Bức điện của Braz đã kéo Horácio ra khỏi những cuộc thương thuyết chính trị với viên quan cai trị, khỏi tay các ả trong các tiệm cà phê ở Bahia, khỏi các “tiệc rượu khai vị” với các nhà chính trị trong các tiệm khiêu vũ lịch sự của thành phố; hắn đáp chuyến tàu thủy về Ilhéus.

Người của Badaró hình như đã ập tới chỗ phu phen của lão khi bọn này chặt cây, và chúng đã tiến hành một cuộc tàn sát thực sự. Và điều quan trọng hơn là chúng đã đốt một số lớn rừng ca cao. Cho tới nay, suốt trong cuộc tranh chấp, những vùng trồng ca cao đều được tôn trọng, theo một thỏa thuận ngầm với nhau. Ngọn lửa có thể thiêu hủy phòng giấy, những đồn điền kê và sắn, những kho chứa đầy ca cao khô; giết người, chuyện đó đã xảy ra mãi rồi; nhưng rừng cây ca cao thì chưa bao giờ bị đụng đến.

Tuy nhiên, Sinhô biết rằng lão đã chơi đến con bài cuối cùng. Tình hình chính trị thay đổi đã tước mất của lão con chủ bài cuối cùng, về điểm này, lão đã thấy có chứng cớ: một sự bất ngờ khó chịu chờ đợi lão khi lão đem bán vụ thu hoạch mùa tới ở nhà anh em Zude và công ty. Họ nói thác là họ hết tiền, và cuối cùng đồng ý mua ca cao của lão nhưng chỉ với điều kiện là lão phải cam kết bán cho họ các vụ thu hoạch về sau. Sinhô nổi giận. Sao? Đòi lão phải đem cầm cố rừng của lão, rừng của Sinhô Badaró ư? Lão tức giận đến nỗi Maximiliano sợ là hắn có thể bị hành hung; tuy nhiên, hắn vẫn khăng khăng từ chối không mua, nếu không có những điều đảm bảo như hắn đã yêu cầu. “Chúng tôi được lệnh như vậy”, Sinhô chỉ có thể moi được ở hắn có thế thôi. Do đó, Sinhô phải bán ca cao cho một nhà xuất cảng Thụy Sĩ với một giá rẻ mạt. Việc đó dẫn lão đến chỗ ủy cho Teodoro toàn quyền hành động về vấn đề khu rừng. Những vụ đốt cháy rừng của Firmo và Jarde xảy ra sau đó, và cả mấy vạt rừng của Horácio nữa. Và đám lửa cứ theo chiều gió lan đi, kéo dài hàng mấy ngày liền, và rắn rết rít lên chạy trốn.

Trên bến tàu ở Ilhéus, bạn bè của viên đại tá chờ đợi để bắt tay lão và bày tỏ lòng thông cảm với lão trước thái độ xấu xa của anh em nhà Badaró. Trong khi đó, Horácio không nói gì cả, chỉ tìm Braz ở trong đám đông và đi về đồn cảnh sát bàn bạc với nhau rất lâu. Lão đã hứa với viên quan cai trị là mọi sự sẽ diễn ra hợp pháp; và bọn jagunco, khi đó được lệnh tấn công đồn điền nhà Badaró và bao vây nhà lớn, trên các cột báo nghiễm nhiên được gọi là “những lực lượng cảnh sát” đi lùng bắt tên đốt nhà Teodoro das Baraúnas đang trốn ở đồn điền Sant’Ana như người ta đã biết.

Cuộc bao vây “nhà lớn nhà Badaró” này đánh dấu chấm hết cuộc tranh giành khu đất Sequeiro Grande. Teodoro muốn tự nộp mình và bằng cách đó, làm cho Horácio mất cái cớ về pháp lý. Nhưng Sinhô không đồng ý và bố trí cho hắn bí mật đi thoát và đưa hắn về Ilhéus, ở đấy có các bạn bè đưa hắn lên tàu đi Rio de Janeiro. Sau này, người ta được biết hắn ngụ tại Vitória do Espírito Santo, làm việc cho một hãng buôn. Có thể Horácio cũng biết Teodoro đã bỏ trốn; nhưng lão không đả động gì đến việc ấy, và tiếp tục bao vây nhà lớn ở Sant’Ana cứ như là Teodoro vẫn còn trốn ở trong ấy. Rừng Sequeiro Grande đã khai phá xong; những khoảnh đất thiêu phát để trồng cây non không khác gì những khu rừng bị phóng hỏa: không có một đường ranh giới phân biệt nào cả. Báo và khỉ đã bỏ trốn từ lâu rồi, cả ma quỷ nữa; và thợ thuyền đã tìm thấy hài cốt của lão Jeremias, họ đem đi chôn và cắm một cây thập tự để đánh dấu mộ.

Sinhô Badaró cùng bọn cabra đã cầm cự bốn ngày và bốn đêm; cuối cùng, khi Sinhô bị thương ngã xuống, và theo lệnh Don’Ana, người ta mang lão đi Ilhéus thì Horácio lần đầu tiên mới có thể lại gần được ngôi nhà. Buổi sáng, Sinhô đã được bọn chân tay mang đi; ngay chiều hôm ấy, đại úy João Magalhães cho Olga và Don’Ana lên ngựa đi theo lão. Raimunda cùng đi với hai người đàn bà; họ được năm tên jagunco hộ vệ. Họ phải nằm lại ở đồn điền Teodoro, và hôm sau đáp tàu hỏa đi Ilhéus.

Bấy giờ, João Magalhães và những người còn lại bèn cố thủ ở bờ sông. Bên cạnh y là Antônio Vítor thỉnh thoảng lại giơ súng lên bắn. Viên đại úy vốn mắt quen nhìn ánh đèn thành phố, cảm thấy bất lực không thể nhận ra được cái gì trong đêm không trăng. Thằng cha người lai đen kia bắn ai thế nhỉ? Tiếng súng bắn trả lại chứng tỏ Antônio Vítor đã nhìn đúng; mắt gã đã quen với bóng tối trong rừng, gã hoàn toàn có thể phân biệt được những bóng người đang tiến lại gần. Họ bị vây rồi; không còn cách nào khác là rút lui ra đường cái lớn. Dù có làm thế, đa số trong bọn họ vẫn có thể rơi vào tay bọn kẻ cướp của Horácio. Quân số giảm đi không ngừng, cho đến lúc chỉ còn lại có bốn người. Khi đó Antônio Vítor biến đi một lúc, rồi trở lại với một con ngựa mới được thắng yên cương.

- Ông phải lên ngựa và trốn đi thôi, đại úy ạ. Không còn làm gì ở đây được nữa đâu.

Đúng là như vậy. Bọn tay chân của Horacio do Braz dẫn đầu giờ đây đã ở trên bãi cỏ của nhà lớn.

- Thế còn các người, các người sẽ làm ăn ra sao? - João Magalhães nói.

- Chúng tôi sẽ cùng đi để bảo vệ ông.

Lúc bọn này bắt đầu lên đường thì Braz đã lên tới hiên ngôi nhà trông có vẻ vắng tanh. Một phút im lặng chết chóc trôi qua như để phù hợp với đen tối của đêm trường. Người của Horácio tụ tập trên bãi cỏ, sẵn sàng vào nhà. Một tên được lệnh xòe diêm đốt cây đèn lồng. Từ trong nhà một tiếng súng bắn ra làm tắt phụt đèn, nhưng kỳ lạ thay tên kia không chết. Bọn này bèn nằm rạp cả xuống đất và tìm cách bò vào trong nhà. Lại có tiếng súng nổ nhằm vào Horácio giữa bọn capanga của lão.

- Hãy còn một tên nữa đấy, - Braz nói với viên đại tá.

Họ vào trong nhà, tay lăm lăm vũ khí, mắt gườm gườm dò xét. Giờ đây lòng họ tràn đầy căm thù. Họ sẽ hành tội mấy tên cố thủ cuối cùng này ghê gớm hơn cả đối với những tên đã gục ở bên sông hay trên đường cái, những tên mà họ đã móc mắt, cắt tai và xẻo dái. Họ lục soát khắp nhà không tìm thấy ai. Tiếng súng nổ đã dứt.

- Chúng thiếu đạn, - Braz nói.

Hắn dẫn đầu cả đội, mỗi bên hắn có một người. Horácio theo sau. Chỉ còn phải khám căn phòng xép nữa thôi. Họ trèo lên cái cầu thang chật, và Braz đạp tung cánh cửa ra. Don’Ana nổ súng, một tên cabra gục xuống. Rồi khi thấy đã hết đạn, ả vứt khẩu súng lục xuống chân Horácio.

- Này, bảo chúng giết tao đi, đồ sát nhân, - và ả tiến lên một bước.

Lão chẳng vừa nhìn thấy ả cùng Olga và Raimunda với một nhúm người hộ vệ đi xuống con đường lớn đó sao? Lão đã để cho bọn họ đi ngang tầm súng mà không bắn. Quái quỷ thế nào mà ả lại lộn trở lại được? Don’Ana lại tiến thêm một bước nữa và đứng giữa khung cửa.

Horácio né sang một bên:

- Thưa bà, bà có thể đi được, tôi không giết đàn bà.

Don’Ana xuống cầu thang và đi qua phòng khách nhỏ; ả ngước mắt nhìn lên bức tranh màu khi đi ngang qua. Một viên đạn đã làm vỡ mặt kính, bắn thủng lồng ngực cô thiếu nữ chăn cừu đang nhảy trong tranh. Don’Ana ra tới bãi cỏ. Đám đàn ông đứng im lặng.

- Khiếp, cái con mụ bé con này! Nó mới can trường làm sao! - Một tên trong bọn thì thầm.

Don’Ana lấy một con ngựa sẵn cả yên cương, ả trèo lên mình ngựa, đưa mắt nhìn tòa nhà lớn lần cuối cùng, thúc ngựa và biến vào đêm tối không trăng không sao. Mãi tới khi bóng ả khuất rồi, Horácio mới giơ tay lên, đồng thời cất tiếng hạ lệnh cho bọn tay chân đốt ngôi nhà của gia đình Badaró.