Chiếc mũ cao lớn này vừa chụp xuống, Triệu Giáp Đệ lập tức ngồi đứng không yên. Là Vương Bán Cân thay cậu giải vây, cười khúc khích: "Ông nội, lần này người nhìn lầm rồi. Tiểu Bát Lưỡng chỉ là cái đầu nhỏ thông minh một chút, không cao lớn toàn diện như người nói đâu, đừng dọa cậu ấy." Vương Trúc Vận cầm lấy quả quýt trên bàn, ném về phía Vương Bán Cân cười mắng: "Ngậm miệng lại, không ai coi con là kẻ câm đâu." Bị vặn lại, ông cụ cười ha hả, tinh thần sảng khoái thực sự khiến người ta khó mà tưởng tượng nổi đây là một cụ già gần gấp đôi tuổi tri thiên mệnh.

Điền Tăng hít sâu một hơi, không chỉ tuân thủ quy củ hạ quân cờ nhận thua, mà còn chủ động thừa nhận: "Đẳng cấp chênh lệch quá xa, thua rất tâm phục khẩu phục. Giáp Đệ, cậu thâm tàng bất lộ đấy. Hôm qua Hổ Nữu còn cố tình giăng bẫy tôi, nói trình độ cậu chỉ xoàng thôi, bảo tôi cứ yên tâm mà đánh."

Điền Tăng không vội vã thu dọn bàn cờ, mà chăm chú nhìn vào bàn cờ thoạt nhìn rối loạn nhưng thực chất huyền cơ trùng điệp, trong lòng tự giễu: "Khá lắm, bị người ta dạy cho một ván cờ rồi, thua đúng là không oan." Điền Tăng càng nhìn càng say sưa, thỉnh thoảng lại khiêm tốn thỉnh giáo thanh niên đang lặng lẽ ngồi đối diện về một nước đi nào đó. Triệu Giáp Đệ một khi nói đến cờ vây, trong vô hình liền trở nên tròn trịa như ý vài phần, cách nói năng thanh đạm nhiệt tình vừa vặn, trên mức bình thường. Ông cụ không xen lời, nằm lại ghế, nghe đến chỗ hay lại gật đầu lia lịa. Vương Trúc Vận thần thái rạng rỡ, sắc mặt hồng hào bất thường. Vương Bán Cân cũng làm vẻ nũng nịu đòi công với Triệu Giáp Đệ, nhưng kẻ không hiểu phong tình như Triệu Giáp Đệ hoàn toàn làm như không thấy, chỉ mải mê kiên nhẫn cùng Điền Tăng xếp lại bàn cờ. Điền Tăng có biệt danh là "Cương Thi", chính là chỉ trong tình thế bất lợi, hắn có thể dựa vào sự dai dẳng đáng nể để làm loạn cục diện, thường có thể "mượn xác hoàn hồn", xoay chuyển càn khôn. Thế nhưng đụng phải Triệu Bát Lưỡng - người có công phu quan tử vượt xa cả Hồng Lục Đài, hắn chỉ đành tâm phục khẩu phục nhận thua. Hai người đồng đạo trò chuyện rất vui vẻ, qua lại vài câu, không khí rốt cuộc cũng thực sự trở nên náo nhiệt.

Việc xếp lại bàn cờ ngắn gọn nhanh chóng kết thúc, Vương Bán Cân liền kéo Triệu Giáp Đệ mang bàn cờ và hộp quân cờ cất đi. Vương Trúc Vận nhân cơ hội nói xen vào: "Ông nội, Tiểu Bát Lưỡng tuy là học sinh khối tự nhiên, nhưng học thuật có chuyên môn, không chỉ tinh thông cờ vây, mà phương diện kinh tế học cũng có thành tựu không nhỏ..."

Ông cụ nhíu mày: "Thành tựu? Trúc Vận, từ này đừng dùng bừa bãi. Một đứa trẻ mới ngoài hai mươi tuổi mà nói đến thành tựu, đừng làm khéo quá hóa vụng."

Bị phản bác, Vương Trúc Vận không hề hoảng loạn, cười nói: "Ông thật sự đừng không tin. Đứa nhỏ Bát Lưỡng này năm ngoái nửa cuối năm đã đưa cho Ngân hàng Công thương một mô hình trách nhiệm xã hội, rất được khen ngợi. Đáng quý là tất cả đều do cậu ấy độc lập hoàn thành, không hề có chút nước nào, đã được Ngân hàng Công thương chính thức áp dụng. Nếu ông không yên tâm, cứ việc bảo thư ký Điền rút báo cáo thường niên tháng 11 của ngân hàng ra. Ông cũng từng làm kinh tế, thậm chí có thể lấy một bản tư liệu hoàn chỉnh xem qua là biết ngay trọng lượng có đủ hay không. Phong cách quan liêu của ngân hàng đó ông cũng biết rồi đấy, không dám lấy cái này ra đùa đâu."

Ông cụ "Ồ" một tiếng đầy vẻ nghi ngờ. Thư ký Điền đã hiểu rõ trong lòng. Vương Bán Cân và Triệu Giáp Đệ quay lại, Vương Trúc Vận cũng không nói thêm nữa, dừng lại tại đây. Cô đứng dậy đi đến sân trước trò chuyện với họ hàng, nhiều người đã nhiều năm không gặp. Vương Trúc Vận tuy tin Phật, nhưng trong xương tủy vẫn không phải loại người cắt đứt bụi trần, nếu không cô cũng chẳng có chuyến đi Bắc Kinh lần này. Trước khi đứng dậy rời đi, Vương Trúc Vận đưa mắt nhìn con gái, Vương Bán Cân tâm ý tương thông, rốt cuộc cũng biết nhìn sắc mặt người khác một phen, hiểu chuyện rời hậu viện cùng mẹ.

Thư ký Điền nói nhỏ: "Ông nội, đến giờ về phòng luyện chữ rồi." Điền Tăng không nói là về phòng nghỉ ngơi, vì nếu như vậy, với cái tính cách cố chấp của ông cụ, mười phần tám chín sẽ tiếp tục nán lại hậu viện. Đây gọi là nắm thóp. Quả nhiên, ông cụ đứng dậy không cần dìu, nhìn về phía Triệu Giáp Đệ đang đứng dậy trước, cụ quay đầu chỉ vào cây đa già hiếm thấy ở Bắc Kinh hơn cả lãnh đạo cấp phó quốc gia, khẽ nói: "《Thái Bình Hoàn Vũ Ký》 ghi chép Phúc Châu có cây đa, to mười vòng ôm, qua đông không rụng lá, trong quận thành duy nhất thịnh vượng, nên gọi là Dung Thành. Năm đó tôi cùng một vị tổng giám đánh đến tỉnh Phúc Kiến, chỉ cách một eo biển mà thôi. Thời tiết tốt một chút, đều có thể nhìn thấy đảo Kim Môn kia. Cho nên tôi mới chọn cái sân này, hy vọng khi còn sống, có thể coi như một lời cảnh tỉnh, thỉnh thoảng lại ngẩng đầu nhìn xem."

Có lẽ do nằm lâu, bước chân của ông cụ không thể gọi là nhanh nhẹn. Triệu Giáp Đệ theo bản năng muốn dìu, ông cụ lại xua xua tay, cảm thán: "Già rồi, không chừng ngày nào đó nhắm mắt lại là không tỉnh dậy được nữa." Cụ sải bước vào gian chính, theo sau là Điền Tăng và Triệu Giáp Đệ. Ông cụ trực tiếp vào thư phòng, không ngồi xuống mà đứng dưới một bức tường. Trên tường treo một tấm bản đồ quân sự khổng lồ có niên đại lâu đời, đó là sơ đồ chiến lược toàn quân thời kỳ cuối chiến tranh giải phóng, hùng vĩ mà bàng bạc. Ông cụ nhìn tấm bản đồ, ngẩn người xuất thần.

"Ngày 26 tháng 6 năm 46, quân ta từ Quân khu Trung Nguyên phát triển lên trong thời kỳ kháng chiến, đột phá thành công từ nơi giao nhau của ba tỉnh Hồ Bắc, An Huy, Hà Nam, mở màn chiến dịch. 《Hiệp định Hán Khẩu》 trở thành một tờ giấy trò cười. Đạn khói của lão Tưởng chẳng cao minh chút nào."

"Haha, Hùng Hướng Huy địch nổi mấy quân đoàn, câu này không giả..."

"Chiến dịch Mạnh Lương Cố, Trương Linh Phủ tử trận, chín vị tướng lĩnh dưới quyền Trương quỳ thành vòng tròn trước thi thể, khóc không thành tiếng. Hoa Đông Dã chiến quân cuối cùng đã lập bia trước mộ, viết 'Mộ Trương Linh Phủ'. Người quân nhân như vậy, có lẽ là đang làm việc cho kẻ ác, nhưng ít nhất cũng có thể coi là một người Trung Quốc. Trong thời gian chiến dịch này, dân công chi viện tiền tuyến thường trực theo quân là 154.000 người, dân công chi viện dự bị là 459.000 người. Trên toàn chiến trường Mạnh Lương Cố, dân công chi viện cho Hoa Đông Dã chiến quân lên đến tận 690.000 người. Mà cao tầng Quốc dân đảng chỉ biết nghe huấn thị của lão Tưởng tại cuộc họp ở phủ đệ. Nghe nói đó là một tòa nhà nhỏ kiểu phương Tây, trong đại sảnh có một chiếc ngà voi dài hơn một mét, mà Chủ tịch và những người khác vẫn còn ở trong hang đất ăn bánh bột cám. Cuộc chiến như vậy, nếu chúng ta không thắng, thì thật hổ thẹn với tổ tông."

"Chiến trường Sơn Đông, hai bên tung vào binh lực đạt tới hàng triệu, đến nước cũng uống cạn. Lúc đó tôi trò chuyện với sinh viên Học viện Ngoại giao Moscow, họ đều không tin chúng ta có thể giành chiến thắng, nói chúng ta không có công nghiệp nặng, mất hết thành phố rồi, hừ..."

"Đại Biệt Sơn, kinh lược Trung Nguyên, đại binh đoàn rời khỏi khu giải phóng, chiến dịch Lỗ Tây Nam, phản công chiến lược rồi..."

"Không lâu sau đó, tôi từng tâm tình với một tù binh thiếu tướng xuất thân từ Hoàng Phố. Ông ta cảm thán rằng lúc đầu bạn học Hoàng Phố tụ họp, hỏi ai đã làm liệt sĩ, nhắc đến thì đầy vẻ ngưỡng mộ hào hùng. Thế mà mới hai ba mươi năm thời gian, đã là một khung cảnh khác. Toàn nói về chức cao bổng lộc, về đàn bà, về nhà cửa."

"Chúng ta không phải không thất bại, ngược lại, chính là trong thất bại mà trưởng thành. Tháng Bảy phân binh, Tổng tư lệnh Túc viết điện báo kiểm điểm, muốn một mình gánh vác. Tổng tư lệnh Trần và Tổng tư lệnh Đàm sau khi xem xong, cho rằng về chiến lược không có vấn đề gì, là sai lầm trong bố trí quân sự và sự thiếu chỉn chu trong chiến thuật. Tổng tư lệnh Túc vẫn giữ quan điểm ban đầu, thật đáng quý. Người tôi khâm phục không nhiều, Tổng tư lệnh Túc là một người."

"Nếu nói về khổ, Tây Bắc Dã chiến quân là khổ nhất. Có một vị tổng tư lệnh Hoa Đông từng thắc mắc, tại sao Trung ương trong các điện báo giữa mùa hè thu năm 47 thường xuyên biểu dương Tây Bắc Dã chiến quân, cảm thấy không hiểu, cho rằng là cố ý đề cao Tây Bắc để ép Hoa Đông. Sau đó đến Dương Gia Câu, Thiểm Bắc mới vỡ lẽ. Ở Tây Bắc, mỗi trận đánh mỗi khẩu sơn pháo quy định chỉ được bắn 5 viên đạn, súng cối mỗi khẩu chỉ được cấp 5 đến 15 viên đạn. Điều này nếu đặt ở Hoa Đông, căn bản không thể đánh. Tại Hội nghị Tiểu Hà năm 47, Thủ tướng căn cứ vào thành tích tiêu diệt địch của các chiến khu mà xếp thứ tự: Hoa Đông, Tấn Ký Lỗ Dự, Đông Bắc, Tấn Tuy, Thiểm Cam Ninh và Tấn Sát Ký. Chà, đến đây thì Tổng tư lệnh Nhiếp của chúng ta ngồi không yên rồi, haha. Quyết định phải đánh một trận lật ngược thế cờ... Lúc đó muốn tiêu diệt La Lịch Nhung, bộ đội hành quân gấp, có một cậu thanh niên tôi nhớ rất rõ, để khích lệ sĩ khí, chiến sĩ này vác súng máy hạng nặng Maxim hát sơn ca. Để cậu ta hát vang hơn, tiểu đoàn liền bảo nhân viên thông tin tập trung lương khô cho cậu ta ăn, không đủ thì tìm khoai lang cho cậu ta. Thằng nhóc này giọng to lạ thường, không làm người ta thất vọng..."

Ông cụ nhà họ Vương vẫn luôn nhìn chằm chằm vào tấm bản đồ quân sự đã treo mấy chục năm, quay lưng lại với Điền Tăng và Triệu Giáp Đệ. Lải nhải hơn nửa tiếng đồng hồ, Điền Tăng nhiều lần muốn ngắt lời nhưng đều nhịn lại. Tứ hợp viện vốn có một đội chăm sóc chuyên trách, nhưng đến Tết nên đều bị ông cụ đuổi về. Vị này một khi đã nổi tính ngang bướng lên, đừng nói là thư ký đời sống như hắn, ngay cả cháu trai của ông cụ cũng không nói được câu nào, thậm chí một số lãnh đạo cũng khuyên không được, thậm chí không chừng còn bị vị thượng cấp cũ này huấn cho một trận. Giống như vị lãnh đạo Trung ương tới thăm hỏi vào mùng hai Tết vừa nãy, cũng y như vậy mà bị huấn một trận. Ông cụ nói đến chỗ cao hứng, từ ngăn kéo lấy ra một tấm bản đồ, trải trên bàn làm việc, vẫy vẫy tay với Triệu Giáp Đệ, nói: "Đến xem đi."

Triệu Giáp Đệ đi qua, liếc nhìn một cái, cười nói: "Vận Thành."

Ông cụ gật đầu, nói: "Cậu hiểu cái này à?"

Triệu Giáp Đệ bình thản nói: "Đại khái hiểu chút ít."

Ông cụ cười nói: "Đám nhãi nhép Quốc dân đảng đó vừa đánh vừa hô là Dã chiến Bát Lữ thì đánh, không đánh thì cút đi. Hê, lần này họ hài lòng rồi, người đánh họ chính là Bát Lữ của Quân đoàn Ba."

Một già một trẻ nghiên cứu tiến trình chiến dịch trên bản đồ. Triệu Giáp Đệ vì trước đó đã tỉ mỉ nghiên cứu chiến tranh giải phóng, cộng thêm vốn là nửa tín đồ quân sự, trò chuyện với ông cụ, tuy không thể nói là lời kinh người, nhưng ít ra cũng có thể miễn cưỡng ứng phó, không đến mức hỏi gì cũng không biết. Ông cụ nảy sinh ý định khảo sát, thỉnh thoảng lại ném cho Triệu Giáp Đệ một bài toán khó, nếu Triệu Giáp Đệ đặt mình vào hoàn cảnh đó thì nên đối phó thế nào. Triệu Giáp Đệ có lẽ tầm nhìn đại cục còn chưa hình thành, nhưng khả năng nắm bắt chi tiết không tồi, vì là đứng từ góc độ nghiên cứu để nhìn nhận chiến tranh nên chiếm được tiên cơ. Lần này, coi như Triệu Giáp Đệ "mèo mù vớ cá rán", câu trả lời cậu đưa ra không thể mang lại quá nhiều bất ngờ, nhưng đã đủ để khiến ông cụ nhìn bằng con mắt khác. Ngày nay, tìm được một người trẻ thực sự hiểu đôi chút về chiến tranh giải phóng quả thực không dễ. Ông cụ lúc đầu kỳ vọng không cao, nên khá hài lòng.

Bàn xong chiến dịch Vận Thành, ông cụ dẫn chứng phong phú, không còn giới hạn ở một tấm bản đồ hay một chiến dịch, tư duy lan man ra, cuối cùng thậm chí tán gẫu đến thời sự dân sinh hiện tại. Triệu Giáp Đệ không kiêu không vội, có sao nói vậy, rất mực thước.

Vương Trúc Vận đi tới nhẹ nhàng nhắc nhở ông cụ có thể nghỉ ngơi rồi, Điền Tăng cũng phụ họa theo. Ông cụ lại không đồng ý, nhưng thỏa hiệp một chút, ngồi trên ghế tán gẫu với Triệu Giáp Đệ vài chủ đề tương đối nhàn nhã, ví dụ như chủ nghĩa hoài nghi thời kỳ đầu, gia thư của Tăng Quốc Phiên, 《Thiên Tự Văn》. Như vậy Triệu Giáp Đệ chỉ còn biết rửa tai lắng nghe, càng không dám nói năng bừa bãi. Vương Trúc Vận lặng lẽ bưng cho ông cụ cốc nước lọc, ông cụ đã cai rượu cai thuốc nhiều năm, ngay cả trà đậm cũng cai rồi. Vừa uống trà, ông cụ khẽ nói: "Chính sách và chiến lược là sinh mệnh của Đảng, Bát Lưỡng, cậu thấy thế nào?"

Triệu Giáp Đệ do dự một chút, thành thật nói: "Ý tốt việc tốt, chỉ sợ có chính sách thì có đối sách, điều tiết giá nhà đất chính là ví dụ."

Ông cụ "Ồ" một tiếng.

Triệu Giáp Đệ trải qua một phen đấu tranh tư tưởng, nghiến răng nói: "Tôi cảm thấy việc truy cứu trách nhiệm các quan chức để xảy ra vấn đề ở các khâu thực phẩm, giao thông và nhà ở, quá nhẹ nhàng, đáng lẽ phải lôi ra chém đầu."

Điền Tăng cười cười.

Vương Trúc Vận cười khổ, thở dài một tiếng.

Ông cụ cười cười, không tỏ thái độ.

Triệu Giáp Đệ ngồi thẳng lưng, nhìn ông cụ, từng chữ từng chữ nói: "Năm đó, là ai dựa vào chiến tranh nhân dân mà giành được thắng lợi, ngày nay, là ai đối lập với chiến tranh nhân dân?"

Một câu nói, tựa như một tiếng sấm ngày đông.