Hôm sau, chúng tôi sẽ đi Magnolia. Đó là một ngày tốt đẹp hơn tôi mong đợi. Preston giữ tôi lại bên mình, tránh xa dì Gary và cô gia sư; hai người hình như đang có những giây phút vô cùng thoải mái bên nhau.
Magnolia nằm sâu trong đất liền vài dặm, dọc theo một con lạch hoặc luồng nước nhỏ gọi là sông Sands; hai bên bờ lác đác những ngôi nhà của các điền chủ. Các ngôi nhà cách nhau khá xa, thường xen giữa những dặm đồn điền. Chúng tôi đi trên một chiếc tàu hơi nước nhỏ chạy ngược xuôi dòng sông; tàu khua nước lững thững, ghé qua rất nhiều bến đậu, và cứ thế giữ chúng tôi trên tàu suốt phần lớn thời gian trong ngày.
Cuối cùng, Preston chỉ cho tôi thấy một cầu tàu hoặc bến gỗ nhỏ phía trước, mà cậu ấy bảo là bến đậu của chúng tôi; và con tàu chẳng mấy chốc đã cập vào đó. Tôi chỉ có thể nhìn thấy một bờ sông lở lở, cao mười lăm thước, kéo dài suốt dọc bờ. Tuy nhiên, chỉ vài bước chân là chúng tôi đến một khoảng đất bằng phẳng lõm xuống, nơi có một khoảng hở trên bờ; bờ sông thụt vào một chút, và một thung lũng có rừng bao phủ thoai thoải dốc ngược từ sông lên. Một chiếc xe ngựa và các đầy tớ đang đợi sẵn ở đây.
Preston và tôi đã bàn nhau là chúng tôi sẽ đi bộ lên và nhường xe cho các quý cô. Nhưng ngay khi họ vừa ngồi vào chỗ, tôi đã nghe thấy tiếng gọi tên mình. Preston và tôi liền bày tỏ ý định của mình; nhưng cô Pinshon bảo rằng mặt đất ẩm ướt nên cô thích tôi cưỡi ngựa hơn; và ra lệnh cho tôi lên xe. Tôi vâng lời, vô cùng thất vọng; thất vọng đến nỗi tôi phải cố gắng hết sức để không lộ ra ngoài. Trong chốc lát, tôi chẳng biết chúng tôi đang đi qua những gì. Rồi sự tò mò lại trỗi dậy. Chiếc xe ngựa đang lững thững tiến lên trên một con đường gồ ghề. Hai bên, những sườn đồi rợp bóng cây bao bọc lấy chúng tôi; và những sườn đồi này dường như cũng dốc ngược lên theo con đường, bởi vì dù chúng tôi cứ lên dốc hoài, hai bên thung lũng vẫn không thấp đi chút nào. Thế rồi, chỉ một lát sau, lòng thung lũng bắt đầu rộng ra, hai bên sườn thoải xuống dịu dàng; và qua những tán cây bên trái, chúng tôi có thể nhìn thấy một ngôi nhà, tọa lạc cao phía trên chúng tôi, nhưng nằm trên khu đất dốc thoải về phía thung lũng — nơi đang vươn cao, mở rộng và trải dài ra để đón lấy nó. Khu đất dốc này lác đác những cây sồi lớn tuyệt đẹp; mỗi cây đứng vững vàng trong vẻ uy nghi độc lập, không hề lấn át sự phát triển của những cây khác. Một số cây có thân to đến mức sáu người ôm vòng tay cũng không xuể; chúng vẫn xanh tươi bất chấp mùa đông; cành đâm thấp, vòm lá xòe rộng thành những tán xanh tươi trang nghiêm, tuyệt mỹ, trong khi những chùm rêu xám rủ lòa xòa trên một số cành. Ngôi nhà hiện ra không mấy rõ ràng giữa những tán cây ấy; nó thấp thoáng, trải dài trong một dãy nhà dài. Tôi chưa từng thấy lối dẫn vào nhà nào đẹp hơn ở Magnolia. Trái tim tôi ngập tràn vẻ đẹp ngay từ lần đầu tiên ấy.
"Đây là Magnolia, Daisy," dì tôi nói. "Đây là nhà của cháu."
"Trông đây là một nơi tuyệt đẹp," cô Pinshon nhận xét.
"Đây là một trong những nơi đẹp nhất bên sông. Đây là tài sản của cháu đấy, Daisy."
"Đây là của bố," tôi đáp.
"À, nó thuộc về mẹ cháu, và vì thế cháu có thể nói nó thuộc về bố; nhưng dù sao thì nó cũng là của cháu. Sắp xếp vốn là thế, như ta biết đấy —" dì tôi tiếp tục, hướng về phía cô Pinshon "— sắp xếp trong các thỏa thuận hôn nhân là các con trai sẽ nhận tài sản của bố, và các con gái nhận tài sản của mẹ. Chỉ có một con trai và một con gái; nên mỗi người sẽ có đủ phần."
"Nhưng đó là của mẹ và của bố cháu cơ mà," tôi nài nỉ.
"Ồ, chà — rồi nó sẽ là của cháu. Ý ta là thế đấy. Ransom sẽ nhận Melbourne và các điền sản ở Virginia; còn Magnolia là của cháu. Cháu nên có một nền giáo dục thật tốt."
Tôi ngạc nhiên đến mức trước cách nhìn nhận vấn đề này, tôi lại bỏ lỡ một phần cảnh vật trước mặt. Chiếc xe ngựa lững thững chuyển bánh, đi qua ngôi nhà, rồi dần dần lên đến cùng cao độ; sau đó rẽ một vòng, chúng tôi lái xe với tốc độ khá hơn đi ngược lại dưới những tán cây sồi thường xanh vĩ đại ấy, cho đến khi dừng lại trước cửa nhà. Cửa nằm ở một góc của tòa nhà, vươn theo một đường dài thấp ngang về phía dòng sông. Một hành lang có mái hiên chạy dọc toàn bộ mặt tiền đó. Ngay khi bước xuống xe, tôi liền chạy vội đến tận cùng góc khuất. Tôi nhận ra hành lang đã uốn cong theo góc nhà; bãi cỏ cũng vậy. Suốt dọc mặt tiền, nó thoai thoải hướng về phía thung lũng; ở đầu hồi ngôi nhà, nó thoai thoải dịu dàng hơn và kéo dài hơn xuống tận bờ sông. Tôi không thể nhìn thấy chính dòng sông. Cảnh tượng thung lũng bên tay trái thật đáng yêu. Một con suối nhỏ chảy ở đáy thung đã được khéo léo tạo thành một hồ nước trong vắt tại một khoảng đất trống, nơi ánh nắng rọi xuống, được bao quanh bởi một vùng hoang dã dịu êm gồm cây cối và dây leo. Những nhành hoa lài ngọt ngào rung rinh ở đó vào đúng mùa; và một cây mộc lan xinh đẹp đã được trồng hoặc nâng niu tại đó, được cẩn thận giữ trong tầm nhìn từ các cửa sổ ngôi nhà. Nhưng những thảm cỏ rộng lớn, bên này lẫn bên kia, chẳng mọc gì ngoài những cây sồi; sườn dốc thoai thoải chính là sân chơi của ánh nắng và bóng râm, đúng như tôi lần đầu nhìn thấy; bởi khi ấy những bóng râm của cây sồi đang dài ra trên thảm cỏ, còn những chùm rêu xám đang đung đưa đôi lúc làm nền, đôi lúc lại như kẻ dắt đường cho những tia nắng mặt trời. Tôi đứng sững trong một trạng thái ngập tràn niềm vui và nỗi buồn; chúng đang giấu mình tranh giành nhau sự thống trị; cho đến khi tôi nhận ra dì tôi và cô Pinshon đã đến đứng phía sau từ lúc nào.
"Quả là một chốn kiêu hãnh!" cô gia sư nhận xét.
Tôi tin là mình đã nhìn cô ấy. Dì tôi cười; bảo cô đừng dạy tôi điều đó; rồi dẫn đường quay lại lối vào nhà. Dọc theo hiên nhà, tôi nhận ra những ô cửa sổ dài chớp xanh tạo thêm những lối vào khác cho bất kỳ ai tùy ý chọn.
Cửa đã mở sẵn đón chúng tôi, và bên trong là một hàng những gương mặt sẫm màu của những người đàn ông và phụ nữ, cùng hàm răng trắng lóa trông như một lời chào mừng. Tôi tự hỏi sao dì Gary không nói gì thêm để đáp lại sự chào mừng ấy; dì chỉ thốt lên vài câu vô tâm khi bước vào, và hỏi xem bữa tối đã dọn xong chưa. Tôi đảo mắt nhìn từ gương mặt xa lạ này sang gương mặt xa lạ khác và những hàm răng trắng lóa. Đây là những đầy tớ của mẹ tôi; đó là điều gì đó chạm đến tận sâu trái tim tôi. Tôi nghe thấy những lời hỏi thăm về "Mis' Felissy" và "Mass' Randolph", rồi sau đó là câu hỏi: "Mis' 'Lizy, đây có phải là tiểu thư nhỏ không ạ?" Câu hỏi được cất lên bởi một người phụ nữ da đen lớn tuổi, trông rất đáng kính với mái tóc điểm bạc. Tôi không nghe thấy câu trả lời của dì; nhưng tôi dừng lại, quay sang người phụ nữ và đặt bàn tay nhỏ bé của mình vào lòng bàn tay nhăn nheo của bà. Tôi không biết khoảnh khắc ấy có điều gì kỳ diệu; tôi chỉ biết rằng khi tôi chạm vào một bàn tay, tôi đã chạm đến rất nhiều trái tim. Ngay lúc đó và tại nơi đó, sự hòa hợp tốt đẹp của tôi với tất cả những người da màu trên điền sản Magnolia của mẹ tôi đã bắt đầu. Có một sự bùng nổ chung của sự thỏa mãn và chào mừng. Một vài giọng nói chúc phúc cho tôi; hơn một người nhận xét rằng tôi trông "giống Mass' Randolph"; và tôi bước vào phòng khách với một đốm ấm áp trong lồng ngực vốn dĩ đã rất lạnh lẽo.
Tôi bỗng chốc cảm thấy quen thuộc đến kỳ lạ ngay lập tức. Căn phòng quả thực là một căn phòng tôi chưa từng thấy trước đây; thế nhưng theo sự huyền nhiệm của những chốn thân quen, cảnh vật vô tri xung quanh mang đậm dấu ấn của gu thẩm mỹ và thói quen mà tôi đã lớn lên cùng suốt cả cuộc đời. Một ngọn lửa lớn rực rỡ đang bùng cháy trong lò sưởi; một tấm thảm sang trọng trải trên sàn; đồ đạc tuy không hào nhoáng nhưng rất xa hoa, và có rất nhiều. Cả những tác phẩm nghệ thuật, dù sản xuất trong nước hay nước ngoài, cũng vô số kể. Sự thoải mái, nét thanh lịch, vẻ xinh xắn hiện diện khắp nơi; và qua lớp kính trong suốt của những khung cửa sổ dài, những cây sồi thường xanh trên bãi cỏ trông giống như những người canh gác cho chốn này. Tôi đứng thẫn thờ bên một khung cửa sổ, với sức nặng của niềm vui và nỗi buồn đang lấp đầy trái tim thơ trẻ.
Dì tôi chốc lát sau gọi tôi rời khỏi cửa sổ, và bảo tôi để Margaret cởi giúp đồ. Tôi xin phép được lên lầu cùng Margaret và cởi đồ ở trên đó. Thế nên tôi chạy vụt lên chiếc cầu thang thấp dễ bước — chúng làm bằng gỗ và không trải thảm — dẫn đến một hành lang lót chiếu được chiếu sáng từ mái nhà, thỉnh thoảng lại có một khung cửa sổ nằm trong hốc nhìn ra bãi cỏ. Rất nhiều căn phòng mở thông ra hành lang này. Tôi đi từ phòng này sang phòng khác. Ở đây cũng có những lò sưởi bằng cỗ bùng cháy rực rỡ; ở đây có những chiếc giường trắng như tuyết với màn muslin mỏng manh; những chiếc tủ và tủ quần áo bằng gỗ sẫm màu; và những chiếc chiếu trên sàn, cùng những tấm thảm dày được trải rải rác đây đó. Và ở phía bên này lẫn bên kia, những khung cửa sổ hướng ra bãi cỏ rộng lớn, với những cây sồi khổng lồ treo đầy những chùm rêu xám. Trái tim tôi thắt lại đau đớn. Đó là một buổi tối khó khăn, buổi tối đầu tiên ở Magnolia; với vẻ đẹp đẽ và rạng rỡ, sức hút nồng ấm, cùng cảm giác cô đơn lạnh buốt đến xé lòng. Tôi khao khát được ngã mình xuống và khóc nức nở. Điều tôi làm là đứng bên một khung cửa sổ và tự chiến đấu với chính mình để ngăn những giọt nước mắt chực trào. Nếu họ ở đây, mọi chuyện sẽ hạnh phúc biết bao! Nếu họ ở đây — ồ, giá như họ ở đây!
Tôi tin là cô hầu gái đã nói gì đó với tôi mà tôi chẳng hề nghe thấy. Nhưng rồi có ai đó xuất hiện mà tôi buộc phải lắng nghe, vừa cất tiếng gọi "Daisy" vang dội dọc hành lang. Tôi quay lại đối mặt với cậu ấy bằng một nỗ lực lớn. Cậu muốn biết tôi đang làm gì, tôi thấy thế nào, và phòng tôi ở đâu.
"Vẫn chưa tìm thấy phòng á?" Preston nói. "Đây á hả? Phòng của ai thế này, hở?—cô kia?"
"Maggie, thưa bẩm cậu," cô hầu gái đáp, nhún chân chào.
"Maggie, phòng của tiểu thư đâu?"
"Đây là phòng của Mis' 'Liza, thưa cậu."
"Nói nhảm! Miss 'Liza chỉ đến đây thăm thôi — đây là tiểu thư của các người cơ mà. Phòng của cô ấy đâu, hở?"
"Ồ, thôi đi, Preston!" tôi nài nỉ cậu ấy. "Em không phải là chủ nhà."
"Có, em là chủ. Anh sẽ nướng sống bất cứ kẻ nào dám bảo em không phải. Đi theo anh, em sẽ được chọn bất cứ phòng nào em thích; và nếu nó chưa chuẩn bị xong thì họ sẽ làm cho xong. Đi nào!"
Tôi làm cho cậu ấy hiểu rằng lựa chọn của tôi có thể phụ thuộc vào việc phòng của những người khác ở đâu; rồi đuổi cậu ấy đi. Sau đó tôi bảo cô hầu gái ra ngoài — cô là một người lai có khuôn mặt dễ chịu, rất hăng hái muốn giúp đỡ tôi — và khi chỉ còn lại một mình, tôi vội vã vặn chìa khóa trong ổ. Tôi cần phải có vài phút một mình nếu muốn chịu đựng được gánh nặng của buổi chiều hôm đó; và tôi quỳ xuống với một trái tim nặng trĩu, gần như là nặng trĩu nhất mà tôi từng biết trong đời. Suốt đời mình, tôi chưa từng cảm thấy mình bị hắt hủi và cô độc đến thế. Khi cha mẹ lần đầu tiên rời xa tôi, ít nhất tôi vẫn ở giữa những nơi họ từng sống; June vẫn ở bên tôi, và tôi chưa biết đến cô Pinshon. Chuyến đi đã có những sự phấn khích và thú vị riêng. Giờ đây tôi chỉ có một mình; vì June đã quyết định, trong nước mắt và vẻ mặt bi ai, rằng cô ấy sẽ không đến Magnolia; và Preston sẽ sớm lên đường quay lại trường đại học. Tôi chỉ biết đến một niềm an ủi duy nhất trên đời; điều kỳ diệu ấy: "Này đây, Ta luôn ở cùng các con." Có ai biết điều đó nghĩa là gì không, khi chưa từng biến nó thành chiếc cầu ván độc mộc bắc qua một vực thẳm?
Không ai nhận ra có chuyện gì không ổn với tôi, ngoại trừ Preston. Những cử chỉ âu yếm của cậu ấy đe dọa sự bình thản của tôi. Tôi giữ cậu ấy lại; và cậu ăn tối với một bộ mặt giông bão báo hiệu cuộc chiến với tất cả các cô gia sư. Đối với tôi, việc giữ được vẻ bình tĩnh là một nỗ lực vô cùng khó khăn; mọi thứ đều khiến nó trở nên khó khăn. Mỗi căn phòng mới, từng cách sắp xếp nội thất, từng món đồ trên bàn ăn, dù chắc chắn không giống những gì tôi từng thấy trước đó, nhưng lại mang nét quen thuộc đến mức tôi liên tục hụt hẫng vì thiếu đi những thứ thực sự tạo nên mái ấm. Đó chỉ là lớp vỏ mà không có phần nhân. Chiếc muôi múc súp hình như nằm nhầm tay; Preston dường như chẳng có lý do gì để cầm dao và dĩa cắt thịt của bố tôi; cảm giác hoang vắng bủa vây tôi khắp mọi nơi.
Sau bữa tối, các quý cô lên lầu để chọn phòng, và cô Pinshon tuyên bố cô muốn phòng của tôi ở liền kề phòng cô; cô bảo thế là đúng phép tắc và tiện lợi. Dì Gary không phản đối gì; nhưng có chút rắc rối, bởi vì tất cả các phòng đều có cửa mở độc lập ra hành lang. Cô Pinshon chần chừ giây lát giữa một trong hai căn phòng thông nhau, với một căn phòng khác đẹp hơn và rộng hơn nhưng sẽ khiến cô ít thuận tiện hơn trong việc giám sát các vấn đề của tôi. Chỉ trong một khoảnh khắc, tôi thoáng thở phào hy vọng; rồi hy vọng ấy liền bị dập tắt. Cô Pinshon chọn một trong hai căn phòng thông nhau ấy; và niềm an ủi duy nhất của tôi là việc phòng của tôi có hai cửa và tôi không buộc phải đi qua phòng cô Pinshon mới vào được. Ngay khi việc này vừa được giải quyết xong, Preston gọi tôi ra hành lang và rủ đi dạo. Tôi đắn đo trong giây lát xem có nên xin phép không; nhưng trong thâm tâm tôi đinh ninh rằng nếu xin phép thì sẽ chẳng được đi. Tôi cảm thấy mình phải đi. Tôi chạy ngược về căn phòng để đồ đạc, và chỉ trong hai phút tôi đã ra khỏi nhà.
Buổi đầu tiên tôi làm quen với Magnolia! Tôi nhớ rõ biết bao từng phút giây và từng bước chân trên đường đi. Thật tuyệt diệu làm sao, ngay khoảnh khắc tôi bước ra giữa những tán cây sồi và dưới ánh mặt trời. Tự do ở đó, dẫu sao đi nữa.
"Nào, Daisy, chúng ta sẽ ra chuồng ngựa," Preston nói, "và xem có con nào hợp với em không. Anh e là không có; mặc dù Edwards bảo anh là hắn nghĩ có."
"Edwards là ai?" tôi hỏi, khi chúng tôi hân hoan rảo bước qua những tán sồi, băng qua bóng râm và ánh nắng.
"Ồ, hắn là quản lý."
"Quản lý là gì?"
"Quản lý là gì ư — thì là kẻ lo liệu mọi việc chứ gì."
"Mọi việc gì?" tôi hỏi.
"Tất cả mọi việc — mọi thứ, Daisy; tất cả công việc của điền sản; ruộng lúa, ruộng bông và những con người ở đây, và mọi thứ nữa."
"Chuồng ngựa ở đâu? Và chúng ta đang đi đâu thế?"
"Ở đây — ngay đây thôi — cách một đoạn ngắn. Chúng nằm ở một thung lũng ngay đằng kia — phía bên kia ngôi nhà, nơi có khu nhà ở của người làm."
"Khu nhà ở?" tôi lặp lại.
"Ừ. Ồ, em chẳng biết gì về chốn này cả, nhưng rồi em sẽ học dần. Chuồng ngựa và khu nhà ở nằm trong thung lũng này mà chúng ta sắp đến đây; nằm khuất đi rất gọn gàng. Magnolia là một trong những nơi đẹp nhất bên dòng sông này."
Chúng tôi đã đi qua khu rừng sồi ở phía bên kia ngôi nhà, rồi tìm thấy điểm đầu của một thung lũng — giống như thung lũng mà chúng tôi đã đi ngược lên vài giờ trước — thoai thoải dốc xuống dòng sông. Trên đường đi, nó mở rộng ra thành một vùng đất trống thấp và được che chở kỹ lưỡng, nơi có rất nhiều tòa nhà đứng quần tụ.
"Vậy là ngôi nhà nằm giữa hai thung lũng à," tôi nói.
"Đúng vậy; và trên ngọn đồi cao kia, phía bên kia khu nhà ở, là nghĩa trang; và từ đó em có thể nhìn thấy rất nhiều cánh đồng cùng dòng sông, có một khung cảnh tuyệt đẹp. Và có rất nhiều cung đường cưỡi ngựa tuyệt vời quanh vùng này đấy, Daisy."
Khi chúng tôi đến chuồng ngựa, Preston sai một cậu bé đi tìm "Darius". Darius, cậu bảo với tôi, là đánh xe và là người chịu trách nhiệm chính ở khu chuồng ngựa. Darius liền ra ngay sau đó. Ông là một người da đen đầu bạc, diện mạo khôi ngô và vô cùng đáng kính. Ông từng đánh xe cho mẹ tôi và mẹ của mẹ tôi; và là một người đáng tin cậy, có vị trí quan trọng trong điền sản, cùng với những lý do khác, ông có phong thái và dáng vẻ là khuôn mẫu của sự đàng hoàng, uy nghiêm. Chú Darry rất điềm đạm; oai nghiêm và gần như lịch thiệp theo lối cung đình trong sự nhã nhặn đầy kính trọng; nhưng chú đã nở một nụ cười dễ chịu với tôi khi Preston giới thiệu.
"Chúng tôi rất vui khi thấy Tiểu thư Daisy về nhà của mình. Cầu mong Chúa phù hộ cho tiểu thư."
Trái tim tôi ấm áp lên trước những lời này giống như mảnh đất đóng băng trong một ngày xuân. Chúng không phải là những lời nói bâng quơ, và sự chào đón cũng vậy. Bước chân tôi bước trên thảm cỏ xanh trở nên vững chãi hơn. Thế rồi mọi suy nghĩ khác chốc lát bị quét sạch bởi tiếng gọi của Preston dành cho chú ngựa con, cậu hỏi Darius nghĩ gì về nó, và câu trả lời của Darry.
"Cằu nhàu lắm thưa cậu; cằu nhàu lắm. Nó chẳng dùng được tích sự gì."
Trong lúc tôi còn đang ngẫm nghĩ nhận định này có ý nghĩa gì, thì chú ngựa con được dắt ra. Nó to hơn Loupe, và không có vẻ đối xứng kỳ lạ ở bờm và đuôi như Loupe: nó là một chú ngựa con mập mạp lùn tịt, lông mượt và ngắn, đốm xám, với chiếc đuôi khá dài và ánh mắt hiền lành. Preston tuyên bố nó chẳng có dáng vóc gì cả và là một con ngựa con kém cỏi; nhưng trong mắt tôi thì nó thật tuyệt vời. Nó nhận một hai viên kẹo từ tay tôi với thái độ thân thiện như thể chúng tôi là những người quen cũ. Rồi một cậu bé được cho ngồi lên lưng nó, dắt nó đi tới đi lui bằng dây cương.
"Nó dùng được đấy, Darius," Preston nói.
"Cho tiểu thư nhỏ ư? Vừa đủ lớn đấy thưa cậu. Chẳng có tật xấu gì cả, chỉ là nó không thích làm việc thôi. Chẳng có mấy sự lanh lẹ đâu ạ."
"Thế thì Daisy phải mang theo roi vậy. Lại đây nào, chúng ta hãy đi ngắm một phần vùng đất mà em sẽ cưỡi ngựa dạo quanh. Em có mệt không, Daisy?"
"Ồ không," tôi nói. "Nhưng đợi một chút đã, Preston. Ai sống trong tất cả những ngôi nhà kia thế?"
"Mọi người. Những người làm công. Họ đang đi vắng ở ngoài đồng làm việc rồi."
"Darius có sống ở đó không?"
"Tất nhiên rồi. Tất cả bọn họ đều sống ở đây."
"Em muốn đến gần hơn và xem những ngôi nhà đó."
"Daisy, chẳng có cái vẹo gì đáng xem trên đời đâu. Chúng đều giống hệt nhau cả, và em nhìn thấy chúng từ đây rồi còn gì."
"Em muốn nhìn vào bên trong," tôi nói, vừa bước xuống sườn dốc.
"Daisy," Preston nói, "em lúc nào cũng thích làm theo ý mình giống y như——"
"Giống như gì cơ? Em không nghĩ là mình như thế đâu, Preston."
"Anh đoán chẳng ai tự thấy mình như thế cả," Preston làu bàu bước theo tôi, "trừ những kẻ không thể làm theo ý mình nổi."
Đến lúc này tôi đã gần như quên mất cô Pinshon. Tôi đã suýt nghĩ rằng Magnolia có thể là một nơi dễ chịu. Trong những khoảng thời gian con ngựa con khuất tầm mắt, tôi đã hiểu thêm về vị đánh xe già; và mỗi cái nhìn lại càng làm tôi thêm yêu mến ông. Có điều gì đó tôi không thể đọc được cứ ngày càng thu hút tôi hướng về ông. Sự giản dị trong phong thái nhã nhặn, vẻ điềm tĩnh trong sự nghiêm nghị, sự kín đáo chừng mực trong sự khiêm nhường — tất cả đều ở đó; và còn hơn thế nữa. Thêm vào đó, khung cảnh trong thung lũng đối với tôi thật quyến rũ. Khu vực xung quanh những căn nhà của người da đen được giữ gìn ngăn nắp; chúng được xây bằng đá gọn gàng và quây quanh bốn phía của một khoảng sân tứ giác; trong khi ở hai bên và phía dưới, những sườn đồi rợp bóng cây khép lại bức tranh phong cảnh. Ánh nắng mặt trời đang tuôn chảy qua và làm bừng sáng những ngôi nhà nhỏ, đậu trên gương mặt ngăm đen của chú Darry. Tôi bước xuống những ngôi nhà nhỏ qua dòng ánh nắng. Cánh cửa đầu tiên để ngỏ, và tôi nhìn vào bên trong. Ở căn nhà tiếp theo, tôi định gõ cửa, nhưng Preston đã đẩy tung cửa ra hộ tôi; và cậu cũng làm thế với căn thứ ba và thứ tư. Chẳng có ai ở trong đó cả. Tôi vô cùng thất vọng. Chúng trống rỗng, trơ trọi, dơ bẩn và trông có vẻ rất tiêu điều, lạnh lẽo. Những người làm của mẹ tôi chắc hẳn là một đám người thế nào cơ chứ, tôi thầm nghĩ. Chợ lớn hơn tôi một chút, đang túm tụm lại đằng sau một ngôi nhà nhỏ. Chẳng có phép tắc gì ở bọn chúng cả. Chúng đang khúc khích cười cười, nhe răng cười toe toét, nhảy lò cò trên một chân và làm những trò hề kỳ quặc khác; mặc cho phần lớn bọn chúng trên tay đang ẵm những đứa trẻ da đen nhỏ xíu. Tôi đã thấy đủ cho ngày hôm đó rồi, và quay người lại, rời khỏi thung lũng cùng với Preston.
Ở đầu thung lũng, Preston dẫn đầu theo một hướng mới, dọc theo một đại lộ rộng lớn chạy xuyên qua khu rừng. Hoàn toàn bằng phẳng và nhẵn nhụi, với những rặng rừng khép lại ở cả hai bên và tạo ra những tầm nhìn xa hun hút xuyên qua thân cây và dưới những cành lá. Chẳng mấy chốc chúng tôi rẽ vào một con đường khác tách ra từ lối này, đủ rộng cho hai con ngựa đi song song. Những cây thông tỏa hương ngọt ngào phía trên và ở mỗi bên, làm cho ánh sáng trở nên dịu nhẹ và bầu không khí thơm ngát. Preston và tôi lang thang trong một cuộc dạo chơi thú vị; để lại ngôi nhà và mọi thứ trong đó ở một khoảng cách xa xôi chẳng ai hoài niệm. Bột phát, chúng tôi bước ra một bãi đất trống. Nó rộng nhiều mẫu đất; ở đằng xa, rất nhiều người đang làm việc. Chúng tôi quay đầu trở lại.
"Preston," tôi nói, sau vài phút im lặng — "dường như chẳng có người phụ nữ nào trong những ngôi nhà đó cả. Em chẳng thấy ai cả."
"Chắc là không rồi," Preston nói; "bởi vì có ai ở đó đâu mà thấy."
"Nhưng tất cả những đứa trẻ nhỏ đó không có mẹ sao?"
"Có chứ, tất nhiên rồi, Daisy; nhưng chúng ở ngoài đồng."
"Mẹ của những đứa trẻ nhỏ đó á?"
"Đúng vậy. Thì sao nào? Này — em có thấy mệt không?"
Tôi bảo là không; và cậu vòng tay ôm lấy tôi đầy âu yếm, để nâng tôi lên một chút; và chúng tôi lại lững thững lang thang, quay trở lại đại lộ, rồi theo con đường phẳng lì ấy tiến xa hơn nữa khỏi ngôi nhà, rồi rẽ vào một lối mòn trong rừng xuyên qua những rặng thông ở phía bên kia. Đây là một con đường hẹp hơn, giữa những cành thông rủ và những dây leo lòa xòa, một số có gai nhọn, vắt ngang qua lối đi. Việc đi lại không lấy gì làm dễ dàng. Tôi nhận xét rằng có vẻ chẳng ai hay lui tới đây mấy.
"Chính anh chưa bao giờ đến đây," Preston nói, "nhưng anh biết chắc nó thế nào cũng dẫn ra một chỗ nào đó bên sông, và đó là điều anh đang tìm. Ô kìa! Chúng ta sắp đến một nơi nào đó rồi. Có cái gì đó màu trắng lấp ló qua những tán cây. Anh thề đấy, anh tin là——"
"Preston đã tính toán nhầm, và đây là lần thứ hai cậu đưa tôi đến nơi mà cậu không muốn đến. Chẳng mấy chốc chúng tôi đến một khoảng đất trống, hay đúng hơn là một nơi mà những cây thông đứng cách xa nhau một chút; và ở ngay giữa chốn ấy là một khoảng không gian nhỏ được rào kín. Một bức tường gạch thấp bao quanh một mảnh đất hình vuông, với một cánh cổng sắt ở một phía của hình vuông; bên trong, bãi cỏ lác đác những phiến đá cẩm thạch trắng của những ngôi mộ. Có cả những ngôi mộ lớn và nhỏ. Phía trên đầu, những cây thông lớn đứng đung đưa những cành dài nhẹ nhàng trong gió. Nơi ấy thật cô quạnh và đáng yêu. Chúng tôi đã đến bờ sông, đúng như Preston đoán, và bờ ở đây khá cao; thế nên chúng tôi nhìn xuống dòng suối nhỏ sẫm màu ở tít phía dưới. Ánh nắng mặt trời lúc này đã ngả chiều, hầu như không chạm tới nó; nhưng chiếu xuyên qua những rặng thông và trải trên thảm cỏ, dát vàng lên những phiến đá cẩm thạch trắng.
"Anh không có ý định đưa em đến đây," Preston nói, "anh không biết là mình đang đưa em đến đây. Nào, Daisy — chúng ta đi tìm đường khác thử lại xem."
"Ồ, dừng lại đã!" tôi nói — "Em thích nơi này. Em muốn ngắm nhìn nó."
"Đây là nghĩa trang," Preston nói. "Cột cao kia là đài tưởng niệm của cụ tổ chúng ta — không, là của cụ kỵ chúng ta; và cột màu nâu này là của ông ngoại mẹ. Đi nào, Daisy!——"
"Đợi một lát đi," tôi nói. "Cái có chiếc bình ở trên đỉnh là mộ của ai thế?"
"Bình ư?" Preston nói — "đó là một cái urn (hài cốt). Đó là một cái urn, Daisy. Người ta không đặt bình hoa lên lăng mộ đâu."
Tôi hỏi sự khác nhau là gì.
"Sự khác nhau á? Ồ, Daisy, Daisy! Bình hoa là để cắm hoa vào; còn urn — anh sẽ giải thích cho em nghe, Daisy — anh tin là vì người La Mã xưa thường hỏa táng thi hài của bạn bè họ rồi thu gom tro cốt lại và giữ chúng trong một chiếc bình đựng tro cốt. Thế nên chiếc bình urn trở nên phù hợp với một ngôi mộ."
Tôi không hiểu tại sao lại thế, liền thắc mắc.
"Tại vì bình urn dần trở thành biểu tượng của sự tử vong và những thứ đại loại thế. Đi nào, Daisy; chúng ta đi thôi."
Tôi nói: "Em nghĩ một bình hoa sẽ đẹp hơn rất nhiều. Chúng ta đâu có giữ tro cốt của người thân."
"Chúng ta cũng chẳng đặt dấu hiệu vui mừng lên mồ mả của họ đâu," Preston đáp.
Tôi trầm ngâm suy nghĩ rồi nói: "Em nghĩ là chúng ta có thể chứ. Khi mọi người đã về với Chúa — hẳn họ phải vui lắm chứ!"
Preston bật thốt lên một câu bày tỏ hy vọng rằng cô Pinshon sẽ "làm gì đó" với tôi; và định kéo tôi đi lần nữa; nhưng tôi chưa sẵn sàng rời đi. Ánh mắt tôi, lướt qua những phiến đá cẩm thạch trắng và bức tường gạch thấp, đã bắt gặp những thứ trông giống như những tấm bia tưởng niệm khiêm tốn hơn, rải rác giữa những cây thông và lan dần xuống sườn dốc ở phía bên kia, nơi địa hình sụt xuống hướng về một thung lũng khác. Ở một nơi, một mảnh ván được dựng lên; xa hơn là một cây thánh giá; rồi tôi thấy rất nhiều mảnh ván và thánh giá; có cái được làm cẩn thận hơn, có cái ít hơn; và khi mắt tôi cứ đảo khắp mặt đất, chúng dường như mọc vụt lên ở mọi hướng; quá thấp, quá khiêm nhường và quá tiệp với màu sắc của lá thông rụng nên khó mà thấy rõ trừ khi để ý tìm kiếm. Tôi hỏi tất cả những thứ đó là gì.
"Những thứ đó ư? Ồ, đó là dành cho những người làm, em biết đấy."
"Những người làm?" tôi lặp lại.
"Ừ, những người làm — những người lao động."
"Có rất nhiều người như thế," tôi nhận xét.
"Tất nhiên rồi," Preston nói. "Em thấy đấy, Daisy, có tới không biết bao nhiêu là trăm người làm ở đây từ rất nhiều năm rồi, kể từ thời cụ ngoại của mẹ cơ."
Tôi nhìn những tấm ván nhỏ và các cây thánh giá giữa đám vỏ thông trên mặt đất, rồi nói: "Em nghĩ là... họ hẳn sẽ thích có cái gì đó đẹp đẽ hơn để dựng lên trên mộ của mình."
"Đẹp đẽ hơn ư? Mấy thứ đó đủ tốt rồi," Preston nói. "Đủ tốt cho bọn họ."
"Em nghĩ họ sẽ thích có cái gì đó tốt hơn chứ," tôi nói. "Những người nghèo ở miền Bắc có những đài tưởng niệm đẹp hơn, em biết mà. Chưa bao giờ trong đời em thấy những ngôi mộ thế này."
"Người nghèo!" Preston kêu lên. "Này, đây là những người làm, Daisy — những người da màu. Họ cần đài tưởng niệm để làm gì chứ?"
"Họ không bận tâm sao?" tôi ngạc nhiên hỏi.
"Ai thèm quan tâm xem họ có bận tâm không chứ? Anh không biết là họ có bận tâm không nữa," Preston nói, ra chiều hết sức mất kiên nhẫn với tôi.
"Chỉ là, nếu họ bận tâm, em nghĩ họ sẽ có cái gì đó đẹp hơn chứ," tôi nói. "Họ đi lễ nhà thờ ở đâu hả anh, Preston?"
"Ai cơ?" Preston hỏi.
"Những người này ấy?"
"Người nào cơ? Ý em là các gia đình sống dọc theo con sông này à?"
"Không, không," tôi nói; "ý em là người của chúng ta — những người này; những người làm. Anh bảo có hàng trăm người cơ mà. Họ đi nhà thờ ở đâu?"
Lúc này tôi xoay người đối mặt với Preston với vẻ đầy sốt sắng; bởi vì những cây thánh giá bằng ván nhỏ bé và vẻ tiêu điều của cả nghĩa trang trên sườn đồi đã mang lại cho tôi một cảm giác kỳ lạ. "Họ đi nhà thờ ở đâu thế, Preston!"
"Chắc là chẳng ở đâu cả."
Tôi bị sốc, còn Preston thì mất kiên nhẫn. Làm sao mà cậu biết được chứ, cậu bảo thế; cậu có sống ở Magnolia đâu. Và cậu lôi tôi đi. Chúng tôi quay lại đại lộ và chậm rãi bước chân trở về nhà; đi chậm, vì tôi đã mệt, và cả hai chúng tôi, tôi nghĩ, đều đang bận suy nghĩ. Chợ thấy một người đàn ông, một người da đen, bước vào đại lộ phía trước chúng tôi một quãng với một bó dụng cụ trên lưng. Ông ta bước đi chậm chạp không kém gì chúng tôi, với một dáng đi dật dờ, vô định. Dáng người ông ta cũng mang vẻ tương tự, từ chiếc mũ trắng cũ kỹ lệch lạc cho đến từng nếp áo quần, trông có vẻ như đang hờ hững treo trên người, muốn tuột ra lúc nào cũng được. Tôi nài nỉ Preston gọi ông ấy lại và hỏi câu hỏi về việc đi nhà thờ — điều đang dằn vặt tôi ghê gớm. Preston tỏ ý không muốn và chống đối.
"Em muốn anh làm thế để làm gì hả, Daisy?"
"Bởi vì dì Gary bảo cô Pinshon rằng chúng ta phải lái xe sáu dặm mới tới nhà thờ cơ mà. Anh hỏi ông ấy xem họ đi đâu đi!"
"Họ chẳng đi đâu cả, Daisy," Preston bực dọc nói; "họ cũng chẳng thèm bận tâm mảy may đến chuyện đó đâu. Nhà thờ duy nhất mà họ quan tâm là khi họ tụ tập trong nhà ai đó rồi làm một đám hỗn độn lớn."
"Làm một đám hỗn độn?" tôi nói.
"Đúng thế; một đám hỗn độn chính hiệu; la hét, khóc lóc và tận hưởng cái gọi là khoảng thời gian vui vẻ. Đó là những gì một số kẻ trong bọn họ làm; nhưng anh cá là nếu anh hỏi lão ta về chuyện đi nhà thờ, lão này sẽ chẳng hiểu anh đang nói gì đâu."
Điều này hoàn toàn không làm tôi yên lòng. Tôi khăng khăng bắt Preston phải chặn người đàn ông đó lại; và cuối cùng cậu cũng làm thế. Lão ta quay người lại, bước về phía chúng tôi, cúi đầu chào với chiếc mũ trắng cũ. Gương mặt lão cũng y như phần còn lại của con người lão; chẳng có biểu cảm gì ngoài vẻ phục tùng uể oải.
"Sambo, chủ của ông muốn nói chuyện với ông kìa."
"Dạ thưa cậu. Tôi là George, thưa cậu."
"George," tôi nói, "tôi muốn biết ông đi nhà thờ ở đâu?"
"Dạ thưa tiểu thư. Tiểu thư muốn biết gì ạ?"
"Ông và tất cả những người khác đi nhà thờ ở đâu?"
"Dạ chắc là chẳng đi đâu cả, thưa tiểu thư."
"Ông không bao giờ đi nhà thờ à?"
"Nhà thờ là cho người da trắng, thưa tiểu thư; xa lắm; cưỡi ngựa đi đường dài lắm."
"Nhưng ông và những người khác — các ông không đi đâu dự lễ nhà thờ à? Để nghe giảng đạo ấy?"
"Dạ chắc là không, thưa tiểu thư. Mấy bài giảng chắc chẳng đến miền này đâu."
"Ông có đọc được Kinh Thánh không, George?"
"Dạ không biết đọc đâu, thưa tiểu thư. Chưa từng được học hành gì."
"Thế ông không biết gì về những điều trong Kinh Thánh sao? Ông không biết về Chúa Jesus à?"
"Dạ chắc là không biết gì đâu, thưa tiểu thư."
"Về Chúa Jesus ấy ư?" tôi hỏi lại lần nữa.
"Dạ thưa, người da đen này chẳng biết gì ngoài ruộng lúa và ruộng bắp đâu, tiểu thư ạ. Tiểu thư hãy nói chuyện với Darry ấy; chú ấy là người da đen rành mạch nhất trên điền sản này; biết nhiều lắm."
"Đấy!" Preston la lên, "thế là đủ rồi đấy. Ông đi đi ăn tối đi, George — và Daisy, tốt hơn là em nên đi tiếp nếu muốn có điều gì vui vẻ ở nhà. Em vừa moi được gì từ lão ta thế hả? Ích gì chứ? Tất nhiên là họ chẳng biết gì sảng rồi; và tại sao họ phải biết cơ chứ? Họ chẳng có thời gian và cũng chẳng có nhu cầu dùng đến nó."
"Họ không có thời gian vào các ngày Chủ nhật sao?" tôi nói.
"Thời gian để ngủ. Đó là những gì họ làm. Đó là điều duy nhất mà một người da đen quan tâm, là lăn ra ngủ dưới ánh nắng. Toàn là nhảm nhí thôi, Daisy."
"Em dám cá là họ sẽ quan tâm đến những thứ khác," tôi đáp, "nếu họ có được chúng."
"Ừ thì, họ không có được đâu. Nào, Daisy, anh muốn em hãy để mặc mấy gã này đi. Em chẳng dính líu gì đến họ cả, và em đến Magnolia không phải để làm công việc đó. Em chẳng có chút liên quan nào trên đời đến họ cả."
Tôi có những suy nghĩ của riêng mình về vấn đề này, nhưng Preston không phải là một người lắng nghe với sự đồng cảm. Tôi không nói gì thêm nữa. Những cây sồi thường xanh quanh nhà chốc lát sau hiện ra trong tầm mắt; rồi mái hiên thấp chạy quanh ba mặt nhà; rồi chúng tôi tới cửa, và buổi đi dạo của tôi đã kết thúc.