Hát rằng tháng năm năm tám bảy
Huyện Thiên Đường xảy vụ án lớn
Mười đội cảnh sát cùng xuất động
Bắt bớ chín mươi ba bách tính
Kẻ chết kẻ bị phán ngồi tù
Bách tính ngày nào thấy trời xanh?
——Trương Khấu hát ở con phố chéo phía tây trụ sở huyện.
Một
Hát xong một đoạn, ông ta sờ cái bình nước bằng sắt tây đặt cạnh người, uống một ngụm, nhuận lại cổ họng khô khốc đau rát. Ông nghe thấy tiếng vỗ tay lốp bốp của những người vây quanh. Mấy thanh niên giọng khàn đặc gào lớn: "Trương Khấu, hát hay lắm! Hát đã quá!"
Nghe giọng họ, Trương Khấu như nhìn thấy bụi bặm đầy người và đôi mắt rực lửa của họ, như ngửi thấy mùi tỏi tây thoang thoảng trên người họ. Tiết trời đã vào cuối thu, vụ án tỏi tây Thiên Đường sau một hồi ầm ĩ cũng đã sóng yên biển lặng. Cao Mã cùng hơn hai mươi nông dân khác đã tới nông trường cải tạo để thụ án. Huyện trưởng Trọng Vi Dân và Bí thư Huyện ủy Hạng Nam Thành đều được điều tới huyện khác công tác. Huyện trưởng và Bí thư Huyện ủy mới lên nhận chức đã làm vài bài báo cáo trong hội nghị cán bộ toàn huyện, còn tổ chức cán bộ cơ quan huyện ủy đi lao động công ích, đẩy đống tỏi tây thối rữa nồng nặc xuống sông Bạch Thủy chảy ngang qua huyện. Trong mùa hè gay gắt, mùi hôi thối của tỏi tây rữa nát bốc lên khắp lòng sông, xông đến mức người ta buồn nôn muốn ọe. Nhưng sau vài trận mưa lớn, mùi hôi dần tan đi. Ban đầu, bách tính vẫn bàn tán xôn xao về sự việc này, nhưng cùng với sự bận rộn của công việc đồng áng và những chủ đề cũ kỹ dần, những bàn tán của bách tính cũng như mùi hôi của tỏi tây, dần dần tan biến. Chỉ có người bị mù nên được hưởng sự khoan hồng là Trương Khấu này, vẫn ngày ngày ngồi trên con phố chéo cạnh trụ sở huyện, gảy đàn tam huyền, hát không biết mệt mỏi bài "Ca khúc tỏi tây Thiên Đường", hơn nữa còn biên bài hát ngày càng dài ra.
...Đều nói làm quan yêu nhân dân, sao lại coi dân như kẻ thù? Đòi thuế thúc sưu như sói như hổ, ép dân cày ta phải trốn chui trốn lủi. Bách tính đầy bụng oan ức không dám nói, vừa hé miệng đã bị cắm dùi cui điện... Hát đến đây, ông cảm thấy hốc mắt mù lòa của mình có cảm giác nóng rát, như thể những giọt nước mắt nóng hổi đang trào ra. Những nỗi đau khổ từng chịu trong trại tạm giam huyện, từng chuyện từng việc ùa về trong lòng. Ông nhớ đến cảnh cảnh sát thọc dùi cui điện cao áp vào miệng mình: Tên cảnh sát có giọng nói còn độc địa hơn cả tỏi tây đó mắng: "Thằng mù thối, câm cái mồm mày lại!" Sau đó liền thọc cái dùi cui điện đang kêu tạch tạch vào miệng tôi. Tôi cảm thấy dòng điện mạnh mẽ đó tựa như hàng vạn cây kim thép, đâm vào tủy răng, lưỡi và cuống họng, nỗi đau tột cùng, nghìn đầu vạn mối, lao thẳng lên đỉnh đầu, rồi bay nhanh chạy khắp toàn thân. Tôi phát ra tiếng gào thét khiến chính bản thân nghe cũng phải dựng tóc gáy, hai dòng máu tanh nồng từ trong hốc mắt khô cạn nhiều năm của tôi trào ra. Ngay sau đó tôi liền ngất lịm đi...
"Bắt tôi ăn cứt chẳng khó gì, bắt tôi câm miệng khó hơn lên trời, bụng có lời muốn nói, Trương Khấu ta cùng bà con lòng gắn kết..."
"Hay lắm, chú Trương Khấu!" Mấy thanh niên lại gào lên, "Thiên Đường huyện sáu mươi vạn dân, chỉ có một mình chú dám mở miệng nói lời thật!"
"Trương Khấu, bọn cháu muốn bầu chú làm huyện trưởng!" Một thanh niên hô lên.
"Đều nói quan phụ mẫu dân bầu cử, sao cán bộ lại tiêu tiền khắp nơi? Bách tính chẳng qua là trâu ngựa cần lao, dùng máu mồ hôi nuôi béo lũ tham quan ô lại!" Hát đến đây, Trương Khấu nghiến răng trèo trẹo, từng chữ một. Khán giả bên cạnh cảm xúc kích động, bàn tán xôn xao.
"Đm! Công bộc nhân dân cái gì? Là lũ hút máu!"
"Nghe nói tiêu năm vạn là mua được chức hương trưởng đấy!"
"Trong nhà khách ngày nào cũng bày tiệc lớn, một bàn cỗ đủ cho nhà ta kiếm cả năm."
"Quá hủ bại!"
Một giọng nói già nua vang lên: "Các bạn trẻ, bớt nói vài câu đi! Huynh đệ Trương Khấu, ông cũng bớt nói vài câu đi! Những kẻ đập phá trụ sở huyện kia chính là bài học đấy!"
Trương Khấu hát: "Đại ca tốt à người đứng vững nghe tôi nói tỉ mỉ——"
Lời chưa dứt, chỉ nghe thấy ngoài đám đông có mấy kẻ đang la hét chen vào: "Vây ở đây làm gì? Cản trở giao thông, ảnh hưởng trật tự, giải tán hết, giải tán đi!"
Trương Khấu nghe ra, mấy kẻ vừa la hét vừa chen vào này, chính là đám cảnh sát từng tra tấn mình. Tay ông gảy đàn tam huyền, hát rằng:
...Nói về một chị dáng xinh đẹp, ngực đầy eo nhỏ, đi đường liễu lả lướt, đám trai tân lũ lượt dõi theo...
"Trương Khấu, lại kể chuyện lưu manh à!" Ông nghe thấy một cảnh sát hỏi.
"Chính phủ ơi, các ông đừng chụp cái mũ lớn cho tôi," Trương Khấu nói, "Tôi thân người mù, chỉ dựa vào cái miệng này kiếm miếng cơm ăn, không gánh nổi tội danh đâu."
Ông nghe một thanh niên hô: "Chú Trương Khấu kể chuyện cả buổi chiều rồi, mệt rồi, để chú ấy nghỉ tí, mọi người góp chút tiền, mười tệ không chê nhiều, một tệ không chê ít, góp chút tiền, để chú ấy đi ăn bát bánh bao thịt!"
Ông nghe thấy người ta vứt tiền xu, tiền giấy hỗn loạn trước mặt mình. Ông liên tục nói: "Cảm ơn, cảm ơn các vị nam phụ lão ấu."
"Chú cảnh sát ơi, các anh ăn lương hoàng đế, tiền nhiều, nể tình ngón tay rò ra vài xu, thương lấy người mù lòa."
"Đm, chúng tao lấy đâu ra tiền?" Tên cảnh sát đó phẫn nộ nói, "Chúng tao làm lụng vất vả cả năm, còn chẳng bằng các người trồng một mẫu tỏi!"
"Còn nhắc tới tỏi, năm sau để con cháu bọn tôi trồng tỏi đi!" Một thanh niên nói.
"Mày đứng lại, lời này của mày là ý gì?!" Cảnh sát nói.
"Ý gì? Chẳng có ý gì cả! Tôi không trồng tỏi, tôi trồng hạt mã tiền, trồng thuốc phiện!" Thanh niên kia hậm hực nói.
"Trồng thuốc phiện? Thằng nhãi mày có mấy cái đầu?" Cảnh sát nói.
"Một cái. Thà đi ăn mày dọc đường, bố mày cũng không trồng tỏi!" Thanh niên bỏ đi.
"Mày đứng lại cho tao! Mày tên gì? Thôn nào?" Cảnh sát hét lên đuổi theo.
"Chạy mau đi, cảnh sát lại bắt người rồi!" Một người gào lớn, đám đông nhốn nháo, hỗn loạn như một đàn ong, tản ra bốn phía.
Xung quanh Trương Khấu lập tức trở nên yên tĩnh, ông dỏng tai lắng nghe, những người tản đi giống như lũ cá bơi vào vùng nước sâu, không còn tiếng động, nhưng mùi mồ hôi trộn lẫn mùi tỏi tây tỏa ra từ cơ thể họ vẫn còn lưu lại quanh ông. Từ xa vọng lại tiếng kèn quân đội và tiếng đám trẻ con ùa ra khỏi cổng trường. Ông cảm nhận được, ánh nắng chiều mùa thu xiên xéo ấm áp đang chiếu rọi lên cơ thể mình. Ông thu dọn đàn tam huyền, mò mẫm nhặt những đồng tiền xu và tiền giấy người ta vứt trên đất. Sờ thấy một tờ tiền mệnh giá mười tệ. Ngón tay ông không tự chủ được mà run rẩy. Lòng ông dâng trào sự cảm kích, cảm kích người hào phóng ban cho kia.
Ông cầm chiếc gậy trúc dò đường, dọc theo con phố chéo gập ghềnh này, đi về phía gần nhà ga, ở đó có một nhà kho cũ bị bỏ hoang, là nơi ở của những kẻ lang thang. Trương Khấu có một vị trí cố định ở góc nhà kho đó, kể từ sau khi chịu đủ mọi cực hình rồi được thả ra, ông liền hưởng sự ưu đãi đặc biệt từ những kẻ trộm cắp, ăn mày, thầy bói — những cặn bã của xã hội này. Những kẻ trộm cắp ăn trộm cho ông vài tấm chiếu cói và mấy gói bông, trải cho ông một chỗ nằm mềm mại; những kẻ ăn mày đi xin ăn được cũng chia cho ông một phần. Trong những ngày dưỡng thương, chính nhóm người này đã chăm sóc ông, khiến ông cảm nhận được sự ấm áp và chân thành giữa người với người, chính sự yêu thương của tầng lớp dưới dành cho tầng lớp dưới này, đã biến thành sức mạnh không sợ cường bạo, thúc đẩy ông không màng nguy hiểm, tiếp tục cao giọng hát khúc ca tỏi tây.
Khi ông đi tới dưới gốc cây cổ thụ tỏa ra hơi thở héo úa ở đoạn giữa phố chéo, ông cảnh giác ngửi thấy một mùi kim loại và mùi dầu chống gỉ lạnh lẽo, ngay sau đó một bàn tay rắn chắc ấn lên vai ông. Ông theo phản xạ rụt cổ, mím chặt miệng, chờ đợi đòn giáng mạnh mẽ từ đối phương. Người kia lại cười hữu hảo, nói nhỏ: "Đừng rụt cổ, tôi không đánh ông đâu."
Ông kinh hãi nói: "Anh muốn làm gì?"
Người kia nói nhỏ: "Trương Khấu, quên mùi vị dùi cui điện thọc vào mồm rồi à?"
Ông nói: "Tôi có nói gì đâu..."
Người kia nói: "Thật không?"
Ông nói: "Tôi thân người mù, hát vài đoạn chuyện bậy bạ, kiếm miếng cơm ăn thôi mà."
Người kia nói: "Tôi là vì tốt cho ông, nhớ kỹ, hát cái gì cũng được, nhưng tuyệt đối đừng hát 'Ca khúc tỏi tây Thiên Đường'. Mồm ông cứng hay dùi cui điện cứng?"
Ông nói: "Cảm ơn anh nhắc nhở, tôi hiểu rồi."
Người kia nói: "Hiểu là tốt, tuyệt đối đừng tái phạm hồ đồ. Họa từ miệng mà ra, xưa nay vẫn vậy."
Người kia quay người bỏ đi. Vài phút sau, ông nghe thấy tiếng xe mô tô nổ máy, dọc theo phố chéo, dập dềnh chạy đi.
Đứng dưới gốc cây, ông bất động, thật lâu, thật lâu.
Bà chủ tiệm bánh bao áp chảo bên cạnh gốc cây lớn phát hiện ông đi ra, nhiệt tình chào hỏi: "Không phải chú Trương Khấu sao? Đứng đây làm gì? Vào trong nhà đi, bánh bao nóng mới ra lò, ăn vài cái, không lấy tiền của chú đâu."
Ông cười khổ một tiếng, dùng gậy trúc gõ vào gốc cây cổ thụ, đột nhiên như phát điên gào lớn: "Lũ súc sinh mặt người dạ thú các người, muốn bịt miệng ta sao?! Trương Khấu ta sống sáu mươi sáu tuổi, sớm đã sống đủ rồi!"
Bà chủ tiệm bánh bao áp chảo giật mình, nói: "Chú ơi, ai chọc giận chú, đáng để nổi trận lôi đình thế này sao?"
"Trương Khấu ta vốn là gã mù nghèo khổ, một cái mạng không đáng năm hào tiền lẻ, muốn ta không mở miệng, trừ khi vụ án tỏi tây phải lật lại tận gốc..." Ông hát bằng giọng khàn đặc, dọc theo phố chéo bước đi. Bà chủ nhìn cái bóng lưng đơn bạc của ông lão mù, không khỏi thở dài thườn thượt.
Ba ngày sau, một trận mưa thu đổ xuống, phố chéo đầy bùn lầy. Bà chủ đứng ở cửa, nhìn ánh đèn mờ ảo phía cuối phố chéo, những sợi mưa dày đặc nhảy múa dưới ánh đèn. Trong lòng bà tràn đầy cảm giác hiu quạnh, chán chường. Vừa định đóng cửa vào ngủ, đột nhiên, như ảo giác, bà nghe thấy tiếng hát thê lương của gã mù Trương Khấu bay lượn lơ lửng trong không trung. Bà mở cửa, thò đầu ra nhìn, tiếng hát kia liền biến mất; bà đóng cửa lại, tiếng hát kia liền thân thiết, rung động tâm can vang lên giữa không trung.
Sáng hôm sau, người ta phát hiện ra xác của Trương Khấu trên phố chéo. Ông nằm nghiêng trong vũng bùn lầy, trong miệng đầy bùn đất, bên cạnh đầu ông, còn nằm ngang một xác mèo không đầu.
Vì thời tiết âm u, khắp cả huyện thành tràn ngập một mùi tỏi tây rữa nát gây buồn nôn.
Đám trộm cắp, ăn mày, hạng người thấp kém kia khiêng xác Trương Khấu náo loạn trên phố chéo suốt cả một ngày trời, đến chập tối, họ liền đào một cái hố sâu dưới gốc cây lớn, chôn cất Trương Khấu.
Kể từ đó, bà chủ tiệm bánh bao áp chảo đêm đêm đều nghe thấy tiếng hát của Trương Khấu. Thế là con phố chéo này trở thành một con phố ma, cư dân lần lượt chuyển đi, bà chủ kia lại treo cổ chết trên gốc cây già. Thế là, phố chéo càng trở thành phố ma, ngay cả giữa ban ngày, người qua đường cũng không dám đi qua đây.
Hai
Tứ thẩm cả đêm thở khò khè ho hắng, làm ầm ĩ khiến toàn bộ nữ phạm nhân trong buồng giam không ai ngủ được. Nữ phạm nhân có biệt danh "Lừa Hoang Nhỏ" gào lớn mắng: "Đồ già khọm, mày muốn chết thì chết quách đi!"
Tứ thẩm đầy vẻ áy náy nói: "Các cô gái tốt, không phải ta muốn ho, cũng không phải ta muốn thở..."
Cô gái có đôi lông mày dài nằm trên chiếc giường tầng phía trên Tứ thẩm lầm bầm: "Tạo nghiệp quá, tuổi lớn thế này rồi, còn phải đến thụ án..."
Tứ thẩm nghe thấy lời cô gái, trong lòng một trận chua xót, nước mắt nóng hổi liền trào ra. Càng nghĩ trong lòng càng đắng cay, không nhịn được liền bật khóc thành tiếng.
Mười mấy phạm nhân cùng buồng đều ngồi dậy, người tốt bụng thì khoác áo xuống giường đến khuyên giải, kẻ tâm địa cứng rắn hơn thì lầm bầm chửi bới. Lừa Hoang Nhỏ nói: "Đừng gào nữa, sớm biết thế này, ban đầu còn ra vẻ anh hùng làm gì? Đốt trụ sở huyện, phán bà năm năm là nhẹ cho bà rồi!"
Tứ thẩm nấc nghẹn, thở dốc, nói: "Cô gái à, ta định mệnh phải chết trong trại cải tạo này rồi..."
Một nữ cai ngục đang ngái ngủ đứng ngoài cửa sổ, gõ vào chấn song sắt hỏi: "Sao thế? Giữa đêm hôm khuya khoắt, các người làm loạn cái gì?"
Cô gái mày dài nói: "Báo cáo chính phủ, số ba mươi tám bị bệnh ạ."
Nữ cai ngục hỏi: "Bệnh gì?"
Cô gái mày dài nói: "Ho, khó thở."
Nữ cai ngục nói: "Bệnh cũ thôi mà! Đừng ồn ào nữa, ngủ đi, sáng mai còn phải chạy thể dục đấy."
Nữ cai ngục bỏ đi. Cô gái mày dài rót nửa ca nước, đút Tứ thẩm uống vài hớp, sau đó, từ dưới gối mình mò ra vài viên thuốc, nói: "Đại thẩm, đây là thuốc tiêu viêm giảm đau, bà uống hai viên đi, có lẽ sẽ đỡ đấy."
Tứ thẩm nói: "Cô gái, ta ngại ăn thuốc của cô lắm."
Cô gái mày dài nói: "Đều đến nông nỗi này rồi, còn khách sáo làm gì nữa!"
Cô gái mày dài hầu hạ Tứ thẩm uống thuốc. Tứ thẩm đẫm nước mắt nói: "Cô gái, để ta làm sao báo đáp cô đây..."
Lừa Hoang Nhỏ chen vào: "Để cô ấy làm con dâu bà đi!"
Tứ thẩm nói: "Mấy thằng con trai của ta, sao xứng..."
Cô gái mày dài chửi: "Nhà đông bán la, nhà tây thò cổ rùa vào!"
Lừa Hoang Nhỏ đùng đùng ngồi dậy, trợn mắt nói: "Mày chửi ai?!"
Cô gái mày dài cũng không vừa, nói: "Chửi mày đấy. Chửi cái đồ đĩ điếm bán lồn!"
Lừa Hoang Nhỏ bị vạch trần chỗ đau, thẹn quá hóa giận, cúi người nhặt một chiếc giày da cũ, nhắm vào cô gái mày dài ném tới, miệng lầm bầm: "Tao bán lồn, mày không bán chắc? Trước mặt bà mày giả bộ thanh cao cái gì, đã vào đây rồi, không có đứa nào là gái trinh tiết!"
Cô gái mày dài lách người, chiếc giày da cũ đập trúng đầu người đàn bà đanh đá phạm tội giết con ở giường số ba. Người đàn bà đanh đá nhặt chiếc giày cũ, ném mạnh vào đầu cô gái mày dài.
Trong chốc lát, trong phòng loạn cả lên, cô gái mày dài và Lừa Hoang Nhỏ lăn vào một đống, người đàn bà đanh đá chửi bới ầm ĩ, Tứ thẩm khóc rống lên, những nữ phạm nhân còn lại, người thì gõ chấn song sắt, người thì gào thét, người thì hùa vào đánh lén.
Hai nữ cai ngục cầm dùi cui xông vào, không hỏi nguyên do, nhằm vào cô gái mày dài và Lừa Hoang Nhỏ mỗi đứa quất hơn chục gậy, dẹp yên vụ loạn.
Nữ cai ngục nói: "Ai còn dám hó hé, phạt các người nhịn đói ba ngày!"
Nữ cai ngục khác nói: "Số hai mươi chín, số bốn mươi, ra đây, đi theo tao!"
Cô gái mày dài nói: "Không phải tại tôi!"
Nữ cai ngục thọc cho cô một gậy, nói: "Câm cái mồm mày lại!"
Lừa Hoang Nhỏ cười hi hi, nói: "Lãnh đạo, tôi sai rồi, không dám nữa đâu, chị để tôi ngủ đi."
Nữ cai ngục nói: "Bớt nói nhảm, mặc quần áo, theo tao."
Tứ thẩm rướn người dậy, cầu xin: "Lãnh đạo, không trách các cô gái, đều tại bà già chết tiệt này không ra gì, vừa thở vừa ho, làm phiền lòng các cô ấy..."
Nữ cai ngục nói: "Thôi đi, bà cũng đừng có giả làm mẹ hiền ở đây!"
Các nữ cai ngục dẫn cô gái mày dài và Lừa Hoang Nhỏ đi.
Tứ thẩm bịt miệng, không dám khóc thành tiếng.
Đêm đó, Tứ thẩm lại gặp nhiều ác mộng, bà trước là mơ thấy Kim Cúc bụng bầu vượt mặt tới thăm bà, chờ bà lao về phía trước, lưỡi Kim Cúc đột nhiên thè ra, nhãn cầu cũng lồi ra. Tứ thẩm kêu thất thanh, mồ hôi đầm đìa, tỉnh dậy, nghe thấy ngoài tường cao, gió thu thổi dây điện thoại phát ra tiếng hú ầm ầm. Một tia trăng chiếu xiên vào, soi gương mặt nữ phạm nhân trộm cắp giường dưới giường số bốn. Đây là một cô gái chưa lớn hết, mũi nhỏ nhăn nhúm, đang nghiến răng nghiến lợi trong giấc mộng. Tứ thẩm tiếp tục ngủ, vừa nhắm mắt, lại nhìn thấy Tứ thúc với cái đầu đầy máu đứng trước giường bà, nói: "Mẹ của các con, sao bà vẫn ở đây? Mau đi cùng tôi đi..." Tứ thúc vươn tay kéo Tứ thẩm, Tứ thẩm lại một lần nữa bừng tỉnh, tim đập thình thịch dữ dội, khắp người toàn là mồ hôi lạnh. Bà nghe thấy tiếng gà trống trong nhà bếp trại cải tạo đang gáy. Gà gáy canh ba rồi, trời sắp sáng.
Còi báo thức thổi vang, Tứ thẩm gắng gượng ngồi dậy. Bà đột nhiên cảm thấy một trận chóng mặt, ngã nhào xuống đất. Các nữ phạm nhân đang vội vã gấp chăn màn ồ lên một tiếng. Nữ cai ngục xông vào, nhìn thấy Tứ thẩm nằm bò dưới đất.
Nữ cai ngục ra lệnh: "Khiêng bà ta lên giường!"
Các nữ phạm nhân xúm tay vào khiêng Tứ thẩm lên giường.
Nữ cai ngục gọi bác sĩ nhà tù. Bác sĩ tiêm cho Tứ thẩm một mũi. Tứ thẩm tỉnh lại, cái miệng méo xệch đi vài cái, những giọt nước mắt đục ngầu trào ra, bác sĩ khử trùng vết thương đang chảy máu trên trán bà, đắp một miếng gạc lên.
Sau bữa sáng, nữ cai ngục nói với Tứ thẩm: "Số ba mươi tám, hôm nay bà ở nhà nghỉ ngơi đi."
Tứ thẩm cảm động đến mức không nói nên lời.
Các nữ phạm nhân tập hợp trong sân, xếp hàng, đi ra cánh đồng lao động.
Trong nhà tù một thoáng hết sức yên tĩnh. Một đàn chuột to béo chạy qua chạy lại trong sân. Đàn sẻ đang tìm mồi bị lũ chuột làm giật mình, đậu ngoài cửa sổ buồng giam, nghiêng đầu, dùng đôi mắt nhỏ xíu đen láy nhìn chằm chằm vào Tứ thẩm. Tứ thẩm một trận chua xót, nước mắt lại trào ra. Một mình bà khóc thầm, khóc chán chê, tự nhủ: "Cha bọn trẻ ơi, ta đi tìm ông đây..."
Tứ thẩm cởi thắt lưng, thắt một cái nút, buộc vào khung giường sắt, lại một lần nữa lầm bầm: "Cha bọn trẻ ơi, tội của ta, hôm nay chịu thế là cùng..."
Tứ thẩm thọc đầu vào nút thắt, sau đó, lao người về phía trước...
Bà không chết được, một nữ cai ngục đã cứu bà.
Nữ cai ngục tát mạnh Tứ thẩm một cái, mắng: "Đồ già khốn nạn, mày muốn làm gì?"
Tứ thẩm quỳ phịch xuống trước mặt nữ cai ngục, nói: "Cô gái, cô gái tốt, cô làm ơn đi, để ta chết đi..."
Nữ cai ngục do dự, trên mặt lộ ra vẻ dịu dàng của người phụ nữ. Cô kéo Tứ thẩm dậy, nói nhỏ: "Đại thẩm, chuyện bà tìm cái chết hôm nay, tuyệt đối đừng nói với ai, tôi giấu giúp bà. Bà đừng khóc lóc nữa, biểu hiện cho tốt, tôi sẽ nghĩ cách để bà được ra ngoài sớm."
Tứ thẩm vừa định quỳ xuống, đã bị nữ cai ngục kéo lại.
Tứ thẩm nói: "Cô gái tốt bụng ơi, lão già nhà ta chết oan uổng quá..."
Nữ cai ngục nói: "Chuyện này, bà tuyệt đối đừng nhắc lại nữa, bà cầm đầu đốt trụ sở huyện, tội danh rất nặng!"
Tứ thẩm nói: "Ta nhất thời hồ đồ, ta không dám nữa đâu..."
Một tháng sau, Tứ thẩm được bảo lãnh chữa bệnh, cuối cùng đã trở về quê nhà.
Ba
Ngày Tết Dương lịch năm một nghìn chín trăm tám mươi tám, trại cải tạo được nghỉ. Hàng trăm phạm nhân, người thì nằm trên giường ngủ, người thì ngồi trên giường viết thư nhà, người thì chen chúc trong sân, nhìn qua cửa sổ vào chiếc tivi đen trắng đặt trên bàn đội bộ đang phát chương trình ca múa nhạc.
Cao Mã và Cao Dương ngồi trên tảng đá xanh trong sân, cởi áo bông ra bắt chấy. Mặt trời ấm áp chiếu rọi lên họ. Trong sân, từng tốp từng tốp phạm nhân thân thiết ngồi đó tắm nắng nói chuyện thầm thì. Trên tháp canh ngoài cổng thứ hai, lính gác ôm súng tiểu liên đứng cảnh giác, cánh cửa lưới sắt lớn ở cổng đầu tiên khóa chặt, trên khuy cửa treo một cái khóa lớn.
Mấy cán bộ trại cải tạo đang cắt tóc cho phạm nhân, và đùa giỡn với phạm nhân.
Từng đàn chuột lớn chạy qua chạy lại như con thoi trên tường nhà vệ sinh lộ thiên trong sân. Giữa cổng đầu tiên và cổng thứ hai, một con mèo đen bị một đàn chuột đuổi đến mức nhảy vọt lên cây.
Cao Dương thở dài: "Chuột lớn quá mèo cũng sợ cơ đấy."
Cao Mã cười cười, không lên tiếng.
Cao Dương nói: "Tôi đã dặn chị dâu cậu rồi, qua năm, bảo chị ấy gửi cho cậu đôi giày."
Cao Mã cảm động nói: "Không dám làm phiền chị dâu nữa. Chị ấy một mình, nuôi hai đứa con, chẳng dễ dàng gì. Tôi độc thân một mình thế nào cũng xong."
Cao Dương nói: "Đệ, từ từ mà chịu đựng, đợi chịu đủ số năm, ra ngoài sống cho tốt, cưới vợ khác."
Cao Mã cười nhạt, không nói gì.
Cao Dương nói: "Cậu dù sao cũng là quân nhân phục viên, tôi thấy lãnh đạo đội đều nể mặt cậu, biểu hiện cho tốt, chắc chắn có thể giảm án cho cậu. Biết đâu cậu còn ra trước tôi đấy."
Cao Mã nói: "Tôi ra sớm hay ra muộn có gì khác nhau? Tôi còn muốn chịu tội thay cho anh, để anh ra ngoài nuôi gia đình."
Cao Dương nói: "Đệ, anh em mình là mệnh kiếp này phải chịu, đàn ông mà, chịu chút khổ cũng thôi, chỉ tội Tứ thẩm..."
Cao Mã vội hỏi: "Bà ấy không phải được bảo lãnh chữa bệnh rồi sao?"
Cao Dương ấp a ấp úng nói: "Chị dâu cậu cứ dặn đi dặn lại, không cho tôi nói với cậu..."
Cao Mã túm lấy tay Cao Dương, sốt sắng hỏi: "Bà ấy sao rồi?"
Cao Dương nói: "Hầy, sao đi nữa bà ấy cũng coi là mẹ vợ cậu mà, không cho cậu biết cũng không phải phép."
Cao Mã nói: "Đại ca, anh mau nói cho tôi đi, đừng làm tôi sốt ruột."
Cao Dương nói: "Chị dâu cậu chẳng phải năm trước tới thăm nuôi à? Đều là chị ấy lải nhải với tôi đấy."
Cao Mã nói: "Chị ấy nói gì?"
Cao Dương nói: "Phương Lão Đại và Phương Lão Nhị đúng là đồ súc sinh, một chút nhân tính cũng không có!"
Cao Mã hơi giận nói: "Anh Cao Dương, anh đừng úp mở nữa, nói toạc ra đi, đừng nói nửa câu để nửa câu làm tôi sốt ruột."
Cao Dương nói: "Hầy, nói cho cậu biết luôn! Trợ lý Dương ở xã cũng chẳng phải giống người, hắn chẳng phải có thằng cháu gọi là Tào Văn sao? Tào Văn không lâu trước đó nhảy xuống giếng máy chết rồi, nhà họ Tào liền lo liệu kết âm hôn cho nó..."
Cao Mã nói: "Âm hôn gì?"
Cao Dương nói: "Cậu đến âm hôn là gì cũng không biết?"
Cao Mã lắc đầu.
Cao Dương nói: "Chính là để hai người chết kết hôn dưới âm phủ, Tào Văn chết rồi, nhà họ Tào liền nghĩ tới Kim Cúc..."
Cao Mã đứng phắt dậy.
Cao Dương nói: "Đệ, cậu nghe anh nói từ từ. Nhà họ Tào muốn Kim Cúc đã chết làm vợ cho Tào Văn đã chết nhà chúng, nhờ trợ lý Dương làm mai."
Cao Mã nghiến răng mắng: "Ta đm tổ tông nhà hắn! Kim Cúc lúc sống là người của ta, chết là ma của ta!"
Cao Dương nói: "Đáng giận ở chỗ đó, trong thôn ai không biết Kim Cúc là người của Cao Mã cậu? Trong bụng cô ấy còn mang thai con của cậu đấy! Nhưng hai anh em nhà họ Phương mờ mắt vì tiền, cố tình để trợ lý Dương kia nói xoay chuyển, bán hài cốt của Kim Cúc cho nhà họ Tào, bán được tám trăm tệ, hai anh em nhà họ Phương nhận tiền, chia đôi, nhà họ Tào liền phái người đào mộ Kim Cúc lên, lấy đi hài cốt của Kim Cúc!"
Mặt Cao Mã xanh mét, không nói tiếng nào.
Cao Dương nói: "Chị dâu cậu nói nhà họ Tào tổ chức đám âm hôn này còn náo nhiệt hơn cả đám cưới dương gian, mời đoàn nhạc kèn trống từ huyện khác tới, thổi thổi đánh đánh, bày tiệc mời khách, đem hài cốt của Kim Cúc và hài cốt của Tào Văn cho vào một cái quan tài đỏ lớn, chôn trong mộ. Ngày cưới, người của mấy chục thôn xung quanh đều tới xem náo nhiệt, mọi người đều đang chửi nhà họ Tào, chửi trợ lý Dương, chửi anh em nhà họ Phương, việc chúng nó làm đúng là tán tận lương tâm!"
Cao Mã im lặng.
Cao Dương lén nhìn cậu một cái, vội nói: "Đệ tốt, chuyện này, cậu tuyệt đối đừng để trong lòng, chúng nó làm việc trái đạo trời, mất hết lương tâm, ắt có ông trời trừng trị chúng... Hầy, đều tại cái miệng không giữ được lời này của tôi, chị dâu cậu dặn đi dặn lại, không cho tôi nói với cậu, nhưng cái miệng thối này của tôi, đúng là không giữ được lời..."
Trên mặt Cao Mã hiện lên nụ cười quái dị.
Cao Dương hoảng sợ nói: "Đệ tốt, tuyệt đối đừng nghĩ quẩn đấy nhé, cậu xuất thân lính tráng, không tin quỷ thần..."
Cao Mã hỏi nhỏ: "Tứ thẩm thì sao?"
Cao Dương ấp úng một hồi, nói: "Ngày nhà họ Tào tới đào hài cốt Kim Cúc, Tứ thẩm... treo cổ chết rồi..."
Cao Mã gào lên một tiếng, phun ra một ngụm máu tươi.
Bốn
Sau Tết Dương lịch, đổ một trận tuyết lớn.
Phạm nhân trại cải tạo vun đống tuyết trong sân, chất lên xe kéo phẳng, chở ra cánh đồng lúa mì ngoài nhà tù.
Cao Mã giành lấy xe kéo phẳng, kéo một xe tuyết, ra khỏi cổng nhà tù.
Vì đại bộ phận phạm nhân không ra khỏi cổng sân, nên không bố trí chốt cảnh giới. Một cán bộ lao cải đứng ở cổng chính, khoanh tay, tán gẫu với lính gác trên tháp canh.
Lính gác nói: "Lão Lý, vợ cậu sinh chưa?"
Cán bộ lao cải đầy lo âu nói: "Chưa, quá ngày dự sinh hơn một tháng rồi."
Lính gác ở trên nói: "Đừng sốt ruột, tục ngữ có câu dưa chín cuống rụng mà."
Cán bộ lao cải nói: "Không sốt ruột? Cho vợ cậu sinh muộn một tháng thử xem, đứng nói chuyện không đau eo mà!"
Cán bộ lao cải đầy thiện cảm nhìn Cao Mã, nói: "Số tám mươi tám, cậu nghỉ một lát đi, để bọn họ kéo vài chuyến."
Cao Mã nói: "Tôi không mệt."
Cao Mã kéo xe vào trong sân nhà tù.
Lính gác nói với cán bộ lao cải: "Số tám mươi tám này không tệ."
Cán bộ lao cải nói: "Lính phục viên, tính khí quá nóng nảy, hầy, thời đại này, việc gì cũng có."
Lính gác nói: "Mấy gã quan lại Thiên Đường huyện kia cũng quá đáng lắm, cũng đừng chỉ trách bách tính không tốt."
Cán bộ lao cải nói: "Cho nên, tôi sớm đã kiến nghị với sếp, giảm án cho tiểu tử này, nói lời thật lòng, tội của tiểu tử này không đáng phán nặng thế đâu."
Lính gác nói: "Thời đại này, đều thế cả."
Cao Mã lại kéo một xe tuyết tới.
Cán bộ lao cải nói: "Không bảo cậu nghỉ một lát à?"
Cao Mã nói: "Tôi kéo nốt chuyến này."
Cao Mã kéo tuyết đi về phía cánh đồng lúa mì.
Lính gác nói: "Lão Lý, nghe nói Phó chính ủy Vu sắp điều đi?"
Cán bộ lao cải nói: "Ai mà chẳng muốn điều đi? Đây là công việc gì, Tết không ra Tết, lễ không ra lễ, tiền cũng chẳng kiếm được, tôi mà có đường dây, tôi cũng điều đi."
Lính gác nói: "Không được nữa thì từ chức thôi, dù sao tôi cũng quyết tâm đi làm cá thể rồi."
Cán bộ lao cải nói: "Thời đại này, làm quan là tốt nhất, không làm được quan, thì đi vơ vét tiền."
---❊ ❖ ❊---
"Ơ, số tám mươi tám sao còn chưa về?!" Lính gác kinh hãi kêu lên.
Cán bộ lao cải nhìn về phía trước, trong tầm mắt của hắn, mở ra một cánh đồng hoang vô tận, ánh nắng rực rỡ chiếu rọi trên tuyết trắng mênh mông, phản chiếu ánh sáng đẹp đẽ chói mắt.
Còi báo động trên tháp canh rú lên chói tai.
Lính gác hét lớn: "Số tám mươi tám, đứng lại! Không đứng lại tao bắn!"
Cao Mã chạy điên cuồng đón hướng mặt trời, ánh sáng mạnh mẽ đâm vào mắt cậu, trên cánh đồng tuyết, không khí tự do mới mẻ cuồn cuộn như sóng triều. Cậu chạy điên cuồng, cậu không màng tất cả, cậu muốn báo thù, cậu cảm thấy mình đang cưỡi mây đạp gió. Đột nhiên, cậu cảm thấy mình ngã nhào trên nền tuyết một cách khó hiểu. Mặt cậu chạm vào nền tuyết lạnh buốt. Cậu cảm thấy có dòng chất lỏng nóng bỏng phun ra từ sau lưng. Cậu khẽ gọi một tiếng: "Kim Cúc..." rồi vùi mặt vào trong tuyết.