao, nhỏ lại, sáng hơn. Không khí trên cánh đồng trong lành, trên ngồng tỏi ánh bạc lấp lánh, dòng nước giữa các luống tỏi bò trườn như rắn bạc, lúc đó mình còn tràn đầy niềm tin và hy vọng. Mình đặt toàn bộ hy vọng vào ngồng tỏi. Mình đặt cả mạng sống vào ngồng tỏi. Bây giờ tiêu tùng hết cả. Chẳng còn gì nữa.
"Cái cân của tôi bị thằng khốn kiếp ở cơ quan đo lường tịch thu rồi," "Cấm không được chửi người!" Cảnh sát ngồi ở chính giữa nói. Hắn nói cân của tôi không đạt chuẩn, tôi tranh luận hai câu, hắn đá một cước gãy luôn cán cân của tôi. Hắn còn phạt tôi mười đồng. Tôi nghĩ, giá ngồng tỏi giảm từ sáu hào một cân xuống một hào một cân, cuối cùng giảm xuống ba xu một cân. Hợp đồng ngồng tỏi thôn chúng tôi ký với huyện ngoài bị cấm, người của hợp tác xã cung tiêu đi huyện ngoài thu mua lại phái người xua đuổi, tất cả những điều này đều rõ ràng là đối đầu với người trồng tỏi, tôi càng nghĩ càng giận, liền nhảy lên xe hô hai câu khẩu hiệu phản động đó, câu thứ nhất là đả đảo quan tham lại nhũng, câu thứ hai là đả đảo chủ nghĩa quan liêu. Các người muốn định tội tôi thế nào thì định, tùy ý, tôi là một thằng độc thân, đằng nào cũng là một mạng, chém đầu, bắn bỏ, chôn sống, đều tùy các người, tôi hận các người lũ quan lại khốn kiếp làm hại dân đen! Tôi hận các người!
"Tam gia, làm điếu thuốc nghỉ tay đi!" Cao Mã nói.
Tam gia dùng mũi chân hất thùng nước lên miệng giếng, ngồi xổm xuống.
Ánh trăng trong vắt, vạn vật đều có hào quang.
"Tam gia, tỏi của ông có bón phân hóa học không?" Cao Mã hỏi.
"Thôi đi, không bón nữa!" Tam gia nói, "Tôi không tin mấy gã mờ mắt vì tiền ở hợp tác xã cung tiêu kia, trong đống phân hóa học đó quỷ mới biết có pha trộn đồ giả không?"
"Tam gia, ông cũng quá cẩn thận rồi, bất kể thứ gì có thể trộn đồ giả, chứ phân hóa học thì làm sao trộn được đồ giả." Cao Mã nói.
"Từ xưa đến nay không thương nhân nào không gian, không lừa lọc dối trá thì làm sao họ phát tài!" Ông Vương bực bội nói, "Đây đều là do Hoàng đế sắc phong cả rồi."
"Hoàng đế sắc phong rồi thì vạn cổ bất biến sao?"
"Chính là vạn cổ bất biến." Ông Vương nói, "Cóc trong Trương Gia Loan đến nay vẫn không kêu!"
"Đây cũng là sắc phong của Hoàng đế? Vị Hoàng đế nào?"
"Kể từ đầu nhé, tiếp nối câu chuyện vừa nãy."
Cao Mã co vai lại, cậu cảm thấy hơi lạnh.
Tam gia nói: Trương Cửu Ngũ vừa thấy thầy giáo lẻn mất, liền chạy đến vị trí của thầy ngồi xuống, ra lệnh phát hiệu, bắt một đám trẻ con nghịch ngợm chia làm hai đội, đánh nhau. Đánh xong, cậu luận công định tội, thưởng phạt phân minh, giống hệt Hoàng đế. Có một ngày, thầy giáo nhìn thấy trò hề của Cửu Ngũ ngoài cửa. Thầy giáo ho một tiếng rồi đẩy cửa bước vào. Học sinh nhỏ lần lượt ngồi nghiêm chỉnh, líu lo đọc sách. Thầy giáo vỗ mạnh thước gỗ, nói: "Trương Cửu Ngũ, bài học của em đã thuộc chưa?" Trương Cửu Ngũ vừa lật sách vừa đứng dậy, đứng dậy liền nói: "Thuộc rồi ạ!" Thầy giáo thầm nghĩ trong bụng: Đồ tạp chủng, mi chỉ liếc qua như vậy mà đã thuộc rồi à? "Đọc cho ta nghe xem!" Thầy giáo nói. Trương Cửu Ngũ gấp sách lại, líu lo, đọc thuộc lòng không sai một chữ. Thầy giáo gật gật đầu, nói: "Cửu Ngũ, em ngồi xuống đi!" Từ đó về sau, thầy giáo liền nhìn Trương Cửu Ngũ bằng con mắt khác, mỗi ngày truyền thụ kiến thức cho cậu nhiều gấp mấy lần học sinh khác. Trương Cửu Ngũ đọc sách như trâu ăn cỏ, không đầy nửa năm, chút vốn liếng học vấn của thầy giáo đã bị cậu lôi ra sạch bách. Thầy giáo cuốn gói bỏ chạy, trước khi đi, để lại cho Trương Cửu Ngũ một mảnh giấy: "Cửu Ngũ Cửu Ngũ, tinh tú trên trời, ngày sau bay lên cao, đừng quên lão phu." Sau đó lại có một vị thầy giáo uyên bác đến, thầy giáo có con mắt tinh đời nhận ra nhân tài, miễn giảm học phí cho Trương Cửu Ngũ. Hai thầy trò thường xuyên đêm đêm trò chuyện, rất tâm đầu ý hợp. Trò chuyện đến đêm khuya, thầy chui vào màn ngủ, Trương Cửu Ngũ liền nằm trên bàn học ngủ. Đó là một đêm mùa hè, muỗi bay thành đàn, cách màn mà còn đốt thầy giáo sưng vù. Nghe Trương Cửu Ngũ kia, hơi thở lại đều đặn, dường như đã ngủ rồi. Thầy giáo lấy làm lạ, gượng dậy, lớn tiếng hỏi: "Cửu Ngũ, muỗi không đốt em à?" Cửu Ngũ nói: "Không có muỗi ạ!" "Không có muỗi?" Thầy giáo kinh ngạc hỏi, "Không nóng à?" Cửu Ngũ trả lời nói: "Một chút cũng không nóng ạ." Thầy giáo nói: "Cửu Ngũ, hai thầy trò mình đổi chỗ cho nhau, em vào trong màn ngủ đi, thầy ra bàn học ngủ, có được không?" Trương Cửu Ngũ nói: "Được ạ." Hai thầy trò đổi vị trí. Thầy giáo vừa nằm xuống cái bàn kia, chao ôi, liền cảm thấy gió mát rười rượi, đến nửa con muỗi cũng không có. Thầy giáo hoang mang không hiểu, đang lơ mơ đoán già đoán non, thì nghe thấy giữa không trung có người nói: "Đồ khốn, Hoàng thượng đi rồi, các người còn quạt cho gã tú tài nghèo hèn này làm gì?" Một câu nói vừa dứt giữa không trung, đám muỗi mòng kia vo ve vây lại, nóng bức tức thì không chịu nổi. Thầy giáo vội vàng bò dậy, thầm cầu nguyện với trời: "Các vị thần linh, xin tha tội! Xin tha tội!"
"Bịa đặt linh tinh!" Cao Mã nói, "Đều là những lời dối trá do giai cấp phong kiến bịa ra để bảo vệ sự thống trị của chúng. Chúng tự hóa trang mình thành thiên tài và siêu nhân, làm tê liệt quần chúng nhân dân, không để nhân dân vùng lên làm phản."
Tam gia nói: "Chú đang đọc sách đấy à? Không phục cũng không được, cóc ở Trương Gia Loan đến nay vẫn không biết kêu, chú không phục có được không?"
Tam gia nói tiếp: "Thầy giáo biết Trương Cửu Ngũ tương lai không chỉ là một vị Trạng nguyên nhỏ bé, mà là một bậc Chân Long Thiên Tử! Thiên tử đấy! Nghĩ mà xem, kim khẩu ngọc ngôn! Thầy giáo không những không lấy học phí của Trương Cửu Ngũ, đến cả ăn ở của hai mẹ con Trương Cửu Ngũ cũng bao trọn. Mẹ con nhà họ Trương tự nhiên cảm kích không thôi. Trong nhà thầy giáo có một cô con gái, tuổi vừa đôi tám, dung mạo hoa nhường nguyệt thẹn, làm thơ giỏi văn. Thầy giáo nảy ra ý hay, liền nói với mẹ Cửu Ngũ: "Tẩu tử, Cửu Ngũ chưa định hôn phối, nhà tôi có đứa con gái, ý muốn gả cho quý tử, không biết ý tẩu thế nào?" Trương Lưu thị nghe xong, giật nảy mình, nói: "Thầy ơi, mẹ góa con côi chúng tôi, nào dám trèo cao?" Thầy giáo nói: "Tẩu tử đừng khách khí nữa, để ngày mai tôi đón con gái tới, thành thân với quý tử." Mẹ Trương cảm kích rơi nước mắt, về nhà nói với Cửu Ngũ, Cửu Ngũ từng thấy vẻ đẹp thiên tiên quốc sắc của vị sư muội này, sao có chuyện không đồng ý. Ngày thứ hai liền kết hôn, tài tử phối giai nhân, không kể xiết cảnh phong lưu, cảnh đêm hôm đó, các người tự mình đi mà đoán. Trương Cửu Ngũ kia đọc sách ngày một tiến bộ, một hôm, dẫn vợ đến Thành Hoàng Miếu thắp hương, thấy trên bàn thờ có giấy bút, ngứa tay, cầm bút lên, tùy ý viết: "Thành Hoàng Thành Hoàng, sai ngươi xuống Lạc Dương, tối nay khởi hành, tối mai về nhà." Trương Cửu Ngũ viết xong, dẫn vợ về nhà. Đêm đó, thầy giáo nằm mơ, mơ thấy Thành Hoàng xách một bình rượu Mao Đài — "Nói bậy, lúc đó đã có rượu Mao Đài rồi à" — "Thì ví dụ thôi mà!" — Một cái đầu lợn béo ngậy, đến cầu xin. Thành Hoàng nói: "Quốc trượng đại nhân, cầu ngài nói giúp tiểu thần vài lời trước mặt Hoàng thượng, để Hoàng thượng thu hồi thánh chỉ, ngài ấy bảo ta đi Lạc Dương, tối nay đi, tối mai về, ngài lão nhân gia nghĩ xem, đường xá ba ngàn dặm, làm sao ta về kịp?" Thầy giáo kinh ngạc không thôi, bừng tỉnh, hóa ra là giấc mộng Nam Kha, dụi dụi mắt ngồi dậy, thắp nến lên, ra buồng ngoài xem, trên bếp đặt một bình rượu Mao Đài, một cái đầu lợn to tướng đã trút sạch lông. Thầy giáo véo đùi, cắn ngón tay, đều đau, lại đi sờ cái đầu lợn kia, lắc cái bình rượu kia, quả nhiên đều là thật. Sợ là mơ, ông lại gọi vợ già dậy, bảo bà xem rượu với lợn này có phải thật không. Vợ già nói: "Ông già, ông không biết nhà mình gạo ngày kia cũng chẳng còn à, còn đi mua thứ quý giá này?" Thầy giáo không kìm nén được vui sướng, quên mất thiên cơ không thể tiết lộ, liền đem chuyện kể rõ đầu đuôi cho vợ nghe!"
Trong giếng không còn tiếng nước róc rách nữa, ông Vương nói: "Đi tưới tỏi đi, chàng trai, trong giếng lại có nước rồi."
"Tam gia, ông kể xong chưa, đừng có treo lửng lơ tôi nữa." Cao Mã nói.
"Đừng vội, chàng trai, phải biết giữ bình tĩnh, cơm ngon không thể ăn hết trong một bữa, lời hay không thể kể hết trong một lần."
"Ông căm thù chủ nghĩa xã hội như vậy sao?" Cảnh sát ngồi ở chính giữa hỏi.
"Tôi hận các người, tôi không hận chủ nghĩa xã hội."
"Anh tưởng chủ nghĩa xã hội là một cái bảng hiệu à?" Cảnh sát nói, "Chủ nghĩa xã hội là một hình thái xã hội, hình thái này không trừu tượng, mà là cụ thể. Nó thể hiện ở chế độ công hữu tư liệu sản xuất, thể hiện ở chế độ phân phối."
"Còn thể hiện ở lũ quan tham lại nhũng các người nữa, đúng không?" Cao Mã giận dữ nói.
Cảnh sát có chút tức giận, hắn đập bàn một cái, nói:
"Cao Mã, bây giờ, tôi đại diện cho cơ quan tư pháp thẩm vấn anh, không phải là thảo luận bình đẳng với anh! Anh phải thành thật khai báo tội trạng kích động quần chúng đập phá cướp bóc và tội tham gia đập phá cướp bóc của anh. Anh trước đây là quân nhân, sau đó là quân nhân phục viên, bây giờ anh là tội phạm, tội phạm chống người thi hành công vụ bỏ trốn lại bị bắt!"
"Tôi đã nói sớm rồi, muốn bắn bỏ, muốn chém đầu, muốn chôn sống, đều tùy ý các người! Tôi hận lũ quan tham lại nhũng mượn danh nghĩa Đảng Cộng sản để làm hỏng danh dự Đảng Cộng sản các người! Tôi hận các người!"
Đã là nửa đêm về sáng rồi, những người tưới tỏi dưới ánh trăng ngày càng sáng tỏ đã biến thành những yêu tinh.
Một ngôi sao băng kéo theo cái đuôi rơi xuống. Ông Vương nói: "Chuyện kể rằng ngày này, mẹ vợ của Cửu Ngũ cãi nhau với hàng xóm, tức giận bốc lên đầu, quên hết lời dặn dò của ông lão. Mẹ vợ nói: "Bảo cho các người biết, con gái con rể của tao là Chân Long Thiên Tử, đợi nó đăng cơ, cái đầu của cả nhà các người, một dao một cái, chém sạch hết!" Hàng xóm kia tự nhiên không coi ra gì, hàng xóm nói: "Đừng nói con gái con rể cô gầy như con khỉ không có cốt cách làm Hoàng đế, dù nó có bộ xương rồng, có người mẹ vợ tâm địa ác độc như cô, ông trời cũng phải đổi xương cho nó!" Câu nói này bị Tuần Đạo Thần nghe thấy, báo cáo lên Ngọc Hoàng Đại Đế, Ngọc Đế nổi giận, liền ra lệnh cho Lý Thiên Vương và Na Tra thái tử đêm đêm xuống đổi xương cho Trương Cửu Ngũ. Lý Thiên Vương và Na Tra buổi chiều đã đến Thành Hoàng Miếu, Thành Hoàng thiết yến đãi hai cha con nhà họ Lý, Lý Thiên Vương uống nhiều rượu, đem chuyện đổi xương cho Trương Cửu Ngũ kể cho Thành Hoàng. Thành Hoàng cảm ân huệ miễn sai của Trương Cửu Ngũ, báo một giấc mộng cho thầy giáo, Thành Hoàng nói: "Thầy giáo ơi, vợ ông nói lời ác, chọc giận Ngọc Hoàng, phái cha con Lý Thiên Vương xuống, đêm nay canh ba, sẽ đổi xương cho hiền tế, róc xương rồng, thay bằng một bộ xương ba ba, mau mau báo cho hiền tế, bất kể đau đớn thế nào, đều phải chịu đựng, cắn chặt răng, tuyệt đối không được kêu gào, như vậy còn giữ được kim khẩu ngọc ngôn, chỉ cần vừa kêu gào, đến răng cũng đổi thành răng ba ba luôn." Thiên cơ không thể tiết lộ, đối với hiền tế chỉ có thể gợi ý chút ít, không được nói hết lời! Thành Hoàng dặn đi dặn lại, cưỡi gió mà đi, thầy giáo giật mình tỉnh giấc, mồ hôi đầm đìa, biết tuyệt đối không phải hư dối, liền vội vàng báo cho Cửu Ngũ, bảo cậu nửa đêm về sáng, dù đau thế nào, cũng phải cắn chặt răng, tuyệt đối không được kêu gào. Cửu Ngũ là người thông minh tuyệt đỉnh, chỉ điểm là hiểu ngay. Đợi đến nửa đêm, quả nhiên toàn thân đau đớn không chịu nổi, nhưng cậu ghi nhớ lời thầy giáo, cắn chặt răng, nửa tiếng cũng không kêu. Mẹ vợ của Cửu Ngũ vẫn đang mơ giấc mộng Hoàng đế, thầy giáo hận không thể bóp chết bà ta, lại không thể nói toạc ra. Kim khẩu ngọc ngôn của Trương Cửu Ngũ vẫn giữ lại được. Có một mùa hè, Cửu Ngũ dưới gốc cây đọc sách, cóc trong vịnh kêu làm cậu phiền lòng, cậu liền nói: "Không được kêu, kêu nữa là cho bụng ngửa lên trời!" Từ đó về sau, cóc trong Trương Gia Loan không bao giờ dám kêu nữa, đứa nào chịu không nổi, há miệng muốn kêu, vừa há miệng là bụng lật ngược lên trời."
"Kim khẩu ngọc ngôn quả nhiên là lợi hại." Cao Mã cười hì hì nói, "Tam gia, làm Hoàng đế cũng chẳng dễ dàng gì, không thể như chúng ta, muốn nói càn gì thì nói."
"Chuyện đó thì chắc chắn rồi," Tam gia nói, "Lời của Thiên tử làm sao có chuyện đùa!"
"Cháu vẫn hơi không dám tin, nếu Hoàng đế nói: Ngựa sinh sừng, bò sinh vảy, gà trống đẻ trứng, gà mái gáy. Lẽ nào đều có thể trở thành sự thật?"
"Loại chuyện này, người nói thì nói, người nghe thì nghe," Tam gia nói, "Hoàng đế sẽ không nói nhảm, nếu thực sự đã nói, thì con ngựa kia cũng không dám không sinh sừng. Ví dụ thế này, Bí thư Vương của xã, đến cả một quan tép riu thất phẩm cũng không đủ tư cách, chú xem cái uy phong của ông ta kia, chẳng phải cũng là nói bốn cái răng không ai dám vạch ra xem sao?"
Cao Mã suy nghĩ một chút, nói: "Ông nói nghe cũng có chút đạo lý."
Hai
"Anh Cao Mã, anh nói cho em biết," Kim Cúc không vui hỏi, "anh và em vợ của Tham mưu trưởng rốt cuộc là thế nào?"
"Không phải em vợ của Tham mưu trưởng, là em vợ của Đoàn trưởng." Cao Mã nói.
"Thế anh với em vợ của Đoàn trưởng là thế nào?"
"Thì chỉ có thế thôi, cô ta muốn gả cho anh, còn anh, không ngửi nổi cái mùi hôi trong miệng cô ta, không ưa cái vẻ chua ngoa đó của cô ta, anh không yêu cô ta," Nhắc đến chữ yêu, Cao Mã cảm thấy rất khó chịu, "anh không yêu cô ta, nhưng muốn lợi dụng quan hệ của cô ta để được đề bạt thành cán bộ, anh hận bọn họ, tâm địa anh không tốt, không được đề bạt làm cán bộ cũng là đáng đời."
"Thế anh yêu em là thật hay là giả?"
"Hai đứa mình đều đã đem hơn nửa mạng sống ra rồi, em còn hỏi thế!"
"Nếu anh được đề bạt làm cán bộ trong quân đội thì sẽ không yêu em nữa đúng không?"
"Nếu anh được đề bạt làm cán bộ thì cũng biến chất rồi."
"Nếu anh được đề bạt làm cán bộ thì sẽ kết hôn với em vợ của Đoàn trưởng à?"
"Nói cho em biết, lệnh đề bạt cán bộ của anh sắp xuống rồi, anh nghĩ, đằng nào lệnh cũng sắp xuống, anh liền không qua lại với em vợ của Đoàn trưởng nữa, lệnh đề bạt của anh bị Đoàn trưởng xé rồi!"
"Đáng đời bị xé!" Kim Cúc nghiến răng nghiến lợi nói.
"Không xé thì anh cũng không thành đàn ông của em được."
"Ồ, anh là không còn cách nào mới đến tìm em chứ gì!" Kim Cúc tủi thân khóc lên.
Cao Mã sờ vai cô, an ủi cô:
"Đừng khóc nữa, vợ hiền. Thời trẻ, ai mà chẳng phạm chút hồ đồ? Bây giờ anh chẳng nghĩ gì cả, chỉ nghĩ nhanh chóng bán được ngồng tỏi, gom đủ tiền, đưa cho cha mẹ em lòng dạ đen tối kia, cưới em về, sống cuộc sống bình an. Làm cán bộ thì được cái gì? Làm cán bộ là phải bán rẻ lương tâm, không bán rẻ lương tâm thì không làm được cán bộ."
"Số 51, nghe nói anh từng có một trải nghiệm yêu đương không bình thường với cô gái cùng thôn là Phương Kim Cúc?" Một kiểm sát viên mặt mày tái nhợt ngồi trên mép giường phòng giam của Cao Mã. Cao Mã ngồi ở góc tường, giận dữ trừng mắt nhìn kiểm sát viên.
Kiểm sát viên cười cười, nói:
"Xem ra anh cũng hận tôi! Chàng trai trẻ, anh quá khích rồi, đại đa số cán bộ của Đảng và chính phủ vẫn là tốt mà!"
"Thiên hạ quạ đen một màu!" Cao Mã nói.
"Chàng trai, anh phải bình tĩnh. Tôi hôm nay đến đây, không phải muốn cãi nhau với anh, nói thật, tôi muốn bào chữa cho anh, anh nên tin tưởng tôi. Tôi nhắc nhở anh, đừng có phá ngang."
Cao Mã nói: "Tôi sống nhục nhã nửa đời người, nhục nhã đủ rồi!"
Kiểm sát viên lấy ra một bao thuốc, rút một điếu, hỏi: "Muốn hút thuốc không?" Cao Mã lắc đầu. Kiểm sát viên châm thuốc, ngậm bằng miệng. Tay hắn lật giở mấy tờ giấy trắng viết đầy chữ chì, nói: "Tôi đã nghiên cứu toàn bộ hồ sơ vụ án của anh, và đã đến thôn của anh điều tra tình hình của anh. Đầu tiên xin nói rõ, ngày 28 tháng 5 năm nay anh xông vào chính quyền huyện, đập vỡ hai chiếc điện thoại, phóng hỏa đốt một lô hồ sơ, còn đánh bị thương một nhân viên đánh máy, những hành vi này, đã cấu thành tội phạm, công an cục bắt giữ anh, là hoàn toàn chính xác. Ngoài ra, trước khi đập phá cướp bóc, anh còn tuyên truyền hàng loạt luận điệu phản động, luận điệu của anh đã đóng vai trò kích động, có người cho rằng anh phạm tội phản cách mạng và tội gây rối trật tự quản lý xã hội, kiến nghị xử phạt cả hai tội."
"Có đủ bắn bỏ không?"
"Không đủ. Tôi muốn nhờ anh phối hợp với tôi, kể lại chi tiết quá trình yêu đương giữa anh và Phương Kim Cúc một lần. Tôi cho rằng, trải nghiệm tình yêu bất hạnh của anh là nguyên nhân quan trọng thúc đẩy anh phạm tội —"
"Không phải!" Cao Mã nói, "Tôi hận các người, tôi hận không thể lột da lũ quan tham lại nhũng các người."
"Anh không muốn tôi bào chữa cho anh?"
"Tôi cầu xin các người bắn bỏ tôi đi!"
Kiểm sát viên lắc đầu, bước ra khỏi phòng giam. Cao Mã nghe thấy hắn nói với ai đó ngoài hành lang:
"Đây là một thằng có vấn đề về thần kinh!"