Cái gì nên đến cuối cùng vẫn sẽ đến.
Ngày cuối cùng của tháng bảy.
Dù trong lòng mang theo vạn phần không nỡ, nhưng cuối cùng Lục Chu vẫn dừng lại công việc nghiên cứu còn dang dở, bắt đầu thu dọn hành lý, chuẩn bị lên đường đến Saint Petersburg tham dự Đại hội Toán học Quốc tế sắp diễn ra vào đầu tháng tám.
Về phần bài phát biểu sáu mươi phút kia, sau một hồi giằng co trong nội tâm, Lục Chu cuối cùng vẫn chọn phương án an toàn nhất, làm một tổng kết đơn giản về công việc mà anh từng làm trong lĩnh vực hàm zeta Riemann những năm qua, sau đó tải bài báo lên trang web của Đại hội Toán học Quốc tế.
Trên thực tế, đây mới là cách thức đúng đắn khi trình bày báo cáo tại Đại hội Toán học Quốc tế.
Dù là báo cáo bốn mươi lăm phút hay sáu mươi phút, bản thân nó vốn không phải chuẩn bị cho việc công bố một thành tựu nghiên cứu trọng đại, mà chỉ đơn thuần là cung cấp một nền tảng cho những học giả từng đạt được thành tựu xuất sắc trong các lĩnh vực, dùng để đưa ra một báo cáo tổng kết về các thành quả nghiên cứu trong vài năm qua.
Dẫu sao đối với rất nhiều đề tài có ý nghĩa quan trọng, đặc biệt là trong lĩnh vực lý thuyết số, việc muốn đạt được chút thành tích chỉ trong vài năm ngắn ngủi thực sự quá khó khăn.
Thậm chí, cho rằng bỏ ra thời gian và tinh lực thì nhất định sẽ có hồi báo, bản thân chuyện đó đã là một điều ngây thơ rồi.
"Tiểu Ai, cậu nói xem tôi có nên mang theo áo khoác không?"
Tháng tám ở Kim Lăng vẫn đang là mùa hè, Lục Chu mặc một chiếc áo ngắn tay ra cửa đã thấy nóng, nhưng nghe nói thời tiết ở Saint Petersburg bên đó đã bắt đầu chuyển lạnh, không biết qua bên đó rồi có lạnh hay không.
Lơ lửng bồng bềnh bên cạnh Lục Chu, chiếc máy bay không người lái treo một chiếc tivi nhỏ đang lướt qua một chuỗi văn bản với tốc độ đều đặn.
Tiểu Ai: "... Saint Petersburg nằm ở vùng bờ biển Baltic phía tây bắc nước Nga, vĩ độ bắc từ 59 đến 60 độ, thuộc khí hậu ôn đới lục địa, nhiệt độ tháng tám dao động trong khoảng từ 13 độ đến 20 độ, tuy nhiệt độ không cao nhưng vẫn kiến nghị chủ nhân mặc một chiếc áo khoác gió hoặc áo khoác da, chú ý phòng ngừa cảm mạo nhé. (??????)??"
"Vậy sao... Thật sự vẫn nên mang theo chiếc áo gió này vậy."
Thu hồi tầm nhìn từ chiếc tivi nhỏ, nhìn chiếc vali đã được nhét đầy, Lục Chu nghiêm túc suy nghĩ một lúc, kéo từ trong ra vài chiếc áo ngắn tay ném lại vào tủ quần áo, thay vào đó nhét một chiếc áo khoác gió màu đen vào.
Chiếc áo này anh vẫn còn nhớ, lần trước đến Berlin nhận giải thưởng từng mặc qua.
Chớp mắt mà đã từng ấy năm, không ngờ mặc lên người vẫn vừa vặn như vậy.
Nghĩ đến đây, Lục Chu không ngừng cảm thán trong lòng một tiếng.
Xem ra cái lời đồn đại về việc "ai chứng minh được giả thuyết Riemann, người đó sẽ bất tử cùng năm tháng" quả thực không phải là không có căn cứ.
Anh cũng mới chỉ chứng minh được một dạng yếu của giả thuyết Riemann – chuẩn giả thuyết Riemann thôi, mà ở điểm giữ mãi thanh xuân này đã bắt đầu thấy rõ hiệu quả rồi.
Đúng lúc Lục Chu đang tự đắc trong lòng, chiếc tivi nhỏ lơ lửng bên cạnh anh bỗng chớp nhẹ màn hình.
Tiểu Ai: "Chủ nhân, có yêu cầu gọi video, nhìn IP là gọi từ Bắc Mỹ tới đấy~(?????)"
Là Tiểu Đồng à?
Hay là Vera?
Cũng không hỏi là ai, Lục Chu trực tiếp nói: "Giúp tôi kết nối đi."
Tiểu Ai: "Đã nhận! (??????)??"
Hình ảnh trong màn hình lóe lên, nhanh chóng chuyển sang giao diện gọi video.
Quay đầu nhìn người xuất hiện trong màn hình, trong mắt Lục Chu hiện lên một tia bất ngờ, ngược lại không ngờ cuộc gọi này lại là do cậu ta gọi tới.
"Ngụy Văn?"
"... Giáo sư."
Lục Chu mỉm cười nói: "Sao tự nhiên lại nổi hứng gọi điện cho tôi thế?"
"Bởi vì có chút chuyện..." Biểu cảm có chút ngượng ngùng lên tiếng, nhưng đúng lúc này Ngụy Văn bỗng chú ý đến hành lý mà Lục Chu đang thu dọn, liền tò mò hỏi, "Thầy định đi Saint Petersburg tham dự đại hội IMU ạ?"
"Ừ, bên đó có một bài báo cáo sáu mươi phút đang đợi tôi... nhắc mới nhớ, dạo này em thế nào rồi? Nghe Tần Nhạc nói em hình như đã lấy được tư cách giảng viên ngành khoa học vật liệu tính toán ở Viện Công nghệ Massachusetts rồi, cuộc sống bên đó có quen không?"
Ngay lúc anh thốt ra câu này, không hiểu sao, biểu cảm của Ngụy Văn ở đầu dây bên kia bỗng trở nên có chút cay đắng.
Chỉ thấy cậu ấy lắc đầu, thở dài nói.
"Không ra gì cả, đừng nhắc nữa, em... sắp thất nghiệp rồi."
Thất nghiệp?
Động tác thu dọn vali khựng lại, Lục Chu đang ngồi xổm bên cạnh vali đứng bật dậy, hướng ánh mắt đầy bất ngờ về phía Ngụy Văn trong chiếc tivi nhỏ, nhíu mày hỏi.
Gì chứ? Em... đã gặp phiền phức gì à?"
"Thất nghiệp? Tình hình thế nào? Em... đã gặp phiền phức gì à?"
Trong ấn tượng của Lục Chu, năng lực học thuật của Ngụy Văn không tồi, đặc biệt thiên phú trong phương diện mô hình hóa toán học khá là xuất sắc. Từ sau khi chuyển sang nghiên cứu khoa học vật liệu tính toán theo ý kiến của anh, cậu ấy lại càng phát huy triệt để thiên phú phương diện này, nghe nói đã từng công bố ba bài báo trên bốn tạp chí học thuật hàng đầu (top journals).
Lục Chu thực sự không thể nghĩ ra, MIT có bất kỳ lý do gì để từ chối một học giả ưu tú như vậy.
Hơn nữa lại còn là đồ đệ của chính mình...
Cho dù mang trên mình vầng hào quang này, cũng không đến mức thảm hại đến mức thất nghiệp chứ?
Thấy Lục Chu có vẻ như chẳng hề hay biết gì về tình hình, đoán chừng là vì nguyên nhân gì đó, Ngụy Văn cười khổ một tiếng nói: "Dạo gần đây thầy bế quan ạ?"
Lục Chu nhíu mày hỏi: "Cũng coi là thế... Chuyện này thì có liên quan gì chứ?"
"Không có liên quan gì, chỉ là thầy vậy mà không nghe nói đến... hơi bất ngờ một chút," Thở dài một hơi, Ngụy Văn nói tiếp, "Không chỉ một mình em gặp phiền phức, bây giờ phần lớn các học giả người Hoa ngành lý tự nhiên của toàn bộ MIT, dạo gần đây đều không dễ chịu cho lắm..."
Mất năm phút đồng hồ, Ngụy Văn đơn giản kể lại đầu đuôi sự việc cho Lục Chu nghe.
Hóa ra, ngay vào đầu tháng bảy, Nhà Trắng bỗng ban hành một đạo luật đặc biệt do tổng thống ký tên, yêu cầu phía đại sứ quán thắt chặt việc cấp thị chiếu du học.
Nhìn bề ngoài thì chuyện này có vẻ không liên quan gì đến các nhà toán học làm giảng viên tại MIT.
Nhưng trên thực tế, gần như ngay sau khi đạo luật này được ký kết, thái độ của các trường đại học lớn chuyên ngành khoa học tự nhiên như MIT, Stanford đối với các giảng viên, giáo sư mang quốc tịch Hoa Quốc tại nhiệm bỗng chốc xoay chuyển 180 độ chỉ sau một đêm, không chỉ thắt chặt việc cấp kinh phí nghiên cứu, thậm chí còn áp dụng các biện pháp hạn chế đối với cả hành vi giảng dạy bình thường.
Không chỉ những nhân viên giáo chức làm việc chưa mấy năm như bọn họ, thậm chí cả một số học giả đã làm việc tại Mỹ mấy chục năm nhưng chưa có được quốc tịch Mỹ, cũng đều chịu ảnh hưởng nghiêm trọng.
Theo tin hành lang đồn đại, nguyên nhân xuất hiện tình hình này là vì có người phía FBI đã hẹn gặp ban quản trị của các trường đại học lớn. Tuy tạm thời chưa ảnh hưởng đến công việc, nhưng tin tức như thế này vẫn khiến không ít nghiên cứu sinh sau tiến sĩ, giảng viên, giáo sư đang làm việc tại MIT cảm thấy lạnh sống lưng...
"... Kỳ thực từ hai năm trước, em đã nhìn thấy một vài dấu hiệu rồi, chỉ là không ngờ bây giờ lại phát triển đến bước này."
Lục Chu trầm mặc một lúc rồi nói: "Sao lại thế?"
Thở dài một hơi, Ngụy Văn nói tiếp: "Trên danh nghĩa thì tiêu chuẩn tuyển sinh toàn cầu của MIT dựa trên năng lực từ ba phương diện 'năng lực học thuật, đặc điểm nhân cách, tầm nhìn toàn cầu' để tuyển chọn nhân tài, nhưng hai năm nay không có lấy một du học sinh nào đến từ Đại lục Hoa Quốc, kỳ thực bắt đầu từ lúc đó, thái độ của các trường đại học trọng điểm về khoa học tự nhiên này đối với chúng ta đã không còn thân thiện nữa rồi."
Lục Chu gật đầu nói: "Chuyện này quả thực có hơi bất thường."
Dù không có quy định rõ ràng, nhưng trong danh sách trúng tuyển mà MIT và Stanford công bố hai năm gần đây, quả thực không có lấy một học sinh nào đến từ đại lục Hoa Quốc, vài học sinh mang quốc tịch Hoa Quốc hiếm hoi cũng đều xuất hiện từ các trường trung học nội địa nước Mỹ.
Và tình huống mà các học giả mang quốc tịch Hoa Quốc tại MIT đang phải đối mặt hiện nay, rõ ràng là càng trở nên trầm trọng hơn dựa trên cơ sở đó.
"... Bây giờ môi trường học thuật ngày càng kém thân thiện hơn, hoàn toàn khác biệt một trời một vực so với mười năm trước. Khoảng thời gian trước em từng trò chuyện về vấn đề này với một giáo sư vật liệu học người Hoa tại Viện Công nghệ Massachusetts, những thành tựu mà Hoa Quốc đạt được trong hàng loạt lĩnh vực khoa học tiền tuyến như tổng hợp hạt nhân, Nguyệt Cung Hỏa (Tàu Nguyệt Cung)... đã kích thích đến dây thần kinh nhạy cảm nhất của nước Mỹ."
Đặc biệt là lúc kế hoạch Ares thất bại vào năm ngoái, thầy cũng thấy rồi đấy, toàn bộ Bắc Mỹ đều tràn ngập tiếng la ó, tâm lý bi quan đang khiến chủ nghĩa McCarthy trỗi dậy trở lại. Thầy thậm chí có thể cảm nhận rõ ràng trong lúc lên lớp rằng, sự thù địch của một số sinh viên da trắng đối với thầy không chỉ đơn thuần là vấn đề phân biệt chủng tộc nữa."
Nhắc đến đây, giọng điệu của Ngụy Văn cũng có chút khó chịu.
Bây giờ toàn bộ giới học thuật đang truyền tai nhau rằng quốc hội sẽ sớm ban hành các dự luật hạn chế nghiêm ngặt hơn, khiến lòng người hoang mang lo sợ. Em cũng không biết công việc này còn có thể làm được bao lâu nữa, có lẽ là ngày mai, có lẽ là ngày kia, không chừng hôm nào đó đột nhiên lại thất nghiệp."
Lục Chu: "Em nghiên cứu toán học mà, cũng chịu ảnh hưởng bởi mặt này sao?"
"Dù sao thì thứ em nghiên cứu không phải toán học thuần túy, hơn nữa còn có hợp tác với phòng thí nghiệm vật liệu học của MIT, tiếp theo liền có người hoài nghi em là gián điệp, còn có người của FBI đến tìm em nữa," Nói đến đây, bản thân Ngụy Văn cũng thấy buồn cười mà lắc đầu, "Gián điệp giúp họ xử lý dữ liệu thí nghiệm, gián điệp giúp họ làm nghiên cứu khoa học... Chậc chậc, nếu không phải bài báo vẫn chưa được công bố, em thậm chí đã muốn xin rút nhóm rồi."
Lục Chu trầm mặc một lát, lên tiếng nói: "... Không sống nổi nữa thì đến Kim Lăng đi, bầu không khí học thuật ở đây bây giờ đã rất tốt rồi, mức lương hằng năm của em ở MIT là bao nhiêu? Thầy sẽ trả theo tỷ giá hiện tại cho em."
Mặc dù trước khi gọi cuộc điện thoại này, Ngụy Văn quả thực đã chuẩn bị sẵn tâm lý để về nước.
Nhưng không hiểu sao, khi nghe được lời mời của Lục Chu, bắt đầu nghiêm túc suy nghĩ về vấn đề này, cuối cùng cậu ấy lại do dự.
Trầm mặc khoảng chừng một phút đồng hồ, cậu ấy nghiến răng nói.
"Cảm ơn thầy..."
"Nhưng em vẫn muốn cố gắng làm ra chút thành tựu trước đã, ít nhất cũng phải kiếm được danh hiệu Thiên Nhân rồi mới về."
Dù biết rõ trong hoàn cảnh lớn hiện tại, bị người khác chằm chằm nhìn như phòng trộm, bản thân muốn làm ra chút thành tích đã rất khó khăn, nhưng cậu ấy vẫn không nỡ cứ thế mà từ bỏ.
Dẫu sao nếu chẳng có chút thành tích nào mà đã trốn về...
Cậu ấy vẫn cảm thấy có chút không cam lòng.
Mặc dù có chút lo lắng không biết học trò của mình có gặp phiền phức gì không, nhưng Lục Chu vẫn bày tỏ sự thấu hiểu đối với suy nghĩ của cậu ấy, gật đầu nói.
"Vậy ở bên ngoài em phải tự cẩn thận đấy, cách cả Thái Bình Dương thế này, dù em có gặp phiền phức, thầy cũng rất khó giúp được em."
Ngụy Văn gật đầu, bày tỏ lòng biết ơn: "Vâng, cảm ơn sự quan tâm của thầy, em sẽ chú ý ạ!"