Việt Nam Thư Quán - Thư viện Online

Nước da trắng hồng. Mặt rạng ngời, thân thiện. Mái tóc cắt ngắn kiểu demi garcon khoe cái trán cao. Đôi mắt mí lót đuôi dài đen lay láy. Hai khóe môi hồng cong lên nũng nịu. Cô bé ôm cặp trước ngực, đứng nhìn thẳng xuống cả lớp không chút e dè. Thầy giáo đọc tờ giấy thầy giám thị đưa, rồi nói với cả lớp:

– Giới thiệu với các em, đây là bạn Lê Nguyễn Hoài Thương, học sinh mới của lớp ta.

Trưởng lớp hô to:

– Vỗ tay!

Cả lớp đồng loạt vỗ tay đón chào người bạn mới. Cô gái cười rạng rỡ, hai cái lúm đồng tiền kèm một cái răng khểnh trông thật duyên...

Bao nhiêu năm đã qua rồi, kể từ giây phút đầu tiên ấy? Như chỉ mới hôm qua đây...

Người đàn ông khẽ chớp mắt. Mặt cô gái - không, giờ cô đã là một phụ nữ tuổi năm mươi - đứng bên giường anh vẫn sáng trưng. Đôi mắt vẫn đen lay láy. Nước da vẫn trắng, và mái tóc vẫn cắt ngắn... Mấy mươi năm lại ào ạt tràn về...

(hồi ức của Phong)

Những sợi tóc bay lòa xòa trên mặt Thương làm gương mặt nàng vừa hồn nhiên vừa man dại thật lạ lẫm. Không buồn vén tóc, môi mím lại, mắt mở to, Thương đang chăm chú tô màu những lóng tre trên bức phông bằng cạc-tông, không hề để ý hai người bạn trai bỗng cùng dừng tay ngắm mình. Tư thế quỳ gối khom lưng về phía trước làm cặp mông căng tròn thật bắt mắt, khiến cô bạn ngày thường trông rất giống con trai bỗng hiện thành một cô gái đẹp, cực kỳ hấp dẫn trong mắt hai người bạn.

Họ đang làm phông cho vở kịch Mưa từ truyện ngắn cùng tên của Somerset Maugham, trong hậu trường nhà hát Hội Việt Mỹ. Chơi với nhau rất thân suốt bảy năm trung học ở trường Đạt Đức, lên đại học, Thương chọn Sư Phạm khoa Việt văn, Phong học Báo chí đại học Vạn Hạnh, còn Tiềm đậu vào Đốc sự Quốc Gia Hành Chánh. Dù mỗi người một ngả, Thương, Phong và Tiềm vẫn tiếp tục gặp nhau trong các chuyến công tác xã hội mỗi cuối tuần, tâm nguyện chung của ba người, và tại nhóm kịch tiếng Anh ở Hội Việt Mỹ mà họ tham gia sau khi học hết cuốn 6 bộ English For Today tại đây. Chỉ mới được cho làm hậu đài và nhận vài vai nhỏ nhưng cả ba cùng rất hăng hái, bỏ cả buổi sáng chủ nhật vào làm cảnh trí cho vở diễn.

Linh cảm thấy... nhột, Thương dừng tay, quay lại, trợn mắt nhìn hai tên bạn đang tẽn tò vì bị bắt quả tang nhìn lén:

– Ê hai bồ, sao không chịu làm việc nữa vậy?

Rồi chợt nhận ra tư thế quá tự nhiên của mình, hiểu tại sao hai tên bạn cùng dừng tay với điệu bộ lúng túng như vậy, Thương đứng bật dậy, quát:

– Làm cái trò gì vậy hả?

Phong nhe răng cười trừ:

– Cảnh trí đẹp quá...

Thương đỏ mặt, ném cây cọ:

– Đồ nham nhở! Hai bồ làm đi, tôi không làm nữa!

Tiềm hốt hoảng:

– Thôi mà, xin lỗi mà! Tụi này không dám nữa đâu.

Thương vẫn vùng vằng bỏ đi. Phong và Tiềm vội vã chạy theo chặn bạn lại. Phong đưa bàn tay trái ra, trầm giọng:

– Nguyên tắc một: Không có gì và không một ai…

Tiềm cũng đưa tay trái của mình ra nắm lấy cổ tay Phong:

– Có thể thay đổi...

Thương nhìn hai bạn rồi thở dài, đưa tay ra nắm lấy cổ tay Tiềm, giọng dịu lại:

– Tình bạn tụi mình!

Bàn tay Phong nắm lấy cổ tay Thương, cả ba đã tạo nên một tam giác liên kết vững chắc.

Phong vừa nhắc lại nguyên tắc đầu tiên trong tình bạn của họ. Mỗi khi có chuyện xích mích, một trong ba người sẽ nhắc, rồi tất cả hưởng ứng nắm tay nhau, mọi buồn phiền sẽ được rũ bỏ.

Buông tay ra, Thương nhăn nhó:

– Đâu phải bạn bè rồi muốn làm gì thì làm!

Để làm hòa, Tiềm đề nghị bao cả bọn một chầu bánh tôm ở Nguyễn Huệ, sau đó Phong lo cà phê trưa Brodard. Vừa ăn họ vừa bàn luận về Mưa. Phong lên án gay gắt thói đạo đức giả mà cha Davidson là một điển hình. Tiềm và Thương lại cho rằng Maugham chỉ muốn nói về tính khó kiểm soát của bản năng để ta đừng bao giờ nên phê phán người khác nếu không trong hoàn cảnh của họ, bởi ranh giới giữa cái thiện và cái ác đôi khi rất mong manh. Trước khi đi uống cà phê, Thương vui vẻ qua tiệm Le Mirador kế bên lựa mua vài bộ tem với Phong và Tiềm. Tính Thương là vậy, rất thẳng thắn, nóng tính, nhưng không bao giờ để bụng giận lâu một ai. Dù sao Phong và Tiềm vẫn là bạn thân nhất của nàng từ lâu.

Không hiểu sao Thương không có bạn gái thân. Đẹp, nhưng tính nàng y như con trai, không thích trang điểm, làm điệu, nhiều chuyện.

Đạt Đức là một trường tư ở Phú Nhuận rất mạnh về văn nghệ - thể thao, có một sân bóng riêng ở Gò Vấp và thường xuyên tổ chức các cuộc thi biểu diễn văn nghệ giữa các khối lớp. Thương là một tay đập đáng nể trong đội bóng chuyền lớp và được chọn vào đội tuyển trường. Từ lớp đệ nhứt[1] nàng đã thích uống cà phê đen mỗi sáng và khi lên đại học thỉnh thoảng còn phì phà điếu Dunhill xanh. Vóc dáng cao ráo, tóc cắt ngắn, ngoài giờ đi học chỉ quần jean áo pull, Thương chơi với Phong và Tiềm bình đẳng như ba người bạn trai. Đi ăn uống, trừ những dịp đặc biệt, còn thì chia nhau trả. Xem phim Thương luôn ngồi giữa, coi Love Story thì len lén gạt nước mắt lúc cô nàng Jenny bị chết, còn với Fantomas của Louis De Funès lại cười ha hả hết ga không thua hai thằng bạn.

Ở Brodard, sau khi nghe Et j’entends siffler le train[2] với giọng ca dịu êm của Richard Anthony, bất chợt Thương ngồi đờ người hồi lâu. Lời bài hát tiếng Pháp đẫm buồn[3], càng nghe càng thấm đến thê thiết nỗi chia tay với một người thân yêu không biết ngày gặp lại.

Phong chạm nhẹ tay bạn:

– Có chuyện gì vậy Thương?

Thương giật mình, khẽ lắc đầu:

– Không có gì...

– Sao tự nhiên bồ ngồi im thin thít vậy?

Thương lại im lặng một chút rồi nói, giọng đứt quãng:

– Ba nói tình hình lần này nguy hiểm lắm... Ba không biết sắp tới sẽ như thế nào... Ba không biết đưa mẹ con mình đi đâu...

Phong và Tiềm cùng thừ người. Ba Thương là trung tá Bộ tổng tham mưu, khi ông nói vậy có nghĩa tình hình đã khá nguy cấp. Sau Tết dương lịch, bản tin chiến sự hàng ngày chỉ đưa tin những trận đánh lẻ tẻ, nhưng giới quân sự đều biết Việt Cộng đang chuẩn bị những trận đánh lớn quyết định. So tương quan lực lượng, họ đang mạnh hơn. Sau hiệp định Paris, người Mỹ vừa rút hết quân vừa giảm viện trợ đáng kể, như đã buông tay.

– Mình sợ mai mốt tụi mình sẽ không còn những phút ngồi bên nhau như thế này nữa. Rồi sẽ có những tiếng còi tàu đưa mỗi đứa đi một ngả... - Thương thở dài.

Đó là những ngày đầu năm 1975. Ba người bạn chỉ vừa hai mươi, còn quá trẻ để có thể hiểu được sự khắc nghiệt của số phận.

Dự báo đầu tiên ập đến vào tối thứ ba, chỉ hai ngày sau đó. Thương vừa ăn cơm xong đã nghe tiếng chuông cửa.

Phong vào, mặt chưa hết bàng hoàng:

– Anh Cao chết rồi!

Anh Cao, anh ruột Tiềm, là trung úy Sư đoàn 3 không quân. To lớn, đẹp trai, Cao xin vào không quân ngay khi vừa đậu tú tài. Lúc đi học ở Mỹ về, anh còn nhớ mua quà cho hai đứa. Thương được chiếc dĩa 33 vòng Best of Bee Gees cô hằng mong ước, còn Phong thì một kính mát Ray Ban cực đẹp. Sáng hôm ấy, phi đội hai chiếc F5 của Cao bay đi Phước Long, bay về chỉ một. Chiếc của Cao bị bắn rơi. Anh trở về trong một thân xác cháy đen.

Ba Tiềm mất sớm, mẹ phải buôn bán tần tảo nuôi hai anh em lớn khôn. Cú sốc quá lớn với bà và Tiềm. Thương lặng người, nói nho nhỏ:

– Tội nghiệp Vịt Tiềm quá!

Mới trưa hôm trước Cao về thăm, đưa nửa tiền lương cho mẹ, ăn cơm với mẹ và em, chiều xe Jeep đón lên Biên Hòa, tối hôm sau đã có tin báo hy sinh. Trong đám tang, mẹ Tiềm xỉu lên xỉu xuống, khi mặt Tiềm cứ trơ trơ, như không còn cảm xúc. Phong và Thương gần như ở suốt bên bạn. Đó là lần đầu tiên hai đứa biết thế nào là nỗi đau sinh ly tử biệt. Ai rồi cũng phải chết, chuyện đó diễn ra hàng ngày, quen thuộc, thế nhưng vẫn có gì đó thật lạ lùng, không thể hiểu nổi. Mới vừa gặp đó, cười nói đó, giờ bỗng biến mất, không bao giờ có thể gặp lại. Thương cứ nhìn di ảnh anh Cao. Đôi mắt sáng, nụ cười tươi. Biến mất rồi!

Sau Tết mọi chuyện ào ạt tới. Ban Mê Thuột bị mất đầu tiên, sau đó cứ vài ngày là một tỉnh khác. Ba Thương bị huy động ra tăng cường cho túi lửa miền Trung, đêm nào mẹ Thương cũng đọc kinh hàng giờ cầu nguyện cho ông được bình an. Những bài kinh không đổi được số phận. Chiến tuyến Phan Rang bị phá vỡ, toàn bộ ban chỉ huy bị bắt, trong đó có ông. Hai ngày sau quân giải phóng tràn xuống Long Khánh, nơi toàn bộ lực lượng còn lại của quân cộng hòa lui về tử thủ.

Thầy Hauch ở Hội Việt Mỹ cấp bách gọi ba người bạn đến nhà dự tiệc với toàn ban kịch. Thì ra đó là một party chia tay. Hauch cho biết người Mỹ ở Sài Gòn đã được lệnh di tản, bắt đầu từ cánh dân sự. Hầu như chẳng ai còn lòng dạ để ăn. Giữa tiệc, Hauch bấm Tiềm vào phòng riêng, cầm tay và nhìn như xoáy vào mắt anh:

– Tôi có thể đem theo một người bạn. Em đi với tôi nhé?

Tiềm nổi hết da gà. Ai cũng biết Hauch đồng tính và có cảm tình đặc biệt với Tiềm, không cần giấu diếm. Phong nói thầy Hauch mê Tiềm có lẽ do thấy Tiềm đầy nam tính, mắt sâu mày rậm, người cao ráo lại chịu khó tập thể dục nên cơ bắp săn chắc. Thương thì nói Tiềm coi như chuột sa hũ nếp. Gia đình thầy có mỏ dầu ở Texas, thuộc hàng triệu phú Mỹ. Không hiểu sao thầy lại là dân gay, mê nhảy múa, diễn kịch, theo học trường nghệ thuật UCLA rồi tình nguyện sang Sài Gòn.

Tiềm nhẹ nhàng rút tay lại:

– Tôi rất tiếc. Tôi còn một mẹ già. Anh trai tôi vừa chết. Tôi không thể bỏ mẹ tôi ở lại một mình.

Hauch rơm rớm nước mắt:

– Đi với tôi đi. Vixi[4] sắp vào đây, em ở lại rất nguy hiểm!

Tiềm cương quyết nói không. Hauch thở dài:

– Tôi hiểu. Tôi sẽ rất nhớ em. Tôi sẽ quay lại Sài Gòn để tìm em bất cứ khi nào có thể.

Tiềm quay ra, lòng thêm bấn loạn. Thông báo của Hauch cho thấy chế độ miền Nam quả đang sụp đổ.

Đêm trước ngày Sài Gòn thúc thủ, Phong và Tiềm chạy đến nhà Thương. Họ lên sân thượng, nhìn những chiếc trực thăng đón những người Mỹ cuối cùng bay loạn xạ khắp bầu trời và nghe tiếng súng đạn ầm ì cùng những ánh lửa nháng lên xa xa. Dưới đường, thiên hạ hối hả chạy, như kiến vỡ tổ. Trên cao, bầu trời đen kịt, vài ngôi sao yếu ớt trốn sau mây như không nỡ chứng kiến những giờ phút cuối của một chế độ đã có hàng triệu người chết vì nó.

Trong cơn hấp hối của thành phố, không biết nghĩ sao, Thương cầm lên chai Courvoisier của ba còn lưng nửa. Mùi cô-nhắc thơm nồng không trấn an được nỗi lo sợ trong họ về những ngày tới. Đêm nay bom đạn sẽ đổ xuống thành phố này như mưa? Quân đội sẽ chống cự được bao lâu? Sẽ có tắm máu, đi cải tạo tập trung?... Tay run rẩy, Phong châm thuốc cho cả ba. Họ im lặng rít thuốc. Những đốm lửa lóe sáng cho thấy ba gương mặt cùng tái nhợt, mệt mỏi. Bất chợt Thương nói khẽ:

– Tiềm hát cho mình nghe một bài đi.

Phong xuống nhà xách lên cây guitar. Nhóm tam ca mô phỏng theo trio Peter, Paul and Mary - nhưng thường bị bạn bè gọi đùa là “Ông bà Táo” - của ba người từng nhiều lần đoạt giải các cuộc thi văn nghệ thời trung học. Sân thượng nhà Thương là một trong những nơi luyện tập của họ. Tiềm có ngón đàn khá tài hoa, lãnh phần đệm nhạc. Phong chơi guitar 2 và thỉnh thoảng thổi melodica. Cả hai cùng hát bè cho giọng nữ chính là Thương. Giọng của nàng trong và du dương, trong khi giọng Tiềm trầm ấm. Đám bạn trong lớp gọi chết tên Tiềm là “Vịt Tiềm”, nhưng đều công nhận con vịt này hát rất hay.

Tiềm đỡ lấy cây đàn, so lại dây rồi hỏi Thương:

– Thương thích nghe bài gì?

– Tiềm cứ hát bài gì Tiềm thích đi.

Tiềm nghĩ ngợi một chút rồi rải nhẹ những nốt nhạc, cất tiếng: “Giờ này còn gần nhau, gần thắm thiết trong mối sầu, gần bối rối biên giới từ lòng đau. Giờ này còn cầm tay, cầm chắc mối duyên bẽ bàng, cầm chắc mắt môi ngỡ ngàng, cầm giá buốt thương đau. Ngày mai ta không còn thấy nhau...”.

Thương và Phong lặng nghe Cho lần cuối của Lê Uyên Phương, thấy hay lạ lùng trong hoàn cảnh hiện giờ. Vào điệp khúc, Thương hòa giọng theo, nghe càng rã rời, thê thiết: “Ngoài trời mưa, mưa hoài, gió mưa não nề. Người ngồi nghe xa cách, đá xanh ơi mỏi mòn...”.

Tiềm chợt buông đàn:

– Xin lỗi hai bồ, mình không hát được nữa.

Ba người nhìn nhau, cùng im lặng một lúc lâu, trong khi tiếng đạn bom vẫn đều đặn dội lại từ phía bắc thành phố. Phong run run nói:

– Bây giờ mà có một trái đạn rơi xuống ngay chỗ này thì saọ?

Tiềm cười khẽ:

– Càng tốt!

Thương nâng ly lên:

– Nguyên tắc một: Không có gì và không một ai...

Phong chạm ly với Thương:

– Có thể thay đổi...

Tiềm chạm ly hai người:

– Tình bạn tụi mình.