Liêu Diệu Tông là thế hệ doanh nhân bất động sản đầu tiên của Trung Quốc. Những năm 90, vừa tốt nghiệp đại học không lâu, anh muốn kiếm chút tiền để tổ chức cho mình một đám cưới tươm tất. Theo lời của cha anh, những người giàu có lúc bấy giờ đều là "con buôn", kiếm được tiền từ việc buôn bán quần áo, đồ điện và hoa quả từ miền Nam ra, nhưng người cha xuất thân từ quân đội lại cảm thấy công việc này "quá mất mặt", thế là Liêu Diệu Tông bước chân vào ngành bất động sản.
Nhưng hiện tại, ngành bất động sản Trung Quốc đang phải đối mặt với một giai đoạn bình ổn, điều này khiến Liêu Diệu Tông vô cùng lo lắng. Anh lo rằng chi phí giải tỏa mặt bằng của chính phủ sẽ giảm xuống, điều này đồng nghĩa với việc giá nhà ở địa phương cũng sẽ sụt giảm. Chi phí đất đai, thép và nhân công đều đang tăng lên, cộng thêm yếu tố lạm phát, thị trường ảm đạm khiến chu kỳ phát triển càng kéo dài hơn, việc làm ăn ngày càng trở nên khó khăn.
Đặc biệt là trong 6 ngày hải trình dài đằng đẵng trước khi đến Athens. "Trên tàu chẳng làm được gì cả, tôi sao có thể không lo lắng cho việc làm ăn của mình chứ?" Liêu Diệu Tông nói, "Ba năm nay, số tiền tôi kiếm được trong ba năm trước hầu như đều lỗ sạch vào đây rồi."
Du thuyền Costa đã tổ chức đủ loại lớp khiêu vũ, lớp thủ công, lớp tiếng Ý, biểu diễn dân tộc, tiệc hồ bơi, biểu diễn ảo thuật và các hoạt động khác cho tất cả hành khách, ngoài ra còn có giải trí cờ tướng, phòng trò chơi, karaoke để giải khuây. Du thuyền còn lấy 50 phòng cabin lân cận làm một đơn vị để cấu thành các cộng đồng du thuyền, do hội trưởng cộng đồng tổ chức các hoạt động như thi khiêu vũ, thi mạt chược, thi bóng bàn và tài năng du thuyền.
Những bà cô tràn đầy năng lượng và nhiệt tình chính là lực lượng chủ lực của những hoạt động này. Họ đã thành công di thực điệu nhảy quảng trường lên du thuyền. Mỗi tối, tại sàn nhảy quầy bar ở đại sảnh trung tâm "Cuộc sống ngọt ngào", các bà cô lại hứng khởi nhảy bài "Táo Nhỏ". Mỗi khi ban nhạc cho gọi bài hát, họ lại đồng thanh hô lớn: "Làm một bài Táo Nhỏ đi!" Sau hai tuần kéo dài, Liêu Diệu Tông đã không thể chịu đựng nổi nữa. Anh chạy đến quầy lễ tân nói với nhân viên phục vụ: "Không được phép hát bài Táo Nhỏ nữa! Tôi thật sự không chịu nổi nữa rồi." Đó là lần khiếu nại duy nhất của anh từ khi lên tàu.
Còn có một chuyện khiến Liêu Diệu Tông cảm thấy phiền lòng. Ở nhà hàng tự chọn trên tầng 9, có một vị khách trên đầu mọc một mảng vẩy nến, thỉnh thoảng rất ngứa, vị khách này liền tiện tay cầm chiếc nĩa của nhà hàng lên để gãi đầu trong lúc đang ăn. Trong cỗ máy khổng lồ này, người cao tuổi trên 70 tuổi chiếm một nửa số người, hành khách lớn tuổi nhất là 88 tuổi, hành khách nhỏ tuổi nhất chỉ mới 12 tháng. Lĩnh vực mà họ liên quan bao gồm những nghề nghiệp nổi bật nhất của đất nước này: nhân viên doanh nghiệp nhà nước đã nghỉ hưu, ông chủ doanh nghiệp tư nhân, bác sĩ, nhà thơ, nhiếp ảnh gia, nhà văn, doanh nhân, họa sĩ, ca sĩ, nhà sưu tầm đồ cổ, nhà tài chính, ca sĩ tuyển chọn, siêu mẫu, vân vân, trong đó thương nhân chiếm phần lớn, mà phần lớn thương nhân đều xuất thân từ ngành bất động sản.
"Những kẻ chua ngoa trên tàu quá nhiều." Liêu Diệu Tông tỏ vẻ khinh thường đối với điều này, "Rất nhiều người chẳng qua chỉ là thêm vào trước chức danh của mình một danh hiệu 'vòng quanh thế giới' mà thôi." Anh tựa lưng vào bàn, nheo mắt lạnh lùng quan sát con tàu này. Đã gần mười hai giờ đêm, sảnh giữa vắng ngắt không một bóng người. Tàu vẫn chưa khởi hành, nhẹ nhàng lắc lư theo sóng biển ngoài cảng giống như một chiếc nôi.
Ba
Sáng hôm sau, lúc tôi tỉnh dậy thì đã là 9 giờ. Vạch rèm cửa ra, con tàu vẫn đang neo đậu tại cảng Athens. Ở sảnh "Cuộc sống ngọt ngào" tầng hai, tiếng người ồn ào náo động, ghế sofa ở sảnh giữa chật ních người, không khí có phần căng thẳng. Tám nhân viên phục vụ đứng thẳng cứng ngắc, với vẻ mặt căng thẳng đứng thành một hàng dọc tại quầy lễ tân, giải thích cho những vị khách đang xúm lại chất vấn rằng: "Do nguyên nhân kỹ thuật."
"Rốt cuộc là nguyên nhân kỹ thuật gì, cô nói rõ cho tôi nghe xem nào!" Một nam khách hàng lớn tuổi dùng ngón tay chỉ vào một nhân viên phục vụ gốc Trung Quốc, đầu ngón tay suýt chút nữa thì chạm vào chóp mũi của cô. Khuôn mặt cô gái nhỏ lập tức đỏ bừng, chóp mũi rịn ra những hạt mồ hôi li ti. Trên tàu có 833 nhân viên công tác, đến từ 29 quốc gia, trong đó nhân viên người Trung Quốc có 160 người. Mấy người Ý mặc đồng phục công sở đang đứng cạnh phòng trà để bàn bạc điều gì đó với vẻ đầy lo âu.
Để xoa dịu sự bất mãn của hành khách, ngay trong ngày 29, tàu Costa đã sắp xếp cho các du khách Trung Quốc chương trình tham quan bờ biển miễn phí. 10 giờ rưỡi sáng, hành khách lên những chiếc xe buýt đã được đặt trước tại cảng để đi vào khu đô thị Athens.
Vì đây là một quyết định tạm thời, cô hướng dẫn viên được sắp xếp tạm thời có vốn tiếng Anh không mấy tốt, lại chưa chuẩn bị đầy đủ, nên dọc đường thuyết minh có phần gượng gạo. Trên xe buýt, một nam du khách tay cầm một tập cẩm nang đã in sẵn, liên tục cắt lời cô, chỉnh sửa cho cô một số sai sót nhỏ.
"Dừng! Dừng! Dừng!" Một nữ hành khách trung niên tóc ngắn bỗng nhiên đứng dậy lớn tiếng cắt lời cô gái nhỏ, nói với những người khác trên xe rằng: "Hướng dẫn viên bớt xén công đoạn rồi! Không phiên dịch đầy đủ." Cô ấy đứng dậy đi về phía đầu xe, dùng một ngón tay chỉ vào nữ hướng dẫn viên bản địa Athens, ngón tay kia chỉ vào cô gái nhỏ và nói: "Thế này đi, cô ta nói một câu, cô phiên dịch một câu."
Cô gái nhỏ có chút lúng túng, vì căng thẳng lại dịch nhầm nhà thi đấu bóng rổ (Basketball) thành nhà thi đấu bóng đá (Football), vị nam du khách kia vẫn lớn tiếng chỉnh sửa cô ấy: "Lại nói sai rồi!" Mọi người trên xe bật cười ồ lên, mặc dù tiếng cười này có phần giễu cợt vị nam du khách kia, nhưng cô gái nhỏ lại càng thêm lúng túng, cô theo bản năng lùi lại phía sau một bước, giấu khuôn mặt phía sau tựa lưng ghế, những người trên xe không thể nhìn thấy biểu cảm của cô nữa.
Mà dưới chân thành cổ Acropolis ở Athens, một nhóm người Trung Quốc khác lại bị làm khó bởi một bài toán đơn giản.
Liêu Diệu Tông chọn hình thức du lịch tự túc, lúc xuống tàu anh gặp 5 hành khách khác, thế là 6 người quyết định thuê bao một chiếc taxi để cùng nhau tham quan, tổng cộng là 70 euro, mỗi người chia ra khoảng 12 euro. Lúc sắp khởi hành, một vị dì khác trên tàu cũng muốn tham gia, tổng cộng là 7 người, thế là tài xế taxi liền tăng giá lên 80 euro.
Vấn đề đến rồi, xin hỏi bây giờ mỗi người nên trả bao nhiêu tiền? 80 euro chia cho 7 bằng 11.4 euro. Sai rồi. Vị dì này đưa ra câu trả lời khác, bà ấy tính như thế này: Lúc đầu 6 người 70 euro, mỗi người trả 12 euro, bây giờ chỉ tăng thêm một người, không hề làm tăng chi phí của những người khác, mà giá cả chỉ tăng thêm 10 euro, cho nên 10 tệ dôi ra này do bà ấy chịu, những người còn lại vẫn giữ nguyên mỗi người trả 12 euro.
Hai phương án, chi phí mà vị dì này gánh vác chỉ bớt đi 1.4 euro, chưa đến 10 tệ tiền nhân dân tệ, nhưng để giải mã bài toán khó này, 7 người đã mất tận nửa tiếng đồng hồ. Cuối cùng Liêu Diệu Tông và những người đi tàu khác đành nhượng bộ.
Buổi tối lúc trở lại tàu, trong phòng tôi nhận được một bức thông báo: Tàu đã sửa xong, sáng mai sẽ đi Santorini. Một cơn gió sóng nhỏ cuối cùng cũng đã yên bình trở lại.
Bốn
Trên du thuyền, bạn thường xuyên có thể nghe thấy những cuộc trò chuyện kiểu như: "Kim cương viên không gắn ổ mà chúng tôi mua ở New York thực sự quá rẻ...", "Mấy chiếc đồng hồ OMG ở nhà tôi ấy, bảo dưỡng một lần thôi là tốn không ít tiền...", "Lần này vốn dĩ chúng tôi định mang theo một bảo mẫu lên đây..."
Sự so kè giữa những "New Money" (giới trọc phú mới nổi) được nhắc đến trong bộ phim Titanic luôn diễn ra ngầm trong bóng tối. Ai đứng vị trí số một về mức tiêu dùng ở quán bar? Ai chơi ở sòng bạc với số tiền lớn thế nào? Máy ảnh của ai là nhãn hiệu Leica? Ai ở phòng suite hạng sang có ban công ngắm cảnh biển toàn cảnh? Ai hôm nay đi tham quan trên bờ đã mua món hàng xa xỉ nào? Trên tàu, dường như có một bảng xếp hạng vô hình, và hôm nay ai lại không may rớt khỏi bảng xếp hạng này.
Số tiền 15 vạn mà mỗi hành khách bỏ ra chỉ mua được giá vé tàu, còn những khoản tiêu dùng khác nhau khác thì cần phải tự thanh toán riêng. Ví dụ như giá tham quan trên bờ ở mỗi thành phố cập bến, chi phí uống rượu buổi tối trong quán bar, dịch vụ internet, quán cà phê, cửa hàng miễn thuế, sòng bạc và phòng tập thể dục làm đẹp SPA vân vân.
Hành khách Trung Quốc dường như vừa hào phóng lại vừa tiết kiệm. Gói cước WIFI internet trên tàu được chia thành mấy loại, họ rất nhanh đã chọn ra gói cước 100 đô la hời nhất. Đồng thời, để tiết kiệm dung lượng, rất nhiều người thà đợi để lên bờ hoặc tìm WIFI miễn phí ở cảng để lướt internet.
Giá nước uống đóng chai trong phòng thường rơi vào khoảng 5 đô la, một số khách sẽ đến nhà hàng tự chọn để lấy nước miễn phí mang về phòng, hoặc tìm mọi cách mang vài chai nước từ trên bờ về. Trên tàu tổ chức tiệc thử rượu cần phải trả hơn chục đô la, người đến tham gia vô cùng lèo tèo, nhưng nếu là hoạt động miễn phí, thì lại bị chen chúc đến vỡ đầu. Có người xem kịch hoặc xem biểu diễn ở nhà hát Caruso xong đã để quên điện thoại hoặc ô ở đó, nhưng tuyệt nhiên chưa từng thấy người nhặt được đem ra quầy lễ tân để trả lại.
Những lời phàn nàn của khách hàng tập trung nhiều hơn vào món ăn không hợp khẩu vị, những khiếm khuyết trong các dịch vụ khác nhau. Quầy lễ tân nằm ở boong thứ hai "Cuộc sống ngọt ngào" đã trở thành nơi tập trung bùng nổ của các mâu thuẫn.
Tuy nhiên, còn có một loại khiếu nại vượt qua những tầng lớp này. Ngay trước đó 24 giờ, thầy Nghiêm, một giáo viên đã nghỉ hưu 80 tuổi ở Thượng Hải, với vẻ mặt đầy chính nghĩa đã xông từ trong phòng ra đến quầy lễ tân. Điều khiến thầy Nghiêm cảm thấy bất mãn là, chương trình truyền hình trên tàu đã phát sóng một chương trình talk show hải ngoại, trong đó đả kích chế độ chính trị và hiện trạng của Trung Quốc v.v.
"Tôi không thể dung thứ được!" Thầy Nghiêm và vợ kéo tôi ngồi xuống quán cà phê Florian ở boong tàu số 3 nói, "Họ có tư cách gì mà đánh giá chế độ chính trị và hiện trạng của Trung Quốc? Chúng ta bây giờ có tiền đi du lịch vòng quanh thế giới, chẳng phải là vì kinh tế Trung Quốc phồn vinh, tổ quốc hùng mạnh rồi sao?" Thầy Nghiêm có chút kích động, giọng nói cao lên mấy độ.
Quán cà phê Florian (Caffe Florian) thực sự được thành lập vào năm 1720 tại quảng trường St. Mark's ở Venice, là một trong những quán cà phê lâu đời nhất trên thế giới, nghe nói Hemingway cũng từng lưu luyến ở đó. "Nói nhỏ chút đi, nói nhỏ chút đi." Vợ thầy Nghiêm năm nay 76 tuổi chốc chốc lại kéo vạt áo của ông, nhắc nhở rằng: "Nơi công cộng thì nói nhỏ tiếng thôi, đừng làm phiền người khác."
Thầy Nghiêm đã liên kết mấy đồng chí lớn tuổi khác cùng đến quầy lễ tân khiếu nại mấy lần liền, "Người Trung Quốc không thể bị người nước ngoài bắt nạt nữa." Ông nói. Mấy tiếng sau, chương trình này cuối cùng cũng bị ngừng phát sóng. "Chúng ta thắng rồi!" Ở hành lang, thầy Nghiêm và mấy đồng chí lớn tuổi khác kích động bắt tay nhau chúc mừng.
Thầy Nghiêm và vợ sau khi nghỉ hưu vẫn luôn rất hào hứng với việc du lịch, cũng là những tay chơi du lịch du thuyền kỳ cựu, có thể dễ dàng so sánh điểm hơn kém và những điểm khác biệt nhỏ trong dịch vụ giữa du thuyền Princess và du thuyền Costa lần này.
Năm 1998, khi Hồng Kông vừa mới trở về, thầy Nghiêm và vợ đến Hồng Kông du lịch, cảm thấy ánh đèn rực rỡ sáng rực của cảng Victoria quả thực là một thế giới phồn hoa khác. Mà chuyến du lịch vòng quanh thế giới lần này đi qua Hồng Kông, thầy Nghiêm đã có cảm nhận mới: "Cảng Victoria cũng chỉ có thế mà thôi, trông nhỏ bé làm sao, Bến Thượng Hải của chúng ta ở Thượng Hải cũng không hề kém cạnh họ đâu."
Thầy Nghiêm còn đặc biệt trò chuyện với nữ chủ nhân một quán mì địa phương ở Hồng Kông: "Sau khi Hồng Kông trở về thì thế nào? Các bạn có ủng hộ phong trào 'Chiếm Trung tâm' không?" Ông hỏi. "Không ủng hộ chứ, lũ trẻ trong nhà nghe lời người khác ra ngoài gây sự, tôi lo lắng muốn chết, việc làm ăn của nhà hàng cũng chịu tổn thất, suýt chút nữa thì đóng cửa." Nghe thấy nữ chủ nhân trả lời như vậy, thầy Nghiêm cảm thấy vô cùng an lòng.
Năm 2006, chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố như thị thực, thu nhập và kỳ nghỉ, hành khách du lịch xuất cảnh Trung Quốc vẫn chưa nhiều, tại một khách sạn ở Pháp, thầy Nghiêm thậm chí còn bị nhân viên phục vụ hiểu lầm là người Nhật Bản. Năm 2012, thầy Nghiêm lần đầu tiên làm thị thực để tham gia du lịch du thuyền, chế độ thị thực lúc bấy giờ cực kỳ nghiêm ngặt và rắc rối, không chỉ cần xuất trình giấy đăng ký kết hôn của hai người, mà còn phải đi công chứng. Hồi đó, Trung Quốc vẫn chưa có sản phẩm du lịch du thuyền chặng dài, hai người đành phải bay sang Châu Âu và Mỹ để đi du thuyền.
"Xe cộ bên Châu Âu và Mỹ đều là nhường đường cho người đấy, họ hoàn toàn không vội vã chút nào, chưa bao giờ tranh đường với người đi bộ." Thầy Nghiêm nói. "Người Châu Âu cũng không tiết kiệm tiền, chế độ bảo hiểm xã hội của họ có sự đảm bảo." Vợ ông bổ sung thêm.
Năm
Trong vô số những mẩu chuyện phiếm được pha chế trên du thuyền, có hai mối tình lãng mạn được lan truyền rất rộng rãi.
Mối tình đầu tiên là về quý cô Summer và nghệ sĩ piano người Ý Luciano trên tàu. Một cô gái nhỏ trên tàu thề với tôi rằng cô ấy đã nhìn thấy hai người nắm tay nhau trên boong tắm nắng, nhưng hai nhân vật chính nam nữ lại thề với tôi rằng họ không hề nắm tay nhau.
Summer năm nay 52 tuổi, đến từ Tứ Xuyên, Trung Quốc. Cô ấy có mái tóc xoăn, lúc nào cũng mỉm cười. "Thật là nên thơ làm sao, một con tàu cứ thế từ từ quay quanh trái đất một vòng." Cô nheo mắt lại, ngón tay nhẹ nhàng vẽ một vòng tròn trong không khí.
Cô ấy là lứa sinh viên đại học đầu tiên sau khi kỳ thi tuyển sinh đại học được khôi phục vào năm 1978. Năm 1988, Hải Nam chính thức thành lập tỉnh độc lập, Summer từ bỏ mức đãi ngộ hậu hĩnh là tiền lương 100 tệ mỗi tháng cùng suất phân nhà của cơ quan, quyết định cùng bạn trai theo chân 20 vạn sinh viên Trung Quốc đến Hải Nam để lập nghiệp một phen, hai người đã hẹn ước với nhau: "Đến chết cũng không quay đầu lại."
Summer đã chứng kiến sự điên cuồng của việc đầu cơ đất đai ở Hải Nam những năm 90. Thậm chí một bà cụ bán hạt cau không biết chữ ven đường cũng có thể rút ra một bản đồ tuyến đỏ (tài liệu chính thức bán đất), chào bán một miếng đất đã qua tay năm sáu lần cho người qua đường với giá hàng triệu hàng chục triệu. Mỗi lần có người đến xem đất, họ lại dẫn đối phương ra bãi biển, chỉ vào biển cả mênh mông và nói: "Chỗ này chính là nơi tương lai sẽ lấn biển tạo đất đấy."
