Giữa hai chiến tuyến, Paris thách thức một cuộc đấu tay đôi,
Trước tất cả người Hy Lạp, thách thức tráng sĩ gan dạ nhất.
Vua Menelaus chấp nhận lời khiêu chiến của hắn,
Với điều kiện ngài phải nhận lại lần nữa
Nàng Helena xinh đẹp, cùng mọi của cải nàng mang tới thành Troy,
Nếu ngài hạ gục được hắn; bằng không Paris sẽ được hưởng
Nàng, cùng tài sản của nàng, trong yên bình. Chiến thắng ban tặng
Vòng hoa quý giá của mình cho chiến binh người Hy Lạp;
Nhưng thần Venus ra tay cứu vớt mạng sống cho người bảo hộ của mình,
Giải thoát an toàn cho chàng khỏi chiến trường
Đưa về tận phòng riêng, và đi tìm Helen,
Nàng đang vô cùng phẫn nộ trước sự ô nhục đê tiện của người tình;
Tuy nhiên, Venus vẫn dùng bùa phép bảo vệ cho chàng,
Và khép lại trận đấu thứ hai trong vòng tay chàng.
Chữ Gamma hát về trận chiến đơn độc
Giữa Paris và vị vua xứ Sparta.
Khi mọi binh sĩ đã tuân lệnh của từng vị chỉ huy cấp nhỏ nhất, và cả hai đạo quân đã dàn trận sẵn sàng chiến đấu, người Troia định gieo rắc nỗi sợ hãi cho người Hy Lạp bằng những tiếng gào thét, la ó khi ào ạt xông lên; chẳng khác nào đàn sếu vang dội đầy hỗn loạn thứ âm thanh man rợ khắp bầu không gian, và trong cuộc chiến nực cười ấy (né tránh những trận bão cuồng phong không thể chịu nổi xuất phát từ chòm sao mùa đông) bay về phía đại dương, mang theo cái chết đến cho binh lính người lùn Pygmei. Người Hy Lạp lặng lẽ tiến công, và như những người đàn ông thực thụ, họ dồn hơi thở dè dặt của mình vào sức mạnh của những đòn đánh vang dội xa gần, đồng thời vẫn luôn lưu tâm đến việc giải cứu cho nhau bất cứ khi nào sức mạnh của họ dám thách thức hiểm nguy.
Và như ngọn gió nam dồn một đám mây lên đỉnh đồi dốc đứng, không được lòng những kẻ chăn cừu nhưng lại thuận lợi cho những tên trộm yêu bóng đêm, buông xuống một màn đêm che khuất tầm mắt người ở cựod cờ một tầm ném đá; một màn đêm tương tự từ những bước chân nhanh nhẹn của người Hy Lạp (toàn là bụi mù) đã dâng lên.
Nhưng, trước khi cuộc giao tranh dữ dội hòa lẫn sức mạnh của đôi bên, Paris xinh đẹp bước lên trước chiến tuyến người Troia; vắt ngang lưng chàng khoác một tấm da báo, một cây cung cong, thanh gươm, và tay vung hai ngọn giáo đầu đồng; trang bị đầy đủ như vậy, cái lưỡi của chàng khiêu khích những trái tim kiệt xuất nhất của người Hy Lạp đứng ra đấu tay đôi với chàng. Khi người đàn ông bị tổn thương nhiều nhất trong tất cả những người Hy Lạp nhìn thấy hắn kiêu hãnh bước đi trước chiến tuyến như thế; tựa như một con sư tử (bị cơn đói dằn vặt một nửa) vô cùng mừng rỡ khi bắt gặp một con mồi ngọt ngào, chẳng hạn như một con hươu đực với niềm kiêu hãnh nằm ở bộ sừng, hay một con dê rừng, liền vồ lấy xé xác dẫu bị chó và người truy đuổi ráo riết đến đâu; vị vua xứ Sparta cũng sung sướng tột độ khi trông thấy Paris mặt hoa da phấn đang phơi mình trước cơn cuồng nộ mà ngài hằng khao khát, một cơn cuồng nộ mà chính nghĩa vững chắc đã cho ngài sự tự tin. Tiền tuyến người Hy Lạp rẽ ra, và ngài lao vút lên, vũ trang đầy đủ, nhảy khỏi chiến xa, oai phong lẫm liệt chuẩn bị xung trận. Trông thấy cảnh đó, nỗi kinh hoàng lạnh lẽo bắn thẳng vào tim Paris, khiến hắn cắm cổ lùi xa khỏi nhà vua hệt như đang muốn tránh né cái chết. Và giống như một mạch nước trên đồi bất ngờ hiện ra trước chân một người, với chiếc cổ xanh phồng rộp vì nọc độc, ngẩng cao đầu vàè nanh giơ nọc để chào đón bước chân vô ý tứ của kẻ lạ, hắn lập tức đổi hướng bước đi, giật lùi đầy kinh ngạc, run rẩy vì sợ hãi và tái nhợt như cái chết; Menelaus đã khiến Paris hoảng sợ như thế đấy; khiến kẻ thù mặt mũi tựa thần linh ấy phải thu mình lại trong nét đẹp của hắn. Hector nhìn thấy vậy liền thốt ra lời chì chiết cay đắng này:
“Đồ đáng nguyền rủa, sinh ra chỉ để làm trò cười cho sắc đẹp, kẻ bịp bẹ, đàn ông tụ váy! Hỡi trời cao, ước gì ngươi chưa từng chào đời, hoặc nếu sinh ra bất tài đến thế, thì đừng bao giờ sống để gánh vác địa vị cao quý nhất của đời người là danh dự phu thê! Ta ước gì điều đó, bởi đó là định mệnh tốt đẹp hơn cho ngươi rất nhiều so với sự nhục nhã này. Cảnh tượng này khiến một con người trông chẳng khác gì quái vật. Nghe kìa! Người Hy Lạp đang cười lớn biết bao, những kẻ từng lầm tưởng vóc dáng đẹp đẽ của ngươi chứa đựng những phần phẩm chất cũng đẹp đẽ không kém. Ngươi đã cưỡng đoạt tự nhiên, hệt như nữ hoàng của bọn họ. Chẳng có linh hồn nào ngự trị trong con người ngươi, chỉ là một cái vỏ trống rỗng; thế mà sự thù ghét đối với mọi mầm mống tốt đẹp lại nhồi nhét vào đó biết bao điều tồi tệ! Bởi vì với bản chất của ngươi, ngươi có thể tụ tập một lũ giống hệt mình, và lôi kéo từ đẩu từ đâu về đây bao điều khốn cùng cho chúng ta, thậm chí cho cả cha ngươi; tất cả những người bạn này khiến cho kẻ thù được dịp chế giễu họ như thế là vì ngươi, vì cái lý do nực cười của ngươi mà họ bất chấp tất cả, liều lĩnh đặt cả Hy Lạp và số phận lên vai mình. Đồ khốn nạn! Không dám đối mặt với một Menelaus yếu ớt ư? Nhưng thế lại hay; bởi ở hắn, ngươi sẽ được thử nghiệm xem sắc đẹp tàn phế có thể tiếp thêm sức mạnh gì, và sẽ càng chết trong đau đớn khi nhận ra mình đã cướp đoạt một người đáng giá hơn để rồi lọt vào thế hạ phong trước quyền lợi của một người lính. Tiếng đàn hạc ngọt ngào, mái tóc uốn lọn, vóc dáng hào hoa và những món quà tinh tế được thần Venus ban tặng cho ngươi sẽ chẳng giúp ích gì nhiều cho những quý cô đài các của ngươi, khi máu và bụi làm nhàu nhĩ chúng, và chúng cũng chẳng thể che chở gì cho chính bản thân ngươi; nhưng những gì ngươi đang trốn chạy khỏi tất cả những điều ấy, chúng ta nên tự trừng phạt lên ngươi mới phải. Sự hèn nhát truyền nhiễm ở ngươi đã làm khiếp sợ cả đạo quân của chúng ta; vì thế ngươi hoàn toàn xứng đáng nhận lấy một cỗ quan tài bằng đá, chứ không phải tấm áo giáp bằng thép mà ngươi chỉ mặc cho có lệ.”
Nghe vậy, Paris liền đáp lời (với vẻ ngoài có thể ngự trị trên thiên đàng):
“Hỡi Hector, vì lời quở trách cay nghiệt của huynh xuất phát từ công lý,
Ta vui vẻ đón nhận; nhưng dẫu trái tim huynh, quen thuộc với những nỗi khiếp hợm này,
Chém xuyên qua chúng như rìu chém vào gỗ sồi, thứ càng dùng nhiều càng kích thích
Tài nghệ của người thợ, kẻ có thể mài lưỡi rìu bén ngót,
Thì ta đây, ít từng trải hơn huynh trong những hoàn cảnh chiến tranh ngặt nghèo này,
Cũng có thể được tha thứ, dẫu có kém phần táo bạo; trong những việc ấy, tài năng của các huynh vượt trội,
Còn ở những việc khác là của ta. Tâm trí ta cũng chẳng kém phần mạnh mẽ trong những hành động
Được đòi hỏi nơi chiến trận, chỉ vì vóc dáng ta thiên về những ân huệ của thời bình.
Do đó, xin chớ quở trách những món quà ân tình của nữ thần Kypris vàng son.
Mọi món quà của thiên đường đều có giá trị xứng đáng của nó; ít đáng bị khinh miệt
Cũng như ít dễ dàng chiếm được bằng sức mạnh, sự giàu có, hay địa vị; để được tô điểm bằng những thứ ấy,
Một số người sẵn sàng đánh đổi địa vị, sự giàu có, hay sức mạnh. Nhưng, nếu tấm lòng thượng võ của huynh
Muốn ta thực hiện cho trót lời thách đấu, và coi việc từ bỏ nó là một nỗi nhục nhã lớn lao,
Hãy bảo tất cả những người khác đứng yên,
Và giữa hai chiến tuyến, hãy để vua xứ Sparta và ta dốc hết sức mình
Vì Helen và của cải nàng mang theo; và ai là kẻ chiến thắng,
Hoặc chứng tỏ mình vượt trội hơn bằng bất cứ cách nào, theo phán quyết công bằng của tất cả các vị,
Hãy để kẻ đó tận hưởng toàn bộ tài sản, giữ nàng lại, hoặc đưa nàng về nhà;
Phần còn lại hãy kết những lời thề liên minh trường tồn, và trở thành những người bạn tâm giao;
Các huynh sống yên bình trong thành Troy mỡ màu, còn người Hy Lạp rút quân
Về lại Achaia, nơi sinh ra những người phụ nữ đẹp nhất, và Argos, nơi sinh ra những chú ngựa tuyệt vời nhất.”
Chàng dứt lời, và những lời lẽ biết điều của chàng đã làm hài lòng Hector vô cùng, người liền lao ra giữa hai chiến tuyến đang giao tranh, và ra hiệu cho người Troia ngừng tay bằng cách giơ cao ngọn giáo ở chính giữa. Người Hy Lạp không chú ý đến tín hiệu ngài dùng để đàm phán, mà thay vào đó hung hăng bắn tên, ném đá, và vẫn đang nhăm nhe phóng lao. Cuối cùng, vị vua của muôn dân, đại vương Agamemnon, lớn tiếng kêu lên: “Hỡi những người Argives! Thật hổ thẹn, hãy dừng tay lại; hỡi những thanh niên của Achaia, đừng bắn nữa; Hector đội mũ trụ huy hoàng đang tỏ ý muốn thương lượng với chúng ta.” Nghe vậy, tất cả liền ngừng đánh, và Hector lên tiếng trước cả hai đạo quân: “Hỡi người Troia và những tráng sĩ Hy Lạp, hãy lắng nghe điều mà kẻ khơi mào cuộc chiến này đang tìm kiếm để chấm dứt nó. Hắn bảo tất cả chúng ta và các ngươi hãy hạ vũ khí, để một mình hắn được chiến đấu với Menelaus vì tất cả chúng ta, vì Helen và quyền lợi của nàng, cùng với toàn bộ của hồi môn nàng đã mang đến thành Troy; và ai giành chiến thắng trong ngày hôm nay, hoặc tỏ ra vượt trội hơn về mọi mặt nghệ thuật chiến tranh, thì hãy tùy ý tận hưởng nữ hoàng cùng mọi thứ của cải; những người còn lại hãy đình chiến, và để tình yêu niêm phong những liên minh bền vững giữa Hy Lạp và Troia.”
Đạo quân Hy Lạp kinh ngạc trước lời thách đấu hào hiệp này; sự im lặng bao trùm khắp nơi; cuối cùng vị vua hiếu chiến xứ Sparta lên tiếng: “Giờ thì hãy lắng nghe cả ta nữa, người có nhiều lý do nhất để đáp lời. Ta nay đã có hy vọng giải thoát người Hy Lạp và Troia khỏi mọi thống khổ mà họ đã gánh chịu vì ta, và vì Alexander, kẻ là nguyên nhân khiến ta trút hết cơn thịnh nộ này. Giờ thì trong hai người, ai sắp sửa gác lại số phận, xin hãy để cái chết của kẻ đó chấm dứt chiến tranh; những người còn lại hãy lập tức rút lui và bình an trở về tổ ấm. Hãy đi đi (để ban phước cho chiến binh của các ngươi và mang lại thành công cho sức mạnh của chàng) hãy đi bắt hai con cừu cho Đất Mẹ và Mặt Trời (những vị thần mà các ngươi tôn kính), một con cái, một con đực; và chúng ta sẽ bắt một con khác cho riêng mình, rồi đem hiến tế cho thần Jove. Để ký kết những nghi lễ đó, hãy đưa lực lượng của Priam đến, bởi chúng ta thừa hiểu những đứa con của ông ta vốn xảo trá, ghen tuông, và (quen thói phản bội lòng tin khi tín nghĩa được đặt vào chúng) có thể báng bổ lời minh ước cao cả của thần Jove. Trái tim của những người trẻ tuổi luôn bồng bột; nhưng trước những việc được cân nhắc thấu đáo ấy, một bậc lão niên sẽ đồng ý khép lại quá khứ, và nhìn thấu những gì sắp đến để biết cách vượt qua mọi ngã rẽ số phận của một sự việc, đồng thời sẵn sàng tuân theo ngay cả kết quả tồi tệ nhất.”
Được chấp thuận như vậy, một niềm hy vọng vui mừng đã nuôi dưỡng cả người Hy Lạp lẫn người Troia về sự nghỉ ngơi hằng mong đợi sau bao năm tháng nhọc nhằn mà cuộc chiến tẻ nhạt của họ đã gây ra. Sau đó, họ cho ngựa xếp hàng vòng quanh được dắt ra từ những cỗ chiến xa, tự mình bước xuống, cởi bỏ áo giáp và đặt chúng xuống đất, sát cạnh nhau; bởi khoảng cách giữa hai chiến tuyến vốn rất nhỏ. Hector phái hai sứ giả về thành Troy để họ gọi vua Priam đến từ nơi đó, và mang theo những con cừu nhằm phê chuẩn lời thề đình chiến mà họ vừa tuyên bố. Nhưng Agamemnon phái Talthybius đi trước đến hạm đội để lấy con cừu của họ; và người này không hề chậm trễ thực hiện mệnh lệnh hoàng gia được giao. Khi ấy, thần Iris, hiện thân của cầu vồng, từ thiên đàng giáng thế đến bên nàng Helen tay ngọc. Nàng mang trọn vẹn dáng vẻ duyên dáng của người chị gái của mối tình cuối cùng bên Helen, người có vị trí cao nhất trong trái tim Helen, tên là Laodice, cô con gái xinh đẹp nhất trong số những người con gái của Priam, và đã nên duyên vợ chồng với Helicaon, người con trai hoàng tộc thuộc dòng dõi Antenor già nua. Nàng tìm thấy nữ hoàng Helena ở nhà, đang bận rộn dệt một tấm vải cho chính mình; nó tỏa sáng như lửa, lộng lẫy và khổ rộng, với hoa văn ở cả hai mặt giống hệt nhau; trong đó nàng đã khắc họa biết bao nỗi nhọc nhằn mà người Troia hiếu chiến và người Hy Lạp giáp đồng phải chịu đựng vì sắc đẹp của nàng, do thần Mars tàn nhẫn và những người bạn khắc nghiệt của thần gây ra.
Thần Iris vội vã bước vào với niềm vui hân hoan và nói: “Hãy đến với ta, nữ thần yêu dấu, và tận mắt chiêm ngưỡng một cảnh tượng đáng kinh ngạc của người Hy Lạp và Troia, những kẻ từng gây ra cho nhau một cuộc chiến đẫm nước mắt, thậm chí khao khát một cuộc giao tranh đầy tranh chấp. Giờ đây mọi người đều ngừng tay, và ngồi bên nhau đầy thân thiện, mỗi người tựa lưng vào chiếc khiên của mình, với những ngọn giáo dài và sáng loáng cắm phập ngay cạnh trên chiến trường; chỉ có Paris và vị vua xứ Sparta phải gánh vác toàn bộ cuộc tranh chấp này; và kẻ nào chiến thắng sẽ đường đường chính chính gọi Helena xinh đẹp là vợ.”
Nữ thần muôn màu cất lời như thế, khơi gợi trong tâm trí nàng niềm vui sướng khi được nhìn thấy người chồng đầu tiên, những ngọn tháp quê hương và bạn bè; điều đó đánh thức một khát khao ngọt ngào trong nàng: để đáp lại điều đó, nàng vội vã bước đi, che giấu vẻ kiều diễm của mình dưới những lớp khăn voan trắng, và (dù nàng lấy làm tựa kiêu hãnh khi thả cho suy nghĩ trôi dạt và nhìn ngắm, giữa dòng suối sắc đẹp trong trẻo của mình, biết bao lựa chọn vinh quang đang vây lấy tuổi thanh xuân hãy còn non trẻ của nàng) hòa lẫn những giọt nước mắt vào niềm vui khi thấy càng nhiều niềm vui thì càng lắm tội lỗi, và rằng sự hoàn hảo không thể tuôn trào từ cõi phàm trần.
Thế là nàng bước ra, mang theo những nữ tỳ danh tiếng nhất của mình là Aethra, người con gái đáng yêu của Pittheus, và Clymene, người được hậu thế ghi nhớ bởi đôi mắt đẹp. Họ đến các Tháp Scaean, nơi vua Priam đang ngồi ngắm trận chiến cùng tất cả các vị bô lão trong hội đồng; Panthous, Lampus, Clytius và Hicetaon dũng mãnh, Thymotes, Antenor thông thái và Ucalegon uyên bác; tất cả đều là những cụ già tôn kính; họ từng là những chiến binh nhưng vì tuổi già nên nay đã giã từ chiến trận; tuy nhiên họ lại là những nhà cố vấn cực kỳ khôn ngoan. Và hệt như những chú ve sầu ẩn mình trong những khu rừng rậm rạp hoặc tán cây râm mát, cất tiếng kêu râm ran và phát ra những âm thanh hầu như chẳng thể lọt vào tai chúng ta vì quá đỗi dịu dàng và yếu ớt; ngồi trò chuyện trên ngọn tháp, những bậc trưởng lão ấy của nhân dân khi nhìn thấy quyền năng của sắc đẹp hiện diện nơi nữ hoàng bước lên, ngay cả những vị quý tộc có trái tim lạnh lùng ấy, những con người thông thái và gần như khô héo ấy, cũng cảm thấy một thứ hơi ấm bừng lên trong tuổi già của họ, đến mức họ buộc phải thưa (dù chỉ là thì thầm):
“Nào ai có thể trách cứ người Hy Lạp và Troia khi họ phải chịu đựng biết bao khốn khổ trong suốt thời gian dài vì một tuyệt sắc giai nhân như thế? Trên gương mặt ngọt ngào của nàng ngời lên vẻ đẹp tựa các nữ thần. Thế nhưng (dẫu có thần thánh đến đâu đi nữa), trước khi chúng ta tiếp tục kiêu hãnh một cách bất công về món lợi bị cưỡng đoạt này, và phải gánh chịu những hậu quả chính đáng vì nàng cùng với toàn bộ dòng dõi chúng ta, bao lầm than và lụi tàn, chi bằng hãy để nàng đi; lợi ích của đất nước chúng ta phải đặt lên trên sắc đẹp.”
Thế đấy, dẫu những vị này có thể kiềm chế cảm xúc khéo léo đến mức ấy, nhưng khi tất cả quyền uy tối cao của họ được huy động, họ vẫn không sao kìm được mà chào đón nàng, và thay vì trách nàng, họ lại trách các thần linh; bởi vị vua nổi tiếng nhất của thành Troy đã cất lời như thế này:
“Hãy đến đây, ái nữ yêu dấu, ngồi cạnh trẫm để tận hưởng niềm vui đáng quý khi được nhìn thấy người chồng đầu tiên của con, những người bạn cũ và các hoàng thân quốc thích gần gũi, và hãy giới thiệu cho trẫm biết vài vị dũng tướng Hy Lạp oai phong lẫm liệt này. Lại đây, đừng nghĩ rằng trẫm đổ lỗi cho con về những cuộc chiến mà chúng ta phải gánh chịu, chính các vị thần đã giáng chúng xuống, cùng với những giọt nước mắt từng làm ngập lối đi của trẫm. Giờ thì hãy ngồi xuống và cho trẫm biết vị tráng sĩ khôi ngô, cao lớn và vạm vỡ này là ai, người mà so với những kẻ đứng bên cạnh, cao hơn hẳn một cái đầu? Hắn là người dũng cảm nhất mà trẫm từng thấy và mang dáng vẻ uy nghi nhất, chỉ riêng sự hiện diện của hắn thôi cũng đủ khiến trẫm nghĩ rằng hắn là vua của tất cả bọn họ.”
Nữ nhân kiều diễm nhất đáp lời: “Thưa nhạc phụ đáng kính nhất, đáng yêu nhất và cũng đáng sợ nhất, ước gì một cái chết tồi tệ đã giáng xuống con vào ngày con nhìn thấy nguyên nhân đầu tiên khiến con mang lại nỗi nhục nhã này cho người: rằng con chưa từng phải mất đi bóng dáng của những người bạn cố tri, của người từng yêu thương con nhất, của đứa con gái duy nhất, của cả hai người anh em, cùng với tất cả những người bạn chí cốt thân thiết sinh ra từ cùng một mảnh đất, cùng một lứa tuổi với con, dẫu dưới những số phận khác nhau!
Nhưng những ân huệ ấy đã bị các vì sao ghen tị từ chối; ký ức về chúng khiến cho những nét kiều diễm từng một thời làm say đắm lòng người nay phải héo mòn trong đau khổ; dẫu vậy, con không thể không đáp ứng yêu cầu của người, và xin thưa thế này:
Đó chính là Agamemnon, con trai của Atreus, bậc đế vương vĩ đại quyền uy tột đỉnh; một vị vua được tôn vinh bởi vương quyền kép, vừa vĩ đại lại vừa nhân từ, và từng là anh rể của con trong những ngày con còn giữ được sự trong sạch của bản thân, và khi con còn xứng đáng hơn; nếu như có thể nói rằng con từng tồn tại, trong khi bản thân con đã sớm lụi tàn trong tâm trí tất cả những ai từng kính trọng con.”
Vị vua già nhân hậu vô cùng thán phục và nói: “Hỡi người con trai hồng phúc của Atreus, sinh ra dưới những định mệnh vui tươi, người đã giành được quyền thống trị đối với cả một thế giới thanh niên Hy Lạp mà trẫm đang nhìn thấy ở đây! Trẫm từng hành quân đến Phrygia, nơi sản sinh ra rất nhiều nho, và ở đó trẫm đã chứng kiến vô số người Phrygia rất giỏi cưỡi ngựa, dưới quyền chỉ huy của hai con người trông tựa thần linh là Otreus và vương gia vĩ đại Mygdonus, những kẻ đã dựng lều trên những bãi cát sông Sangarius; và trẫm cũng được xếp vào hàng ngũ những chỉ huy chủ chốt để dẫn dắt các đạo quân trợ chiến cho họ; nguyên nhân của cuộc chiến bấy giờ là những nữ chiến binh Amazon, những kẻ trong hành động của mình luôn thích thể hiện như đàn ông. Dẫu vậy, toàn bộ lực lượng hùng hậu bấy giờ cũng chưa bao giờ vươn tới tầm vóc sánh ngang với những thanh niên Achaia sở hữu đôi mắt đen láy này.”
Bấy giờ (thấy Odysseus ở ngay kế bên), ông hỏi tiếp: “Ái nữ yêu dấu, kẻ thấp hơn con trai vweef của Atreus chừng một cái đầu trông có vẻ vạm vỡ hơn hẳn ở đôi vai và lồng ngực kia là ai? Áo giáp của hắn đang nằm trên mặt đất, còn hắn thì đi quanh đây để kiểm tra xem binh lính của mình có giữ đúng hàng ngũ và sẵn sàng vũ khí hay không, phòng khi trong thời gian đình chiến này họ bị thử thách bởi bất kỳ cuộc báo động giả nào. Hắn trông giống hệt như một chú cừu đầu đàn to lớn, hay một con cừu đực lông dày đang đi trước một bầy cừu trắng muốt giàu có.”
Ái nữ xinh đẹp nhất của thần Jove và Leda đáp lại Priam rằng: “Đây chính là con trai của Laertes già nua, người được gọi là Odysseus thông thái; dù được nuôi dưỡng tại Ithaca cằn cỗi, nhưng hắn lại tường tận mọi mưu chước và vô cùng lỗi lạc trong các chiến lược.”
Antenor thông thái liền đáp lời nàng: “Thưa nữ nhân nổi danh, lời người nói rất chuẩn xác; bởi có lần trước đây, vị sứ giả thông thái Ithacus từng đến thành Troy cùng với Menelaus vì vụ việc của người; và chính tay ta đã tiếp đón họ như những vị khách quý, chào mừng đến nhà với tất cả tình cảm chân thành nhất. Ta đã lĩnh hội được sự uyên bác trong tâm hồn và tính cách của họ; bởi khi hội đồng Troia họp mặt và hai người họ đứng cạnh nhau, dẫu Atreus vương nổi bật hơn nhờ chiều rộng của đôi vai, nhưng khi ngồi xuống, Odysseus lại lẫm liệt hơn và khơi gợi nhiều sự kính trọng hơn. Và khi họ dệt nên những chiến lược cùng lời ăn tiếng nói của mình, giọng nói của người con trai Atreus thì vang dội, dồn dập, nhanh nhảu nhưng lại không sâu sắc cho lắm, bởi bản chất hắn vốn kiệm lời theo phong cách Laconical; tính khí hắn cũng chẳng chịu nhún nhường bất cứ điều gì, lại chẳng điềm đạm như người kia; nhưng khi Ithacus thận trọng đứng lên phát biểu, hắn thường đứng yên lặng một lát, mắt đăm đăm nhìn xuống đất, tay không hề lay chuyển chiếc vương trượng mà cầm nó một cách trang nghiêm, hệt như một kẻ cố tình làm cao. Nhìn bề ngoài, hẳn người sẽ bảo hắn mang tính khí hằn học và hơi điên rồ (nếu vội vã phán xét); nhưng khi từ lồng ngực rộng mở ấy, hắn cất lên giọng nói hào hùng cùng những lời lẽ bay lượn quanh tai chúng ta như những bông tuyết mùa đông, thì từ đó trở đi chẳng ai có thể bì kịp hắn, dẫu bề ngoài hắn chẳng có gì nổi bật.”
Vị khách thứ ba được nhà vua già Priam chú ý chính là Ajax Telamon, và ông hỏi: “Vị chúa tể có chân tay to lớn, vóc dáng cao ngạo đến mức không ai cao tới ngực kia là ai vậy?”
Nữ thần trong số các nữ nhân, nàng Helen khăn voan rộng, đáp lại ông: “Vị chúa tể đó chính là Ajax Telamon, một thành lũy vững chắc bảo vệ cho họ. Đứng ở phía bên kia là Idomen, nhà cầm quyền tối cao của đảo Crete, và vây quanh thân hình vương giả của ông là các vị tướng đảo Crete; vị vua hiếu chiến xứ Sparta đã nhiều lần dành cho ông sự tiếp đón hiếu khách tại hoàng cung Lacedaenia của chúng tôi cùng toàn bộ tùy tùng của ông ấy. Và giờ đây ta có thể nhìn thấy tổng thể các vị công tước khác của người Achive; tất cả bọn họ ta đều biết, và có thể khiến người nhanh chóng nhớ tên toàn bộ. Tuy nhiên, có hai vị vương tử của nhân dân mà ta chẳng tài nào nhìn thấy đâu cả: Castor, người kỵ sĩ tài ba và Pollux, kẻ vô địch trong mọi cuộc cận chiến và sức mạnh đôi tay; cả hai đều do cùng một mẹ sinh ra; họ hoặc chưa theo đoàn quân rời khỏi Sparta đáng yêu, hoặc đã cập bến hạm đội sinh ra từ biển khơi, nhưng vì sợ hãi sự ô nhục dành cho ta nên không dám đối mặt với nỗi hổ thẹn chốn chiến trường.”
Nào phải vậy; bởi lòng đất mẹ Tellus đã ôm ấp những con người đáng kính ấy tại Sparta, quê hương yêu dấu của họ. Lúc bấy giờ, những sứ giả cất cao giọng truyền đi thỏa thuận kiên định của các vị thần khắp thành phố; họ mang đến hai con cừu và thứ rượu làm sảng khoái tinh thần (sản vật của đất trời) được đựng trong một chiếc bầu da dê; Idæus cũng mang theo một chiếc bát bằng vàng ròng lấp lánh cùng những chiếc chén cũng được đúc bằng vàng; khi đem chúng đến dâng nhà vua, họ kêu lên:
“Hỡi con trai của Laomedon, hãy đứng dậy, vì các bậc tráng sĩ cưỡi ngựa giỏi của Troy và những chiến binh giáp đồng của Hy Lạp đang đồng lòng phái ngài xuống chiến trường, để họ có thể lập nên những lời thề ước vững chắc; bởi vì Paris và vua xứ Sparta phải chiến đấu vì Helen, bằng những ngọn giáo dài; và kẻ nào chứng tỏ mình chiến thắng, thì người phụ nữ cùng của cải nàng mang theo sẽ thuộc về dinh thự của kẻ ấy; những người còn lại sẽ kết nghĩa bạn bè và liên minh bền vững; chúng ta sẽ sống yên bình trong thành Troy, còn họ sẽ sống ở Argos và Achaia, nơi nổi tiếng với những người phụ nữ tuyệt mỹ.”
Nghe vậy, những khớp xương già nua của Priam run lên vì sợ hãi lạnh lẽo, nhưng ông ngay lập tức ra lệnh cho người chuẩn bị chiến xa. Họ nhanh chóng làm theo, và ông bước lên xe, cầm lấy dây cương. Antenor cất tiếng gọi và lập tức nhảy lên đứng cạnh vị vua, rồi họ điều khiển những con tuấn mã phi nhanh qua các cổng Scaean để ra chiến trường. Khi các vị trưởng lão đến chỗ người Troia và người Hy Lạp, họ rời khỏi lưng ngựa, bước đi giữa hai chiến tuyến trên vùng đất phì nhiêu của thành Troy.
Ngay lúc đó, vua của muôn dân đứng dậy, Odysseus cũng đứng dậy theo. Các sứ giả khoác những chiếc áo choàng lộng lẫy nhất lần lượt đọc lên (theo đúng thông lệ) những lời thề chân chính của các vị thần (được gọi là của các thần bởi chúng được tuyên thệ ngay trước mắt họ). Sau đó, họ pha trộn rượu mà mỗi bên mang tới vào một chiếc chén vàng, rồi tiếp tục rưới nước lên tay của cả hai vị vua của muôn loài vua.
Làm xong lễ đó, Atrides rút con dao vẫn thường giắt trong chiếc vỏ lớn bên gươm; rồi ngài cắt lớp lông trên trán của hai con cừu (như một nghi thức nguyền rủa giáng xuống đầu những kẻ phá vỡ lời thề đã định), và các sứ giả của cả hai bên giao lại cho các nhà quý tộc của đôi bên; đoạn, với đôi tay và giọng nói hướng thẳng lên thiên đàng, vị vua của muôn dân khẩn cầu:
“Hỡi thần Jove, đấng bảo hộ ngọn núi Ida, người đã giành được những danh hiệu vinh quang nhất, bất khả chiến bại nhất; và hỡi Mặt Trời toàn năng, đấng thấu suốt vạn vật, lắng nghe vạn vật, xoa dịu vạn vật; hỡi các dòng sông, Đất Mẹ, và các thế lực dưới âm ty, những đấng trừng phạt mọi lời thề gian dối của con người ngay cả sau cái chết! Hãy làm chứng và chứng giám cho việc thực hiện những lời thề chân thành mà chúng ta đã tuyên bố.—Nếu Alexander tước đoạt mạng sống của Menelaus, hắn sẽ được giữ lại Helena cùng toàn bộ tài sản của nàng từ nay về sau, còn chúng ta sẽ kéo buồm trở về với các vị thần gia đình và về nhà. Nếu Alexander bị hạ sát bởi tay người anh em đáng kính của ta, người Troia sẽ phải trao trả người vợ bị cướp đoạt của hắn cùng toàn bộ tài sản, đồng thời bồi thường một khoản phạt thích đáng cho chúng ta và cho đời sau mãi mãi. Nếu Priam và các con ông ta từ chối trả khoản bồi thường này theo thỏa thuận khi Alexander bị giết, hoặc nếu hành động bội bạc ấy diễn ra, ta sẽ chiến đấu tại đây cho đến khi chúng phải trả giá đắt bằng cái chết và sự lụi tàn, để chuộc lại những thiệt hại mà sự gian dối đang cố tình che đậy.”
Dứt lời, ngài dùng con dao vương giả cắt đứt cổ hai con cừu, đặt chúng giãy giụa trên mặt đất cho đến khi hơi thở cạn kiệt, lưỡi dao tước đi sức sống của chúng; rồi họ rót đầy những chiếc chén vàng bằng loại rượu được múc ra từ một chiếc vại; sau khi rưới rượu xuống mặt đất, họ quỳ gối thành kính trước tất cả các vị thần linh, và một đại diện của cả hai đạo quân cất lời cầu nguyện:
“Hỡi thần Jupiter tối cao, tối đại, và hỡi tất cả các vị thần bất tử! Kẻ nào dám là người đầu tiên vi phạm những lời thề vừa được tuyên thệ của chúng ta, xin hãy để máu và bộ óc của kẻ đó cùng dòng dõi của chúng tuôn chảy trên mảnh đất nhuốm máu, hệt như dòng chất thánh này; và xin hãy để những người vợ của chúng gắn nhãn hoang đản lên toàn bộ hậu duệ tương lai của chúng.”
Họ cầu nguyện như thế, nhưng thần Jove đã không rủ lòng ban ơn cho những lời nguyện cầu ấy được thành hiện thực; bấy giờ Priam cất tiếng: “Hỡi các vị thủ lĩnh của cả hai đạo quân, trẫm không thể ở lại đây lâu hơn để chứng kiến người con trai yêu dấu của trẫm đoạt lấy sinh mạng trong cuộc đấu này, vì thế trẫm phải quay về thành Ilion lộng gió. Chỉ có thần Jove và các bậc tối cao trên thiên đàng mới biết rõ ai trong số hai người này sẽ phải nộp cống phẩm cho các Nữ thần Vận Mệnh.”
Nói rồi, ông đặt những con cừu vào chiến xa, leo lên và cầm lấy dây cương; Antenor bước lên xe cùng ông, và cả hai nhanh chóng quay về thành Troy.
Bấy giờ Hector, người con trai thượng võ của Priam, bước ra và cùng Odysseus thông thái vạch ra ranh giới mặt đất, nơi những đòn đánh của cuộc quyết đấu sẽ vang lên. Làm xong, họ bỏ hai lá thăm vào một chiếc mũ trụ để xác định xem ai trong hai chiến binh sẽ là người đầu tiên phóng ngọn giáo đầu đồng của mình; trong khi tất cả người dân đứng xung quanh với đôi tay giơ cao lên trời, cầu xin thần Jove đừng ban chiến thắng bằng sức mạnh hay vận may rủi, mà mong rằng kẻ nào thực chất là tác giả của phần lớn tội lỗi sẽ phải gánh chịu công lý của ngài, và không còn kéo dài những cuộc chiến tẻ nhạt này nữa, mà thay vào đó sẽ chìm xuống âm phủ, để lại họ (như thuở ban đầu) gắn kết chặt chẽ trong những liên minh hữu nghị không bao giờ tan vỡ.
Rồi Hector lắc chiếc mũ trụ chứa những vận mệnh đồng đều của sự may rủi, quay mặt đi và rút thăm; và Paris là người trúng thăm được ném ngọn giáo trước. Các binh sĩ đều ngồi xuống theo hàng ngũ, mỗi người ở bên vũ khí và chiến ngựa đang nằm nghỉ để làm mát móng guốc. Và giờ đây, theo lịch trình đã định, phu quân của nàng Helen tóc vàng bước lên mặc giáp; đầu tiên chàng thắt chặt những tấm bảo vệ ống chân bằng những chiếc khóa bạc vào chân; sau đó khoác lên ngực chiếc áo giáp ngực vốn của Lycaon (người anh em của chàng) nhưng đã được chỉnh sửa lại cho vừa vặn với vóc dáng kiều diễm của chàng; tiếp theo chàng cầm lấy thanh gươm nạm hoa văn damascene, giắt nó dưới nách; tấm khiên vĩ đại và chạm trổ tinh xảo được đôi vai chàng gác lên; và trên đầu, chàng đội chiếc mũ trụ huy hoàng, đỉnh cắm một chùm lông ngựa dập dờn trông thật đáng sợ, như muốn đe dọa mỗi khi chàng di chuyển; cuối cùng chàng cầm lấy ngọn giáo vô cùng to lớn và nặng nề, thứ mà chàng có thể sử dụng một cách dễ dàng.
Tương tự như vậy, vị vua hiếu chiến xứ Sparta cũng tự trang bị vũ khí cho chính mình.
Được trang bị giáp trụ đầy đủ ở cả hai quân đoàn, hai người bước hẳn ra tiền tuyến, khiến cả hai đạo quân phải kinh ngạc khi họ tiến sát nhau đến mức chạm cằm, và trao cho nhau những ánh nhìn sắc lợn đầy đáng sợ. Một khoảng đất rộng rãi và quang đãng được dọn ra cho họ; nơi sự căm phẫn, vì quá lớn lao nên hóa câm lặng và đồng điệu, khiến họ cùng lúc giơ giáo định đâm nhau trước khi thực sự phóng đi. Rồi Paris là người đầu tiên vung ngọn giáo dài phóng ra; nó đấm trúng chiếc khiên tròn của Atrides, nhưng không đâm thủng được lớp đồng, bởi mũi giáo đã bị bật ngược trở lại khi đập vào lớp khiên được chế tác kiên cố.
Bấy giờ, chiến binh thứ hai mới bước tới bên ngọn giáo của mình, trước khi phóng đi, ngài khẩn cầu thần linh tối cao Jupiter:
“Hỡi thần Jove! Xin hãy ban cho con sự báo thù lúc này, và nguyện cho kẻ thù đã gây ra tội ác vô cớ ấy phải đền tội một cách xứng đáng; xin hãy để đôi bàn tay này giáng những hình phạt ấy xuống, bằng cách chinh phục, phải, chinh phục và tiêu diệt ngay kẻ đang khiến mạng sống phải than vãn; để từ nay về sau, bất kỳ ai hay bất kỳ kẻ nào trong dòng dõi loài người sống trên đời đều có thể sợ hãi mà tránh xa mọi hành vi phạm tội, huống chi là tội ác đê tiện túng quẫn chống lại chính người chủ nhà đã tiếp đãi hắn như một vị khách quý được yêu thương nhất.”
Dứt lời, ngài vung và phóng ngọn giáo; nó đâm xuyên qua tấm khiên của Paris, và nhờ vào sức mạnh ngài dồn vào, nó làm thủng cả lớp giáp ngực, áo giáp, xuyên qua lồng ngực và cắm sâu vào phần hạ sườn, nơi các thớ ruột bắt đầu chia thành ba nhánh nhỏ; thế nhưng, bằng cách khom ngực lại, hắn đã tránh được cái chết đen tối. Nương theo vết thương này, ngài rút thanh gươm ra khỏi chiếc vỏ bạc, giáng mạnh một đòn từ trên cao xuống ngay phần chỏm mũ trụ nơi chùm lông ngựa đang đứng, khiến nó vỡ vụn từng mảnh và rơi khỏi bàn tay bất hạnh của hắn.
Nén tiếng thở dài, chàng đứng đó ngước nhìn bầu trời bao la và thốt lên: “Hỡi thần Jove, chẳng có vị thần nào keo kiệt với những kẻ phụng sự ngài hơn ngài cả, tại sao con phải cầu nguyện trong vô vọng chứ? Con từng hy vọng bàn tay mình sẽ trả được những món nợ thù hằn mà con vẫn đang gánh chịu từ kẻ đã gây ra chúng, kẻ vẫn ngạo mạn bảo vệ hành vi đê tiện của mình; thế mà giờ đây ngọn giáo của con đã sượt mục tiêu, thanh gươm thì vỡ tan thành từng mảnh, và hắn đã thoát nạn.” Nói đoạn, ngài lại lao bổ vào người khách quý của mình, chộp lấy phần chùm lông ngựa đang đung đưa trên đỉnh mũ trụ của hắn, với ý định kéo lê hắn về phía người Hy Lạp; và ngài chắc chắn đã làm được điều đó, qua đó không chỉ giành chiến thắng mà còn thu về vinh quang kỳ diệu,
(bởi vì lớp dây thắt thêu hoa văn kim tuyến buộc chiếc mũ trụ của hắn dưới cằm và quấn quanh cổ họng mềm mại đã siết chặt lấy hắn;) nếu như không có sự can thiệp kịp thời của người con gái thần Jove thuộc dòng dõi Cyprian, khi nàng làm đứt sợi dây thắt vốn được dùng để lót lớp thêu kim tuyến ấy, thứ vốn là một dải da bò dẻo dai; nhờ đó chiến lợi phẩm của kẻ chiến thắng hóa ra chỉ là một chiếc mũ trụ trống không đối với một tráng sĩ tài ba đến vậy.
Ngài liền vung chiếc mũ ấy qua đầu rồi ném thẳng vào đám đông chiến hữu của hắn, những kẻ tranh nhau nhô lên và nhặt nó lên với những tiếng hò reo. Lần này ngài lại định đoạt lấy sinh mạng của kẻ thù, và lao về phía hắn với ngọn giáo được giương cao; nhưng Nữ thần của tình yêu lại một lần nữa xuất hiện kịp thời, cứu thoát hắn khỏi cuộc chạm trán ấy một cách dễ dàng và vô cùng kỳ diệu; bởi nàng là một nữ thần, nàng hoàn toàn có quyền năng đó. Nàng giấu hắn trong một đám mây vàng, và chẳng để ai hay biết cho đến khi nhẹ nhàng đặt hắn xuống căn phòng ngủ ngát hương thơm và tươi mát của chính chàng, rồi đi tìm Helen; nàng tìm thấy Helen trên đỉnh tháp Scaean cao nhất, nơi hàng bầy phụ nữ trong thành đã trèo lên để ngắm nhìn trận chiến.
Để đảm bảo sứ mệnh của mình thành công tốt đẹp, nàng hóa thân thành mụ già Graea, người từng được Helen mang theo khi bị bắt cóc từ Lacedaemon, và vẫn luôn giữ trọn niềm tin trong mọi bí mật của nàng, vốn là một người nhũ mẫu già và nắm giữ phần lớn tâm tư của Helen, từng kéo sợi len mịn nhất cho nàng. Trong hình dáng ấy, Nữ hoàng Tình Yêu bước đến, khẽ kéo chiếc khăn voan thiên đàng của Helen và thì thầm: “Thưa phu nhân, chúa công đang gọi ngài, ngài mau chóng trở về nhà đi thôi; ngài ấy đang ở trong phòng của ngài, đang chờ đợi và khắc khoải; đang ngồi bên giường ngài; xin hãy đến đi, căn phòng được trang hoàng lộng lẫy và ngát hương; nhưng ngài ấy còn ngọt ngào hơn thế, trông thật rạng rỡ, tươi tắn và diện trang phục quyến rũ đến mức, nếu ngài nhìn thấy, ngài sẽ thề rằng ngài ấy không phải từ chiến trường khói lửa bước ra, mà đến từ một buổi khiêu vũ cung đình, hoặc đang muốn khiêu vũ đấy.” Nàng biến lời nói ấy thành một thứ bùa chú quyến rũ lòng người; và Helen đã cảm nhận cũng như nhận ra sức mạnh của nó qua đôi mắt rạng ngời, chiếc cổ trắng ngần và bầu ngực đầy khiêu khích ẩn giấu dưới lớp ngụy trang thần thánh.
Cảm thấy kinh ngạc, nàng đáp lại: “Nữ thần bất hạnh! Tại sao người vẫn thích vây lấy tâm trí ta trong những cỗ máy lừa dối này? Hay người định dẫn dắt ta đến một thị trấn nào khác trong số những thành phố ngập tràn dục vọng ở Phrygia hay Maeonia, nơi có một người bạn khác (trong số những kẻ nói muôn thứ tiếng mà người có ở đây như tại thành Troy) đang chờ để mang lại nỗi nhục nhã cho ta; vì niềm vui mới nhất của người ở đây vừa bị Menelaus chinh phục, liệu ta có bị hắn đưa về hoàng cung để kết thúc cuộc đời trong những khúc ca khải hoàn đầy chế giễu của hắn không? Và phải chăng vì mục đích này mà những trò lừa dối của người muốn lôi kéo cuộc đời sa đọa của ta? Thôi đi, hãy tự mình đến gặp con trai của Priam và từ bỏ mọi con đường của các vị thần hay những nữ nhân mang tâm tư thần thánh đi, cũng đừng bao giờ quay trở lại thiên đàng bằng những bước chân vương vấn trần gian nữa, mà hãy ở lại đây chịu đựng gian khổ vì hắn; hãy bảo vệ, sủng ái hắn vô điều kiện cho đến khi hắn đền đáp ân huệ của người bằng cách nhường chỗ của ta cho người, hoặc chiếm lấy vị trí nữ tỳ của hắn, nếu như mọi phương cách bất chính của các người cứ mưu cầu phục vụ cho thói hoang dâm vô độ không bao giờ biết thỏa mãn của hắn; ta thà tự chuốc lấy sự khinh miệt còn hơn là phục vụ cho sự mê muội của hắn lúc này. Thật là một nỗi nhục nhã biết bao cho ta nếu cứ dung túng cho dục vọng ấy ở hắn; tất cả những người phụ nữ cao quý sẽ căm ghét ta vì hành động đó! Hắn từ bỏ tình yêu của một người phụ nữ trong sự nhục nhã ê chề và thể hiện một tâm địa đê hèn đến mức chẳng màng đến nỗi hổ thẹn của ta hay của chính mình; những nỗi đau đớn thuộc một tầng mức lớn hơn nhiều đang dày vò ta, chứ không phải thứ có thể chấp nhận những niềm vui tầm thường ấy một cách vội vã như thế.”
Nữ thần tức giận vì bất chấp sự xấu hổ, ý muốn tuyệt đối của nàng vẫn không được tuân thủ, liền đáp lại: “Đừng có chọc giận ta, đồ khốn kiếp, kẻo một khi đã nổi giận, ta sẽ quay sang biến cuộc đời bị nguyền rủa của ngươi thành một nỗi căm ghét kỳ lạ hệt như tình yêu mà ngươi từng nhận từ ta; và kẻo ta gieo rắc sự khinh miệt khắp cả hai đạo quân vì những tai ương mà họ đã gánh chịu vì ngươi, khiến cả hai bên đều hoàn toàn nguyền rủa ngươi, rồi đặt ngươi ở chính giữa để trút toàn bộ cơn thịnh nộ lên đầu ngươi, phóng lao kết liễu ngươi; để một cái chết như thế có thể trừng phạt sự bất tuân của ngươi đối với ta.”
Lời này giáng xuống nàng mỹ nhân một nỗi sợ hãi tột độ đến mức câm nín cả lời, và ẩn mình dưới lớp khăn voan trắng tuyết, nàng không dám kháng cự mà đành phải vâng lời; và dường như để trốn tránh nỗi nhục nhã mà nàng hằng khiếp sợ, nàng vô hình bước đi mà không bị bất kỳ phụ nữ Troia nào ở đó phát hiện, bởi thần Venus chính là người dẫn đường cho nàng.
Khi về đến nhà, hai nữ tỳ vội vã quay lại với công việc dệt vải; còn nàng, người phụ nữ được ban ân huệ thần thánh nhất trong tất cả giới nữ, bước lên căn phòng ở tầng trên dẫu lòng đầy miễn cưỡng, nơi có chàng Alexander kiều diễm đang đợi sẵn, vẫn được thần Venus dẫn lối.
Nữ thần ưa thích tiếng cười nhận ra tâm trạng xao động của Helen qua dáng vẻ kiều diễm của nàng, và vì muốn mua vui nên đã đặt một chiếc ghế đẩu ngay trước mặt Paris, kiên quyết bắt Helen phải ngồi xuống; dù không dám trái lệnh nhưng nàng vẫn quay mặt đi bất chấp mọi uy quyền mà vị thần có thể sử dụng, đồng thời buông lời chì chiết kẻ mà thần Venus đang cưng chiều hết mực, và mắng nhiếc bằng những lời lẽ cay đắng thế này:
“Ngươi vừa bị đánh bại trở về đấy à, sự hèn nhát của ngươi rốt cuộc là thế nào mà vẫn còn mặt mũi sống sót xuất hiện ở đây? Ôi, ước gì mạng sống của ngươi đã vùi thây dưới tay vị tráng sĩ đáng kính ấy, người chồng đầu tiên của ta! Trước đây, ngươi từng khoác lác về lòng dũng cảm và ngọn giáo của mình, kiêu hãnh vượt xa cả tình yêu đầu tiên của ta. Hãy ra đó một lần nữa đi, và bày tỏ sự thách thức đối với sức mạnh đơn độc của hắn; biết đâu trận thua vừa rồi chỉ là do rủi ro ngẫu nhiên. Đồ chiến bại thảm hại! Đó chỉ là một sự may rủi mà ta khuyên ngươi tốt nhất đừng nên mông muội thách thức lần nữa. Hãy tránh xa hắn ra, hỡi kẻ kém cỏi nhất, kẻo hồn ngươi bị đày xuống âm phủ và thân xác ngươi trở thành chiến lợi phẩm của hắn.”
Chàng đáp lại: “Xin nàng hãy thôi đi, đừng trách móc và làm ta đau khổ thêm nữa. Sự ô nhục sẽ chẳng kéo dài mãi đâu. Hãy nhìn kết cục của chúng rồi xem. Các vị thần khác sẽ có lúc giáng vòng hoa chiến thắng xuống chúng ta, cũng như nữ thần Pallas vừa giáng nó xuống hắn lúc này. Lại để tình yêu chìm đắm dưới sự hận thù của số phận ư? Trong ngọn lửa của tình yêu, mọi hận thù hãy tan biến hết đi. Nào,
Chưa bao giờ trái tim ta bùng cháy vì tình yêu mãnh liệt đến thế; kể cả khi ta đưa phần thưởng tuyệt mỹ của sắc đẹp nàng về nhà, trên bờ biển linh thiêng của xứ Cranae, nơi ta khao khát và lần đầu tiên chiếm được nàng.” Nói đoạn, chàng bước đi trước, nàng đi theo sau đến chiếc giường thơm ngát.
Trong lúc họ đang đắm chìm trong hoan lạc, Atrides với vẻ mặt hung hãn như dã thú vẫn lùng sục khắp chiến trường, tìm kiếm kẻ thù ở từng cỗ binh đoàn đông đúc nhất của người Troia và các đồng minh từ xa đến, nhưng chẳng một ai có thể nhìn thấy bóng dáng hắn; và chắc chắn không phải vì tình bạn mà họ che giấu hắn, bởi tất cả đều căm ghét hắn như tử thần và căm phẫn hắn tột cùng.
Cuối cùng, vị vua của muôn dân cất lời: “Hỡi những người Troia, hỡi các tráng sĩ Dardan và tất cả các ngươi đang viện binh cho họ, hãy lắng nghe ta. Chiến thắng thuộc về phần anh em ta, điều đó ai nấy đều rõ ràng. Vậy các ngươi hãy trao trả nàng Helena xứ Argive cùng toàn bộ kho báu nơi đây cho chúng ta, và nộp khoản tiền phạt theo đúng những lời thề đã định, mang lại cho chúng ta sự bồi thường xứng đáng, đồng thời ký kết những điều khoản mang lại lợi ích cho đời sau; để khi các ngươi trao trả, những hành động ấy sẽ được hậu thế ghi nhớ mãi mãi.” Tất cả những người Hy Lạp khác đều cho rằng đó là điều hoàn toàn hợp lý.
[1]
When the Queen, etc.—This place Virgil imitateth.