Daisy

Lượt đọc: 223 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 1
Cô Pinshon.

❊ ❊ ❊

Tôi muốn tìm một lời bào chữa cho chính mình khi viết lại cuộc đời tôi; một lời bào chữa cho sự nuông chiều khi được sống lại tất cả quãng đời ấy, như tôi đã từng nhiều lần sống lại những mảnh ký ức nhỏ nhoi. Cuộc đời tôi chẳng có gì nổi bật hơn hàng ngàn cuộc đời khác. Thế nhưng, trong mỗi sinh mệnh đều ẩn chứa một sợi chỉ của chân lý hiện tại và niềm vinh quang tiềm ẩn. Hãy để tôi lần theo sợi chân lý ấy đến tận cùng ánh vinh quang.

Những năm tháng rực rỡ đầu đời của tôi, tôi xin phép được lướt qua. Chúng rực rỡ một cách ngây thơ. Chúng kéo dài cho đến mùa hè năm tôi mười một tuổi. Rồi ánh sáng của chân lý thiên đàng đã được dệt vào tấm vải của cõi đời trần thế này; và dù phần còn lại của tấm vải ấy có ra sao, thì những sợi chỉ vàng son ấy vẫn luôn hiện diện xuyên suốt quãng đường đời còn lại. Đúng vào lúc tôi chạm đến sinh nhật vào mùa hè năm đó và tròn mười tuổi, tôi đã trở thành một tín đồ của Đấng Christ.

Suốt phần còn lại của mùa hè năm ấy, tôi là một đứa trẻ vui sướng. Sự rực rỡ của những ngày tháng đó là một kho báu được khóa kín an toàn trong một góc sâu thẳm của ký ức tôi. Tôi cũng từng biết đến những khoảng thời gian vui sướng khác trong đời; những khoảng thời gian có niềm vui thậm chí còn cao cả hơn. Nhưng giữa tất cả những cánh hoa khô của kỷ niệm, chẳng có đóa nào giữ được hương thơm tươi mới hơn hay dư âm sức sống mạnh mẽ hơn đóa hoa này. Đó là những ngày tháng không mây che phủ; trước khi những bóng tối của cuộc đời bắt đầu gieo rắc sự u ám của chúng lên cảnh vật. Và dẫu cho những cái bóng ấy đến rồi đi, để lại khoảng giữa nắng rực rỡ như xưa; thì một khi sự biến đổi do bóng tối đầu đời ấy đã hiện hình, ta không tài nào quên được rằng nó có thể trở lại và làm lu mờ ánh dương. Ý tôi không phải là những ngày hè năm ấy hoàn toàn không có chuyện gì làm tôi phiền muộn; tôi cũng có những lúc ánh sáng và bóng râm đan xen; nhưng nhìn chung, chẳng có điều gì không làm tôn lên thứ ánh sáng ấy. Đó là những ngày tháng dễ chịu khi tôi ở trong ngôi nhà nhỏ của Juanita vào cái dạo mắt cá chân tôi bị gãy; là những giờ phút ngọt ngào bên cô Molly thọt; và đó đơn giản là niềm vui sướng tuyệt đỉnh khi tôi ở một mình cùng chú ngựa nhỏ Loupe, dong xe trên những con đường ngập nắng lẫn bóng râm, tự do làm điều mình thích và đi đến bất cứ đâu mình muốn. Và tôi đã thích thú biết bao khi học lịch sử nước Anh cùng người anh họ Preston. Tất cả đã được cất giữ sâu trong tim tôi, tươi mới và ngọt ngào như thuở ban đầu. Bây giờ tôi sẽ không khơi gợi lại nữa. Sự đổi thay, và chiếc bóng đen thực sự đầu tiên trong đời tôi đã ập đến, khi cha tôi bị ngã ngựa và chấn thương đầu. Khi ấy, các bác sĩ quyết định rằng ông phải ra nước ngoài du lịch đây đó, và má tôi quyết định rằng tốt nhất là tôi nên đến Magnolia ở cùng dì Gary và có một gia sư riêng.

Chẳng có chút vui sướng nào khi nghĩ về những tuần lễ đó. Chúng trôi qua vừa rất chậm chạp, lại vừa rất nhanh; trong khi tôi đếm từng phút và ghi nhận từng bước chuẩn bị. Cuối cùng thì mọi thứ cũng kết thúc; thế giới nhỏ bé của tôi đã rời bỏ tôi; và tôi bị bỏ lại một mình với dì Gary.

Những sự chuẩn bị của dì cũng đã hoàn tất; và ngay ngày hôm sau khi chiếc tàu thủy nhổ neo, chúng tôi lên đường đi về phương nam. Tôi không nhớ nhiều về chuyến hành trình đó. Những cảnh vật dọc đường đối với tôi giống như những vật thể mờ ảo trong sương mù và chẳng thể nhận diện rõ ràng. Thỉnh thoảng lại có một khoảng hở vén lớp sương mù ấy lên; có gì đó đánh thức tôi dậy khỏi giấc mộng sầu muộn; và về những thời điểm ấy cùng những gì đập vào mắt tôi trong khoảnh khắc đó, tôi giữ lại một ký ức vô cùng mãnh liệt và sống động. Tôi vẫn có thể cảm nhận được bầu không khí tĩnh lặng của buổi sớm mai lúc khởi hành, và nghe thấy cuộc trò chuyện giữa dì tôi với những nhân viên khách sạn về hành lý. Dì tôi là một người từng trải chuyện đi lại và không muốn bất cứ ai giúp đỡ hay lo liệu thay mình. Tôi nhớ rõ mồn một về một kẻ ăn xin đã nói chuyện với chúng tôi trên vỉa hè ở Washington. Chúng tôi đã ở lại Washington vài ngày, rồi vội vã lên đường; bởi vì một khi đã ở trên đường, dì Gary không bao giờ lãng phí dù chỉ một phút. Chúng tôi đi, tôi đoán vậy, nhanh nhất có thể mà không phải di chuyển suốt đêm; và chặng đường của ngày cuối cùng của chúng tôi đã cộng thêm cả điều đó nữa.

Đến lúc đó, đầu óc tôi có lẽ đã bình tâm trở lại sau nỗi đau buồn từng làm nó mụ mẫm; hoặc nỗi buồn đang lắng xuống và chiếm lấy vị trí thích hợp nơi đáy tim tôi, để lại bề mặt bình yên như cũ. Suốt mười hai tiếng đồng hồ trong ngày hôm đó, chúng tôi ngồi trên một chuyến tàu hỏa chạy ì à ì ạch băng qua một vùng đất đơn điệu đến phát chán. Những cánh rừng thông bất tận dường như là tất cả những gì có thể nhìn thấy; hiếm hoi lắm mới có một ngôi làng; đây đó là vài bãi đất phát hoang nghèo nàn và căn nhà trông tiêu điều; đây đó là những lần tàu dừng lại vài phút để cho ai đó xuống hoặc đón thêm người lên; có một lần, đến nỗi ngạc nhiên tột cùng của tôi, tàu dừng lại lâu hơn vài phút để chiều lòng một vị phu nhân muốn hái ít hoa. Tôi rất đỗi ngạc nhiên khi thấy hoa dại mọc trong rừng vào thời điểm này trong năm, và vô cùng ấn tượng trước sự lịch sự của chuyến tàu hỏa sẵn sàng chậm trễ vì một lý do như vậy. Chúng tôi xuống toa tàu để ăn tối, hoặc nghỉ ngơi chốc lát vào giờ ăn tối. Dì tôi đã mang theo bữa trưa trong một chiếc giỏ. Rồi những khu rừng và tiếng bánh xe lửa ầm ào lại tiếp tục. Có lúc, những khu rừng thông được thay thế bằng rừng sồi, tôi nhớ thế; sau đó, chẳng còn gì ngoài thông là thông.

Trời đã muộn khi chúng tôi xuống tàu tại một trong những nhà ga ven đường quạnh hiu ấy. Tôi sẽ không bao giờ quên vẻ ngoài và cảm giác về nơi đó. Chúng tôi đã đi qua một vùng đầm lầy hoặc những khu rừng ngập nước trong suốt vài dặm đường, nơi đôi khi đường ray được đặt trên những chiếc cọc cắm xuống nước. Nhà ga nhỏ bé này nằm giữa một vùng đất như thế. Rừng rậm rạp và đan cài dây leo chằng chịt ở khắp mọi nơi ngoài rìa bãi đất trống; mặt đất bên dưới ẩm ướt, và có chỗ đọng cả vũng nước. Hầu như chẳng có khoảng trống nào; rừng bao quanh ngôi nhà tứ phía, chỉ bị cắt đứt bởi hai khoảng trống nơi đường ray sắt kéo dài khuất vào cõi xa xăm ở cả hai phía. Đó là một nơi hoang vắng; hầu như chẳng có ai ở đó đợi tàu; một hai người da màu trông ủ rũ và một lão nhà quê gầy gò, dong dỏng cao là tất cả. Ngoại trừ người lúc đầu đã cản trở tôi không nhìn thấy bất cứ thứ gì khác — anh họ Preston của tôi. Anh đón tôi đúng lúc tôi sắp bước xuống tàu; nhấc bổng tôi lên sân ga, rồi bằng ánh mắt và lời nói của mình, anh suýt làm sụp đổ sự điềm tĩnh mà suốt mấy ngày qua tôi đã cố gắng tạo dựng. Nó vẫn chưa đủ cứng cáp để chịu đựng những đợt tấn công. Tôi giống như một con động vật có vỏ tội nghiệp, vừa mất đi một lớp áo giáp bảo vệ, đang khao khát một nơi nấp bóng và che chở cho đến khi lớp áo giáp mới kịp mọc ra. Trong lúc anh nài nỉ tôi vào phòng đợi của nhà ga để nghỉ ngơi, tôi đứng ngây người nhìn dọc theo tuyến đường ray dài mà chúng tôi vừa đi qua, có cảm giác như cuộc đời tôi nằm ở tận đầu bên kia, khuất tầm mắt và hoàn toàn ngoài tầm với. Thế nhưng tôi vẫn xin anh đừng gọi tôi là cô bé "tội nghiệp" Daisy. Tôi rất mệt, và tôi đoán các dây thần kinh của mình không được ổn định cho lắm. Preston bảo chúng tôi phải đợi một chuyến tàu khác ở nơi đó; phía trước có một nhánh rẽ, và chuyến tàu này sẽ không đi đúng hướng. Nó sẽ không đưa chúng tôi đến Baytown. Thế là anh dẫn tôi vào phòng đợi của nhà ga.

Nó làm tôi mệt mỏi và mọi thứ đập vào mắt tôi cũng vậy, dẫu chúng có lạ lẫm đến đâu. Căn phòng trống hoác, không được sạch sẽ; vách ngăn bằng gỗ với những cánh cửa lật, mà Preston bảo đằng sau đó là đầu bếp và thợ làm bánh! Những cô nhân viên phục vụ phòng đợi nhếch nhác cứ đi qua đi lại, với những chiếc váy ngắn cũn cỡn, đôi giày thô kệch, chẳng có lấy một sợi dây cổ áo trắng nào làm dịu đi cái cổ và mái đầu ngăm đen nhô lên từ chiếc áo tối màu, và hoàn toàn không có tạp dề. Preston đã làm tất cả những gì có thể. Anh đuổi mấy cô phục vụ cầm khay đồ ăn đi; anh kéo một chiếc bàn ra khỏi tường, lau sạch sẽ, rồi gọi một bữa tối gồm trứng, bánh ngô nướng, và đủ thứ món khác. Nhưng tôi không thể ăn nổi. Ngay khi bữa tối vừa kết thúc, tôi bước ra sân ga để ngắm nhìn những đường ray xe lửa dài chạy dài xuyên qua khu rừng, và chờ đợi chuyến tàu sắp đến. Buổi chiều tối sập xuống trong lúc chúng tôi ngóng đợi; chuyến tàu đến trễ; và cuối cùng khi nó xuất hiện, tôi chỉ có thể nhận ra nó từ đằng xa nhờ đốm lửa đỏ của đầu máy lấp lánh như một con đom đóm.

Đó là một chuyến tàu chở hàng, chỉ có duy nhất một toa chở khách, và toa đó đã chật cứng. Chúng tôi khó khăn lắm mới tìm được chỗ ngồi, lại còn ngồi cách xa nhau nữa. Tôi khó mà biết được liệu điều đó, hay bất cứ điều gì khác, có thể làm tôi thấy cô độc hơn không. Tôi đã cứng đờ và mệt rã rời sau mười hai tiếng di chuyển trong ngày hôm nay; mệt mỏi khôn tả trong tâm hồn. Tôi có cảm giác rằng mình không thể chịu đựng thêm lâu hơn nữa tiếng động cơ ầm ào, những cú xóc nảy và sự ngột ngạt của toa tàu cuối cùng này. Hơn nữa, những hành khách trên tàu lại có những thói quen khiến tôi phải kéo áo sát người lại hết mức có thể, và thu mình lại trong tâm trí ở một không gian nhỏ bé nhất có thể. Quả thực tôi đã nhận thấy những điều tương tự kể từ khi chúng tôi rời Washington; nhưng vào đêm nay, trong trạng thái thể xác lẫn tinh thần mệt mỏi, kiệt sức và ngất ngây của tôi, mọi cảnh tượng hay âm thanh khó coi đều giáng những cú đau đớn vào thần kinh tôi đến mức khó mà chịu đựng nổi. Tôi tự hỏi liệu đoàn tàu này có chạy suốt đêm không; nó chạy rất chậm. Và tôi để ý thấy chẳng có ai tỏ ra sốt ruột hay có vẻ gì là mong mỏi chuyến hành trình sẽ sớm kết thúc. Tôi cảm thấy như mình không thể chịu đựng thêm được nhiều nửa giờ nữa. Người ngồi cạnh tôi là một bà cụ mập mạp, tốt bụng, người lại càng làm mọi chuyện tồi tệ hơn bằng cách vòng tay ôm lấy tôi, kéo tôi vào lòng và nài nỉ tôi hãy lấy bà làm gối và ngủ một giấc. Các dây thần kinh của tôi đang giật giật vì sự sốt ruột và niềm khao khát được giải thoát; thì bỗng nhiên ý nghĩ chợt lóe lên trong đầu tôi rằng tôi có thể làm Chúa hài lòng bằng sự nhẫn nại. Tôi nhớ sự tĩnh lặng mà ý nghĩ về Ngài mang lại; thế nhưng thật khó biết bao để không mất kiên nhẫn, cho đến khi tôi tập trung tâm trí vào những lời trong Kinh Thánh — đó là những lời trong Thi Thiên thứ hai mươi ba — và bắt đầu suy ngẫm cũng như cầu nguyện nhẩm theo. Chúng tuyệt vời đến nỗi dần dần chúng đã mang lại cho tôi sự nghỉ ngơi. Tôi chìm vào giấc ngủ và quên đi những cơn đau nhức cùng sự mệt mỏi cho đến khi tàu đến Baytown.

Họ đưa tôi đến một khách sạn sau đó, cho tôi lên giường đi ngủ, và tôi đã nằm liệt giường suốt mấy ngày liền. Chắc hẳn tôi đã bị sốt, bởi vì trí tưởng tượng của tôi cứ miên man trôi dạt đến những nơi xa lạ cùng tía, ở những vùng đất thuộc thế giới cũ; và đôi khi, tôi nghĩ, nó đưa cả tôi lẫn tía đến chốn nghỉ ngơi và mái nhà nơi mọi cuộc lãng du đã chấm dứt. Sau vài ngày, cơn sốt cũng qua đi. Tôi đã có thể xuống lầu, và cả Preston lẫn mẹ anh đều làm hết sức để chăm sóc tôi thật tốt. Nhất là Preston. Anh mang cho tôi sách, trái cây, và những chú chim để dỗ tôi ăn, đồng thời là người bầu bạn ân cần, luôn túc trực bên tôi khi mẹ anh vắng nhà, và thực ra là cả lúc bà có nhà nữa. Thế là tôi dần bình phục nhờ sự trợ giúp của cam và chim dồn. Tôi đã có thể bình phục nhanh hơn, nếu không vì nỗi sợ hãi về một người gia sư đang lơ lửng đe dọa tôi. Tôi chẳng nghe gì về bà ta và không dám mở lời hỏi. Một ngày nọ, Preston khơi lại chuyện đó và hỏi xem Daisy sắp có một cô giáo dạy học phải không?

“Đương nhiên rồi,” dì Gary của tôi đáp. “Con bé phải được học hành chứ, cháu biết đấy.”

“Cháu không biết; nhưng nếu mọi người đã nói thế thì chắc là phải vậy rồi,” Preston nói. “Cô giáo đó là ai thế, thưa má?”

“Con chẳng biết gì sất,” dì Gary nói. “Nếu con trai ta mà sắp kết hôn với nữ thừa kế giàu có nhất tiểu bang; và con bé cũng suýt soát được như vậy rồi — chao ôi! Ta không thấy cháu ở đó, Daisy con yêu; nhưng điều đó chẳng có gì khác biệt;—ta nghĩ việc con bé được học hành đàng hoàng là điều hiển nhiên.”

“Cháu chẳng hiểu việc là một nữ thừa kế thì liên quan gì đến chuyện đó,” Preston nói, “trừ việc nó khiến cho việc học trở nên thừa thãi và phát bực thì có. Ai là cô giáo thế, thưa má?”

“Ta đã giới thiệu cô Pinshon.”

“Ồ, thế thì chưa chắc chắn rồi.”

“Rồi chứ, chắc chắn rồi. Cô Pinshon sẽ đến ngay khi chúng ta tới Magnolia.”

“Cháu sẽ chuồn trước khi chuyện đó xảy ra,” Preston nói. “Cô Pinshon là ai vậy?”

“Sao con lại biết được? Cô ấy từng sống ở Jessamine Bank,—dạy học cho mấy cô con gái nhà Dalzell.”

“Là người thế nào vậy, thưa má?”

“Là người thế nào á?” dì Gary nói; “thì là kiểu người làm gia sư chứ thế nào. Con nghĩ cô ấy phải là kiểu người gì chứ.”

“Bất cứ kiểu người nào khác trên đời này còn hơn,” Preston nói, “đối với cháu. Đúng là cái kiểu sẽ hành hạ con bé Daisy tội nghiệp đến chết mới thôi.”

“Con đúng là một thằng bé ngốc nghếch!” dì Gary nói. “Dĩ nhiên nếu con cứ nhồi nhét vào đầu Daisy những ý nghĩ vớ vẩn, con bé sẽ không tài nào gạt bỏ chúng đi được đâu. Nếu con có những điều kiểu đó để nói, tốt hơn hết là nên nói ở nơi con bé không nghe thấy.”

“Daisy có mắt — và có cả đầu óc nữa,” Preston đáp.

Ngay khi tôi đủ sức khỏe, Preston đưa tôi đi dạo những quãng ngắn; và khi tôi khỏe hơn, anh kéo dài các buổi đi dạo ra. Thành phố đối với tôi là một nơi xa lạ; rất khác với New York; có rất nhiều thứ để ngắm nhìn và vô số câu chuyện để lắng nghe; và Preston cùng tôi đã có những khoảng thời gian vui vẻ. Dì Gary thì bận rộn đi thăm hỏi mọi người, tôi nghĩ thế. Có một lối đi dạo đẹp bên bờ biển là nơi tôi thích nhất; và khi trời không quá lạnh, niềm vui lớn nhất của tôi là ngồi đó ngắm nhìn làn nước sẫm màu và gửi trọn tâm hồn mình băng qua đó đến chốn xa xôi nào đó nơi tía và má đang ở. Nơi đó chính là “Nhà” đối với tôi. Preston không hiểu tại sao tôi lại thích Esplanade đến vậy; thỉnh thoảng anh còn chế giễu tôi là kẻ đa sầu đa cảm và thích trầm ngâm; trong khi tôi thực ra chỉ đang gửi gắm trái tim mình qua làn nước. Nhưng anh rất vui vì làm tôi hài lòng trong mọi việc có thể; và bất cứ khi nào trời không quá lạnh, những buổi đi dạo của chúng tôi đều đưa tôi đến đó.

Một hôm, khi ngồi ở đó, tôi nhớ chúng tôi đã có một cuộc tranh luận lớn về việc học hành. Preston mở đầu bằng cách nói rằng tôi không được bận tâm đến cô gia sư sắp tới này, cũng không được làm bất cứ điều gì cô ấy sai bảo trừ khi tôi thích. Thấy tôi không trả lời, anh liền nhắc lại lời mình vừa nói.

“Em biết đấy, Daisy, em đâu bắt buộc phải bận tâm xem cô ta nghĩ gì.”

Tôi bảo tôi nghĩ là mình có.

“Để làm gì chứ?” Preston hỏi.

“Em còn phải học rất nhiều điều, anh biết đấy,” tôi nói, cảm thấy điều đó vô cùng nghiêm túc trong trái tim bé nhỏ của mình.

“Em muốn biết lắm thứ làm gì cơ chứ?” Preston hỏi.

Tôi bảo, học mọi thứ. Tôi rất dốt nát.

“Em chẳng hề dốt chút nào,” Preston nói. “Đầu óc em lúc này đã chứa đầy thứ rồi. Anh nghĩ em có ngần ấy kiến thức là vừa đủ tốt cho em rồi đấy. Anh định sẽ canh chừng để em không thu nạp quá nhiều thứ.”

“Ồ Preston,” tôi nói, “anh nói thế là rất sai. Em hầu như chẳng có chút kiến thức nào cả.”

“Chẳng có dịp nào đâu,” Preston quả quyết. “Anh ghét những phụ nữ uyên bác.”

“Anh không thích học hỏi mọi thứ sao?”

“Đó là chuyện khác,” anh đáp. “Đàn ông thì phải biết mọi thứ, nếu không thì chẳng thể sống nổi. Phụ nữ thì khác chứ.”

“Nhưng em nghĩ biết mọi thứ cũng hay mà,” tôi nói. “Em không hiểu nó khác nhau ở chỗ nào.”

“Thì đấy, phụ nữ đâu cần phải làm luật sư, bác sĩ hay giáo sư,” Preston nói; “tất cả những gì cô ấy cần làm là có sự hiểu biết đúng đắn và ăn mặc thật đẹp.”

“Việc ăn mặc quan trọng đến thế sao?” tôi hỏi, với một luồng ánh sáng mới mẻ chợt bừng lên trong đầu.

“Đương nhiên rồi. Chỉ cần đeo ruy băng sai màu thôi là cũng đủ làm một người phụ nữ nửa sống nửa chết rồi. Và anh từng nghe dì Randolph kể rằng có một vị phu nhân nọ đã bị hủy hoại chỉ vì đôi găng tay của bà ấy đấy.”

“Bị hủy hoại vì đôi găng tay!” tôi thốt lên. “Bà ấy mua nhiều lắm hả?”

Preston cười phá lên khiến tôi phải chờ một lúc mới có thể tiếp tục. Tôi nhận ra mình đã phạm phải sai lầm nào đó, và tôi quyết định không khơi lại chủ đề đó nữa.

“Ý anh là muốn làm một cái gì đó tương tự sao?” tôi hỏi, có chút lạc đề.

“Kiểu gì cơ? Bị hủy hoại vì găng tay á? Còn lâu tôi mới thế nhé.”

“Không, không! Ý em là, làm luật sư, bác sĩ hay giáo sư cơ?”

“Anh đùa chắc!” Preston nói, với một lời phủ nhận quả quyết hơn.

“Thế anh học để làm gì?”

“Bởi vì, như anh đã nói với em rồi đấy, Daisy, đàn ông phải biết mọi thứ, nếu không thì chẳng thể trụ vững trên đời này.”

Tôi ngẫm nghĩ về vấn đề đó, rồi nói rằng tôi nghĩ sự hiểu biết đúng đắn cũng sẽ khiến một người phụ nữ phải học tập chứ. Tôi chẳng thấy có gì khác biệt cả. “Hơn nữa, Preston,” tôi nói, “nếu cô ấy không học, họ sẽ không thể bình đẳng được.”

“Bình đẳng!” Preston hét lên. “Bình đẳng ư! Ồ Daisy, em chắc phải sống từ thời đại nào rồi ấy chứ. Em già đến hai trăm tuổi là ít. Thôi đừng có ngồi đấy mà học với hành nữa, về nhà mau lên. Em ngồi đây lâu lắm rồi đấy.”

Đó là giờ phút tự do cuối cùng của tôi. Có lẽ vì thế mà tôi nhớ từng phút giây một cách rõ mồn một. Trên đường về, chúng tôi gặp một đám tang của người da đen. Tôi dừng lại để ngắm nhìn. Có cái gì đó, tôi không biết là gì, trong hàng dài những bóng người tối màu, đi đứng trật tự và thậm chí vô cùng trang nghiêm, những chiếc váy trắng của phụ nữ, nét mặt đặc biệt của cả đàn ông lẫn phụ nữ, đã thu hút ánh mắt tôi. Preston lại la lên với tôi. Anh bảo đó là cảnh tượng quen thuộc nhất trên đời. Được tổ chức một đám tang thật lớn là niềm tự hào của họ. Tôi hỏi đây có phải là một đám tang lớn không. Preston bảo “khá lớn đấy; phải có đến vài trăm người và họ ăn mặc rất chỉnh tề.” Rồi anh tỏ ra sốt ruột và giục tôi đi nhanh lên. Nhưng tôi vẫn đang suy nghĩ; và trước khi về đến khách sạn nơi chúng tôi ở, tôi hỏi Preston rằng ở Magnolia có nhiều người da màu không.

“Nhiều lắm,” anh nói. “Chẳng có gì ngoài họ cả.”

“Preston,” một lát sau tôi nói, “em muốn mua ít kẹo ở đâu đó.”

Preston hình như rất thích thú, nghĩ rằng suy nghĩ của tôi đã hoàn toàn thoát khỏi dòng suy tư nghiêm nghị. Anh dẫn tôi đến một cửa hàng bánh kẹo nổi tiếng; và ở đó tôi mua đủ thứ đồ ngọt cho đến khi số tiền ít ỏi của tôi nhẵn túi.

“Hết quỹ rồi à?” Preston nói. “Không sao đâu — cứ mua đi, anh trả giúp cho. Mà sao anh chưa bao giờ biết em lại thích kẹo ngọt đến thế nhỉ. Món gì tiếp theo đây? hạnh nhân bọc đường? món này ngon đấy, Daisy — kẹo hoa hồng này này. Nhưng em phải ăn số đường này với liều lượng nhỏ thôi đấy, nếu không anh sợ nó sẽ chẳng tốt lành gì đâu.”

“Ồ Preston!” tôi nói — “Em đâu có định ăn hết số này một mình.”

“Em định dùng nó để lấy lòng cô Pinshon à? Anh có linh cảm là đồ ngọt sẽ chẳng làm cô ta ngọt ngào hơn đâu, Daisy ạ.”

“Em không biết ‘lấy lòng’ nghĩa là gì,” tôi thở dài nói. “Em sẽ không lấy kẹo hạnh nhân đâu, Preston.”

Nhưng anh nhất quyết bắt tôi phải lấy; và ngoài kẹo hạnh nhân, anh còn mua thêm một lượng lớn loại kẹo tinh tế mà anh vừa nhắc đến, thứ mà tôi vốn cho là quá tinh xảo và đắt đỏ so với mục đích ban đầu của mình; và sau kẹo hoa hồng, anh còn gọi thêm cả hoa quả ngào đường; cho đến khi một gói kẹo đủ các loại to tướng được gói lại. Preston đã trả tiền cho chúng — tôi không thể ngăn cản được — và bảo họ gửi về khách sạn; nhưng tôi nhất quyết đòi tự tay cầm gói kẹo đó. Preston không cho phép tôi làm thế, nên anh đã cầm hộ; đối với anh, đó là một biểu hiện tử tế nghiêm túc hơn rất nhiều so với việc thanh toán hóa đơn. Dù vậy, quãng đường về khách sạn chẳng xa là mấy. Chúng tôi vừa bước vào sảnh, và tôi đang chìa tay nhận gói kẹo từ Preston để mang lên lầu, thì tôi nghe thấy dì Gary gọi tên mình từ phòng khách. Theo bản năng, tôi không biết tại sao, từ giọng điệu của dì, tôi biết ngay dì gọi mình để làm gì. Tôi đặt trả gói kẹo vào tay Preston, và bước vào trong; trò chơi của tôi đã chấm dứt.

Tôi biết rõ trò chơi của mình đã chấm dứt khi nhìn thấy cô giáo gia sư. Cô đang ngồi cạnh dì tôi trên ghế sofa. Hoàn toàn khác với những gì tôi tưởng tượng, khác đến mức tôi ngẩn người bước đến gần cô, nhưng đồng thời dường như tôi đã nhận ra trong cái nhìn đầu tiên ấy tất cả những gì sẽ xảy ra sau đó. Có lẽ đó chỉ là ảo tưởng; nhưng đối với tôi bây giờ, tất cả những gì tôi từng biết hay cảm nhận về cô Pinshon trong những năm tháng sau đó đều đã bắt đầu và được báo hiệu một cách trọn vẹn ngay trong năm phút đầu tiên ấy. Cô là một phụ nữ trông còn trẻ, trẻ hơn so với tuổi thật. Cô có làn da ngăm đen, khỏe khoắn, và một khuôn mặt mà tôi đoán sẽ được gọi là ưa nhìn; nhưng cô chưa bao giờ đẹp trong mắt tôi cả. Những lọn tóc đen dài xõa hai bên má và đôi mắt đen láy to tròn là những nét đầu tiên đập vào mắt người nhìn; nhưng tôi lập tức kết luận rằng cô Pinshon không sinh ra để làm một quý bà. Ý tôi không phải là dòng dõi và sự giáo dưỡng không thể tách rời; hay việc có nửa tá tổ tiên là quý bà theo đường trực hệ sẽ đảm bảo phẩm chất đó cho người đời thứ bảy; mặc dù chúng thường mang lại vẻ ngoài như vậy; thế nhưng, có những quý bà được sinh ra mà suốt đời chẳng biết cách nhún gối chào thế nào, trong khi những cú nhún gối lại được thực hiện với vẻ duyên dáng vô hạn bởi những kẻ chẳng có chút phong thái quý bà nào ngoài những lớp áo quần xiêm y giả tạo. Tôi chưa từng thấy cô Pinshon làm điều gì thô lỗ hay vụng về, theo tôi nhớ; cũng chẳng có hành động nào thay đổi ấn tượng ban đầu của tôi về cô ấy. Cô ăn mặc rất sang trọng; nhưng ở đó tôi lại cảm thấy thiếu vắng thứ cảm giác ấy. Những bộ váy của cô Pinshon luôn khiến tôi liên tưởng đến quầy bán vải và tiệm may mặc. Những chiếc áo của má tôi dường như luôn là một phần chính bản thân người; và theo một nghĩa thực sự nào đó, chúng quả thực là như vậy.

Dì tôi giới thiệu tôi với cô. Cô Pinshon săm soi tôi. Nhận xét đầu tiên của cô là trông tôi còn quá nhỏ. Dì tôi đã bào chữa cho điều đó, với lý do từ trước đến nay tôi vốn là một đứa trẻ ốm yếu. Cô Pinshon lại quan sát thêm rằng cách tôi để kiểu tóc cũng góp phần tạo nên hiệu ứng đó. Dì tôi liền giải thích rằng đó là sở thích của tía và má tôi; và đồng thời đồng tình rằng dì nghĩ việc để tóc ngắn cũn cỡn trông bao giờ cũng thiếu duyên dáng. Nếu tóc tôi được xõa thành những lọn xoăn trên vai thì trông tôi sẽ rất khác. Cô Pinshon tiếp tục hỏi tôi biết được bao nhiêu kiến thức? vừa nói vừa chuyển đôi mắt đen láy từ tôi sang dì Gary. Dì tôi tuyên bố dì không thể biết chắc; sức khỏe kém cũng đã cản trở việc học ở đây; và dì quay sang tôi, bảo tôi hãy nói xem mình sở hữu những kiến thức gì. Tôi không thể trả lời. Tôi không biết nói sao. Tôi có cảm giác như mình chưa hề học được chút gì cả. Lúc đó Preston liền lên tiếng thay tôi.

“Sự khiêm tốn thường hay giấu giếm những ưu điểm của chính mình,” anh nói. “Em họ tôi đã học những kiến thức vỡ lòng thông thường; và ngoài ra còn thạo cả nghệ thuật đánh xe nữa.”

“Cái gì cơ? Em vừa nói gì thế?” cô gia sư hỏi lại.

“Dạ thưa cô, là nghệ thuật đánh xe ạ. Daisy là một tay nài xe cừ khôi so với độ tuổi và sức lực của con bé.”

Cô Pinshon quay sang nhìn mẹ của Preston. Dì tôi xác nhận và phóng đại thêm lời tuyên bố đó, lại một lần nữa đổ lỗi cho tía và má tôi. Về phần mình, dì luôn cho rằng việc một đứa trẻ nhỏ như tôi tự mình đi lang thang khắp vùng nông thôn bằng xe ngựa con là vô cùng nguy hiểm. Đôi mắt của cô Pinshon không thể gọi là biểu lộ cảm xúc gì, nhưng trong tưởng tượng của tôi, chúng đang che giấu rất nhiều điều. Cô nhận xét rằng những con đường ở đó rất dễ đi.

“Ồ, không phải ở đây đâu,” dì tôi nói; “đó là ở miền Bắc, nơi đường xá không giống như những khu rừng thông của chúng ta. Dù sao thì đường xá ở đó cũng chẳng có gì là nguy hiểm, theo như tôi biết; không nguy hiểm cho bất kỳ ai trừ một đứa trẻ. Nhưng ngựa và xe cộ thì lúc nào cũng nguy hiểm cả.”

Cô Pinshon tiếp tục quay sang tôi. Tôi biết những gì? “ngoài tài nghệ đánh xe này ra,” đúng như lời cô nói. Tôi cứng họng. Tôi không hề cảm thấy mình biết cái gì sảng khoái cả. Cuối cùng tôi đành nói thật như vậy. Preston kêu lên. Tôi nhìn anh để cầu xin anh hãy im lặng; và tôi nhớ anh đã mỉm cười với tôi biết bao.

“Chắc em biết đọc chứ?” cô gia sư tiếp tục.

“Dạ, thưa cô.”

“Và chắc chắn là biết viết nữa chứ?”

“Em không nghĩ là cô sẽ bảo em biết viết đâu,” tôi đáp. “Em viết không tốt chút nào cả; và em mất rất nhiều thời gian cho việc đó.”

“Quay lại chuyện đánh xe đi, Daisy,” Preston nói. “Đó là một việc mà em thực sự biết làm. Và cả lịch sử nước Anh nữa, anh xin lấy danh dự ra làm chứng.”

“Con cầm cái gì thế hả Preston?” dì tôi hỏi.

“Dạ, vài viên kẹo hohole ạ.”

“Cháu bị đau họng à?” dì hỏi ngay, vẻ sốt sắng.

“Dạ không ạ — không phải lúc này, nhưng hôm qua cháu có bị; và cháu nghĩ mình cứ chuẩn bị trước cho chắc.”

“Trông cháu chuẩn bị có vẻ dùng được lâu phết nhỉ,” cô Pinshon nhận xét.

“Ở Magnolia có mua được gì ngoài gạo đâu cơ chứ,” Preston nói sau khi cúi đầu chào vị phu nhân một cách chẳng mấy thiện chí cho cam. “Cô phải mang theo những thứ mình có thể sẽ cần ở trỏng chứ ạ.”

“Cháu sẽ không cần nhiều đến thế đâu,” mẹ anh nói.

“Dạ thưa má, cháu hi vọng là không,” Preston nói, vẻ mặt đầy ra chiều điềm tĩnh nhìn gói kẹo của mình. “Lão Bác Lot ấy mà, má biết đấy, lúc nào chẳng ho; và cháu định làm lão vui bằng một vài món quà cháu mua đấy. Cháu đi cất chúng đây.”

“Lão Bác Lot ư!” dì tôi lặp lại. “Bác Lot nào cơ chứ? Ta không biết là cháu ở Magnolia đủ lâu để nhớ tên mấy người hầu đấy. Mà ta chẳng nhớ có bác Lot nào cả.”

Preston quay người rời khỏi phòng mang theo chỗ kẹo của mình, và lúc quay lưng đi, anh ném cho tôi một cái nhìn đầy vẻ hài hước và tinh nghịch tột độ mà nếu ở hoàn cảnh khác chắc tôi đã không kìm được tiếng cười. Nhưng cô Pinshon đang hỏi tôi có hiểu về số học không?

“Em nghĩ — em biết rất ít về nó,” tôi ngập ngừng đáp. “Em biết làm một phép tính.”

“Phép gì?”

“Trên bảng đen ạ, thưa cô.”

“Đúng thế, nhưng là phép gì?”

“Em không biết ạ, thưa cô — là cộng các cột số lại với nhau ạ.”

“Ồ, phép cộng phải không. Thế em thuộc bảng cửu chương và bảng chia chưa?”

“Dạ chưa, thưa cô.”

“Đi cất áo khoác đi, rồi quay lại đây; tôi sẽ nói chuyện thêm với em.”

Đến tận ngày nay tôi vẫn nhớ bước chân mình nặng nề biết bao khi bước lên lầu. Cơ thể tôi vẫn chưa hoàn toàn khỏe mạnh, và giờ đây dường như cả sức lực trong tim cũng đã cạn kiệt.

“Anh thề đấy,” Preston, người đang đợi tôi ở chiếu nghỉ, lên tiếng, “mới vào mà cô ta đã ra điều ra oả rồi đấy! Cô ta tưởng mình có quyền lên mặt với em thế chắc?”

Tôi không trả lời. Preston theo tôi vào phòng.

“Anh không đời nào để yên đâu, Daisy nhỏ bé của anh ạ. Sẽ chẳng có ai làm chủ ở Magnolia ngoài em cả. Người phụ nữ này tuyệt đối không được phép. Này, Daisy — anh sẽ cất mấy thứ này vào vali cho em, cho đến khi chúng ta đến nơi em muốn. Thế thì mới an toàn được.”

Tôi cảm ơn anh.

“Bây giờ em định làm gì?”

“Em xuống lầu đây, ngay khi chuẩn bị xong.”

“Em định chịu đựng tất cả những mệnh lệnh mà cái Bà Tôn Kính Này thấy phù hợp để trút lên đầu em chắc?”

Tôi nài nỉ anh hãy im lặng và để tôi yên.

“Cô ta sẽ biến em thành đá cho mà xem!” anh kêu lên. “Cô ta đúng là một con quái vật Gorgon với đôi mắt nặng trịch đó. Anh chưa từng thấy đôi mắt nào như thế. Anh tin là cô ta sẽ biến anh thành đá nếu anh phải chịu đựng ánh mắt ấy. Đừng có cho con Medusa đó một viên kẹo hạnh nhân nào đấy nhé, Daisy — tuyệt đối không một viên nào đấy, nghe rõ chưa?”

Tôi nghe quá rõ ấy chứ. Tôi quay phắt lại và cầu xin anh hãy nhớ cho rằng tôi phải vâng lời má trong những mệnh lệnh của cô Pinshon: và bảo anh không được nói với tôi nữa. Ngay lập tức Preston vứt đống kẹo xuống, kéo chiếc áo choàng khỏi đôi tay run rẩy của tôi, và vòng tay ôm lấy tôi; vừa hôn vừa than thở rằng mọi chuyện “quá tệ rồi”. Tôi cố gắng giữ sự bình tĩnh cho bản thân; nhưng kết quả là một trận khóc nức nở; và tôi bước xuống gặp cô Pinshon với đôi mắt đỏ hoe cùng một thế bất lợi.

Tôi rất cần sự điềm tĩnh và tự chủ của mình. Cô gia sư vươn tay ra, kéo tôi lại gần và hôn tôi; rồi dùng tay còn lại tiếp tục chỉnh lại chiếc cổ áo diềm xếp nếp quanh cổ tôi, vuốt ve và kéo nó ngay ngắn lại, thậm chí còn gỡ cả chiếc trâm cài nhỏ xíu tôi đang đeo ra rồi cài lại theo ý cô ấy. Điều đó làm tôi vô cùng khó chịu. Tôi biết chắc chiếc cổ áo và chiếc trâm của mình hoàn toàn ngay ngắn; tôi chưa bao giờ để chúng xộc xệch; chưa có ngón tay nào ngoài tay của má dám cả gan chạm vào chúng trước đây. Thế nhưng cô Pinshon vẫn cứ chỉnh sửa chiếc cổ áo và chiếc trâm cài, và trong khi vẫn ôm lấy tôi, cô nhìn thẳng vào mặt tôi bằng đôi mắt đó. Tôi bắt đầu cảm thấy chúng thật “nặng nề”. Chúng không hề chớp. Dường như chúng không hề nháy mắt như những đôi mắt bình thường khác. Chúng đè nặng lên khuôn mặt tôi bằng một thứ quyền uy vững chãi, không hề rực rỡ mà vô cùng nặng nề. Câu hỏi đầu tiên của cô là, liệu tôi có phải là một đứa bé ngoan không.

Tôi không biết phải trả lời thế nào. Dì tôi đã trả lời thay tôi rằng dì tin Daisy có ý định làm một đứa bé ngoan, dù con bé thích làm theo ý mình.

Cô Pinshon ra lệnh cho tôi kéo ghế lại ngồi xuống; rồi hỏi tôi có biết chút gì về toán học không; bảo tôi đó là khoa học về đại lượng; cô nhận xét với dì tôi rằng đó là môn học tuyệt vời nhất để dạy trẻ em tư duy, và rằng cô luôn cho chúng học rất nhiều môn này ngay trong năm đầu tiên thụ giáo. “Nó giúp tâm trí vào nề nếp,” người phụ nữ mắt đen nói tiếp; “và những thứ khác sẽ đến một cách rất dễ dàng sau đó. Daisy, em có hiểu ý chị nói ‘đại lượng’ là gì không?”

Tôi biết ý mình khi nói đến đại lượng; nhưng liệu ngôn ngữ tiếng Anh có điểm chung nào giữa cô Pinshon và tôi hay không thì tôi vô cùng nghi ngờ. Tôi ngập ngừng.

“Tôi luôn dạy các cô bé của mình phải trả lời nhanh chóng bất cứ khi nào được hỏi điều gì. Tôi nhận thấy em không trả lời nhanh chóng. Em lúc nào cũng có thể nói rõ là mình biết hay không biết một điều gì đó cơ mà.”

Tôi không chắc về điều đó lắm. Cô Pinshon lúc này bảo tôi hãy đọc lại bảng cửu chương. Ít nhất thì ở đây có sự chắc chắn. Tôi chưa bao giờ học nó cả.

“Xem ra,” cô gia sư của tôi nói, “em đã chẳng làm được gì mấy trong mười năm đầu đời của mình. Điều đó khiến em có rất nhiều việc phải làm cho mười năm tiếp theo đấy.”

“Sức khỏe đã cản trở con bé tập trung vào việc học,” dì tôi lên tiếng.

“Sự thiếu sức khỏe. Vâng, tôi đoán thế. Tôi hi vọng Daisy sẽ thật khỏe mạnh bây giờ, bởi vì chúng ta phải bù đắp lại khoảng thời gian đã mất thôi.”

“Tôi không nghĩ là cần phải mất nhiều thời gian đến thế,” dì tôi nói; “nhưng cha mẹ thường dễ hoảng hốt lắm, cô biết đấy; họ chẳng nghĩ đến điều gì khác ngoài một thứ duy nhất.”

Thế là giờ đây xung quanh tôi chẳng còn ai dễ hoảng hốt vì tôi nữa. Tôi đã gánh chịu toàn bộ sức nặng của câu nói đó.

“Dĩ nhiên,” cô Pinshon nói, “tôi sẽ hết sức lưu tâm đến sức khỏe của con bé. Không thể làm được gì nếu thiếu điều đó. Tôi sẽ đưa con bé đi dạo thường xuyên cùng mình, và đảm bảo rằng con bé không phơi mình trước bất kỳ nguy hiểm nào. Việc học không hề cản trở sức khỏe; tri thức không có tác dụng tiêu cực nào đối với cơ thể cả. Tôi nghĩ con người ta thường hay sinh bệnh vì thiếu thứ để suy nghĩ đấy thôi.”

Tôi cảm thấy chắc chắn biết bao, khi bước lên giường đi ngủ tối hôm đó, rằng một nguyên nhân gây bệnh dễ dãi như thế sẽ không bao giờ xảy ra với tôi trong nhiều năm dài sắp tới!

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.