Ester chết vào một buổi sáng đầy nắng, trong lúc tiếng chuông trong thành phố rộn rã kêu gọi các tín đồ tới chầu lễ một ngày hội. Bệnh tật đã tàn phá gần hết sắc đẹp của nàng, tóc nàng rụng đi, thời gian gần đây nàng chỉ còn là cái bóng của người thiếu phụ ngày xưa, hai con mắt lồi ra ngoài, khuôn mặt hốc hác; nàng biết rõ là mình sẽ chết và thấy thèm sống biết bao nhiêu! Thoạt tiên, nàng mê sảng dữ dội, và mồ hôi đầm đìa, lẩm bẩm những lời vô nghĩa.
Có một lần nàng níu chặt lấy Horácio, thét lên rằng có một con rắn quấn lấy cổ và bóp nghẹt nàng. Maneca Dantas đến đồn điền vài ngày, và, vốn có nhiều nghi ngờ nghiêm trọng về quan hệ giữa Ester và Virgílio, đã gần như run lên khi nghĩ rằng nàng có thể gọi đến tên viên luật sư trong một cơn mê sảng; nhưng nàng như chỉ nhìn thấy rắn trong cái hồ của khu rừng, lặng lẽ và hiểm độc, sẵn sàng nhảy bổ vào chú ếch khờ khạo nào. Những khi ấy, nàng thét lên nỗi đau đớn của mình, não ruột những ai đến gần, trong khi Felícia lai đen sụt sịt khóc.
Khi thấy cơn sốt không hạ, bác sĩ Jessé bèn khuyên nên đưa Ester đi Ilhéus. Ảo não thay cái cảnh bọn phu khiêng võng rời khỏi đồn điền.
- Thật cứ y như là đã đi đưa đám bà ấy vậy, tội nghiệp bà ấy, - bác sĩ Jessé nói với Virgílio.
Horácio đi theo vợ, và cả ba im lặng bước đi, riêng Virgílio thì không nói được gì kể từ ngày nàng bị ốm. Gã chỉ còn biết thơ thẩn trong nhà lớn, mỗi ngày lại kiếm một cớ mới để khỏi phải trở về Tabocas.
Tuy nhiên, không ai để ý đến gã, vì cả nhà đang hết sức bối rối, và bọn cabra lúc nào cũng bận chạy đi tìm thuốc. Các mụ da đen đun nước, và Horácio khi thì hạ lệnh cho đám tay chân đi vào rừng, khi thì hối hả bổ đến giường, nơi Ester đang mê sảng.
Khi họ sắp đỡ nàng dậy để đặt vào võng, nàng tỉnh lại được một lát và nắm lấy tay Horácio, như thể lão là chủ nhân số phận của vũ trụ: “Đừng để em chết.”
Virgílio tuyệt vọng đi ra bãi cỏ. Cái nhìn trong cặp mắt Ester kia là dành cho gã; một cái nhìn van vỉ, một khao khát điên cuồng muốn sống. Nó chỉ lâu chừng một giây đồng hồ, nhưng trong cái nhìn đó, gã đọc thấy giấc mơ của họ muốn được sống một cuộc đời khác trên một mảnh đất khác, cả hai đều được tự do yêu nhau. Giờ đây, gã không thấy căm thù ai hết ngoài cái đất này đã giết nàng, đã cướp nàng đi mãi mãi. Nhưng trong lòng gã còn có cái gì mạnh hơn cả sự căm thù. Không ai thoát khỏi cái đất này, nó bắt lấy tất cả những ai tìm cách bỏ trốn. Nó đã buộc chặt Ester vào với nó, bằng những sợi dây của cái chết, nó buộc cả gã vào nữa, và sẽ không để cho gã đi. Gã đi dưới những gốc cây ca cao, dạo quanh cho đến khi người ta gọi gã. Cái võng phủ một tấm chăn, đi đầu; người theo sau. Cuộc hành trình dài kinh khủng. Khi nghỉ tạm ở Ferradas, cơn sốt lại lên. Nàng kêu, kêu rằng nàng không muốn chết.
Ngay tối hôm ấy, họ tới Tabocas từ lúc còn sớm, và căn nhà của bác sĩ Jessé chả mấy chốc đã đầy những khách. Virgílio suốt đêm không ngủ, luôn luôn trở mình trong cái giường đơn độc kia đã bao lâu rồi gã không nằm tới. Gã nhớ lại những đêm nằm cùng với Ester, những vuốt ve bất tận, hai tấm thân run rẩy ái ân, những đêm hoan lạc trong ngôi nhà ở Ilhéus. Ngày hôm sau, gã trông thấy nàng ra đi bằng toa xe riêng, trên một cái giường làm tạm bợ. Horácio ngồi một bên và bên kia là ông bác sĩ Jessé ngủ gà ngủ gật. Khuôn mặt người thầy thuốc mang những nét mệt mỏi; mắt ông ta trũng xuống trong khuôn mặt phị ra. Ester nhìn Virgílio, và cái nhìn đó đối với gã như một lời vĩnh biệt. Những kẻ tò mò kéo ra ga từng đám đông. Khi tàu đi rồi, họ lùi lại cho gã đi qua, những lời bàn tán của họ đi theo gã ra tận phố.
Ngày hôm sau, gã không sao dằn lòng nổi và đi Ilhéus. Rời khỏi nhà Horácio, sau một cuộc đến thăm kéo dài vô hạn độ, gã chẳng biết làm gì khác ngoài việc vào tửu điếm uống rượu, vì chẳng còn bụng dạ nào đến trình diện tòa án. Vừa ngái ngủ, vừa bực dọc, gã cảm thấy cô độc, không có lấy một người bạn. Gã thấy nhớ Maneca Dantas vì viên đại tá này đã thực sự yêu mến viên thầy cãi trẻ. Gã những muốn nói chuyện với một người nào cho khuây khỏa đôi chút, kể lại tất cả những điều đã xảy ra với gã, tất cả những điều gã mơ ước, cuộc đời cùng với người yêu chung sống trên một mảnh đất khác, chỉ có hai người với mối tình của họ, và cả cái phần buồn nữa, cái phần gã cầu mong cho Horácio chết vì một viên đạn của kẻ thù. Thỉnh thoảng gã vẫn còn nghĩ đến chuyện bỏ đi, nhưng gã cũng biết rằng chuyện ấy sẽ chẳng bao giờ tới, rằng gã đã bị cột chặt mãi mãi vào cái đất này.
Những chuyện về các trận đánh nhau ở rừng Sequeiro Grande là những sự kiện duy nhất có thể kéo gã ra khỏi tình trạng thẫn thờ. Nó như càng buộc chặt gã hơn nữa vào với Ester, vì nhờ khu rừng nọ mà họ đã biết nhau và yêu nhau. Còn như Horácio, cho dù lão có buồn phiền đến đâu vì bệnh tật của Ester, lão vẫn không chểnh mảng công việc, mà còn cho gọi những điền chủ khác và các đốc công đến Ilhéus để bàn bạc cùng lão. Maneca Dantas, trong một chuyến đi, đem theo Dona Auricídia để trông nom đứa con. Trong thời gian này, Virgílio lao vào những cuộc tranh luận dài với các viên đại tá về chính trị, về cách thức tiến hành vụ kiện cáo, về những bài báo đăng trong tờ A Folha de Ilhéus. Horácio nói đến chuyện viên thầy cò ra tranh cử dân biểu như một chuyện đã thu xếp xong xuôi. Trong thời gian Ester ốm, Virgílio đã đi đến chỗ bắt đầu kính nể chồng nàng; gã cảm thấy mình gắn bó với viên đại tá, và sung sướng nhận thấy rằng, mặc dầu lão có vẻ như không có khả năng cảm xúc, đau khổ, Horácio vẫn đau đớn, và làm mọi điều có thể làm được để cứu Ester, cho gọi các thầy thuốc đến khám bệnh, hoặc cầu nguyện, hoặc tổ chức những buổi lễ.
Virgílio chỉ nói chuyện riêng với Ester được có một lần, nàng như chỉ chờ đợi có dịp ấy. Đó là cái đêm trước khi nàng chết. Horácio đi vắng; Dona Auricídia ngủ gà ngủ gật ở phòng khách nhỏ; gã lén vào phòng để thay bác sĩ Jessé, ông ta mệt đến nỗi không đứng vững nữa. Ester đang ngủ, khuôn mặt đẫm mồ hôi. Virgílio đặt tay lên đầu nàng rồi rút khăn tay ra lau mồ hôi cho nàng. Nàng giãy giụa trên giường, rên rẩm và cuối cùng thức giấc. Khi đã nhận ra và thấy có mình gã, nàng rút một bàn tay khẳng khiu ra khỏi chăn, và nắm lấy tay gã đặt lên ngực mình. Nàng gắng hết sức mỉm cười và nói:
- Phải chết thì tiếc biết bao.
- Em sẽ không chết đâu.
- Chết à, không đâu. - Nàng lại mỉm cười, nụ cười buồn nhất trên đời - Em muốn nhìn anh.
Virgílio quỳ xuống bên giường, đầu đặt lên đầu người yêu; gã hôn lên mặt, lên mắt, lên đôi môi nóng bỏng vì sốt của nàng. Rồi gã để cho nước mắt tràn ra ướt bàn tay Ester, những giọt nước mắt lành lạnh ròng ròng trên má gã. Hồi lâu, cả hai không ai nói một điều gì, bàn tay hầm hập sốt trong bàn tay lạnh giá, miệng Virgílio hôn lên trên khuôn mặt xấu đi vì bệnh tật.
Dona Auricídia cựa quậy làm động mạnh khiến gã phải đứng dậy, nhưng trước khi đó, gã hôn nàng cái hôn vĩnh biệt. Rồi gã bước ra, tìm một chỗ có thể đứng một mình mà khóc trộm.
Khi Dona Auricídia bước vào phòng, Ester có vẻ dễ chịu hơn nhiều.
- Đó là phút hồi dương trước khi chết, - ngày hôm sau Dona Auricídia nhận xét như vậy khi Ester chết. Chỉ riêng Virgílio biết rằng đó là sự vĩnh biệt của tình yêu.
Rất đông người đi đưa đám. Một chuyến tàu hỏa đặc biệt từ Tabocas đến, chở tới nhiều người nữa ở Ferradas, có cả Maneca Dantas và những điền chủ khác có dinh cơ ở ven khu rừng Sequeiro Grande. Có những bè bạn từ Banco da Vitória và cả Ilhéus tới tham gia tang lễ. Trong chiếc quan tài đen, khuôn mặt người quá cố hồi lại chút nhan sắc, và Virgílio ngắm nàng y như cái hôm trước khi nàng chết, cái hôm nàng tỏ ra tươi cười, sung sướng vì đã yêu và được yêu lại.
Bố Ester khóc. Horácio mặc đồ đen, nhận những lời chia buồn, còn Dona Auricídia thì đứng cạnh xác chết. Việc chôn cất tiến hành muộn vào lúc chiều tà, hoàng hôn buông xuống trước lúc làm lễ an táng tại nghĩa địa. Bác sĩ Jessé nói mấy lời ai điếu; thầy tu Freitas ban phước cho thi hài, còn những người đưa đám thì cố tìm ra những nét buồn trên khuôn mặt tái xanh của Virgílio.
Khi viên luật sư mời Maneca Dantas ăn tối với mình, viên đại tá từ chối; hắn phải bầu bạn với Horácio trong cái đêm tang chế đầu tiên của lão. Virgílio bèn đi lang thang các phố. Rồi gã vào một tiệm rượu, và nhận ngay ra rằng ở đây người ta đều tò mò nhìn gã, gã bèn đi ra các bến tàu; đến nơi, gã đứng lại một lúc nhìn một chiếc tàu dỡ hàng. Gã bắt chuyện một lát với một người mặc áo nịt màu xanh lơ say rượu bí tỉ. Gã muốn tìm một ai đó có thể nói chuyện lâu, tìm một cái ngực để dựa lên mà khóc cho hết nước mắt dâng đầy tim gã. Cuối cùng gã đi về phía nhà Margot. Nàng đang ngủ và rất ngạc nhiên khi tiếp gã. Nhưng khi thấy gã buồn và khổ sở như vậy, nàng thấy đứt cả ruột, nàng kéo gã vào lòng và đùm bọc gã trong cái mối tình mẹ con như nàng đã ấp ủ gã một đêm xưa kia ở Bahia, khi gã được tin bố chết ở vùng quê miền trong.
