{0a} Tác phẩm *The Watsons* và *Lady Susan* không được đưa vào trong lần tái bản này.
{1} Tôi thay mặt cha tôi đến dự, vì sức khỏe của ông không cho phép, và do đó tôi là người duy nhất thuộc thế hệ của mình có mặt ở đó.
{3} Những trợ giúp chính của tôi là các chị em gái của tôi, bà B. Lefroy và cô Austen. Ký ức của họ về người cô của chúng tôi, trong một số điểm, còn sống động hơn cả của tôi. Tôi không chỉ mang ơn trí nhớ của họ về các sự kiện, mà đôi khi còn sử dụng chính những từ ngữ của họ. Thật vậy, một số đoạn hướng về cuối tác phẩm đã được viết hoàn toàn bởi người em.
Tôi cũng xin cảm ơn một số người họ hàng, đặc biệt là các cô con gái của Đô đốc Charles Austen, đã cho tôi sử dụng những bức thư và giấy tờ đã lưu truyền qua tay họ; nếu không có chúng, tập hồi ký này, dẫu có nghèo nàn, cũng không thể hoàn thành.
{5} Dường như đã có chút hoài nghi về tính hợp pháp của cuộc bầu cử này; bởi Hearne cho biết sự việc đã được chuyển lên Giám thị, và vị này đã chuẩn y. (Nhật ký của Hearne, tập 2.)
{6} Bà Thrale viết là Tiến sĩ Lee, nhưng không thể có sự nhầm lẫn nào về nhân thân.
{31} Nổi tiếng là Beau Brummel, người có mối thâm tình với George IV đến mức có thể cãi cọ với nhà vua, sinh năm 1771. Người ta thuật lại rằng khi được hỏi về cha mẹ mình, ông đã đáp rằng đã lâu lắm rồi ông không còn nghe tin tức gì về họ, nhưng ông tưởng tượng rằng đôi vợ chồng đáng kính ấy chắc lúc đó đã tự cắt cổ tự tử rồi, bởi vì lần cuối cùng ông nhìn thấy họ, họ đang dùng dao để ăn đậu Hà Lan. Thế nhưng, cha của Brummel có lẽ từng sống trong tầng lớp thượng lưu; và chắc chắn đủ khả năng đưa con trai vào một trung đoàn thời thượng, cũng như để lại cho anh ta số tiền 30.000 bảng Anh. {31a} Raikes tin rằng ông từng là Thư ký của Lãnh chúa North. Ý kiến của Thackeray cho rằng ông từng là một tên đầy tớ không thể đứng vững trước uy tín của Raikes, người vốn có quan hệ thân thiết với người con trai.
{31a} Hồi ký của Raikes, tập ii, tr. 207.
{35} Xem ‘Spectator,’ Số 102, bàn về Bài tập Quạt. Những ông cụ từng sống qua thời trang đeo kiếm được biết là rất tiếc nuối sự cáo chung của phong tục ấy, bởi nó chấm dứt một phương thức để phân biệt ai là người quen thuộc với tầng lớp thượng lưu, ai là kẻ xa lạ. Đeo kiếm sao cho tự nhiên là một nghệ thuật, cũng giống như bơi lội và trượt băng, đòi hỏi phải được học từ thuở thiếu thời. Trẻ em có thể tập luyện từ sớm với những thanh kiếm đồ chơi kích thước phù hợp với chúng.
{41} Bà Gaskell, trong tiểu thuyết ‘Sylvia’s Lovers’ của mình, khẳng định rằng nghệ thuật kéo sợi thủ công này tao nhã chẳng kém gì tiếng đàn hạc.
{62} James, người anh cả của tác giả.
{63} Cái chi thể ấy đã được cứu chữa.
{65} Lời mời, chiếc váy khiêu vũ, và một số thứ khác trong bức thư này cùng bức thư trước đề cập đến vũ hội được tổ chức hàng năm tại Hurstbourne Park, nhân dịp kỷ niệm ngày cưới của Bá tước xứ Portsmouth với người vợ đầu tiên. Ông chính là vị Lãnh chúa Portsmouth mà sau này những sự kỳ quặc đã trở nên nổi tiếng tai tiếng, và các lời mời, cũng như các sự sắp xếp khác xung quanh những buổi vũ hội này, mang một nét đặc thù kỳ lạ.
{66a} Cha của Sir William Heathcote, ở Hursley, người đã kết hôn với một người con gái của ông Bigg Wither, ở Manydown, và sinh sống ở vùng lân cận.
{66b} Một bà cụ vô cùng tẻ nhạt, vào thời điểm đó đang sống cùng bà Lloyd.
{68} Công tước xứ Sussex, con trai của George III, kết hôn mà không có sự đồng ý của hoàng gia với Lady Augusta Murray.
{75a} Đây là bằng chứng cho thấy Jane Austen đã biết đến Bath trước khi nơi đây trở thành nơi cư trú của bà vào năm 1801. Xem tr. [25].
{75b} Một quý ông và một quý bà vừa đính hôn.
{80} Dường như Charles Austen, khi đó là trung úy thứ nhất trên chiến thuyền ‘Endymion,’ đã có cơ hội tỏ lòng quan tâm và ân cần đối với một số thành viên trong gia đình Lãnh chúa Leven.
{83} Xem chú thích của Wharton trong bộ Shakespeare của Johnson và Steevens.
{102} Chiếc bàn viết bằng gỗ gụ này, từng phục vụ công chúng rất đắc lực, nay thuộc quyền sở hữu của chị tôi, cô Austen.
{107} Vào thời điểm này, tháng Hai năm 1813, ‘Mansfield Park’ đã gần như hoàn thành.
{110} Đương kim Lady Pollen, ở Redenham, gần Andover, khi đó đang học tại một ngôi trường ở London.
{117} Xem ‘Life of Miss Brontë’ của bà Gaskell, tập ii, tr. 215.
{122} Niềm vui của bà là khoác lác về sự thiếu hiểu biết nhiều hơn thực tế bà vốn có. Bà biết nhiều hơn ngôn ngữ mẹ đẻ của mình, bởi bà biết khá nhiều tiếng Pháp và một chút tiếng Ý.
{126} ‘Life of Miss Brontë’ của bà Gaskell, tập ii, tr. 53.
{130} Đây chắc hẳn là tác phẩm ‘Paul’s Letters to his Kinsfolk.’
{136a} Một bậc thiên tài vĩ đại hơn người cô của tôi đã cùng chia sẻ với bà cái điều tiếng là tầm thường. Lockhart, khi bàn về sự đánh giá thấp đối với tài năng đàm thoại của Scott trong giới văn học và khoa học ở Edinburgh, đã nói rằng: “Tôi nghĩ mỹ từthịnh hành nhất khi nhắc đến nó là ‘tầm thường.’” Tuy nhiên, ông bổ sung thêm rằng một trong những nhân vật kiệt xuất nhất của giới đó lại có quan điểm khác, khi một thanh niên ba hoa nào đó tình cờ lặp lại bên tai ông nguyên lý an ủi về sự tầm thường của địa phương, đã điềm tĩnh đáp rằng: “Tôi gặp bất hạnh là nghĩ khác với anh—theo ý kiến khiêm tốn của tôi, sự minh triết của Walter Scott còn là một điều kỳ diệu hơn cả thiên tài của ông.”—Life of Scott của Lockhart, tập iv, chương v.
{136b} Cố ông R. H. Cheney.
{140} Lockhart từng phỏng đoán rằng bài báo này do Scott viết, bởi nó hoàn toàn phù hợp với những quan điểm mà người ta thường nghe Scott bày tỏ; nhưng sau đó ông được biết bài báo ấy do Whately chấp bút; và Lockhart, người sau này trở thành chủ bút tờ Quarterly, chắc hẳn có phương tiện để nắm bắt sự thật. (Xem Life of Sir Walter Scott của Lockhart, tập v, tr. 158.) Tôi nhớ rằng, vào thời điểm bài điểm sách ra mắt, ở Oxford có lời đồn đại rằng Whately đã viết bài báo đó theo đề nghị của người phụ nữ mà sau này ông đã kết hôn.
{142} Khi sao chép đoạn này, tôi đã mạn phép sửa lại cho đúng chính tả tên của bà với một chữ ‘e.’
{145} Nhân tiện, bà đã nhận được những lời ca ngợi cao quý trong bài điểm sách của Lord Macaulay về các tác phẩm của Madame D’Arblay đăng trên tờ ‘Edinburgh.’
{146} Life of Sir J. Mackintosh, tập ii, tr. 472.
{149} Life of Scott của Lockhart, tập vi, chương vii.
{159} Gia đình Fowle, ở Kintbury, thuộc Berkshire.
{161a} Dường như người người thư tín trẻ tuổi của bà, sau khi đề ngày tháng từ nhà mình, lại thừa thãi viết thêm trong thư rằng mình đã về đến nhà, và do đó đã tự rước lấy lời châm chọc này.
{161b} Con đường mà nhiều nam sinh trường Winchester dùng để đi về nhà chạy sát qua Chawton Cottage.
{161c} Từng có một cái ao nằm sát Chawton Cottage, ngay chỗ giao nhau giữa con đường đi Winchester và Gosport, dẫu cho bây giờ nó không còn nữa.
{162} Ông Digweed, người chuyển thư đi và về từ Chawton, chính là quý ông được nhắc đến ở trang [22], là người thuê ngôi nhà trang viên cổ và trang trại lớn ở Steventon.
{167} Chương bị cắt bỏ này nay được in lại, theo những lời thỉnh cầu được gửi đến tôi từ nhiều phía.
{169a} Cháu trai của cô Bigg, đương kim Sir William Heathcote, ở Hursley.
{169b} Người anh trai Henry của bà, người thụ phong chức thánh khi tuổi đã cao.
{171} Tác giả lúc đó chưa đầy mười hai tuổi.
{173} Đó là ngôi nhà góc phố College Street, ngay lối vào khu của Commoners.