Thần Thoại Bulfinch: Thời Đại Huyền Thoại

Lượt đọc: 279 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Glaucus Và Scylla

❊ ❊ ❊

Glaucus vốn là một người chài lưới. Một hôm, sau khi kéo lưới lên bờ, chàng bắt được rất nhiều cá đủ các loại. Chàng liền trút lưới và ngồi phân loại số cá ấy trên thảm cỏ. Nơi chàng đứng là một hòn đảo xinh đẹp nằm giữa dòng sông, một chốn hoang vắng, không có người ở, cũng chẳng phải bãi chăn gia súc hay có ai lui tới ngoài một mình chàng. Bỗng nhiên, những con cá nằm trên cỏ bắt đầu cựa quậy và cử động vây như thể chúng đang ở dưới nước; và trong lúc chàng kinh ngạc đứng nhìn, tất cả chúng đều trườn mình xuống nước, lao mình xuống dòng và bơi đi mất. Chàng không hiểu chuyện gì đang xảy ra, tự hỏi không biết có vị thần nào đã nhúng tay vào hay do thứ cỏ cây ấy có phép màu bí ẩn. "Thứ cỏ nào mà lại có sức mạnh kỳ diệu đến thế?" chàng thốt lên; rồi tiện tay ngắt một ít và nếm thử. Nhựa cây vừa chạm đến vòm họng, chàng đã thấy lòng mình rạo rực một nỗi khao khát khôn nguôi hướng về làn nước. Chàng không thể kìm nén thêm được nữa, bèn cất lời từ giã cõi trần và lao mình xuống dòng sông.

Các vị thần nước đón tiếp chàng đầy ân thiện và ban cho chàng vinh dự được gia nhập hội của họ. Họ thỉnh cầu Oceanus và Tethys, những bậc tối cao của đại dương, cho phép gột rửa toàn bộ phần phàm trần trong con người chàng. Hàng trăm dòng sông tuôn dòng nước qua người chàng. Rồi chàng đánh mất mọi cảm giác về bản chất cũ cũng như mọi ký ức. Khi tỉnh lại, chàng thấy hình hài và tâm trí mình đã đổi thay. Tóc chàng xanh màu nước biển, buông dài phía sau; vai chàng mở rộng ra, còn đôi đùi và đôi chân ngày trước nay đã hóa thành chiếc đuôi cá. Các vị thần biển chúc mừng chàng vì diện mạo mới, và bản thân chàng cũng rất đỗi hài lòng với hình hài ấy.

Một ngày nọ, Glaucus nhìn thấy thiếu nữ Scylla xinh đẹp, nàng cưng của các nữ thần nước, đang thong thả dạo bước trên bờ biển; khi tìm được một khúc vịnh kín gió, nàng liền thả mình ngâm mình trong làn nước trong vắt. Chàng đem lòng yêu nàng, bèn ngoi lên mặt nước và cất tiếng gọi, thốt ra những lời mà chàng cho là dễ bề níu chân nàng nhất; bởi vì hễ thấy bóng chàng là nàng hoảng hốt bỏ chạy, cắm cổ chạy cho đến khi lên tới vách đá nhô ra biển. Đến đây nàng mới dừng lại, quay đầu nhìn xem đó là vị thần hay một sinh vật biển nào, và không khỏi kinh ngạc trước hình thù cùng sắc vòm của chàng. Glaucus, nửa thân nhô lên khỏi mặt nước, tay tì vào một mảng đá, cất lời: "Nữ nhân ơi, ta không phải là quái vật hay sinh vật biển nào đâu, ta là một vị thần đấy; và chẳng có Proteus hay Triton nào sánh được với ta đâu. Xưa kia ta cũng là người phàm, mưu sinh bằng nghề chài lưới; nhưng nay ta đã hoàn toàn thuộc về đại dương này." Rồi chàng kể cho nàng nghe câu chuyện về sự biến đổi của mình và cách chàng được thăng lên vị thế hiện tại, đoạn nói thêm: "Nhưng nào ích gì tất cả những điều ấy nếu chúng chẳng thể lay động được trái tim nàng?" Chàng còn định nói tiếp, nhưng Scylla đã quay lưng vội vã bỏ đi.

Glaucus tuyệt vọng khôn cùng, nhưng rồi chàng chợt nảy ra ý định đến cầu cứu nữ phù thủy Circe. Thế là chàng lên đường tìm đến hòn đảo của nàng, chính là nơi mà sau này Ulysses đã đặt chân lên, như chúng ta sẽ rõ trong một câu chuyện khác. Sau những lời chào hỏi xã giao, chàng cất lời: "Hỡi nữ thần, xin hãy rủ lòng thương; chỉ có người mới xoa dịu được nỗi thống khổ trong lòng tôi. Phép thuật của các loài cỏ cây thì tôi cũng rành rẽ chẳng thua kém ai, bởi chính nhờ chúng mà tôi mới có được hình hài này. Tôi đem lòng yêu Scylla. Tôi lấy làm hổ thẹn khi phải kể cho người nghe chuyện mình đã van xin, hứa hẹn với nàng thế nào, và nàng đã lạnh lùng cự tuyệt tôi ra sao. Tôi khẩn cầu người hãy dùng đến bùa chú, hoặc những thứ thảo dược có hiệu lực mạnh mẽ hơn, nếu chúng linh nghiệm hơn, không phải để chữa bệnh tình yêu cho tôi - vì tôi chẳng hề muốn thế - mà là để khiến nàng cũng phải động lòng và đáp lại tình cảm của tôi." Nghe vậy, Circe đáp - bởi lòng nàng vốn chẳng hề dửng dưng trước sức hút của vị thần tóc xanh màu nước biển: "Chi bằng chàng hãy tìm đến một đối tượng sẵn lòng đón nhận; chàng hoàn hảo để người ta săn đón, hà cớ gì phải chuốc lấy cảnh đi tìm trong vô vọng. Đừng có rụt rè, hãy nhận thức rõ giá trị của chính mình. Ta xin cam đoan với chàng rằng, dẫu ta có là nữ thần đi chăng nữa, lại am tường cả dược tính cỏ cây lẫn bùa phép, cũng chẳng cách nào từ chối nổi chàng. Nếu nàng ta khinh miệt chàng, hãy khinh miệt lại nàng ta; hãy đến với một người sẵn sàng đáp lại nửa quãng đường với chàng, và như thế là trọn vẹn đôi đường cùng lúc." Trước những lời ấy, Glaucus đáp rằng: "Thà rằng cây cối mọc dưới đáy đại dương và rong biển mọc trên đỉnh núi, chứ tôi quyết không bao giờ ngừng yêu Scylla, và chỉ một mình nàng mà thôi."

Nữ thần vô cùng tức giận, nhưng nàng không thể trừng phạt chàng, mà thực ra cũng chẳng muốn làm thế, bởi nàng quá ư quý mến chàng; thế là nàng trút toàn bộ cơn thịnh nộ lên đầu tình địch, tội nghiệp cho Scylla. Nàng thu nhặt những loài thảo mộc mang độc tính rồi trộn chúng lại với nhau, kèm theo những câu chú ngữ và bùa nguyền. Sau đó, nàng bước qua bầy dã thú đang đùa nghịch - những nạn nhân của thứ nghệ thuật hắc ám do nàng thao túng - rồi tiến thẳng đến bờ biển Sicily, nơi Scylla sinh sống. Nơi bờ biển ấy có một vũng vịnh nhỏ mà Scylla thường lui tới vào những độ trời oi bức để hít thở gió biển và đắm mình trong làn nước. Tại đây, nữ thần đổ thứ hỗn hợp độc dược của mình xuống và lẩm bẩm đọc những lời nguyền có uy lực vô song. Scylla đến như mọi khi và lội xuống nước ngập đến ngang lưng. Nàng bàng hoàng xiết bao khi nhận ra một bầy rắn độc cùng lũ quái vật nhe nanh gầm gừ đang vây quanh mình! Thoạt đầu, nàng không thể ngờ rằng chúng là một phần cơ thể mình, bèn cố chạy trốn và xua đuổi chúng; nhưng ngỡ đâu càng chạy thì chúng càng bám chặt lấy người, và khi đưa tay chạm lên da thịt, nàng chỉ chạm phải những cái há hốc đầy răng nanh của loài quái vật. Scylla đứng chôn chân tại chỗ. Tính tình nàng trở nên gớm ghiếc hệt như hình hài, và nàng lấy làm thích thú khi được nuốt chửng những tên thủy thủ bất hạnh lọt vào tầm tay. Cứ thế, nàng đã hại chết sáu bạn đồng hành của Ulysses và mưu toan đánh đắm những con tàu của Aeneas, cho đến tận khi cuối cùng nàng bị hóa thành một mỏm đá, và cứ thế mãi cho đến nay vẫn là nỗi kinh hoàng của những người đi biển.

Dưới đây là lời kể của Glaucus về cảm xúc của bản thân sau khi trải qua cuộc "đổi đời nơi biển cả":

Tôi lao mình xuống giữa lằn ranh sống chết. Đem hòa quyện

Tâm hồn vào một bầu không khí đặc quánh thế này

Xem chừng là một nỗi đau đớn; thảo nào tôi mãi ngẩn ngơ

Trước cảm giác mượt mà như pha lê

Và bềnh bồng quanh thân thể. Thoạt đầu, tôi ngụp lặn

Suốt những ngày dài trong nỗi ngỡ ngàng tột độ;

Quên bẵng đi cả bản ngã tự thân,

Chỉ thuận theo dòng triều cường dâng xiết.

Rồi tựa như chú chim non vừa chớm khoe

Bộ lông vũ xòe rộng dưới làn sương sớm lạnh lùng,

Tôi e ấp thử nghiệm đôi cánh của chốn dung thân mới.

Đó là sự tự do! Và ngay tức khắc, tôi đi khám phá

Những điều kỳ diệu chẳng bao giờ dứt của đáy đại dương này.

Keats.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.