Dưới góc nhìn của lão viện trưởng, phần lớn tinh lực ông đều dồn hết vào các sáng tác nghệ thuật, cả đời này đều chỉ vẽ tranh sơn dầu.
Quỹ đạo sáng tác của ông cũng đủ để chứng minh rằng ông luôn không ngừng theo đuổi sự thay đổi.
Từ lối vẽ siêu thực vốn làm nên tên tuổi, cho đến về sau ngày càng theo đuổi sự chuyển biến trừu tượng đầy cá tính, dù rằng chưa bao giờ đạt lại được đỉnh cao mà ông từng nắm giữ.
Nhưng điều này dường như đang minh chứng cho hướng đi mà Vạn Trường Sinh từng nói, sau khi hội họa bị ảnh chụp cướp mất một phần công năng.
Thập niên tám mươi là khởi đầu cho việc máy ảnh dần bước chân vào các gia đình, còn sau thế kỷ mới, ống kính điện thoại đã trở thành thứ "tập mãi thành quen" khi ai ai cũng có một chiếc trên tay.
Chính tại những thời điểm này, các tác phẩm hiện thực đã rất khó khơi gợi sự đồng cảm từ khán giả, ngoại trừ số ít những tác phẩm đỉnh cao, đa phần các nghệ sĩ đều chuyển hướng sang trừu tượng.
Tác phẩm càng trừu tượng thì nền tảng hội họa lại càng không cần thiết, thậm chí còn trở thành xiềng xích của lối giáo dục ứng thí.
Trong khi đó, kỹ năng cơ bản mà kỳ thi nghệ thuật nhấn mạnh lại ngày càng không còn phù hợp với yêu cầu tuyển sinh.
Vạn Trường Sinh hiện tại đã rất tự tin, có thể trong vòng một năm rèn giũa một học sinh cấp ba hoàn toàn không có nền tảng mỹ thuật, cũng chẳng có thiên phú nghệ thuật, đạt tới trình độ vượt qua vạch điểm kỳ thi liên khảo toàn quốc. Chỉ cần biến mấy thứ giáo dục ứng thí này thành những "bài tủ" để mài giũa, thì chẳng qua chỉ là chuyện quen tay hay việc, không cần bất kỳ thiên phú nào, chỉ cần đủ chăm chỉ và biết nghe lời là có thể làm được.
Nhưng nghệ sĩ thì hiển nhiên không được đào tạo theo cách đó.
Nhiều thầy cô, giáo sư nhắc đến kỳ thi nghệ thuật đều bĩu môi cười khẩy, cho đó là giáo dục ứng thí.
Nhưng họ chưa bao giờ thực sự nỗ lực để thay đổi nó.
Vạn Trường Sinh lặng lẽ thực hiện: "Tôi chỉ đang thử nghiệm mà thôi. Những đứa trẻ có thiên phú chắc chắn sẽ nổi bật trong quá trình huấn luyện nghệ thuật tăng cường. Với những học sinh kiểu này, tôi sẽ cố gắng tập hợp lại, để họ chủ yếu hướng tới các học viện mỹ thuật. Còn lại đại đa số học sinh thì cứ coi đó như một nghề tay trái, một công cụ để mưu sinh sau này mà học. Còn với những thiên phú xuất sắc hơn, những đứa trẻ thể hiện ra khả năng tưởng tượng vượt trội, thì căn bản không cần phải ép buộc luyện tập kỹ năng cơ bản, bởi vì đợi đến khi chúng thi đại học, tôi luôn có thể hỗ trợ chúng củng cố các kỹ năng ứng thí. Trong ba năm qua, tôi đã xây dựng xong cái bậc thang để thi đỗ vào các học viện mỹ thuật và chuyên ngành nghệ thuật, bước tiếp theo chính là khai phá thiên phú từ những đứa trẻ ở độ tuổi nhỏ hơn."
Dù cho có không ít người mắng cậu lợi dụng sơ hở của giáo dục ứng thí, mở "công xưởng" đào tạo nghệ thuật theo dây chuyền, Vạn Trường Sinh vẫn làm ngơ như không nghe thấy.
Người làm việc, không bao giờ bận tâm tới những tiểu tiết vụn vặt đó.
Lão viện trưởng đã hoàn toàn thấu hiểu con đường mà Vạn Trường Sinh theo đuổi: "Hai năm trước, khi cậu nói với tôi muốn giảm chi phí thi nghệ thuật xuống, lúc đó cậu đã nghĩ tới hướng đi này rồi sao?"
Vạn Trường Sinh lắc đầu: "Tôi cũng chỉ đang mò mẫm tìm hướng đi thôi. Những điều tốt đẹp luôn là thứ chúng ta hướng tới và cần phải tuyên dương. Dùng những điều tốt đẹp để dẫn dắt thẩm mỹ của công chúng, đó mới là trách nhiệm của người nghệ sĩ. Một mặt, tôi tìm tòi phương pháp cho thanh thiếu niên học mỹ thuật, mặt khác, dùng các tác phẩm để thúc đẩy thẩm mỹ. Đó mới là mục đích tôi tham gia quay phim. Thực tế đã chứng minh rằng công chúng rất muốn nhìn thấy cái đẹp, chính chúng ta – những nghệ sĩ – đã không tạo ra được nhiều tác phẩm hay hơn, lay động hơn cho họ."
Thái độ này khác biệt hoàn toàn với kiểu "khán giả thời nay không được", "thẩm mỹ của dân thường là rác rưởi", hay "không hiểu nghệ thuật thì đừng hòng hiểu được tác phẩm của tôi" thường thấy trong giới nghệ thuật.
Chẳng biết từ khi nào mà các nghệ sĩ lại lấy việc người thường không hiểu được tư tưởng nghệ thuật của mình làm tiêu chuẩn tự mãn.
Thế là đám người a dua theo thời cũng hùa vào giả vờ hiểu biết để tâng bốc, làm vẩn đục cả cái hũ nước nghệ thuật này.
Lão viện trưởng từ tốn gật đầu: "Cậu có thể suy nghĩ thấu đáo mọi chuyện đầu đuôi như vậy, lại còn tìm được con đường vững chãi để tiến bước, thì tất nhiên là rất tốt. Vậy trong lòng cậu, đối với mấy vị giáo sư đang tranh cử chức lãnh đạo này, cậu thực sự thấy ai phù hợp hơn?"
Vạn Trường Sinh như một kẻ gian lận đã xem trước đáp án, kiên định đáp: "Con không có ý kiến gì cả, con vẫn chỉ là sinh viên thôi. Thái độ của sinh viên là tập trung vào học tập và sáng tác. Học kỳ trước vì chuyện phim ảnh mà con đã lỡ dở nhiều sáng tác, học kỳ này con muốn chấn chỉnh lại tâm trạng. Dù ý tưởng có hay đến đâu thì cũng phải từng bước mà thực hiện. Con và các bạn của mình còn rất nhiều việc phải làm. Tất nhiên, con cũng tin rằng lãnh đạo nhà trường sẽ ủng hộ những nỗ lực như vậy của chúng con, bất kể là ai lên nắm quyền cũng đều như nhau thôi."
Lão viện trưởng cười: "Cậu đấy, đúng là biết sự đời mà không bị sự đời làm tha hóa, những lúc cần lươn lẹo thì chẳng hề che đậy. Tôi vẫn luôn lo lắng việc cậu đặt quá nhiều trọng tâm vào các công việc xã hội sẽ làm lỡ dở sáng tác, giờ xem ra cậu cũng tự biết rõ trong lòng rồi, vậy thì tôi cũng yên tâm hơn nhiều. Cậu chuẩn bị sắp xếp đi, trước Quốc khánh tôi sẽ tham dự lễ thành lập thị trường đấu giá tác phẩm nghệ thuật Thục Mỹ, coi như đây là lần xuất hiện công khai cuối cùng của tôi tại Thục Mỹ."
Vạn Trường Sinh nhẩm tính thời gian: "Đúng vậy, đây cũng là công việc quan trọng cuối cùng trong năm nay của chúng con. Ngài có thể đến cắt băng khánh thành thì chắc chắn quy cách của sự kiện sẽ được nâng cao hơn rất nhiều."
Lão viện trưởng lấy mình làm gương: "Vạn Trường Sinh, cậu có thiên phú nghệ thuật và niềm đam mê sáng tạo, cũng có trách nhiệm xã hội và gánh vác nghệ thuật. Giờ đây phải nhớ rằng cậu đồng thời cũng là người của Thục Mỹ. Cổ nhân có câu 'cùng tắc độc thiện kỳ thân' (khi nghèo khó thì giữ mình cho tốt), đây chính là cái 'thân' của cậu. Cậu vẫn đang trong giai đoạn còn trẻ, đang học hỏi, khi dẫn dắt biết bao người trẻ bên cạnh mình, cũng phải dẫn dắt cả Thục Mỹ nữa. Tương lai dù có vươn ra toàn quốc hay thậm chí là thế giới, cũng đừng quên Thục Mỹ. Tôi sẽ luôn dõi theo sự phát triển của Thục Mỹ, và cả của cậu nữa, hy vọng cậu đừng phụ sự kỳ vọng của tôi."
Vạn Trường Sinh vội vàng: "Cảm ơn ngài ba năm qua đã chỉ bảo con. Sau này có lẽ sẽ khó có dịp được nghe ngài chỉ dạy nữa, mong ngài giữ gìn sức khỏe để còn sáng tác thêm những tác phẩm tốt hơn nữa..."
Cậu tưởng rằng đây đã là lời kết tốt nhất rồi.
Không ngờ lão viện trưởng cười đứng dậy nói: "Cũng chưa chắc đâu... Nói thế này đi, nước ta mới thành lập Học viện Nghệ thuật Quốc gia, tương tự như một viện nghiên cứu cấp quốc gia, chuyên nghiên cứu về hướng phát triển nghệ thuật trong nước và cung cấp tham khảo chính sách cho các bộ ban ngành liên quan. Tôi sẽ qua đó làm viện trưởng nhiệm kỳ đầu. Hy vọng sau này cậu đến Bình Kinh thì hãy ghé thăm tôi thường xuyên, kể cho tôi nghe tình hình ở Thục Mỹ, kể cho tôi nghe cậu và các bạn nhỏ đã đạt được thành tích gì, khám phá ra kinh nghiệm gì mới, được không?"
Nhìn đối phương đã sáu bảy mươi tuổi, Vạn Trường Sinh cứ ngỡ lão viện trưởng đã nghỉ hưu. Cậu thấy tội nghiệp cho mình vì thời gian qua đầu óc bị lấp đầy bởi đủ loại công việc và sáng tác, nên giờ mới khó khăn lắm mới nhớ ra dường như khi Triệu Lỗi Lỗi tiết lộ tin tức với cậu lúc đầu, có nhắc đến việc lão viện trưởng chuyển đến Bình Kinh để đảm nhận một chức vụ khác.
Không ngờ là được thăng chức, ít nhất thì nhìn vẻ ngoài là vậy.
Đối với một vị lãnh đạo rất có khả năng ảnh hưởng đến chính sách giáo dục mỹ thuật, hoặc phương hướng phát triển văn nghệ như thế này.
Một phái thực hành không ngừng khai phá thử nghiệm như Vạn Trường Sinh, quả thực rất dễ nhận được sự ưu ái!
Thế nên quay lại, cậu liền dặn dò Trần Trừng, phải làm cho chuyện thị trường đấu giá tác phẩm nghệ thuật này trông sang trọng hơn một chút, cần vốn thì cứ nộp đơn xin từ bên Đại Mỹ.
Cơ sở đào tạo Đại Mỹ nắm giữ 60% cổ phần trong thị trường đấu giá tác phẩm nghệ thuật cho sinh viên mỹ thuật quy mô lớn đầu tiên trong nước này, chủ yếu phụ trách phần vốn và địa điểm. Thục Mỹ lấy quyền quản lý bản quyền sinh viên để góp 30% cổ phần, còn chủ phòng tranh Trần Thái Vi đóng góp bằng tài nguyên quản lý đấu giá để sở hữu 10% cổ phần.
Trần Trừng và Đỗ Vân đã từng thảo luận về việc hợp tác với danh nghĩa Đại Mỹ Xã, khoản tiền này không cần Vạn Trường Sinh phải móc túi, vì gần một năm qua, việc kinh doanh các sản phẩm văn hóa sáng tạo của Đại Mỹ Xã cũng đã tích lũy được không ít vốn.
Nhưng Vạn Trường Sinh vẫn hy vọng có thể thực sự kết nối được cơ sở đào tạo với việc đấu giá tác phẩm nghệ thuật, điều này có ý nghĩa vô cùng sâu sắc đối với sự phát triển của các thí sinh nghệ thuật tương lai.
Nói thẳng ra, là để các tác phẩm do sinh viên mỹ thuật bình thường sáng tạo ra có thể lưu thông trên thị trường, bán được giá tốt, thậm chí ngay cả tranh của các thí sinh nghệ thuật cũng có thể bán lấy tiền.
Để những vật tư mỹ thuật đắt đỏ có thể chuyển hóa thành lợi nhuận.
Ngay cả một người giữ miếu gia truyền như cậu, chẳng phải cũng phải học tập và nâng cao trình độ thông qua việc bán đi từng con dấu đó sao?
Nhìn những chồng bài tập vẽ bị ném đi như giấy vụn, Vạn Trường Sinh cảm thấy cực kỳ đáng tiếc.
Huống chi sinh viên khoa điêu khắc học năm năm trời, đến tiền tự bỏ ra để phóng tác tác phẩm cũng không dám.
Không phải ai cũng có thực lực tài chính và khả năng kiếm tiền hùng hậu như cậu.
Chẳng hạn như không cần làm gì cả, năm nay cuốn sách giáo khoa ký họa nghệ thuật thứ tư của Vạn Trường Sinh đã được gắn cái mác: "Dựa vào kịch bản phim ký họa tinh xảo, đạo diễn 'Nhân Gian Bất Sách' thu về ba tỷ doanh thu phòng vé! Bên trong có tặng kèm năm trang thưởng thức kịch bản phim!", và đã được tung ra thị trường một cách rầm rộ vào tháng Chín.
Liệu có bán không chạy sao?
Đối với một vị gia sư luyện thi nghệ thuật hàng đầu đã được thị trường kiểm chứng chấp nhận như cậu, chỉ riêng việc sưu tập lại những tranh mẫu hướng dẫn trên lớp của Vạn Trường Sinh cũng đủ để soạn thành một cuốn giáo trình.
Sau đó, nhà xuất bản năm nay còn âm thầm nâng thêm tỷ lệ hoa hồng cho cậu, dù sao thì Vạn Trường Sinh cũng nổi tiếng hơn rồi mà!
So với hai ba năm trước khi đội ngũ gia sư vàng phải có lợi nhuận mới lôi kéo cậu tham gia soạn giáo trình, thì bây giờ là người ta phải dựa vào mối quan hệ này để duy trì việc đại lý cho các ấn phẩm của Vạn Trường Sinh.
Thế nên năm nay tần suất các gia sư vàng đến giảng dạy cũng cao hơn hẳn, nhưng ngoài Tô Kỳ Đông và Ngô lão sư ra, phần lớn thời gian Vạn Trường Sinh đều không có sức lực để hẹn riêng đi ăn uống hay làm gì khác.
Chỉ có thể khoanh tay đứng nhìn thu nhập ào ào đổ về!
Vừa tung ra thị trường đã nhận được cả triệu tiền nhuận bút bản quyền!
Bởi vì ba cuốn trước đó cũng đang được tái bản và bày bán, trong phần quảng cáo còn tự xưng là nếu học kết hợp được mấy cuốn giáo trình này, thì việc quyết thắng điểm cao môn ký họa không còn là giấc mơ!
Thế nên các thí sinh thi nghệ thuật thường mua theo trọn bộ, tính ra đã hai ba trăm tệ rồi.
Hàng triệu thí sinh thi nghệ thuật trên toàn quốc...
Điều này làm Đỗ Vân, người vừa nhận được một triệu tiền chia lợi nhuận từ trường đào tạo, muốn quỳ xuống: "Xong rồi, tôi phát hiện ra nhân cách của mình đã bị mua đứt rồi. Tôi rất muốn nói một cách thanh cao rằng giữa chúng ta tốt nhất đừng bàn chuyện tiền bạc, nhưng con số này nhìn vào thực sự vui đến phát điếp. Đơn vị phát hành và nhà đầu tư đã bắt đầu xác nhận quyết toán phần chia lợi nhuận đợt tháng Tám, chỉ cần bộ phim chưa hoàn toàn rút khỏi rạp, thì tiền hoa hồng này sẽ vẫn còn mãi, tôi bắt đầu thấy ngại khi cầm tiền rồi đây..."
Vạn Trường Sinh bèn nhờ cô cầm tiền đi làm việc: "Bên Đạo diễn Tịch cũng có nói với tôi, phía nhà đầu tư cũng có ý định tặng tôi một phong bao khen thưởng, các nhân sự chủ chốt khác cũng sẽ không ít. Vậy thì chúng ta phụ trách chia cho tất cả các thành viên bình thường trong đoàn làm phim đi. Bởi vì theo tôi thấy, năm mươi nghìn, một trăm nghìn hay vài trăm nghìn đối với các nhân sự chủ chốt thì phần thu hoạch lớn hơn của họ chính là bộ phim này. Nhờ bộ phim này mà các diễn viên chính phụ đều có được sự thăng tiến danh tiếng rất tốt, các diễn viên lão làng thì có thêm tiếng tăm, nhưng các nhân viên bình thường trong đoàn làm phim thì thực tế hơn. Có khoảng hơn một trăm người, thôi thì bất kể chức vụ lớn nhỏ, mỗi người mười vạn đi, phần còn lại hai chúng ta chia nhau, cô thấy sao."
Đỗ Vân thở dài: "Dù tôi có luyến tiếc đến đâu thì lúc này cũng phải giả vờ như không quan tâm, kẻo bị cậu coi thường. Tiền bạc... lại một lần nữa đánh gục lòng tự trọng của tôi."
Vạn Trường Sinh không dám hỏi lần trước là chuyện gì.