Có lẽ điều tốt đẹp nhất trong cuộc sống
của chúng ta lại thuộc về quá khứ.
James SALLIS
Bệnh viện Blackwell, đảo Staten
Ngày 29 tháng Mười hai năm 2014
Thang máy mở ra ở tầng tám.
Bó chặt trong chiếc áo blu trắng, bác sĩ Esther Haziel bước ra khỏi buồng thang máy. Đó là một người phụ nữ nhỏ nhắn tràn đầy năng lượng có mái tóc màu vàng tro cắt ngắn. Cô đeo cặp kính mắt tròn gọng đồi mồi tôn bật đôi mắt xanh lấp lánh đầy vẻ hiểu biết và tò mò của mình. Kẹp dưới cánh tay một tập hồ sơ dày, cô tiến về phía cuối hành lang nơi có phòng 712.
Tới đó, cô gặp người y tá nam phụ trách tầng: một gã hộ pháp cơ bắp cuồn cuộn mà vài người đặt cho biệt danh là Nhị Diện do khuôn mặt hắn bị bỏng một phần.
- Anh làm ơn mở cửa giúp tôi nhé?
- OK, bác sĩ, gã nhân viên đáp. Thoạt tiên, bệnh nhân này hiền như cừu vậy nhưng cô biết rõ hơn tôi rằng với dạng ngu lâu khó đào tạo này thì chẳng hề có quy tắc nào hết. Vả lại tôi phải cảnh cáo cô: nút gọi cấp cứu trong phòng không hoạt động nữa đâu. Vậy nên, nếu xảy ra bất kỳ vấn đề gì, đừng có ngại ngần kêu toáng lên, ngay cả khi không chắc là người ta nghe thấy tiếng cô, vì bác sĩ các cô lúc nào chẳng bắt bọn tôi làm hùng hục trong cảnh thiếu người!
Vì Eshter đang lườm gã bằng ánh mắt sắc lẻm, Nhị Diện bèn quay gót.
- Chỉ định đùa chút thôi mà, hắn nhún vai làu bàu.
Gã y tá mở cửa phòng bệnh rồi chốt nó lại trước khi bỏ đi. Esther bước sâu vào trong phòng. Đó là một căn phòng nhỏ xíu, một xà lim khắc khổ có kê chiếc giường sắt, chiếc ghế nhựa cập kênh và chiếc bàn được gắn cố định xuống nền nhà.
Arthur Costello đang nằm dài trên nệm, nửa thân trên dựng thẳng, đằng sau chèn một cái gối. Đã qua tuổi bốn mươi nhưng bệnh nhân trông vẫn rất điển trai: một người đàn ông tóc nâu cao lớn u buồn với những đường nét góc cạnh đang bơi trong một chiếc quần âu quá rộng và chiếc áo phông vải jersey.
Bất động, hai mắt lờ đờ, người bệnh trông có vẻ như đang ở đâu đâu, mải miết mơ mộng xa xăm.
- Xin chào, anh Costello, tôi là Esther Haziel. Tôi là trưởng khoa thần kinh tại bệnh viện này.
Costello vẫn im lìm như tượng đá, thậm chí dường như không nhận thấy sự hiện diện của vị bác sĩ chuyên khoa.
- Tôi chính là người chịu trách nhiệm ký giấy ra viện cho anh. Trước khi anh rời khỏi bệnh viện này, tôi muốn bảo đảm rằng anh không còn là mối nguy nữa, cả đối với bản thân anh lẫn với những người khác.
Arthur bỗng rũ bỏ vẻ uể oải bơ phờ.
- Nhưng thưa cô, tôi không hề muốn rời khỏi bệnh viện này.
Esther kéo chiếc ghế tựa tới gần giường rồi ngồi xuống đó.
- Tôi không biết anh, anh Costello. Không biết cả anh lẫn những cuốn sách anh viết. Bù lại, tôi đã đọc bệnh án của anh, cô nói chắc như đinh đóng cột rồi đặt tệp bệnh án lên mặt bàn đang ngăn cách họ.
Cô chờ vài giây trôi qua rồi nói cho rõ:
- Tôi muốn anh tự mình kể cho tôi nghe mọi chuyện đã xảy ra như thế nào.
Arthur nhìn nữ bác sĩ lần đầu tiên.
- Cô có điếu thuốc nào ở đó không?
- Anh thừa biết là ở đây cấm hút thuốc còn gì, cô nói rồi chỉ vào thiết bị báo cháy tự động.
- Vậy thì cô mau biến đi!
Esther thở dài, nhưng rốt cuộc cũng đầu hàng. Cô lục trong túi áo blu rồi chìa cho anh chiếc bật lửa cùng bao thuốc đọt nhỏ vị bạc hà trước khi nhắc lại câu hỏi:
- Kể cho tôi nghe đầu đuôi sự thể xem nào anh Costello. Cái hôm hai đứa con của anh gặp nạn đã xảy ra chuyển gì vậy?
Arthur gài điếu thuốc ra sau vành tai.
- Tôi đã lải nhải toàn bộ chuyện này rất nhiều lần với các đồng nghiệp của cô rồi đấy thôi.
- Tôi biết chứ, anh Costello, nhưng tôi muốn anh trực tiếp kể lại cho tôi.
Anh day day mí mắt hồi lâu, hít thật sau rồi lên tiếng:
- Benjamin và Sophia mất ngày 11 tháng Sáu năm 2014. Thời gian đó tôi đang trải qua một gia đoạn khó khăn. Suốt vài tháng ròng tôi không viết được chữ nào. Cái chết của ông nội tôi hồi đầu năm đã khiến tôi suy sụpChính ông đã truyền cho tôi sở thích đọc và viết, chính ông đã tặng cho tôi chiếc máy chữ đầu tiên và đã chỉ dạy tôi trong những bản thảo đầu tay. Tôi chưa bao giờ hợp cạ với bố. Ông Sullivan là người duy nhất luôn ủng hộ tôi. Người duy nhất chưa từng phản bội tôi.
- Mỗi quan hệ giữa anh và vợ thế nào? Esther hỏi.
- Giống như mọi cặp đôi khác thôi, chúng tôi cũng có lúc này lúc kia. Giống như nhiều người vợ nhà văn, Lisa thường trách móc tôi vì đã xa lánh thế giới và không dành đủ thời gian quan tâm chăm sóc cô ấy cùng lũ trẻ. Cô ấy thấy tôi làm việc quá nhiều, thấy thế giới tưởng tượng của tôi hủy hoại cuộc đời tôi. Chính vì thế mà cô ấy đặt cho tôi biệt danh “người đàn ông vắng bóng”.
- Tại sao lại là “người đàn ông vắng bóng”?
- Bởi lẽ tôi thường xuyên mất hút trong phòng làm việc để trở lại bên những nhân vật trên trang giấy của mình. Câu cửa miệng của cô ấy trong những lúc đó là, tôi là một kẻ đào ngũ và tôi bỏ rơi gia đình mình. Đúng là tôi hay bỏ lỡ các buổi họp phụ huynh, những trận bóng đá và những buổi biểu diễn cuối năm. Ngay lúc đó thì tôi thấy tất tật những chuyện ấy thật vô nghĩa lý. Người ta lúc nào cũng nghĩ mình có thời gian mà. Người ta tin rằng mình hoàn toàn có thể gỡ lại những khoảnh khắc đã đánh mất, nhưng đâu phải như vậy.
Sau một hồi im lặng, Esther Haziel lại hối thúc nhà văn.
- Vậy là hồi xảy ra tai nạn, hai người đang sống ly thân sao?
- Thậm chí còn hơn cả thế. Tôi tin chắc Lisa đã phản bội tôi.
- Dựa vào đâu mà anh dám chắc như vậy?
Arthur khoát tay mơ hồi.
- Những cuộc nói chuyện qua điện thoại dừng lại khi tôi quay về phòng, những chuyến vắng mặt thường xuyên mà không có lý do rõ ràng, cô ấy còn thay cả mã khóa điện thoại…
- Chỉ có vậy thôi ư?
- Tôi thấy dường như vậy là đủ để thuê một thám tử tư điều tra.
- Và anh đã làm đúng như thế?
- Phải, tôi đã liên lạc với Zachary Duncan, biệt danh Rệp, một cựu cảnh sát biến chất trong bộ phận an ninh mà tôi sử dụng làm cố vấn để viết các tiểu thuyết trinh thám. Luôn khoác trên mình chiếc áo phao của hội Chữ Thập Đỏ và đội chiếc mũ phớt kiểu cao bồi, trông ông ta chẳng ra dáng thám tử tư tẹo nào, nhưng đó lại là một trong những điều tra viên làm việc hiệu quả nhất New York. Ông ấy đã theo dõi Lisa và chỉ một tuần sau cuộc gặp đầu tiên giữa chúng tôi, ông ấy đã cho tôi xem những bằng chứng khiến tôi thấy thuyết phục không cãi vào đâu được.
- Thí dụ như?
- Chủ yếu là những bức ảnh chụp vợ tôi ở bên một gã đàn ông, Nicolas Horowitz, tại tiền sảnh của một khách sạn thuộc trung tâm Boston. Ba cuộc hẹn trong vòng một tuần lễ. Những cuộc gặp gỡ ấy không bao giờ kéo dài quá hai tiếng. Zachary khuyên tôi đợi đến khi cuộc điều tra của ông ấy kết thúc hẵng nói chuyện với vợ tôi, nhưng đối với tôi thì rõ rành rành gã kia là người tình của cô ấy, chẳng còn nghi ngờ gì nữa.
Arthur rời khỏi giường để tiến về phía cửa sổ, nhìn qua ô cửa kính những đám mây mềm xốp như bông đang trôi về phía Astoria.
- Tôi đã nói chuyện với Lisa ngay ngày hôm sau, anh kể tiếp. Hôm đó là thứ Bảy. Chúng tôi đã dự định nghỉ cuối tuần tại một nơi tôi rất mê: 24 Winds Lighthouse, một ngọn hải đăng thuộc vùng Cap Cod nơi chúng tôi thuê gần như mỗi năm. Tôi thấy toà kiến trúc cũ kỹ ấy đẹp kinh khủng và truyền cảm hứng. Khi xuống đến đó, tôi thường xuyên “có hứng” và viết rất nhanh. Nhưng sáng hôm đó, tôi đã không đợi đến lúc chúng tôi tới ngọn hải đăng mới trút cơn bực dọc của mình lên vợ. Ngay trong bữa sáng, tôi đã đưa Lisa xem mấy bức ảnh rồi đòi cô ấy phải giải thích.
- Và cô ấy phản ứng thế nào?
- Tức giận vì tôi đã thuê thám tử tư theo dõi cô ấy nên Lisa từ chối giải thích mọi chuyện. Tôi chưa bao giờ thấy cô ấy giận đến thế. Cuối cùng, cô ấy bảo bọn trẻ lên xe rồi lái tới Cap Cod mà không có tôi đi cùng. Và cô ấy gặp nạn trên đường tới đó.
Giọng Costello như vỡ òa. Anh ho một tràng, nước mắt tuôn giàn giụa rồi im lặng hồi lâu.
- Anh làm gì khi cô ấy đi rồi?
- Chẳng làm gì hết. Tôi đứng đờ ra đó, không thể phản ứng, bị bao bọc trong hương nước hoa của cô ấy, một thứ tinh dầu hoa cam.
- Vợ anh chưa từng phản bội anh, phải vậy không? Esther đoán.
- Phải, ngược lại thì đúng hơn. Cô ấy lo lắng cho tôi và muốn tặng tôi một món quà bất ngờ. Cô ấy vừa nhận được khoản cát xê lớn từ một kênh truyền hình cho vai diễn trong một xê ri. Mãi sau này tôi mới được biết, nhưng cô ấy đã sử dụng món tiền đó để mua 24 Winds Lighthouse.
- Cô ấy muốn tặng cho anh ngọn hải đăng đó sao?
Arthur gật đầu xác nhận.
- Cô ấy biết tôi gắn bó với nơi đó chừng nào. Cô ấy nghĩ là sau khi ông nội tôi qua đời, món quà đó sẽ tiếp thêm cho tôi niềm đám mê và sinh lực để viết văn.
- Còn người đàn ông kia, Nicolas Horowitz ấy?
- Anh ta không phải người tình của cô ấy. Chỉ là một doanh nhân người Boston sở hữu một chuỗi khách sạn và nhiều nhà nghỉ tại New England. Anh ta chính là người thừa kế của gia đình vốn sở hữu ngọn hải đăng. Một dòng họ lâu đời dân Boston không thiết tha gì chuyện bán chác công trình mang tính lịch sử này. Và chính là để thuyết phục họ mà những tuần trước đó, Lisa liên tục gặp gỡ cũng như trao đổi qua điện thoại với Horowitz.
Arthur nín thinh rồi châm thuốc hút. Esther Haziel cũng im lặng trong khoảng vài giây, rồi cô xoa xoa hai vai cho ấm. Lúc bấy giờ đang là giữa mùa đông và căn phòng lạnh căm. Người ta nghe thấy rất rõ tiếng nước chảy trong lò sưởi gang đúc, nhưng lò chẳng tỏa ra chút hơi ấm nào hết.
- Anh dự định tương lai sẽ làm gì? Cô vừa hỏi vừa tìm kiếm ánh mắt Arthur.
- Tương lai ư? Tương lai nào kia? Anh nổi đóa. Cô nghĩ người ta vẫn còn tương lai một khi đã tự tay giết chết các con của mình sao? Cô nghĩ là…
Nữ bác sĩ tâm lý thẳng thừng ngắt lời anh.
- Anh không thể rút gọn sự việc thành ra như thế được. Anh không hề giết chết con mình và anh thừa biết điều ấy rồi mà!
Arthur vờ như không nghe thấy. Anh bồn chồn rít một hơi thuốc, ánh mắt thất thần nhìn qua ô kính.
- Anh Costello này, anh đang ở trong bệnh viện chứ không phải trong khách sạn.
Anh cáu kỉnh quay sang cô vẻ dò hỏi.
Haziel liền giải thích:
- Nhiều bệnh nhân từng được chăm sóc tại Blackwell thường mắc những bệnh lý nặng mà họ không có cách nào chống chọi. Trường hợp của anh lại khác. Anh có giải pháp. Đừng để mặc cho nỗi đau hủy hoại bản thân mình. Hãy làm điều gì đó!
Arthur sững sờ rồi vỡ òa ra.
- Mẹ kiếp, nhưng cô muốn tôi làm cái quái gì đây?
- Việc mà anh thông thạo nhất: anh hãy viết đi.
- Viết về cái gì mới được chứ?
- Về những chuyện đang ám ảnh tâm trí anh: hãy một lần nữa vượt qua thử thách này, hãy miêu tả nỗi đau của anh, hãy tỏ bày gánh nặng chất chứa trong lòng anh. Đối với anh mà nói, viết lách vừa là chứng bệnh vừa là phương thuốc.
Nhà văn lắc đầu.
- Quan niệm của tôi về tiểu thuyết không phải như vậy. Tôi sẽ không áp đặt tâm trạng của mình cho độc giả. Viết văn không phải là một liệu pháp điều trị. Viết văn là cái gì đó khác kia.
- Vậy hả, thế thì viết văn là gì nhỉ?
Arthur bỗng trở nên hoạt bát.
- Trước tiên đó là một công việc thuộc phạm trù tưởng tượng. Là sống những cuộc đời khác, tạo nên những vũ trụ, những nhân vật, những thế giới ảo. Viết văn là làm việc với ngôn từ, gọt giũa trau chuốt một câu văn, tìm ra một nhịp điệu, một hơi thở, một tính nhạc. Viết văn không phải để chữa trị. Viết văn khiến con người ta đau đớn, hao mòn, ám ảnh tâm can. Tôi rất tiếc, nhưng tôi và cô, chúng ta không cùng làm một loại công việc.
Esther lập tức trả miếng:
- Tôi thì trái lại, tin rằng chúng ta đang làm việc với cùng một loại chất liệu, anh Costello ạ: sự đè nén, cơn sợ hãi, nỗi đau, những ảo ảnh.
- Vậy cô nghĩ rằng người ta có thể lật sang trang mới như vậy, bằng cách viết văn ư?
- Ai nói với anh về việc lật sang trang nào? Tôi chỉ khuyên anh lánh xa khỏi nỗi đau bằng cách kết tinh nó trong một sự hư cấu thôi mà. Để biến điều không thể chấp nhận nổi trong thực tế thành điều khả dĩ chấp chận được trong một cuốn tiểu thuyết.
- Xin lỗi, nhưng tôi không thể làm vậy được.
Nhanh như cắt, Esther Haziel chộp lấy tập hồ sơ bìa cứng để trên chiếc bàn nhỏ rồi rút từ trong đó ra nhiều tờ giấy photo.
- Tôi đã tìm lại được một bài phỏng vấn anh trả lời tờ Daily Telegraph năm 2011 nhân dịp ra mắt một cuốn tiểu thuyết tại Anh. Tôi trích đọc để anh nghe nhé: “Đằng sau phương diện huyền hoặc của sự hư cấu luôn che giấu một phần sự thật. Mỗi cuốn tiểu thuyết gần như luôn mang tính chất tự truyện, bởi tác giả kể câu chuyện của mình thông qua lăng kính tạo nên từ những cảm xúc và năng lực cảm giác của bản thân.” Trong đoạn tiếp theo, anh còn nói thêm: “Để xây dựng nên những nhân vật thú vị, tôi cần phải đồng cảm với họ. Tôi lần lượt hóa thân thành từng người trong số những nhân vật mình tạo ra. Giống như thứ ánh sáng trắng đi qua một lăng kính, tôi tự nhiễu xạ bản thân trong mỗi nhân vật ấy.” Anh có muốn tôi đọc tiếp không?
Arthur Costello lảng tránh ánh mắt của nữ bác sĩ tâm lý, chỉ đành nhún vai.
- Tôi đâu phải kẻ đầu tiên huyên thuyên những chuyện ngớ ngẩn trong một bài phỏng vấn.
- Dĩ nhiên, nhưng trong trường hợp này, đó chính là suy nghĩ thật của anh. Đó chính là…
Esther đang định lý luận tiếp thì chuông của hệ thống báo cháy đã reo vang.
Vài giây sau, Nhị Diện đã lao vào phòng.
Hắn nổi điên khi nhìn thấy đầu mẩu thuốc cùng bao thuốc để trên bàn.
- Đủ rồi đấy, bác sĩ, mời cô rời khỏi đây ngay cho!
