Cuộc đời điệp viên khô khan và nguy hiểm, có thể nói là đầy kích thích, nhưng tuyệt đối chẳng hề tươi đẹp.
Brian là một bi kịch, và Anastassina cũng đâu có khác gì.
Chỉ có điều Brian cứ ngỡ rằng Anastassina yêu sâu đậm mình, ngay cả khi Anastassina là một đặc vụ KGB, đến để lôi kéo ông phản bội, thì đó vẫn là tình yêu sâu đậm.
Giờ nhìn lại, tất cả đều là giả dối, cuối cùng ông cũng chỉ đang tự lừa dối chính mình.
Brian tuyệt vọng vô cùng.
Nhìn lăng mộ chiến sĩ vô danh, rồi nhìn sang Anastassina, Brian trầm giọng: "Tôi chỉ có một câu hỏi..."
"Từng yêu."
Brian ngẩn người. Anastassina ngoảnh đầu nhìn Brian, nét mặt lộ vẻ không hài lòng: "Anh không nghe những gì tôi vừa nói sao? Tôi nói anh là mục tiêu lôi kéo duy nhất của tôi, cũng là người duy nhất tôi từng yêu, anh để tâm trí đi đâu vậy?"
Brian nuốt khan, lí nhí: "Chỉ là muốn xác nhận lại một chút."
"Là một đặc vụ KGB, một điệp viên đã trải qua huấn luyện nghiêm ngặt, tôi có thể yêu anh, nhưng bất kể tôi có yêu anh hay không, hoàn thành nhiệm vụ mới là điều quan trọng duy nhất."
Brian thở dài: "Tôi nghe nói, 'Chim Yến' của KGB đều phải trải qua huấn luyện cực kỳ nghiêm khắc, xóa bỏ mọi tình cảm cá nhân. Tôi không biết điều này có thật hay không..."
Anastassina cười khinh bỉ: "'Chim Yến', rồi cả 'Quạ Đen' của KGB nữa, hừ hừ, mấy cái này mà anh cũng tin sao? Chỉ là thủ đoạn tuyên truyền nhằm bôi nhọ Liên Xô mà thôi. Anh cũng là đặc vụ lão luyện rồi, tôi hỏi anh, con người thực sự có thể xóa sạch mọi tình cảm cá nhân sao?"
Brian khẽ đáp: "Gần như là không thể."
Anastassina trầm giọng: "Chỉ có một nguyên tắc duy nhất: Tổ quốc trên hết."
Nói xong câu này với vẻ nghiêm nghị, Anastassina tiếp tục: "Tình cảm cá nhân sao có thể xóa bỏ được, hơn nữa tình cảm là thứ không thể diễn xuất. Muốn khiến một người yêu mình đến quên cả bản thân, thì trước hết mình phải thực sự yêu người đó. Nhưng khi lôi kéo anh, tôi đã yêu anh, rồi sao chứ? Tôi vẫn sẽ không chút do dự đưa anh lên giá treo cổ, dù cho tôi phải chịu đựng đau khổ suốt phần đời còn lại thì đã sao."
Brian có chút xúc động, bởi đây là lần thứ ba Anastassina nói yêu ông.
Anastassina thản nhiên nói: "Khi ở bên anh, tôi không biết mình có thực sự yêu anh không, vì lúc đó tôi tiếp cận anh là để lôi kéo anh phản bội."
Lời của Anastassina lại khiến Brian chìm vào mê mang và đau đớn.
"Anh vì tôi mà phản quốc, tôi đã tưởng đó là kết quả tốt nhất, vì tôi cứ ngỡ sau khi phản bội, anh có thể đào tẩu sang Liên Xô. Nhưng sau đó tôi biết anh sắp trở thành vật tế thần, trở thành vật hy sinh để che giấu tên chuột chũi kia. Lúc đó tôi rất đau khổ, nhưng tôi vẫn chọn tiếp tục lừa dối anh."
Brian hoàn toàn rối loạn.
Anastassina tiếp lời: "Sau khi về nước, tôi vào Đại học Moscow. Anh nói không sai, KGB quả thực rất ưu đãi những người có công. Vì tôi không thể tiếp tục thực hiện nhiệm vụ với tư cách điệp viên nằm vùng nữa, họ liền cho tôi một công việc tốt nhất, và tôi vẫn có thể tiếp tục thực hiện nghĩa vụ với KGB."
Brian chỉ biết lắng nghe. Anastassina tiếp tục: "Tôi tự lừa dối bản thân rằng mình không yêu anh, nhưng tôi nhận ra mình không thể quên được anh. Tổ chức và bản thân tôi đều hy vọng có thể bắt đầu một mối quan hệ mới, nhưng tôi không thể bắt đầu lại được nữa."
Brian cuối cùng cũng lại xúc động, trông ông như sắp khóc đến nơi.
Anastassina tiếp tục thản nhiên: "Thế nên tôi đã hiểu ra, tôi thực sự đã yêu anh. Nhưng anh đã chết rồi, tôi cứ nghĩ anh đã chết, nên tôi chỉ có thể sống tiếp trong cô độc. Tuy nhiên lúc đó, thực ra tôi cũng không quá đau khổ, vì tôi biết mọi sự hy sinh đều là vì Tổ quốc, sự hy sinh của tôi là có ý nghĩa. Nhưng mà..."
Anastassina thở dài nhẹ, cô lại nhìn về phía lăng mộ chiến sĩ vô danh, rồi với vẻ mặt mờ mịt, cô nói: "Nhưng tại sao đất nước của tôi lại đột nhiên biến mất rồi?"
Brian đầm đìa nước mắt. Anastassina tiếp tục lẩm bẩm: "Khi tôi được sắp xếp vào Đại học Moscow, thân phận của tôi được giữ bí mật, nhưng KGB biết tôi là người của KGB. Vậy mà sau khi Liên Xô sụp đổ, chẳng còn ai liên lạc với tôi nữa. Tôi bị người ta lãng quên, hoàn toàn bị lãng quên."
Trầm mặc nhìn lăng mộ chiến sĩ vô danh một lúc, thở dài một tiếng, Anastassina chậm rãi quay người, trầm giọng: "Cho đến khi có người gọi điện cho tôi, nói rằng anh muốn gặp tôi... Anh khóc sao?"
Brian nước mắt giàn giụa, ông dang rộng hai tay, run rẩy nói với Anastassina: "Anh chưa từng quên em, anh mãi mãi không bao giờ quên được em, em chính là động lực để anh sống tiếp đấy, Kate!"
Brian định ôm lấy cô, nhưng Anastassina lại lùi về sau một bước, đoạn nhíu mày, nét mặt đầy chán ghét nói: "Anh bao nhiêu tuổi rồi, làm cái bộ dạng sướt mướt này coi có được không? Có biết bộ dạng của anh bây giờ trông xấu xí lắm không!"
Brian ngẩn người, hai cánh tay đang dang ra chẳng biết nên để vào đâu.
Anastassina mở túi xách, rút ra mấy tờ khăn giấy, đặt vào bàn tay phải đang dang ra chờ ôm của Brian, rồi trầm giọng: "Tự lau đi!"
Brian ngẩn ngơ nhận lấy khăn giấy, rồi máy móc lau mặt.
Anastassina ôm trán, khẽ lắc đầu rồi bất đắc dĩ nói: "Tâm trạng của tôi bị anh làm cho rối loạn cả lên rồi. Anh thực sự quá yếu đuối, Brian à. Tình yêu của chúng ta là bi kịch của thời đại, anh có thể buồn, nhưng không được khóc, nhất là sau khi đã già rồi thì càng không được khóc, vì thực sự là... quá xấu xí!"
Brian lí nhí: "Đây là nước mắt của hạnh phúc đấy, có thể gặp lại em, anh thực sự quá vui mừng."
Anastassina nhíu mày: "Nhưng tôi không biết phải đối diện với anh thế nào. Tôi từng yêu anh, nhưng giờ tôi còn yêu anh không? Tôi không biết. Chúng ta đều già cả rồi, Brian, nhiều thứ đã không còn như thời ta còn trẻ nữa. Tôi có chút hổ thẹn, chút nhung nhớ với anh, nhưng khi bình tâm suy nghĩ lại, tôi cảm thấy đó không phải là tình yêu."
Brian giống như một phạm nhân đang chờ đợi tuyên án, mà Anastassina chính là vị thẩm phán đó.
Brian thật sự quá vụng về.
Dương Dật không nhịn được lên tiếng: "Liên Xô đã không còn, bà cũng đã bị lãng quên, dù không còn tình cảm như trước, hai người hoàn toàn có thể bắt đầu lại mà."
Brian gật đầu mạnh, đoạn run run nói: "Kate, hãy quên quá khứ đi, chúng ta bắt đầu lại được không?"
Anastassina liếc nhìn Brian, nhưng cô không trả lời ông mà lại nhìn sang Dương Dật, hỏi: "Cậu chính là Tiểu Đản?"
Dương Dật sững sờ.
Anastassina điềm nhiên mở túi xách, rút ra hai tờ giấy, cầm trên tay rồi nói với Dương Dật: "Yaliabin nói, Brian vốn dĩ cũng chẳng phải kẻ thông minh gì cho cam, giờ trong đầu hắn chỉ toàn là tôi nên coi như bỏ đi rồi. Nhưng cậu thanh niên mà Brian đang theo thì không tệ, ít nhất cậu ta là một người thông minh có đầu óc. Vì thế, nếu tôi gặp được cậu, hãy giao những tài liệu này cho cậu. Yaliabin nói những tài liệu này nằm trong tay cậu có lẽ sẽ phát huy được chút tác dụng."