Tuy nhiên, chẳng có việc gì đáng để cho Virgílio phải bồn chồn, cũng như chẳng có gì khiến cho Horácio lạc quan, cái vẻ lạc quan mà bác sĩ Jessé tưởng như đọc được trên nét mặt lão trong cái đêm thứ năm ấy khi lão nghỉ lại nhà viên thầy thuốc ở Tabocas. Ngay từ khi bắt đầu nổ ra những cuộc xung đột về khu rừng Sequeiro Grande, Horácio thôi không dám đi đường ban đêm nữa, mặc dầu có bọn tay chân hộ vệ đi theo. Chiều hôm đó có về đồn điền cũng quá muộn mất rồi, lại mắc công việc ngoài tỉnh, nên lão bèn hoãn lại đến hôm sau mới đi, và giải trí bằng cách đến phòng khám của viên bác sĩ xem ông ta thăm bệnh. Thì giờ cũng chẳng mất đi đâu cả, vì các khách đến chữa bệnh đều là chỗ quen thuộc và phe cánh của lão. Lão nói với mỗi người một câu, hỏi thăm về công việc buôn bán hoặc chuyện riêng tư, chuyện gia đình. Lão biết cách tỏ ra rất hòa nhã khi lão muốn, và ngày hôm đó lão rất hồ hởi; thì giờ trôi qua, thái độ lão càng thêm thân mật.

Từ cửa sổ phòng khám bệnh, lão nhìn thấy Juca Badaró đi ủng có đinh thúc ngựa, ở cửa hàng sắt nhà Azevedo bước ra và đi dọc theo đường phố. Nét mặt viên đại tá nhoẻn một nụ cười mãn nguyện khi lão nhìn thấy kẻ thù bước đi một cách bực dọc. Lúc này đây, tên cabra lão đã cử đi, đang nấp trong một chỗ kín trên con đường về Ferradas. Virgílio phải vất vả lắm mới tự quyết định được. Horácio mến gã thầy kiện trẻ nọ; lão tin chắc là mình đã thực sự giúp đỡ gã, cho gã cái ưu thế là khử Juca mà không nguy hiểm chút nào. Lão điền chủ rời cửa sổ để ra nói chuyện với một thiếu phụ vừa bước vào, đó là vợ Sílvio Mãozinhas, người có một khu đất ở gần Palestine và là một trong những đồng đảng tin cậy nhất của viên đại tá ở vùng này. Chồng mụ sốt mê man và ngày hôm ấy mụ phải đưa hắn ra tỉnh cho bác sĩ Jessé khám. Họ nghỉ trong ngôi nhà nhỏ của họ ở bên kia sông. Mụ vợ rất lo lắng. Phải cáng chồng mụ trong một cái võng, mụ nói, vì y không còn sức đi ngựa nữa.

Horácio đi theo bác sĩ Jessé đến nhà người ốm, rồi giúp một tay vực y lên giường cho bác sĩ khám. Lão hỏi người đàn bà xem mụ có cần tiền không, và mong được giúp đỡ mụ. Bác sĩ Jessé biết viên đại tá vốn hay tỏ ra khá sốt sắng với các bạn bè chính trị của hắn, nhưng ông ta thấy sự sốt sắng của lão có điều hơi quá đáng, vì lão không chịu rời khỏi gian phòng khi ông ta khám bệnh; lão cứ nằn nì đòi giúp người đàn bà sửa lại cái bình đựng nước tiểu cho ngay ngắn, thay bộ quần áo ướt đẫm mồ hôi cho Sílvio, cho y uống thuốc do phòng bào chế gửi đến.

Khi ra về, bác sĩ Jessé gọi riêng viên đại tá ra nói:

- Một ca tuyệt vọng.

- Có lẽ nào?

- Cái bệnh sốt này cướp người đi một cách phũ phàng. Hắn không qua khỏi ngày hôm nay đâu. Tốt hơn là ông nên về đi tắm và lấy cồn rửa tay đi. Không nên đùa với cái trò này.

Nhưng Horácio phá ra cười. Lão ở đến bữa cơm chiều và hứa sẽ quay lại nữa.

Mãi đến khi ngồi vào bàn ăn, lão mới đi rửa tay, và vẫn cười mãi về nỗi lo lắng của Jessé. Bệnh sốt chẳng dám lại gần lão đâu, lão nói. Bác sĩ Jessé cứ ngập vào những chuyện giải thích khoa học; bởi vì cái bệnh sốt chưa thể xếp loại được này là một trong những mối quan tâm chủ yếu của ông ta. Chỉ trong rất ít ngày thôi là chết; hoàn toàn không có một phương thuốc nào cứu chữa được cả. Tuy nhiên, không gì có thể làm giảm bớt cái nhiệt tình của Horácio tối hôm ấy. Lão cảm thấy mình quảng đại đến nỗi đã trở lại đóng vai y tá, chính lão đã chạy đi tìm bác sĩ Jessé khi người ốm sắp chết; lại cũng chính lão đi tìm linh mục. Khi họ đến thì Sílvio đã chết rồi; mụ vợ ngồi khóc trong một góc buồng. Horácio lúc đó mới chợt nhớ ra rằng Juca Badaró cũng chỉ còn là một cái xác chết nằm sóng sượt trên đường, hai con mắt mở to và lờ đờ như mắt Sílvio. Lão nói với bà góa rằng lão sẽ rất sung sướng được trả mọi phí tổn về an táng, lại còn giúp mụ thay quần áo cho chồng.

Tuy nhiên, thực ra không có lý do gì đáng để cho Horácio lạc quan và cho Virgílio chán chường cả. Bởi vì Juca Badaró, đối tượng họ đang nghĩ tới, lúc này đang rong ruổi trên mình ngựa trở về đồn điền, bỏ lại đằng sau hắn, trên đường cái, xác của người được sai đi phục kích hắn. Cúi gập trên mình một con lừa do Viriato cầm cương dắt, là Antônio Vítor, lần thứ hai cứu chủ thoát chết và trở về với một vết thương. Đó là một sự ngẫu nhiên. Khi tên kia chuẩn bị súng, lắng nghe tiếng vó ngựa và mắt chằm chằm nhìn vào người cưỡi ngựa đi đầu mà hắn nhận ra đúng là Juca, thì cùng lúc đó Antônio Vítor nghe thấy một tiếng sột soạt khẽ ở ven đường. Tưởng đó là một con chuột bạch hay một con vật gì đó, gã liền thúc lừa rẽ vào rừng, tính mang về một con thú cho Don’Ana. Thoáng thấy tên cabra đang giơ súng lên, gã liền bắn ngay, nhưng trệch đích. Tên kia bèn quay phắt lại, bắn Antônio bị thương vào chân. Sở dĩ Antônio không bị viên đạn bắn trúng ngực bởi vì đúng lúc đó gã đang nhảy xuống ngựa. Nghe thấy tiếng súng nổ, Juca và Viriato chạy tới và tên cabra không kịp bỏ trốn. Trước khi giết hắn, và chưa kịp săn sóc gì đến Antônio Vítor, Juca hỏi:

- Mày hãy nói cho chúng tao biết ai đã sai mày đi, tao sẽ để cho mày sống.

- Ông luật sư Virgílio, - người kia nói - nhưng ông đại tá Horácio…

Khi tên cabra bước đi, Viriato bèn giơ súng lên; một tia chớp rạch màn đêm, và tên kia ngã lao đầu xuống trước. Juca đang mải buộc vết thương cho Antônio Vítor bằng một miếng vải xé ở chiếc sơ mi lụa của mình, nghe thấy tiếng nổ và đứng lên.

- Tao đã bảo tha cho nó kia mà? - Hắn thét lên giận dữ.

Viriato tìm cách biện bạch:

- Bớt đi được một thằng, ông chủ ạ!

- Tao phải dạy cho mày biết vâng lời tao mới được; đã nói sao là dứt khoát thế. Juca Badaró này không có nói hai lời.

Viriato cúi đầu xuống và lặng im. Rồi gã đi lại chỗ người kia, lúc đó đã chết. Juca nhăn mặt.

- Lại đây, giúp tao một tay, - hắn nói với Viriato.

Chúng đặt Antônio Vítor lên lưng lừa, Viriato cầm lấy dây cương; chúng ra đi. Khi về đến đồn điền, đèn đóm đã đốt lên cả, chứng tỏ Sinhô đang lo cho em trai đáng lẽ phải về tới nhà sớm hơn. Mọi người đều ra cả ngoài bãi cỏ, một số jagunco và thợ thuyền đến đỡ Antônio Vítor xuống ngựa. Nhiều câu hỏi rào rào nổi lên khi đám người làm ở đồn điền xúm lại, tỏ ý muốn được giúp đỡ kẻ bị thương. Sinhô Badaró đích thân ôm lấy vai gã khiêng vào trong nhà. Người ta đặt gã nằm trên một cái ghế dài; Don’Ana sai Raimunda đi tìm cồn và bông. Khi nghe thấy tên cô gái lai đen, Antônio Vítor bèn quay đầu lại. Chỉ có Don’Ana và gã nhận ra tay Raimunda run lên khi ả đưa cho cô chủ chai rượu cồn và gói bông.

Ả đứng sát vào để giúp Don’Ana rửa vết thương (viên đạn đã xé rách thịt nhưng không chạm vào xương); bàn tay thô và to của ả trở nên âu yếm và mềm mại, dịu dàng, đúng với tính chất của bàn tay phụ nữ; đối với Antônio Vítor, chúng lại càng dịu dàng hơn, dịu dàng và âu yếm hơn cả đôi bàn tay nhẹ nhàng, thanh tú của cô chủ là Don’Ana.