
Đêm hôm ấy, giấc ngủ gần như không tìm đến ngôi nhà của Peter Blake. Mấy đứa trẻ đã chìm vào giấc ngủ, và Peter đã nhiều hơn một lần bước lại ngắm nhìn chúng, lắng nghe tiếng thở đều đặn của chúng. Chúng rất đỗi thân thương đối với anh, và giờ đây, chúng lại càng trở nên quý giá hơn bao giờ hết. Cả Bessie và mẹ anh nữa, việc phải rời xa họ luôn là một thử thách vô cùng khắc nghiệt; dẫu cho mọi chuyện đã ngã ngũ, họ chẳng thốt lời nào khiến anh phải bận lòng, mà chỉ lặng lẽ bắt tay vào việc chuẩn bị những thứ cần thiết cho chuyến đi.
Các điều khoản hợp đồng đã được ký kết từ sáng sớm hôm sau tại văn phòng của Penrose. Peter cẩn trọng gặng hỏi tên chủ nhân của con tàu “Dolphin”, và được cho biết đó là James Blackburn—một cái tên hoàn toàn xa lạ đối với anh, nhưng điều đó ít nhất cũng làm anh yên tâm rằng con tàu không thuộc quyền sở hữu của Penrose. Trong vài năm trở lại đây, Penrose đã mất đi một số lượng lớn tàu thuyền, và những người thủy thủ cẩn trọng luôn dè chừng, tránh bước lên bất kỳ con tàu nào của hãng này. Peter là một trong số những thủy thủ cẩn trọng ấy. Anh tâm niệm rằng đó là bổn phận đối với cả Chúa lẫn gia đình mình là không đặt chân lên bất kỳ con thuyền đáng ngờ nào, dù cho những cám dỗ bày ra trước mắt có hấp dẫn đến đâu đi nữa. “Không; dù có làm thuyền trưởng đi chăng nữa,” anh vẫn thường tự nhủ như vậy. Anh sợ rằng lòng mình sẽ chùng xuống giữa lúc hiểm nguy nếu lương tâm không được thanh thản vì đã lao đầu vào hiểm họa trong khi mắt vẫn mở trơ trơ.
Thế nhưng, khi ngày dần trôi qua, dù anh và Victor bận rộn túi bụi, trong lòng anh vẫn dâng lên nỗi bất an khôn tả về chuyến hải trình sắp tới. Từ một bên khung cửa sổ lồi nhìn ra phía dòng sông, anh có thể quan sát quá trình chất tải lên con tàu “Dolphin”. Từng giờ trôi qua, con tàu càng chìm sâu hơn xuống mặt nước; vậy mà hàng hóa vẫn cứ được nhồi nhét vào mọi khoảng trống còn sót lại. Nếu con tàu thực sự vững chãi, đi biển tốt, và thời tiết thuận lợi, chuyến đi có lẽ vẫn diễn ra suôn sẻ; nhưng anh nhìn rõ mồn một rằng chẳng có chút dự phòng nào cho những tai ương bất ngờ cả. Cũng rõ như ban ngày là chắc chắn sẽ có hàng hóa phải để trên boong tàu; và anh thừa biết điều đó sẽ gây khó khăn biết nhường nào cho việc điều khiển tàu. Anh là một người dũng cảm; và anh đặt trọn vẹn niềm tin thành kính vào Chúa. Nhưng anh không trông đợi Chúa sẽ làm phép lạ để cứu vãn hậu quả từ sự tắc trách hay lòng tham lam của con người. Có lẽ anh đã quá vội vàng khi đặt bút ký hợp đồng; dẫu rằng vào lúc ấy anh đã thấy thỏa mãn—thỏa mãn bởi cái nhìn lướt qua của chính mình đối với con tàu “Dolphin”, cùng với những lời cam đoan từ Thuyền trưởng Norcott và Fleck. Hơn nữa, thời gian gần đây anh đã từ chối bước lên hai hay ba con tàu đáng ngờ, và tiền bạc trong túi đã cạn kiệt. Anh thừa biết Bessie chỉ còn giữ vài xu lẻ trong ví trước khi anh mang về khoản tiền ứng trước tiền lương, được trả ngay sau khi anh ký hợp đồng.
Anh hầu như không dám quay đầu nhìn lại từ khung cửa sổ nơi anh vừa chứng kiến cảnh tượng chất tải tham lam lên con tàu “Dolphin”, để hướng ánh nhìn về những người thân yêu trong tổ ấm mà anh sắp phải rời xa. Mẹ và vợ anh đang đầu tắt mặt tối, dường như quá bận rộn để mà đau lòng. Bessie đang giặt giũ, còn đôi tay mẹ anh thì thoăn thoắt khâu vá những bộ quần áo mà anh và Victor sẽ mang theo. Đứa con út đang nằm dưới sàn sưởi, đạp chân tanh tách xuống mặt sàn và bập bẹ những âm thanh thơ trẻ, chẳng ai màng chú ý giữa bộn bề công việc chung. Cô con gái nhỏ đã nằm gọn trong vòng tay anh, hai tay ôm lấy cổ bố khi anh chỉ cho con thấy con tàu xinh xắn mà anh sắp dùng để xuôi dòng ra biển. Anh thừa biết mọi sự yên bình và hạnh phúc của những người phụ nữ và đứa trẻ vô gia cư ấy đều đặt trọn vào sinh mạng của anh; thế nhưng anh lại chuẩn bị phó thác sinh mạng mình cho con tàu đang chở nặng trĩu, giờ đây cứ lún sâu dần xuống mặt nước. Nhưng anh chẳng còn cách nào khác. Nếu giờ này anh quay gót bỏ chạy, anh không chỉ bị đóng móng là một kẻ hèn nhát, mà còn bị tống giam ba tháng trong nhà lao công cộng, giữa đám tội nhân nhơ nhuốc. Anh cảm thấy mình sẽ chẳng bao giờ vượt qua được nỗi nhục nhã ấy. Anh thừa biết cái đám thủy thủ du côn ở khu vực mũi tàu là thế nào; nhưng anh cũng chẳng vì thế mà bớt kinh tởm trước sự đồi bại và nhơ nhớp khi phải sống chung với một lũ tù tội và tội phạm.
— Anh bị làm sao thế, Peter; điều gì khiến anh buồn bã thế này? — Bessie cất lời, khóe mắt ngấn lệ.
— Ồ, là vì phải rời xa em đấy, cô bé của anh, — anh đáp, cố gắng nặn ra giọng điệu vui vẻ, — xa em, xa mẹ, và cả mấy đứa nhỏ nữa. Em muốn anh phải vui như chim sơn ca ngay lúc này chắc?
— Chẳng lẽ chỉ vì chuyện đó thôi sao? — cô gặng hỏi. — Không có chuyện gì khuất mắt về con tàu đấy chứ?
— Ai cũng bảo đó là một con tàu tốt, — anh nói. — Fleck bảo anh hắn đã đi tàu này hai lần rồi, và hắn sẵn sàng đi chuyến nữa, dù Fleck vốn là kẻ rất quý cái cổ của mình. Hơn nữa Thuyền trưởng Norcott là một người cực kỳ cẩn trọng; anh chưa từng nghe một lời chê trách nào về vị thuyền trưởng của chúng ta cả.
— Fleck thì tính làm gì, — Bessie buồn bã nói. — Hắn có mệnh hồ gì cũng chẳng ai tiếc. Nhưng ngài thuyền trưởng nói nghe được đấy; còn bản thân anh cũng rất cẩn thận cơ mà, phải không Peter? Em chắc chắn một điều rằng, nếu người phải đi là em, còn anh ở nhà với lũ trẻ, và cứ thấp thỏm nghĩ ngợi suốt: “Biết đâu Bessie giờ này đang nằm dưới đáy biển sâu rồi”, thì anh sẽ chẳng bao giờ, chẳng bao giờ để em bước lên một con tàu không đáng tin cậy đâu.
— Bessie à, — người chồng dịu dàng đáp lời, — chúng ta thừa biết ai là đấng đang che chở cho em và anh mà.
— Vâng, — cô nức nở, — vâng, anh yêu; nhưng đôi khi em nghĩ, nếu Chúa Tể Toàn Năng mà có lúc kiệt sức và mỏi mệt, thì đó chính là vì những lời cầu nguyện mà chúng tôi, những người phụ nữ, dâng lên Ngài, xin Ngài bảo vệ những người đàn ông của chúng tôi ngoài khơi xa. Có những ngày tháng mà tiếng kêu than chẳng phút nào dứt khỏi cõi lòng em, cứ như thể em chỉ là một đứa trẻ yếu ớt bơ vơ, đang gào khóc và rên rỉ với Ngài. Em biết Ngài yêu thương tất cả chúng ta và chăm lo cho mọi số phận; thế nhưng đàn ông vẫn cứ chết đuối ngoài biển khơi, và vợ con họ chẳng bao giờ còn được nhìn thấy họ nữa, chẳng bao giờ được nghe tiếng gọi của họ văng vẳng bên tai; để rồi họ phải đơn độc chiến đấu với cuộc đời này. Anh chắc chắn chứ, đó là một con tàu tốt sao?
— Nó là một tuyệt tác, — Victor hân hoan xem vào, — thực sự là một tuyệt tác. Nó là con thuyền đẹp nhất trên dòng sông này vào lúc này đấy, chính là thế. Đừng sợ hãi gì cả, Bessie; cả mẹ nữa. Mối hiểm họa trên tàu chẳng thấm vào đâu so với ngoài Phố High đâu; chẳng bằng một phần tư ấy chứ. Em còn lo cho Nannie mỗi khi con bé đi ngoài phố hơn là mẹ phải lo cho bọn con đấy. Chà, chắc chắn là Chúa hằng ở bên từng người chúng ta cơ mà.
Khuôn mặt Victor bừng đỏ lên, đôi mắt sáng long lanh khi cậu cất lời. Những từ cuối cùng không hề thốt ra theo kiểu một thủ tục lệ thường. Cậu thậm chí không nói chúng bằng nỗi hoài nghi nửa vời về chân lý ấy như cách mà Peter và Bessie từng dùng khi nói về sự quan phòng của Chúa. Giọng cậu chùng xuống và hơi run rẩy đôi chút; nhưng cậu hoàn toàn đinh ninh về điều mình đang nói.
— Chúa Jesus hiểu rõ cảm giác đó mà, — cậu tiếp lời, giọng run run. — Ngài biết giông bão là gì, biết những con thuyền bị sóng đánh trồi sụt ra sao, và biết lúc con người ta cùng đường mạt lộ thế nào; chính Ngài đã từng lắng nghe tiếng kêu cứu của họ: “Lạy Chúa, xin cứu chúng con, kẻo chúng con chết mất.” Đâu phải là Chúa chưa từng giáng thế làm người như chúng ta. Chắc hẳn mẹ Ngài đã vô cùng hoảng sợ vào đêm cơn giông bão lớn ngoài khơi ấy nổi lên, khi bà chẳng biết làm cách nào để cứu con mình. Nhưng Ngài đã trở về nhà bình an vào buổi sáng hôm sau; và khi chứng kiến mẹ mình đã hoảng sợ đến nhường nào, Ngài hẳn đã an ủi và hết mực chiều chuộng bà. Đâu phải là Ngài không rõ tường tận mọi chuyện. Con đoán Ngài cũng yêu thương mẹ mình, hệt như cách Peter và chúng ta yêu thương mẹ vậy; chỉ có điều là lớn hơn gấp vạn lần. Con mừng vì Chúa Jesus hiểu được cảm giác phải rời xa mẹ là thế nào; vâng, và cả cảm giác được trở về hội ngộ nữa chứ.
— Victor nói phải lắm, — bà cụ già lên tiếng, giơ đôi bàn tay rám nắng và nhăn nheo lên; — Chúa Jesus, Ngài thấu tỏ mọi sự, và Thiên Chúa nhân lành đã sai Ngài xuống thế để trở nên giống như chúng ta. Mẹ sẽ dâng những lời nguyện cầu nhỏ bé lên Ngài rất nhiều, rất nhiều lần trong cả đêm lẫn ngày.
Không ai nói thêm lời nào nữa trong một khoảng lặng. Những giờ phút cuối cùng đang trôi tuột đi rất nhanh, và thời khắc chia ly rốt cuộc cũng đến quá đỗi nhanh chóng. Bessie và bé Nannie ôm chầm lấy Peter trong tiếng khóc nghẹn ngào. Cụ bà trông xanh xao và đầy lo lắng; nhưng bà chẳng khóc lóc cũng chẳng thốt lên nhiều lời. Bà từng mất đi người chồng ngoài khơi xa; và bà hiểu rõ việc các con trai bà có thể tránh khỏi những hiểm nguy tương tự là điều bất khả thi đến nhường nào. Cả đời bà sống giữa những con người gắn liền với biển cả, và bà chẳng hề sợ hãi những hiểm họa tất yếu của kiếp sống thủy thủ; thế nhưng trong sâu thẳm trái tim bà vẫn luôn ăm ắp một nỗi sợ thầm kín rằng con thuyền mà các con bà đang đi lại không đủ tiêu chuẩn vượt biển. Việc họ có thể phó thác sinh mạng cho một thân tàu mục nát nào đó chính là điều mang lại sự đắng cay tột cùng mỗi khi chứng kiến họ gióng buồm rời khỏi bất kỳ hải cảng nào của nước Anh.
— Đó có phải là một con tàu tốt không con? — đó là những lời cuối cùng bà dành cho Peter, khi bà áp khuôn mặt sạm nắng của anh giữa hai bàn tay mình, đăm đăm nhìn sâu vào đôi mắt anh.
— Vâng, thưa mẹ; mẹ đừng sợ, — anh đáp, dù cổ họng nghẹn đắng khi phải cất lời với bà.