Sắp sang xuân rồi.

Mùa xuân không phải ngày đọc sách. Trong mùa xuân có quá nhiều cám dỗ: "Thiên nhai tiểu vũ nhuận như tô, thảo sắc dao khan cận khước vô" (Mưa bụi đường trời mịn màng như mỡ, sắc cỏ nhìn từ xa thì có vẻ xanh nhưng lại gần thì không thấy); "Cửu xứ tảo oanh tranh noãn thụ, thùy gia tân yến trác xuân nê" (Mấy chòm oanh sớm tranh cây ấm, nhà ai én mới mửa bùn xuân). Trong mùa xuân nên đi dã ngoại, đi dạo chơi. Đương nhiên, điều đáng làm nhất vẫn là yêu đương. Ngay cả những con động vật nhỏ cũng biết rằng mùa xuân là mùa yêu đương. Cho nên, mùa xuân cho dù có phải đọc sách, thì cũng chỉ nên đọc "thư tình".

Nhưng mà, mùa xuân đã không thể đọc sách, vậy những lúc khác thì đọc được sao? Cũng chẳng đọc được đâu. Mùa xuân không phải ngày đọc sách, mùa hè oi bức vừa hay để ngủ, mùa thu có muỗi mùa đông có tuyết, thu dọn sách vở là vừa vặn ăn Tết. Chẳng có cái mùa nào gọi là mùa đọc sách cả.

Đọc sách cũng chưa chắc đã có tác dụng gì. Câu nói "Trong sách tự có nhà vàng" các thứ, chẳng qua chỉ là lời nói dối do một lũ tú tài nghèo túng bịa ra để tự lừa mình gạt người mà thôi. Lũ tú tài nghèo túng luôn thích bịa ra những lời dối trá đại loại như vậy để dỗ dành bản thân, nếu không thì sách của bọn họ đọc sao nổi. Đương nhiên, vẫn có một vài cá nhân đọc sách xong mà phát tài, nhưng điều này không thể chứng minh việc đọc sách là hữu dụng. Bởi vì một khi bọn họ đã thăng quan phát tài rồi, thì những cuốn sách từng đọc trước đó đều sẽ bị vứt xó. Có thể thấy là vẫn vô dụng mà thôi.

Vậy tại sao chúng ta vẫn phải đọc sách?

Hay nói cách khác, lý do để đọc sách là gì?

Tôi không biết người khác vì lý do gì. Còn bản thân tôi, thì là vì sợ hãi.

Tuổi thơ của một con người, đại khái khó tránh khỏi việc phải đi kèm với sự sợ hãi. Nếu người đó lại từng có trải nghiệm ở một mình trong bóng tối, thì trải nghiệm này lại càng khắc ghi vào xương tủy. Nhớ hồi nhỏ, điều tôi không thích nhất hoặc có thể nói là sợ nhất chính là đến tối mà mẹ vẫn chưa về nhà. Cho nên, hễ mặt trời lặn xuống là tôi lại đứng dưới cột đèn đường để đợi mẹ. Khi đó đang diễn ra phong trào "Tam phản Ngũ phản", mẹ tôi dù chỉ là một nhân viên nhỏ, cũng không thể tan làm đúng giờ, thế nên tôi thường đứng dưới cột đèn đường liền mấy tiếng đồng hồ. Người dì thứ ba lúc ấy chịu trách nhiệm trông nom tôi vẫn còn là một học sinh trung học. Thiếu nữ lớn này hoàn toàn hết cách với cậu bé là tôi, dỗ thế nào cũng không chịu về nhà, cho đến khi sau đó dì ấy học được cách kể chuyện.

Kể chuyện, có lẽ là cách cổ xưa nhất của loài người để vượt qua nỗi sợ hãi.

Sợ hãi là một ký ức viễn cổ không thể phai mờ của nhân loại. Giống như phản ứng đầu tiên khi trẻ sơ sinh cất tiếng khóc chào đời, trải nghiệm đầu tiên của con người về thế giới cũng chính là sự sợ hãi. Đối với loài người thuở sơ khai, thế giới vừa tươi đẹp lại vừa đáng sợ. Nó tuy có ánh nắng ấm áp, gió hòa mưa thuận, món ngon từ thịt rừng, nhưng đồng thời cũng có sói dữ hổ báo, mãnh thú chim hung, thủy quái yêu rừng. Nhất là hễ đến ban đêm, nó lại trở nên dữ tợn đáng sợ, âm u tàn nhẫn, quỷ khóc thần gào. Loài người trần truồng không có lấy một thứ gì chỉ đành trốn trong các hang động, nép sát vào nhau bên đống lửa để qua cơn khốn đốn, chẳng biết cái đêm dài đằng đẵng kia khi nào mới là điểm dừng.

Khái niệm đêm dài có lẽ được hình thành từ đó nhỉ? Nếu như đêm hôm đó rất đẹp, người ta chỉ chê "đêm xuân ngắn ngủi", chứ sẽ không nói là "đêm dài đằng đẵng khó qua". Đêm dài lắm mộng mà!

Lúc này, một người lớn tuổi lên tiếng. Ông ấy nói, để ta kể cho các cháu nghe một câu chuyện nhé!