[TIÊU HỀ]: Chương 11

Năm

Sau khi ngã khỏi khán đài, Tiểu Hà tìm một vị trung y lớn tuổi để chữa thương. Cậu nằm viện hai mươi ngày, về nhà nằm sáu mươi ngày, từ tháng sáu nằm liệt giường cho đến tháng chín, vết thương ở chân mới bình phục. Cậu bị kẹt trên chiếc ghế sofa ở nhà, do nằm lâu ngày, phần giữa ghế sofa đã lõm xuống.

Trải qua hơn nửa năm thực hiện "Chân dung âm nhạc", nội tâm cậu đã xảy ra rất nhiều thay đổi. Mới bắt đầu, cậu coi mình như một nghệ sĩ để sáng tạo, sau đó, khi trò chuyện với người lạ, uống rượu cùng nhau xưng huynh đệ, cậu bắt đầu thử thấu hiểu cuộc sống của người khác. "Khi bạn bị họ cảm động, bạn phát hiện ra, bạn cũng là người bình thường." Cuộc sống cá nhân của Tiểu Hà cũng có một số thay đổi, năm nay giống như một bước ngoặt, khiến cậu bắt đầu quan sát sự vật xung quanh, cảm nhận cảm xúc của cơ thể và nội tâm.

Trên giường, cậu dùng máy tính Apple thu âm 12 bài hát, toàn bộ đều là tiếng đàn guitar mộc đơn giản, nội dung phần lớn xoay quanh tình yêu. Cậu trộn 12 bài hát thành một album, đặt tên là "Tình khúc kẻ ngốc". Đây là một album mang tính chất low-fi (độ trung thực thấp), phong cách so với Tiểu Hà trước kia đã hoàn toàn thay đổi. Trước kia, Tiểu Hà vốn coi thường việc ca tụng tình yêu. Cậu đọc triết học của Nietzsche, Sartre, đọc thơ ca của Baudelaire, tiểu thuyết của Marquez, trong đầu luôn chứa đựng những mệnh đề vĩ đại, ví dụ như sinh mệnh, cái chết, hòa bình nhân loại. Hơn hai mươi tuổi vốn dĩ phải là lứa tuổi thích lãng mạn, nhưng cậu lại không chịu yêu đương, "Kẻ vô tích sự mới bàn chuyện tình yêu, người đàn ông trong lòng tôi không cần tình yêu, là người vì vấn đề nhân loại, sinh mệnh mà ngày đêm suy nghĩ khổ sở".

Tháng mười, Tiểu Hà đã có thể đi lại. Cậu đến Thụy Sĩ làm nhạc nền cho một đoàn múa hiện đại, sống trong một biệt thự ở ngoại ô Zurich hơn một tháng. Mỗi sáng, cậu dành hai ba tiếng đi dạo trên ngọn núi gần đó. Zurich mùa thu đẹp đến nao lòng, trên núi, những chiếc lá theo gió nhẹ nhàng rơi xuống, rải rác đủ màu sắc trên mặt đất bùn. Có một hôm, Tiểu Hà nhặt lên một chiếc lá cây, chiếc lá vừa mới rụng xuống, vẫn còn phẳng phiu, hơi xanh. Cậu ngắm nghía đường vân của chiếc lá, trên đó có mấy cái lỗ do côn trùng cắn, "Giống như cả cuộc đời của nó đều ở trên đó vậy".

Sau đó mỗi lần đi dạo, cậu lại mang một chiếc lá chưa từng thấy về nhà, dùng bút màu nước mô phỏng lại. Tổng cộng vẽ 12 chiếc lá, vừa vặn đi kèm với 12 bài "Tình khúc kẻ ngốc". Ở trang lót của album, Tiểu Hà viết một câu: "Bây giờ, giống như một sự khởi đầu hơn, giống như đôi chân này mà tôi đang sở hữu."

Một năm sau, 12 người đã gặp xong, 12 bài hát cũng đã hoàn thành. Tiểu Hà muốn thu âm những bài hát này thành đĩa nhạc. Nhưng kinh phí tiếp theo không theo kịp, ý tưởng đành phải gác lại.

Năm 2012, Tiểu Hà đến Cam Túc biểu diễn thì quen biết một vị Thượng sư, từ đó chính thức bước chân vào cửa Phật. Cậu bỏ hút thuốc, bỏ rượu, ăn chay, toàn bộ con người giống như lột xác vậy.

Năm 2015, Tiểu Hà đến Trùng Khánh làm buổi hòa nhạc độc quyền, quen biết một người bạn tên là Tạ Giang Xuyên, anh ấy từ năm 2006 đã bắt đầu bán băng đĩa lậu (đĩa cắt lỗ), sau đó làm hãng đĩa độc lập, từng giúp Tiểu Hà phát hành một album. Tháng năm họ gặp nhau ở Sơn Tây, lại thảo luận về dự án của năm năm trước. Lần này, Tiểu Hà nghĩ nhiều hơn. Trải nghiệm trong năm thực hiện "Chân dung âm nhạc" đã thay đổi cậu rất nhiều, cậu bắt đầu thấu hiểu cuộc sống của người khác, từ đó quan tâm đến những cảm xúc rất nhỏ nhặt trong sinh mệnh. Có thể là về tình yêu thầm kín, cũng có thể là về sự bình thường tẻ nhạt.

"Khi còn trẻ luôn muốn những thứ rất vĩ đại. Thích nổi bật khác người, muốn sáng tạo lịch sử. Tôi là kẻ sáng tạo trời đất, tôi muốn phá hủy tất cả mọi thứ, tôi muốn thiết lập phong cách mới, thiết lập thế giới mới. Cho dù người khác cảm thấy rất quái dị, tôi vẫn cứ muốn sáng tạo. Nhưng những thứ xa xôi đều sẽ tỏ ra quá bi tráng và nặng nề, ngược lại cuộc sống mới là thứ sinh động." Tiểu Hà nói. Trong quá trình học tập Phật pháp, cậu cũng phát hiện ra, kinh nghiệm có được thông qua hành động hữu ích hơn nhiều so với việc chỉ nghe một đạo lý. Cậu nghĩ, nếu có thể khiến các ca sĩ khác cảm nhận được những điều này, thì đó là một việc thú vị biết bao.

Cậu và Tạ Giang Xuyên quyết định mở rộng "Chân dung âm nhạc" từ hành vi cá nhân thành một dự án, mời những nghệ sĩ âm nhạc khác cùng thử nghiệm. Họ tìm 12 nghệ sĩ âm nhạc hát những bài hát mà Tiểu Hà đã viết trước đó. Sau đó, họ dự định mỗi tháng sẽ mời một nghệ sĩ âm nhạc, giống như Tiểu Hà đi tiếp xúc với những người lạ, viết bài hát cho người lạ. Thậm chí, Tiểu Hà hy vọng xây dựng một phòng lưu trữ chân dung âm nhạc thực tế, biến hình ảnh mỗi năm mỗi nghệ sĩ âm nhạc tiếp xúc với người bình thường, các tác phẩm viết ra thành một triển lãm, hình thành kho lưu trữ. Cậu đã đặt cho dự án này một câu khẩu hiệu (slogan) — "Dùng ca hát để ghi lại".

Tháng bảy năm 2015, Mã Địch thu âm cho Vương Nhược San, gọi cô tới chơi. Tiểu Hà cũng đi. Năm năm không gặp, Vương Nhược San đã trở thành một thiếu nữ lớn, bím tóc dài của cô đã không còn, để một mái đầu ngắn gọn gàng, trang điểm nhạt, trông tràn đầy sức sống. Cô xuất hiện trước mặt Tiểu Hà cùng với bạn trai, hai người nắm tay nhau, nếu nhìn kỹ, có thể thấy ngón áp út đeo một chiếc nhẫn. Chân của Tiểu Hà cũng đã sớm bình phục, mấy năm nay cậu niệm kinh, ăn chay, tu hành, ngược lại càng trở nên vạm vỡ hơn nhiều. Họ ngồi trên chiếc sofa ngoài phòng thu trò chuyện về tình hình của nhau. Mã Địch bước ra từ phòng thu, hỏi Vương Nhược San, "Hài lòng chứ?"

Vương Nhược San nói: "Rất tốt, giống như đang nằm mơ vậy."

Sáu

Bây giờ, phần lớn thời gian của Tiểu Hà đều dành cho "Chân dung âm nhạc". Đối với cậu, đây lại là một quá trình dần dần mở lòng mình ra. Trước khi dự án bắt đầu, Tiểu Hà tìm La Vĩnh Hạo thỉnh giáo — La Vĩnh Hạo là fan của Tiểu Hà khi cậu hát ở quán bar, thường xuyên bắt taxi đến nghe cậu hát. La Vĩnh Hạo hỏi cậu, "Có Weibo không?" "Không có." "Còn WeChat thì sao?" "Cũng không có." "Vậy cậu đừng làm nữa." Trở về sau, Tiểu Hà đã mở Weibo, WeChat, bạn bè rất kinh ngạc, trước kia cậu vốn coi thường việc chơi những thứ này.

Cậu kiên nhẫn giải thích "Chân dung âm nhạc" với những người khác nhau, mỗi ngày có thể gửi hơn năm bức email, bởi vì cậu gõ chữ cực kỳ chậm, năm bức email đã là giới hạn rồi. Những việc này nếu đặt vào trước kia, cậu sớm đã "bỏ gánh giữa đường" rồi, cậu quy những thay đổi này là do học Phật, cậu nói: "Phật tổ giống như một người thầy tốt."

Sự thay đổi của Tiểu Hà khiến rất nhiều người kinh ngạc.

Tháng mười năm 2014, ban nhạc Dã Hài Tử biểu diễn ở Bắc Kinh tưởng niệm Tiểu Tác, Tiểu Tác là tay guitar trước kia của "Dã Hài Tử", năm 2004 mất vì ung thư dạ dày. Những người trong giới đáng đến đều đến biểu diễn. Sau khi kết thúc, theo quy củ cũ, mọi người đều phải tụ tập một bữa. Bàn ăn tự động chia thành hai bàn, một bàn uống rượu, một bàn cai rượu. Ban nhạc "Dã Hài Tử" toàn bộ đều uống rượu, mỗi người làm vài lạng vô cùng náo nhiệt. Bàn còn lại, ngồi Tiểu Hà, Vạn Hiểu Lợi, Tống Vũ Triết, Ngô Thôn và Lý Thiết Kiều, "Dã Hài Tử" đi qua chúc rượu, trên bàn mỗi người một ly nước ô mơi (táo tàu chua). Trương Vĩ Vĩ cười nói: "Các người chính là một bàn hiệp hội cai nghiện rượu Húc tửu, có gì mà trò chuyện với các cậu, các cậu cũng đừng qua tìm chúng tôi, chúng tôi cũng đừng qua tìm các cậu, mạnh ai nấy sống đi."

Nhưng trong mắt Trương Vĩ Vĩ, sự thay đổi của Tiểu Hà lại nằm trong tình lý: "Cậu ấy là người như vậy. Hễ một chút là cắt đứt một nhát với cuộc sống của mình, vứt bỏ. Ca hát là thế, chơi nhạc cũng thế, có những bài hát nói không hát là tuyệt đối không hát nữa. Cậu ấy sẽ không chìm đắm trong sự tốt đẹp, cậu ấy luôn nói, tuyệt đối đừng bị vầng hào quang và hoa tươi làm mê hoặc."

Sự thay đổi như thế này không chỉ xảy ra trên người Tiểu Hà, "Người đến tuổi trung niên, qua thời kỳ thanh xuân, thời kỳ sung sức nhất cũng sắp trôi qua, đối mặt với sự giằng xé của cơ thể và tư tưởng, gặp biết bao nhiêu người và việc, có một số trách nhiệm phải gánh vác, rất dễ suy ngẫm, rốt cuộc bản thân đang làm gì, tại sao lại làm việc này, có đáng để làm như vậy không. Nhất là những người làm nghệ thuật, đây là vấn đề sớm muộn gì cũng phải đối mặt." Tống Vũ Triết nói. Năm 2002 anh giải tán ban nhạc "Mộc Thôi Qua", lang thang ở Tây Bắc thu thập âm nhạc dân gian. Năm 2009, anh trở về Bắc Kinh, thành lập một ban nhạc tên là "Đại Vong Cang", khám phá sự dung hợp âm nhạc dưới các loại hình và bối cảnh khác nhau. Giống như Tiểu Hà, đã rời xa sự cáu kỉnh, hoang đường và phản kháng của thời kỳ nhạc rock.

Bảy

Cuối tuần không có buổi diễn, Tiểu Hà liền ngồi xe từ Thông Châu ở phía đông Bắc Kinh đến "Hô Lỗ Sơn Trang" ở thôn Hương Hổ Bì Dục, Môn Đầu Câu. Đây là một sân nhà nông bình dị ẩn mình trong núi, có người nói, đây là nơi Tiểu Hà tu thiền.

Tháng tám năm 2015, vào một ngày cuối tuần ở "Hô Lỗ Sơn Trang", Tiểu Hà hơn 6 giờ sáng đã thức dậy. Cậu ôm một chiếc đệm màu xanh quân đội, một chiếc chăn mỏng họa tiết hoa nhí, tháo một chiếc vỏ gối màu trắng, lại mang theo hai con chó gửi nuôi ở sơn trang, đi về phía lưng chừng núi. Đi xuyên qua một bãi cỏ dại cao ngang ngực, nơi đó ẩn giấu một sân thượng bằng xi măng, đây là lãnh địa bí mật của Tiểu Hà.

Tiểu Hà ngồi trên sân thượng đả tọa. Hình dáng mặt trời dần dần rõ ràng, ánh nắng theo đó trở nên dữ dội, bóng cây dịch chuyển từ người cậu ra phía sau. Thế là cậu nhặt chiếc chăn mỏng lên, trùm lên đầu để che nắng. Cậu chợt nhớ đến một khung cảnh quen thuộc — đây là một giấc mơ mà cậu bắt đầu làm từ khi còn nhỏ. Trong giấc mơ, một con sư tử bướng bỉnh đã rời khỏi những người bạn sống bầy đàn và mảnh rừng già mà nó đã sống, nó đã cảm thấy nhàm chán với cuộc sống tập thể, thế là quyết định rời đi, một mình đi đến một nơi nào đó. Tiểu Hà nhìn thấy bóng lưng của con sư tử đó, không hề ủ rũ, ngược lại, nó mang theo tư thế kiêu hãnh rời đi.

"Mỗi năm, giấc mơ này giống như một đoạn phim tua lại, trong đầu sẽ 'bộp' một tiếng chèn vào một khung cảnh. Không có bất kỳ sự chỉ định hay ám xạ nào, giống như là một gợi ý vậy." Tiểu Hà nói. Ánh nắng càng thêm dữ dội, bóng cây đã biến mất hoàn toàn. Cậu đứng dậy, trùm vỏ gối lên đầu làm mũ, lùa hai con chó, đi về phía dưới chân núi.

Tùy bút

Lúc này mới biết toàn bộ nỗ lực của tôi, chẳng qua chỉ là hoàn thành một cuộc sống bình thường.

— Mục Đán

Campuchia Bắc không có chiến sự

Bài_Phú Cách

Một

Hứng trí nhất thời đi đền Preah Vihear, là vì tình cờ nhìn thấy quảng cáo "Tour một ngày đền Preah Vihear" ở Siem Reap. "Preah Vihear" chìm nghỉm giữa một đống tên di tích Angkor, vô cùng mờ nhạt, nhưng lại khiến tôi phản xạ có điều kiện nghĩ đến tiêu đề tin tức mấy năm trước, "Thái Lan và Campuchia lại xảy ra xung đột gần đền Preah Vihear", "Di sản thế giới hứng chịu pháo kích", hoặc "Liên hợp quốc hối thúc lực lượng vũ trang Thái-Campuchia rút khỏi khu phi quân sự đền Preah Vihear". Từ năm 2012 trở đi không còn nghe thấy tin tức loại này nữa, có nghĩa là Thái Lan và Campuchia đã một thời gian không giao tranh, bảo sao đền Preah Vihear bật đèn xanh cho du khách.

"Rất an toàn," nhân viên công ty du lịch mỉm cười nói với tôi, "50 đô la Mỹ."

Ngôi cổ tự nghìn năm này, trước khi được Liên hợp quốc bình chọn là di sản thế giới vào năm 2008, tôi thậm chí còn chưa từng nghe thấy tên. Nếu nói 99% du khách vào Campuchia là hướng về Angkor, thì e rằng chưa đến 1% người đưa đền Preah Vihear vào hành trình. Vị trí hẻo lánh, giao thông bất tiện là nguyên nhân chính, nhưng ngẫm kỹ lại thì còn có ẩn tình khác.