
Đêm đó, Penrose vạch ra những dự tính cho tương lai ảm đạm đang bày ra trước mắt. Anh nhận ra mình còn giữ khoảng năm mươi bảng Anh, bên cạnh một chiếc đồng hồ quý giá và vài món trang sức. Một nửa số gia tài nhỏ nhoi này phải được giao cho Fleck để giúp đỡ gia đình khốn khó của Victor; và Fleck cũng phải mang tin về chuyến thoát nạn kỳ diệu của anh đến tai người cha. Thế là đủ; anh thậm chí sẽ không cho ai biết mình đang đi đâu, để không một dấu vết nào có thể lần theo anh được nữa. Ngay khi tàu hơi nước nối lại tuyến đường giữa Guernsey và Cherbourg, anh sẽ đến một trong hai nơi đó, rồi cắt đứt mọi manh mối về những bước đường tương lai của mình.
Phải mất vài ngày nữa mới có thể liên lạc được với thế giới bên ngoài. Biển sủi bọt như một chiếc vạc lớn quanh hòn đảo, và những cơn gió tây mạnh thổi từ Đại Tây Dương mang theo những trận mưa tầm tã. Fleck lớn tiếng tuyên bố quyết định không bao giờ đặt chân lên bất kỳ con tàu nào nữa, chừng nào trời còn có nguy cơ bão gió. Dự định thầm kín của anh ta là sẽ không bao giờ tin tưởng vào biển cả trên bất kỳ con tàu tốt nhất nào đang nổi, sau khi đã đặt chân đến nước Anh an toàn một lần. Anh ta không biết mình sẽ kiếm sống bằng cách nào; anh ta đã gắn bó với biển từ thủa nhỏ, và giờ thì đã quá già để học một nghề khác. Nhưng thà đi xin ăn ở các ngõ hẻm và lối mòn khi khuất tầm mắt cảnh sát, còn hơn phải đối mặt với những hiểm nguy trên biển một lần nữa.
Cuối cùng, trời cũng ngớt bão phần nào. Chiếc tàu hơi nước nhỏ vượt tuyến sang Guernsey, chở theo vài hành khách bị kẹt lại do thời tiết ở Alderney trên đường từ Cherbourg tới. Nhưng cả Penrose lẫn Fleck đều không đi chuyến đó. Chàng trai trẻ, người mới đây thôi còn là một người con hạnh phúc, thành đạt của một người cha giàu có, đang rơi vào cơn trầm uất tột độ, hoàn toàn bị nó quật ngã. Về phần Fleck, biển vẫn còn quá động; vả lại, anh ta không muốn nhúc nhích cho đến khi con trai chủ tàu sẵn sàng về nhà. Anh ta rất muốn giữ quan hệ tốt với cậu chủ trẻ Penrose, người có thể sắp xếp cho anh ta nhiều chỗ làm ấm cúng và an toàn trên đất liền. Thế nên, anh ta tỏ ra ân cần và chu đáo hết mức có thể với vị công tử trẻ tuổi đang đau khổ, ủ rũ, người chẳng có vẻ gì là biết ơn vì mạng sống của chính mình đã được cứu rỗi.
Con tàu mang về, ngoài những thứ khác, cả những tờ báo mới từ Guernsey. Penrose thẫn thờ ngồi đọc. Có một danh sách dài các tai nạn trên biển, như vẫn thường xảy ra khi thời tiết đột ngột trởở chứng và những cơn bão mùa thu kéo theo. Anh lướt mắt qua đó, nhưng chẳng thấy nhắc gì đến con tàu “Dolphin”. Thế nhưng, khi lật sang trang, anh bắt gặp một bài báo với dòng tiêu đề: “Đắm tàu và mất tích toàn bộ thủy thủ đoàn ở eo biển.” Anh đọc nó một cách máy móc, gần như bình thản, cho đến khi đọc đến những câu cuối: “Tàu hơi nước ‘Ellen’ của Portsmouth đã vớt được phu xá của con tàu ‘Dolphin’ đang trên đường đi Algiers. Anh ta được tìm thấy trong tình trạng bất tỉnh, bị buộc chặt vào cột buồm mizzen. Anh ta khai rằng ‘Dolphin’ đã vướng phải một cơn gió lốc bất ngờ ở eo biển Giữa vào đêm ngày 18 vừa qua, và bị đánh dạt dữ dội vào các rặng đá vây quanh Quần đảo Eo biển. Không có thời gian để hạ xuồng cứu sinh, và thủy thủ đoàn gồm mười hai người, bên cạnh thuyền trưởng và phu xá, chắc chắn đều đã thiệt mạng. Trên tàu lúc đó còn có người con duy nhất của ông James Penrose, một chủ tàu kiêm chủ cảng giàu có, rất có tiếng trong ngành vận tải biển Luân Đôn. Vị quý ông này, khi đột ngột nghe được tin buồn, đã lên một cơn bệnh tim mà ông vốn mắc từ lâu, và hiện đang trong tình trạng vô phương cứu chữa tại dinh thự của ông ở Quảng trường Onslow.”
Trong vài phút, Penrose ngồi chết lặng và bàng hoàng. Khả năng này chưa bao giờ xuất hiện trong suy nghĩ của anh. Anh thậm chí còn không biết rằng cha mình đang mắc bệnh nào, dù anh biết ông luôn sống một cuộc sống rất điều độ, cẩn trọng, không màng đến những xa hoa và lộng lẫy mà sự giàu có của ông có thể mua được. Anh từng ôm ấp ý nghĩ rằng cha mình đang đau khổ vì mình, hoặc nghĩ rằng mình đã chết, hoặc đã lưu vong tự nguyện rời bỏ gia đình; nhưng chưa bao giờ trong đầu anh xuất hiện ý nghĩ rằng một người có thể thản nhiên sai phái hết tốp thủy thủ này đến tốp thủy thủ khác ra khơi trên những con tàu mục nát, lại không thể chịu đựng nổi cú sốc khi nghe tin đứa con duy nhất của mình đã bị sóng cuốn trôi và thiệt mạng trên biển. Một sự trỗi dậy đột ngột của tình cảm dịu dàng dành cho người cha sắp qua đời bỗng trùm lấy anh. Những gì Thuyền trưởng Norcott và thủy thủ đoàn tàu “Dolphin” khẳng định không thể là sự thật được. Chắc chắn anh hiểu rõ cha mình hơn bất kỳ ai trong số họ.
Anh không chần chừ mà thuê ngay chiếc tàu hơi nước để chở mình quay lại Guernsey, từ đó anh có thể lên đường đi Southampton vào sáng hôm sau. Fleck hoang mang trước quyết định đột ngột này. Mặt nước vẫn còn quá động để anh ta dám mạo hiểm bước lên mà không mang nỗi sợ gần như không thể chịu đựng nổi, thế nhưng anh ta phải bám sát cậu chủ trẻ Penrose. Anh ta không thể để cậu bỏ lại mình ở Alderney. Nhưng khi đặt chân lên boong con tàu nhỏ tròng trành giữa những con sóng ngắn cộc, anh ta thề rằng cái đói khát cũng sẽ không bao giờ đẩy mình quay lại cuộc sống hàng hải một lần nữa, một khi anh ta đã đặt chân lên đất liền nước Anh an toàn.
Đã gần nửa đêm ngày hôm sau khi Penrose và Fleck đến Luân Đôn, sau chuyến vượt eo biển đầy bão tố. Ngay cả lúc này, Fleck vẫn không chịu rời xa người chủ trẻ của mình, theo cách gọi của anh ta; mà như một người bạn trung thành dẫu khiêm nhường, anh ta trèo lên thùng xe ngồi cạnh người đánh xe ngựa đã đón họ tại Ga Waterloo. Penrose quá bận tâm nên chẳng để ý đến anh ta. Suốt cả ngày dài, ngồi lặng lẽ và đầy bất an trên lồng bánh xe chèo của tàu hơi nước, anh vẫn đang nghiền ngẫm trong tâm trí đầy rối bời của mình xem mình sẽ nói gì với cha, và làm cách nào để tìm ra sự thật hay sự giả mạo trong lời khai của thuyền trưởng tàu “Dolphin”. Anh đã hỏi Fleck xem anh ta biết gì và nghĩ gì về con tàu, và Fleck đã khẳng định rằng anh ta không thể nói điều gì bất lợi về “Dolphin”, và anh ta chưa từng được biết chủ nhân của nó chính là ông Penrose. Anh ta đã đi trên những con tàu của Penrose rất nhiều lần, và đó quả thực là những con tàu rất tốt, với những thuyền trưởng giỏi và lượng rượu mạnh hảo hạng nhất. Những khoảng thời gian tuyệt vời nhất mà anh ta từng biết với tư cách là một thủy thủ đều diễn ra trên những con tàu của Penrose; điều đó là sự thật, dẫu đó có là những lời cuối cùng anh ta nói trên cõi đời này đi nữa.
Lời khẳng định của Fleck đã vực dậy tinh thần anh, dẫu nó chưa hoàn toàn làm anh yên tâm hẳn. Khi chiếc xe hướng về Quảng trường Onslow, anh tự nhủ sẽ không nói gì về những nghi ngờ đau đớn của mình cho đến khi cha anh hoàn toàn hồi phục sức khỏe bình thường. Không một chút nghi ngờ nào lướt qua tâm trí anh rằng ông sẽ không hồi phục, ngay khi ông tìm lại được đứa con trai thất lạc của mình, bình an vô sự.
Không có ánh đèn nào trong ngôi nhà khi họ đến nơi; và anh nhảy xuống khỏi xe để tự mình bấm chuông, thật khẽ, sợ rằng nó sẽ làm cha anh thức giấc. Anh cảm thấy vô cùng dịu dàng đối với người cha mà bấy lâu nay anh đã đối xử bất công bằng những mối nghi ngờ. Phải mất một lúc lâu sau tiếng chuông réo rắt nhưng liên tục mới có người trả lời. Sau đó, một tia sáng hắt qua khung cửa sổ bán nguyệt phía trên, và cánh cửa, hãy còn vướng dây xích an toàn, được mở ra bởi người quản gia già.
“Cho tôi vào, Simmons,” anh nói.
“Ai đấy ạ!” người hầu già thận trọng hỏi.
“Ai đấy chứ!” anh lặp lại. “Ông không nhận ra tôi sao, Simmons? Cha tôi thế nào rồi?”
“Không thể nào là Cậu Arthur được!” Simmons thốt lên.
“Chính là tôi,” anh đáp; “Tôi đã thoát nạn từ vụ đắm tàu. Nhanh lên, mở cửa cho tôi vào.”
Cánh cửa được mở ra nhanh hết mức có thể bởi đôi tay đang run rẩy của người quản gia; và anh hớt hải bước qua ngưỡng cửa. Trở về nhà rồi!—ngôi nhà mà anh từng tự nhủ sẽ không bao giờ nhìn thấy lại nữa. Dường như cả thế kỷ đã trôi qua kể từ lần cuối cùng anh rời khỏi nơi này!
“Lạy Chúa, Cậu Arthur!” người đầy tớ già kêu lên. “Chúng tôi đã tưởng cậu mất tích rồi; và ông chủ tội nghiệp cũng đi theo luôn. Ông mất rồi, thưa cậu!”
Vậy là tất cả đã chấm dứt, và anh đã về nhà quá muộn. Những lời thề nguyền mà anh đã thốt lên một cách bồng bột bên nợ mộ Victor bỗng lóe lên đầy trách móc trong ký ức anh. Sẽ không bao giờ có chuyện anh được nhìn thấy gương mặt bằng xương bằng thịt của cha mình nữa, dẫu anh có đổi cả thế gian để được thấy ông mỉm cười với mình thêm một lần đi nữa.
“Ông mất hôm qua rồi,” người đầy tớ nói với giọng nghẹn ngào.
Vài ngày trước, một cú sốc như vậy hẳn đã làm Arthur Penrose bàng hoàng và suy sụp; nhưng giờ đây nó lại giúp anh làm chủ được bản thân và những người xung quanh hơn. Anh bảo Simmons trả tiền cho người đánh xe và đưa Fleck xuống nhà bếp; rồi anh bước vào phòng ăn, nơi anh và cha đã từng bao ngồi bên nhau, trò chuyện vui vẻ. Anh không thể nhớ nổi dù chỉ một lời khắc nghiệt hay lạnh lùng nào mà mình từng thốt ra với ông, thế mà anh lại từng hạ quyết tâm từ bỏ ông! Anh quỵ xuống chiếc ghế quen thuộc của mình, đối diện với chiếc ghế tựa cao thoải mái mà cha anh vẫn thường ngồi. Ký ức hiện lên rõ mồn một hình ảnh ông đang ngồi đó, với nụ cười trên môi và ánh rạng rỡ dễ chịu của sự viên mãn trên khuôn mặt!
Một lát sau, Penrose chậm rãi và lặng lẽ bước lên lầu vào phòng của cha mình. Một ngọn đèn nhỏ đang cháy ở đó, bởi người ta hiếm khi để người chết trong bóng tối trước khi họ được đặt vào cõi tối tăm vĩnh hằng của nấm mồ. Anh kéo tấm khăn phủ đang che khuất khuôn mặt cha mình ra. Trông ông đột nhiên già nua và hốc hác hơn bất cứ điều gì anh có thể tưởng tượng. Đôi má và thái dương trũng sâu hằn rõ những dấu vết của sự dằn vặt lớn lao. Victor từng trông giống như đang ngủ và mơ những giấc mơ hạnh phúc. Gương mặt này lại là gương mặt của kẻ đã khuất, lạnh lẽo và cứng đờ như cẩm thạch, chỉ mang theo dấu ấn bí mật và bất khả xâm phạm của cái chết.
Dù đúng hay sai những lời mà thủy thủ đoàn của nhiều con tàu quy kết cho người quá cố, cuối cùng thì ông cũng đã đi trình diện trước tòa án phán xét. Giờ đây, mọi sự trừng phạt, ăn năn hay tự minh oan đều không còn khả năng với ông nữa. Những kẻ buộc tội ông có thể nói gì tùy ý, còn lưỡi ông thì chẳng thể thốt ra câu trả lời nào. Nếu những đoàn người đắm tàu cùng những người vợ và trẻ mồ côi đang khóc lóc vây quanh ông, thì tai ông cũng phải điếc đặc trước cả những lời nguyền rủa lẫn tiếng kêu than của họ.