Là một người khởi nghiệp lão làng, Elizabeth không nhớ nổi mình đã phỏng vấn bao nhiêu nhân viên. Từ cấp thấp nhất đến cấp CEO cô đều thường xuyên phỏng vấn, bởi vì những doanh nghiệp làm ăn gian dối cần thay đổi CEO liên tục.
Nhưng kiểu phỏng vấn muốn "giáo dục" người khác như Sở Viên Tịch thì thật sự khó mà tưởng tượng nổi.
"Anh đang lo ngại điều gì ở tôi sao? Tôi lại không đáng tin đến mức đó à?" Elizabeth vừa u oán vừa hờn dỗi hỏi, nhưng cô lại chẳng thể vứt bỏ mà bỏ đi được. Một cảm giác quen thuộc khi bị coi thường khiến cô cảm thấy rất khó xử.
"Ha ha..." Sở Viên Tịch cười sảng khoái một tiếng: "Tôi cứ tưởng cô nhìn thoáng hơn người khác, dù sao thì tôi cũng không biết trong lòng cô còn lại bao nhiêu ánh dương."
"Hiện tại tôi chỉ muốn làm nên một việc lớn, chứng minh lại bản thân với thế giới. Tôi chưa đầy 35 tuổi, vẫn còn có thể chiến đấu. Tôi không cân nhắc nhiều như anh đâu!"
"Cô cũng là người làm chủ tịch hơn mười năm rồi, làm sao có thể không cân nhắc nhiều hơn được chứ? Vậy để tôi nói về cơ cấu tôi thiết kế nhé, khá đơn giản thôi."
Sở Viên Tịch vừa nói vừa đứng dậy đi về phía bảng đen, vẽ một đường nằm ngang, bên trên viết "chi nhánh", bên dưới viết "công ty con".
"Tiểu Khang Đông Nam Á, trước hết là hình thức chi nhánh, cho đến khi cô làm đủ xuất sắc, tôi mới đồng ý chuyển thành hình thức công ty con, cho phép cô tiến hành vận hành vốn, thậm chí là pha loãng công ty mẹ, nhưng điều kiện và định giá phải khiến tôi hài lòng."
"Anh thực sự sẵn sàng buông tay?"
"Đương nhiên rồi, tôi làm thị trường nước ngoài không phải để kiểm soát thế giới hay kiểm soát kinh tế nước khác, đơn thuần chỉ là vì kiếm tiền thôi. Đã nói rồi, 'tiên trị quốc nhi hậu bình thiên hạ', nước tôi còn chưa trị xong, đối với việc xuyên quốc gia thì không có yêu cầu bắt buộc gì cả."
"Vậy điều kiện cụ thể thì sao?" Elizabeth hơi gấp gáp.
Sở Viên Tịch thông qua câu hỏi vừa rồi thực tế đã bày tỏ một phần nỗi lo và kỳ vọng của mình, vì vậy anh đi thẳng vào số liệu: "Tiểu Khang trước đây tôi từng nói 300 tỷ Nhân dân tệ mới đạt yêu cầu, đó là chỉ trong nước, chưa bao gồm nước ngoài. Vậy nên dựa theo quy mô tổng thể của Đông Nam Á cũng như mức độ phát triển xã hội, khó khăn trong bản địa hóa, sự ngăn cản của các môn phiệt địa phương, v.v., cân nhắc tổng hợp, tôi cảm thấy con số tương ứng 30 tỷ là gần đúng. Nghĩa là, bằng một nửa định giá hiện tại của Grab, thời gian nên nằm trong vòng năm năm thực tế thâm nhập."
Elizabeth gật đầu đầy nghiêm trọng, định giá này đã sắp bắt kịp đỉnh cao trước khi cô thất bại, "Hy vọng con số 300 tỷ của anh không có tính toán sai lầm."
"Ha ha, cái này cô yên tâm, 300 tỷ này của tôi tuyệt đối là ước tính bảo thủ, nhưng 30 tỷ kia là tôi nhẩm tính đại khái chứ chưa đo lường kỹ. Tôi vẫn còn mô hình kinh doanh then chốt chưa tung ra ngoài, cho nên rất nhiều người đang chờ xem trò cười của tôi. Cô ở bên cạnh tôi, cuối cùng sau khi hoàn thành việc nắm rõ toàn bộ chuỗi, tôi sẽ nói cho cô biết kế hoạch cốt lõi của mình, lúc đó Tiểu Khang chắc cũng bắt đầu phát triển kế hoạch cốt lõi rồi. Mối quan hệ lợi ích giữa cô và tôi nằm ở chỗ tự đánh giá bản thân và đánh giá doanh nghiệp. Thực ra tôi sợ nhất là cô sinh ra phán đoán sai lầm, phán đoán sai về việc Tiểu Khang có thể mang lại những gì cho Tiểu Khang Đông Nam Á, cho nên trước đó mới nói nhiều như vậy. Vậy tôi xin nói về các điều kiện cụ thể."
Sở Viên Tịch vừa nói, vừa viết 30 tỷ lên đường nằm ngang: "Tôi đã nhấn mạnh nhiều lần rằng mô hình kinh doanh cốt lõi của Tiểu Khang là giá trị nhất. Nếu cô công nhận kết luận này, thì chỉ khi 'Tiểu Khang Đông Nam Á' đạt tới quy mô 30 tỷ, tôi mới cho rằng giá trị của mô hình kinh doanh này đã được thể hiện đầy đủ. Vì vậy 30 tỷ là điều kiện để cô gọi vốn độc lập. Đạt tới 30 tỷ, chi nhánh chuyển thành công ty con, tổng công ty không còn khăng khăng giữ toàn quyền kiểm soát nữa, đồng thời tặng cô tối đa 30% cổ phần làm phần thưởng khích lệ, nhưng mà..."
Elizabeth thầm nghĩ, anh đừng có úp mở nữa, tôi chắc chắn là công nhận rồi, không công nhận thì còn gì để nói đâu.
"Đầu tiên là quyền chọn cổ phiếu khích lệ, chúng ta cũng không cần thiết lập điều kiện gì nữa. Chỉ cần định giá trên 30 tỷ, có người sẵn lòng đầu tư, đầu tư bao nhiêu thì cho cô thực hiện quyền chọn bấy nhiêu, vốn huy động không được vượt quá 30%. Nghĩa là trong trường hợp gọi vốn tối đa, tỷ lệ nắm giữ của công ty giảm xuống 7/13, vẫn chiếm đa số đơn giản. Với sự tiên tiến của mô hình kinh doanh Tiểu Khang và các mối quan hệ cô vẫn còn, tôi tin điều kiện này là hoàn toàn khả thi."
"Được, nếu thực sự không được thì tôi sẽ tìm Phú Quáng, theo cách nói của các anh thì anh ta 'nhà có mỏ' (giàu có). Nếu thực sự có giá trị, Google chắc chắn sẽ thấy hứng thú, họ nằm mơ cũng muốn làm dịch vụ cuộc sống địa phương." Elizabeth thích điều kiện này đến không thể thích hơn, cách gọi vốn là lĩnh vực cô giỏi nhất.
"Đừng vội mừng, bắt đầu từ vòng gọi vốn thứ hai, Tiểu Khang phải có quyền ưu tiên đầu tư và quyền ưu tiên bán ra, cô hiểu chứ? Tôi có thể chấp nhận rút lui, nhưng không thể chấp nhận sự rút lui vô trật tự. Khi gọi vốn vòng hai, Tiểu Khang có quyền yêu cầu định chế mới mua lại cổ phần của Tiểu Khang trước rồi mới được tăng vốn cổ phần cho 'Tiểu Khang Đông Nam Á'. Nếu định giá quá thấp, tôi cũng có thể tiếp tục đầu tư. Vì vậy, nếu sau khi đã gọi vốn vòng một mà cô không tìm được nguồn vốn mới để mua lại phần của công ty mẹ, thì có lẽ cô không gọi vốn cổ phần được đâu, trừ khi tôi không bán. Lúc đó không còn là Tiểu Khang sở hữu toàn bộ nữa, khi cần bổ sung tiền mặt thì cô và nhà đầu tư vào vòng một đều có nghĩa vụ chia sẻ, không thể để mình tôi chịu hết được. Cho nên..."
Sở Viên Tịch dừng lại một chút ở đây: "Cho nên các định chế tham gia gọi vốn vòng một bắt buộc phải là đầu tư tài chính, không được sở hữu ghế trong hội đồng quản trị, hơn nữa không được mang theo điều khoản chống pha loãng. Bắt đầu từ vòng ba, Tiểu Khang sẽ không hạn chế bất cứ điều gì, tôi có thể chấp nhận trạng thái không rút lui mà cổ phần bị pha loãng đến mức không còn chiếm đa số đơn giản, cứ theo mô hình cổ đông bình thường là được."
Elizabeth lập tức lộ vẻ khó xử, điều cô giỏi nhất chính là tận dụng ghế hội đồng quản trị để làm bài toán gọi vốn. Tuy nhiên, việc Sở Viên Tịch có thể đưa ra điều kiện này đã khiến cô cảm thấy bất ngờ vì sự khoan dung. Xuất phát điểm của Sở Viên Tịch vẫn là định giá, còn việc pha loãng hay không, mặc dù anh chiếm thế chủ động nhưng không phải là tuyệt đối. Tiểu Khang vừa có thể tiếp tục đầu tư, thậm chí dẫn dắt đầu tư, cũng có thể rút lui, khá linh hoạt. Ngược lại, cô cũng khá linh hoạt, 30% cổ phần này cô cũng có thể chấp nhận bị pha loãng, thậm chí là rút lui.
Đối với công việc kinh doanh xa lạ này, muốn nhìn thấu chính xác năm năm tới thì Elizabeth vẫn chưa đến mức tự phụ như vậy. Cho nên, hiện giờ cô chỉ quan tâm đến câu hỏi cuối cùng: "Anh định phái phó thủ cho tôi chứ?"
"Chuyện này, để sau hãy nói nhé. Thiên triều của chúng ta môi trường trong nước tốt thế này, người sẵn lòng ra nước ngoài phát triển không nhiều đâu..." Sở Viên Tịch quyết định tạm gác lại vấn đề này: "Nếu cô còn câu hỏi nào thì cứ mang theo những câu hỏi đó mà bắt đầu công việc tại Tiểu Khang đi. À đúng rồi, vừa nãy nói về mạng xã hội của GoPro, thực ra tôi muốn nói rằng họ làm mạng xã hội không phải là tư duy sai lầm, chỉ là không biết làm vận hành nội dung mà thôi. Người ngoại đạo không làm được mạng xã hội đâu."
Elizabeth rất hoang mang, thầm nghĩ Sở Viên Tịch nhấn mạnh chuyện này để làm gì?