Tôi bắt đầu viết tiểu thuyết này vào cuối năm 2010, hy vọng sẽ xong trước tháng 10-2011, như món quà tự mừng sinh nhật 60 của mình. 60, “rửa tay gác kiếm”, ai ngờ nhanh vậy! Ngày 20-7-1975, tôi 24 tuổi, vác balô đi vào sân 4A Duy Tân (nay là Nhà văn hóa Thanh niên trên đường Phạm Ngọc Thạch) để gia nhập đại đội 3 Thanh niên xung phong Thành đoàn[1], bắt đầu cuộc đời mới. Rồi ngày 31-3-1981, tôi 30 tuổi, từ Kompong Chàm về nhận việc ở Tuổi Trẻ, làm báo miệt mài suốt ba chục năm... Tất cả như chỉ sau vài cái chớp mắt. Y như cảm giác của những nhân vật chính, vào cuối truyện.
Không có gì và không một ai... là một câu chuyện hoàn toàn hư cấu, nhưng không thể không có chút ít bóng dáng tôi và bạn bè một thời có mặt trong đây. Cả một thời chúng tôi đã sống, mạnh mẽ và sôi nổi, vất vả và gan lì, để cùng vượt qua bao khó khăn đi tới ngày hôm nay.
Cuốn truyện hóa ra quá khó viết. Tôi đã không thể hoàn thành kịp thời gian vạch ra. Chỉ có ba nhân vật, nhưng ai cũng có một cuộc đời chìm nổi, lại trong một thời kỳ đầy biến động. Ba người bạn thân, cũng là một cuộc tình tay ba, từng thề nguyền “không có gì và không một ai có thể thay đổi tình bạn tụi mình”, sẽ sống như thế nào trước bao biến cố cuộc đời? Nhân vật làm báo – nghề mà tôi đã sống suốt nửa đời - hóa ra lại khó viết nhất và cái kết nữa... Tôi đã phải viết đi viết lại bốn lần!
Có một điều mong được bạn đọc thông cảm: Âm nhạc là niềm an ủi lớn nhất đời tôi, gắn với quá nhiều kỷ niệm, vì vậy tôi xin phép được nhắc đến nó hơi nhiều trong cuốn truyện này...
NGUYỄN ĐÔNG THỨC
❀ ❀ ❀
[1] Một trong ba đại đội đầu tiên tiền thân Lực lượng Thanh niên xung phong thành phố Hồ Chí Minh.