Tulip là con trai của một người mẹ nghèo nhưng thận trọng; ngay từ khi cậu cất tiếng khóc chào đời, bà đã rèn giuyện cho cậu thói quen đếm đến mười trước mỗi khi muốn hay đòi hỏi bất cứ điều gì. V vốn là một thiếu niên bồng bột, nhưng nhờ thực hành thói quen ấy, cậu dần bồi đắp được phẩm chất đáng quý bên trong. Chỉ có một lần duy nhất — ngay trước thềm tuổi trưởng thành, khi chưa hoàn toàn chín chắn — thói quen đề phòng ấy đã phản chủ; và chính sai lầm này lại mở ra khúc ngoặt cho vận mệnh đời cậu.
Hôm nọ, khi đang tắm ở dòng sông mà hai bên bờ rừng đổ xuống theo từng bậc thang dốc đứng, cậu nghe văng vẳng một giọng hát lững lờ trôi từ sườn dốc phía trên; ngước nhìn lên qua những tán cây tuyết tùng và sung dâu, cậu thoáng thấy một cặp chân màu xanh đang nhún nhảy bước qua, thoăn thoắt lên xuống như châu chấu nhảy mờ.
Cặp chân ấy nhún nhảy nhịp nhàng làm sao, và giọng hát ngọt ngào làm sao, khiến hồn vía cậu xiêu vạch cả trước khi kịp nhẩm đếm đến mười; và cậu bước lên từ dòng sông trong hình hài của một kẻ si tình vừa tự nhiên vừa thảm hại nhất.
Trước khi cậu kịp mặc xong quần áo thì cặp chân xanh và giọng hát đã biến mất, và đến lúc về tới nhà thì sức lực lẫn cơn thèm ăn của cậu dường như cũng không còn. Ngày qua ngày, cậu héo mòn vì tương tư, dành toàn bộ thời gian lang thang khắp những cánh khu rừng ven sông để tìm kiếm người trong mộng với đôi chân xanh xinh xắn ấy. Cậu thậm chí còn chẳng biết khuôn mặt nàng lớn nhỏ ra sao, màu sắc thế nào; chỉ riêng âm thanh giọng nói và tiếng chân chạy loanh quanh của nàng, như cậu đã tâm sự với mẹ, đã “tàn phá dung dưỡng tình cảm của cậu.”
Trong cơn khốn cùng, cậu chỉ nghĩ ra được một phương thuốc duy nhất, và cậu đã đong đếm kỹ càng, dẫu thừa biết hiểm họa rủi ro. Mận tít trong nơi thâm sơn cùng cốc có một bà mụ thông thái, chốc chốc người ta vẫn tìm đến bà để xin giúp đỡ khi mọi con đường đều bế tắc. Cậu từng nghe đồn về chiếc Bình Ước kỳ diệu của bà, nơi người ta có thể nhìn thấy thứ mình khao khát nhất, và để đổi lấy một khoản tiền công, bà cho phép những kẻ si tình cùng những gã khờ khạo kém may mắn khác được nhìn vào đó. Tuy nhiên, đồn đại cũng có điểm bất lợi về linh lực của chiếc Bình Ước này rằng: dẫu nhiều kẻ từng được ngắm nghía và tỏ tường ước nguyện của mình trong đó, thì cũng có không ít người đi mà chẳng bao giờ trở về nhà nữa, bặt tăm tích khỏi trần gian, và chẳng ai còn nghe chút tin tức gì về họ sau đó. Vài người khôn ngoan cho rằng họ chỉ bỏ đi nơi khác để mưu cầu vận may mà Bình Ước đã hé lộ cho thấy. Dù sao đi nữa, nhìn chung bà mụ và chiếc Bình Ước ấy vẫn mang tiếng xấu trong vùng.
Với trái tim của một kẻ si tình, hiểm nguy lại càng tô điểm thêm sức hút; thế là vào một buổi sáng đẹp trời, Tulip hôn mẹ, đếm đến mười, rồi lên đường vào rừng.
Đến chạng vạng, cậu đã tới ngôi nhà của bà phù thủy và gõ cửa. “Thưa mụ,” cậu cất lời khi bà ta mở cửa ra, “con đem tiền công đến để xin ước một điều trước chiếc Bình Ước ạ.” “Ờ, được chứ,” mụ mụ già đáp, rồi kéo xốc cậu vào nhà.
Ở một góc phòng đặt một chiếc chậu thủy tinh lớn. Hình dáng nó gần như tròn vo, phía trên có một miệng nhỏ vừa đủ để người ta áp mắt vào nhìn. Khi Tulip nhìn vào đó, cậu thấy toàn những ngọn lửa muôn màu cùng những vì sao băng vụt qua, và một âm thanh lách tách dịu nhẹ phát ra từ bên trong, như thể có ngọn lửa đang cháy ngầm trong từng mạch máu của nó. Chiếc bình hắt những hình thù và luồng sáng dài lên vách tường, và sâu thẳm bên trong, vô số thứ đang quằn quại, chạy nhảy, rồi tan biến theo làn hơi nước bồng bềnh.
“Ngươi có thể được ước hai điều,” mụ phù thủy già nói, “một điều rồi đến điều thứ hai.” Rồi bà ta đọc câu thần chú để mở hé bí mật của chiếc Bình cho người xin ước.
Bấy giờ Tulip cúi đầu áp mắt nhìn vào, vừa thầm đếm nhẩm trong lòng, và khi đếm đến mười, cậu thả buông điều ước hướng về người trong mộng với đôi chân xanh xinh xắn.
Màu sắc biến đổi và bùng sáng, tựa như được khuấy động và tiếp thêm nhiên liệu mới; và tận sâu thẳm đáy Bình Ước, cậu thấy đôi chân của người thương đang lướt qua trong đôi giày vải màu xanh lấp lánh.
Vừa trông thấy cảnh đó, cậu liền vội vã đếm đến mười với vẻ mặt vô cùng gấp gáp để cầu điều ước thứ hai. “Ôi, giá được ở bên trong chiếc Bình Ước cùng nàng biết mấy!” đó là ý nghĩ trong đầu cậu lúc này. Cậu đã đếm đến chín, và điều ước suýt tuột ra đến cửa miệng, thì chợt bắt gặp ánh mắt của bà lão đang nhìn mình. Và con mắt ấy bỗng biến thành một con nhện xanh khổng lồ, với những chiếc chân dài ngoẵng cứ chộp giật liên hồi hướng ra ngoài!
Trái tim cậu teo tóp lại thành một nhúm khi chứng kiến cảnh ấy; nhưng đôi chân xanh kia sức hút quá đỗi mãnh liệt, khiến cậu vẫn vắt óc tìm cách lọt vào bên trong mà vẫn được bình an vô sự. Quả nhiên, tâm niệm của cậu lúc này là được vào trong Bình Ước và thoát ra kịp khi tiếng chuông Nguyện Mộ chiều vang lên. Cậu nhắm chặt mắt, hét lớn chữ mười để liều một phen, và thế là cậu đã lọt tỏm vào trong Bình Ước!
Đôi chân xanh bé nhỏ đang thoăn thoắt dạo bước trên mặt kính với âm thanh tựa như tiếng nước chảy róc rách; còn bản thân cậu thì bắt đầu cắm cổ chạy hết tốc lực, vọt thẳng vào trong Bình Ước giống như viên đạn bắn ra từ ống thụt. Chẳng tài nào nhìn thấy bóng dáng người thương ngoài đôi chân xanh bé xíu của nàng. Thế nhưng vẳng bên trên đôi chân đang chạy ấy là tiếng cười khúc khích như mưa rào, và cậu biết người thương của mình đang ở đó trước cậu, dẫu mắt chẳng thể nhìn thấy.
Khi đã bước vào trong, chiếc bình bỗng trông lớn hơn cả mái vòm lớn nhất trên đời; chạy một vòng quanh nó cũng ngốn mất của cậu hai hay ba phút. Ngay giữa trung tâm đáy bình sừng sững một núm ngọc opan lớn, trông giống như trục bánh xe mà cậu cùng đôi chân xanh cứ thế vòng quanh.
Dù cậu có ước ao tha thiết đến đâu chăng nữa, đôi chân xanh ấy vẫn giữ nguyên khoảng cách, bởi một khi đã ở trong Bình Ước thì những lời ước chẳng còn linh nghiệm nữa. Đôi chân xanh bay nhanh hơn đôi chân của cậu; tiếng cười thanh thoát vang lên ngày một xa xôi; giờ đây nàng đã chạy sang tít tận đầu bên kia của đại sảnh cách xa cậu.
Những ngọn lửa ma thuật của lớp thủy tinh nhảy múa và lách tách dưới từng bước chân cậu; lúc thì cậu có cảm giác chân mình đang chạy trên một thảm cỏ xanh mướt, nơi bật lên những đóa nghệ tây và thủy tiên vàng, lúc thì những cánh hồng rực đỏ dọc lối đi, lúc lại sắc tím của những chùm nho tung tóe trên đường hệt như rượu đổ. Tiếng chân xanh cùng tiếng cười vang vội vã phía trên, khi chúng vượt qua cậu ở phía trước, lại càng lúc càng đến gần sát phía sau cậu từ đầu bên kia sảnh vọng lại. Cậu cảm thấy mình phải đuổi theo chứ tuyệt đối không được quay đầu, dẫu cho có kiệt sức đến nhường nào.
Chợt một giọng nói mà cậu nhận ra là của người thương cất lên,—
Trái tim muốn có ta, phải ấp ôm cho thỏa!
Đôi chân muốn tìm ta, phải đuổi cho kịp ta!
Chàng trai muốn xứng đôi, phải sánh vai cùng ta!
Ôi, làm sao đây? đôi chân đã rã rời, trái tim đang lịm tắt, và đầu óc thì quay cuồng tự hỏi. Cậu lảo đảo bước chậm dần trong cuộc đua, cho đến khi tiếng bước chân lách tách dồn dập ở phía sau ngày một dồn dập hơn và đang đuổi kịp cậu.
Hơi thở ấm áp phả vào mái tóc cậu — cả làn môi và bàn tay; cậu quay phắt lại, dang rộng vòng tay để túm lấy bóng hình nghịch ngợm ấy, nhưng thứ duy nhất cậu ôm lấy chỉ là một luồng gió thoảng; và cậu thấy đôi chân xanh đang thoăn thoắt tháo chạy để bắt đầu một chặng đua mới trước mặt mình.
Lại một lần nữa, tiếng cười vang lên cùng giọng nói ấy,—
Vòng này qua vòng khác, ngươi phải đuổi theo ta:
Phải sóng đôi ngang sức, mới mong tìm thấy ta!
Ngươi hãy còn chậm mất một vòng so với ta!
Nơi họ đang rạy đua, mặt kính hơi thoai thoải dốc lên phía bức tường; Tulip liền đổi hướng, chạy về phía phần nền bằng phẳng hơn ở gần trung tâm, và vòng đua bắt đầu thu hẹp lại. Nhờ thế cậu dần rút ngắn khoảng cách, khiến đôi giày xanh, nhận ra lợi thế bèn thay đổi chiến thuật.
Cứ thế họ tiếp tục cuộc rượt đuổi; chẳng có cột mốc nào bên trong để định hình đường chạy, chỉ có khối ngọc opan lớn sừng sững ở ngay chính giữa làm trục xoay cho cuộc đua, và họ cứ vòng quanh nó ở một khoảng cách khá xa.
Đột nhiên một ý nghĩ lớn lóe lên trong đầu Tulip; cậu chẳng buồn đếm đến mười nữa, mà trước khi Giày Xanh kịp nhận ra ý đồ của cậu, cậu đã lao đến chỗ khối ngọc opan ở trung tâm và chạy vòng quanh nó. Thế là mọi tiếng cười bỗng im bặt; đôi chân xanh nhún nhảy liên hồi để tìm cách vòng qua cột mốc trước cậu rồi tẩu thoát.
Một vòng, cậu đã vượt lên trước nàng; hai vòng, cậu quay người đón đầu hướng nàng lao tới, và ôm trọn nàng vào lòng. Nàng hiện hình rạng rỡ ngay khi chạm vào vòng tay cậu: từ đầu đến chân nàng đã ở đó! Cậu siết chặt trong vòng tay một thiếu nữ tràn đầy sức sống và hồng hào đang cười, đang khóc, đang níu chặt mà vẫn cố giãy giụa thoát thân. Nàng vùng vẫy mãi chẳng chịu yên, cho đến khi Tulip tóm lấy mái tóc nàng và trao một nụ hôn giữa vầng trán.
Xung quanh và phía trên đỉnh đầu, lớp pha lê ma thuật dựng lên những vòm lửa hướng về mái nhà đang tuôn rơi như mưa, trong lúc Tulip cùng chiến lợi phẩm của mình lả đi vì mệt mỏi và khụy xuống chiếc bệ opan khổng lồ để nghỉ ngơi. Ngay khi cậu chạm vào đó, mọi điều kỳ diệu ẩn giấu của Bình Ước đều mở tung và bày trọn trước mắt cậu.
Đập vào mắt cậu nhiều nhất là muôn vàn khuôn mặt; quay đi đâu cậu cũng bắt gặp những người bạn cũ cùng chòm xóm mà cậu vẫninh đinh là đã qua đời từ lâu, đang nhìn cậu với ánh mắt đượm buồn và lắc đầu ngao ngán. “Cả cậu cũng ở đây sao, Tulip?” miệng họ dường như cứ lặp đi lặp lại câu nói ấy. “Hết người này đến người khác, và giờ đến lượt cậu cũng ở đây!”
Kia là vợ người bán sữa, người từng mòn mỏi chờ đợi bảy năm trời để có một đứa con, đang ôm trong tay một sinh linh mờ ảo tựa đốm lửa trơi. Chốc chốc nó nằm yên một lát, rồi đột ngột vùng lên vọt chạy mất tút; còn nàng ta, tội nghiệp thay, cứ phải chồm dậy đuổi theo, dù cuộc rượt đuổi có kéo dài đằng đẵng đến đâu đi nữa!
Ở đó còn có Thợ xay Dick với những ngón tay bạnh ra, đang đếm một đống vàng rực rỡ cứ chốc chốc lại tung tóe lên không trung, rồi bay tán loạn như chiếc lá khô trước gió. Thế là hắn ta cũng buộc phải chồm dậy đuổi theo, cho đến khi tóm lại được tất cả, gom góp lại cho đủ đầy và chuẩn xác.
Kia là những người bạn thuở nhỏ của Tulip, mỗi đứa mang theo một thứ báu vật tưởng tượng bé nhỏ: đứa giữ một món đồ chơi, đứa ôm chú cừu con, kẻ cầm con chim nhỏ; và tất cả bọn họ đều săn đuổi rồi tóm lấy thứ mình yêu quý, hôn hít nó rồi lại buông tay cho bay đi. Cứ thế lặp đi lặp lại hết lần này đến lần khác, trông còn thảm hại và buồn bã hơn cả cảnh một tín đồ phái Quaker lúc đang ngượng ngùng mân mê ngón tay.
Mỗi khi được yên ổn lấy một khoảnh khắc, họ lại quay phắt mắt nhìn về phía cậu. “Sao cơ, cả cậu cũng ở đây à, Tulip?” hình như đó là câu nói họ luôn miệng thốt lên.
Trong lúc Tulip ngồi ngẩn ngơ ngắm nhìn họ và ngẫm nghĩ sự đời, bỗng nhiên người thương của cậu biến mất, chỉ còn lại đôi chân xanh vụt ra từ bên sườn cậu và bắt đầu cắm cổ chạy vòng quanh. Cậu vừa toan nhổm dậy cắm cổ đuổi theo thì bỗng cảm thấy mình bị nhấc bổng lên tận những ngọn lửa màu sắc trên mái vòm và văng đi vô định qua không gian. Ngay lập tức, cậu bị quăng phịch xuống mặt đất, và khi đôi chân vừa kịp bấu víu vững vàng bên dưới, cậu nghe văng vẳng tiếng chuông Nguyện Mộ rền vang từ ngôi làng dưới sườn đồi.
Cậu đang đứng sững ngay cạnh chiếc Bình Ước, còn mụ già thì đang ngồi co ro, nháy nháy con mắt nhện nhìn cậu với vẻ kinh ngạc đến mức chẳng thốt nên lời hay cựa quậy nổi.
Tulip nhìn mụ với vẻ mặt thân thiện và đầy duyên dáng. “Ôi thưa mụ tốt bụng, mụ vừa cho con một trải nghiệm tuyệt vời làm sao!” cậu nói. “Ước gì con có tiền để chơi thêm một ván ước nữa nhỉ! Thật tiếc nuối làm sao khi phải ước được quay trở lại đây!”
Khi mụ phù thủy già nghe vậy liền nuôi lòng tham sập bẫy, hớn hở đáp lời: “Ầy, chàng trai tốt bụng ơi, dĩ nhiên rồi, nếu ngài thích thì cứ việc nhìn lại lần nữa! Cứ ước thêm một điều đi, chẳng cần bận tâm đến tiền nong đâu.” Thế là mụ ta lại lẩm bẩm đọc câu thần chú mở ra những điều kỳ diệu của Bình Ước.
Nghe vậy, Tulip vỗ tay reo lên: “Còn điều gì để ước tuyệt vời hơn là được đưa mụ vào trong Bình Ước, thay chỗ cho tất cả những con người tội nghiệp mà mụ từng giam cầm cùng những điều ước của họ chứ!”
Lời dứt thì việc cũng xong; tất cả những đứa trẻ từng là bạn chơi thuở nhỏ của Tulip, cùng lão thợ xay Dick ngón tay bạnh và người vợ người bán sữa, ai nấy đều được thả ra ngoài, còn mụ phù thủy già thì biến mất tăm chẳng thấy bóng dáng đâu.
Nhưng Tulip áp sát mắt vào miệng chiếc Bình Ước; và kìa, tít tận đáy sâu bên dưới, cậu nhìn thấy mụ phù thủy đang cắm cổ chạy vòng quanh hết tốc lực, bị một bầy nhện xanh đuổi sát nút. Và chắc chắn mụ vẫn còn mắc kẹt ở đó cho đến tận bây giờ.
Giờ đây ai nấy đều hạnh phúc ngoại trừ chính Tulip; bởi lũ trẻ đứa nào cũng có đồ chơi của mình, lão thợ xay có đống vàng, còn vợ người bán sữa thì nhận ra mình đã trở thành mẹ của một đứa trẻ bụ bẫm đầy triển vọng. Riêng Tulip lại đánh mất hoàn toàn người thương với đôi chân xanh xinh xắn, bởi vì mải nghĩ cho người khác mà cậu quên mất phần mình. Mọi lòng biết ơn từ những người khốn khổ mà cậu vừa cứu giúp chẳng thể khỏa lấp nỗi mất mát to lớn khiến cậu trở nên cô độc. Về phần mình, cậu lặng lẽ kẹp chiếc Bình Ước vào nách, u sầu bước chân về nhà.
Nhưng chẳng bao lâu sau, tiếng tăm về việc cậu đã làm bay đến tai nhà vua; ngài liền sai người triệu tập Tulip diện kiến trước mặt nhà vua và triều đình. Tulip bước vào, kẹp chiếc Bình Ước bên nách, vô cùng ủ dột và buồn bã vì nỗi nhớ thương người trong mộng mang đôi chân xanh.
Vào thời điểm ấy, toàn thể triều đình đang để tang một nửa; bởi vì Công Chúa Điện Hạ, đứa con duy nhất của nhà vua đồng thời là vị tiểu thư xinh đẹp và tài mạo vẹn toàn nhất, đã lâm vào cảnh điên dại vì đau khổ mà chẳng thứ gì có thể cứu chữa. Suốt ngày nàng cứ nhắm nghiền hai mắt, nước mắt đầm đìa, hai tay đan chặt và đôi chân nhỏ bé cứ lặng thím. Và người ta đồn rằng tất cả cơ sự này bắt nguồn từ một giấc mơ mà nàng chẳng tài nào kể hay giải thích nổi cho bất cứ ai.
Đức vua từng hứa rằng bất kỳ ai có thể vực dậy công chúa khỏi nỗi buồn đau, sẽ được lấy công chúa làm vợ và trở thành người thừa kế ngai vàng; và khi nghe tin trên đời tồn tại một vật phẩm kỳ lạ gọi là Bình Ước, ngài liền nghĩ rằng biết đâu có thể trông cậy vào nó.
Tuy nhiên, qua lời Tulip, ngài biết được rằng chẳng ai nắm giữ câu thần chú mở ra kho tàng của Bình Ước ngoài mụ phù thủy già đang bị giam cầm vĩnh viễn ở tận sâu bên trong nó. Thế nên nhà vua ngầm hiểu rằng chiếc bình chẳng đời nào dùng được việc chữa bệnh cho công chúa.
Nhưng chiếc bình trông quá đỗi lộng lẫy với những vì sao băng và những chùm lửa sắc màu, thế nên khi Tulip mang nó đến, triều đình liền đem vào để cho công chúa ngắm.
Sau ba tiếng đồng hồ, công chúa cuối cùng cũng chịu mở hé đôi mắt; và vừa lúc ánh nhìn của nàng chạm vào chiếc chậu opan lớn, nàng bỗng chốc vùng dậy khỏi chỗ ngồi rồi bắt đầu cười nói, ca hát nhảy múa.
Đây là những lời người ta nghe thấy nàng cất tiếng hát,—
Vòng này qua vòng khác, ta phải đuổi theo chàng:
Phải sóng đôi ngang sức, mới mong tìm thấy ta!
Chàng hãy còn chậm mất một vòng so với ta!
Vừa nghe thấy âm thanh ngọt ngào cùng những lời ca ấy, Tulip liền chen qua đám đông nhà vua cùng toàn thể triều đình để tiến đến chỗ công chúa. Và ở đó, vượt qua những cái đầu của đám đông, cậu trông thấy người thương với đôi chân xanh xinh xắn đang cười vang và mở rộng vòng tay trắng ngần đón lấy cậu.
Ngay khi ánh mắt nàng chạm vào khuôn mặt chàng, giấc mơ của công chúa đã trở thành hiện thực, và mọi muộn phiền tan biến khỏi tâm trí nàng. Thế là họ yêu nhau và nên duyên vợ chồng, khiến toàn thể triều đình được phen kinh ngạc lẫn thán phục; và họ sống hạnh phúc bên nhau cho đến trọn đời trong sự yêu mến và ngưỡng mộ khôn nguôi của tất cả con cháu sau này.