Mùa đông sấm sét chợt nổi lên, Triệu Giáp Đệ, một phú hai đời ẩn mình mang đầy hiềm nghi "đứng nói chuyện không ê lưng" này, từ đầu đến cuối vẫn điềm nhiên như không. Đáng thương cho Vương Trúc Vận vắt hết óc sắp xếp mọi khâu nhằm lực cầu một cái kết hoàn mỹ, lúc này mồ hôi đầm đìa, thư ký Điền Tăng thần sắc quái dị. Vị đại thúc này từng chứng kiến quá nhiều cảnh tượng kỳ quái muôn màu muôn vẻ trong vòng tròn Kinh Tấn, nhưng so sánh từng cái một, thì một câu nói lúc này của người trẻ tuổi nhà họ Triệu vẫn khiến người ta giật mình kinh hãi. Nếu không nhờ có chút tình cảm nông cạn qua hai ván cờ ở đó, thư ký Điền đã không nhịn được mà mắng mỏ tên thanh niên không biết sống chết này rồi.

Lão thái gia vẫn luôn có tâm trạng tốt nay đã sầm mặt lại, chậm rãi ngước đầu, liếc mắt nhìn chằm chằm người hậu bối của hậu bối ăn nói không kiêng nể gì. Tính theo tuổi tác, lão nhân từ lâu đã ở vào cái tuổi gần đất xa trời. Người tinh mắt đều ngấm ngầm đoán rằng gia tộc này sắp cùng đi xuống dốc với lão gia tử, chỉ đợi lão thái gia nhắm mắt không mở ra nữa, lên Bát Bảo Sơn, tiếp theo tự nhiên sẽ là cây đa lớn đổ xuống, bầy khỉ tản môn, một màn thay máu tầng lớp cao không tiếng động. Những năm này, môn sinh phái hệ họ Vương tơ tưởng bắt đầu có thể tìm bến đỗ mới không chỉ một hai người, nhưng có một điểm mà những nhân vật có tư cách lọt vào mắt xanh của lão thái gia hiểu rất rõ: Chỉ cần lão nhân đang nằm trên ghế mây ngày nào, bọn họ tuyệt đối không dám và cũng không muốn làm ra những chuyện hạ sách mất mặt.

Đây chính là bản lĩnh của lão thái gia nhà họ Vương. Triệu Thái Tổ từng nói hùm chết không đổ khung, huống chi con mãnh hổ này cho dù đã rụng răng, thì vẫn là một trong những con hổ kỳ cựu hiếm hoi còn sót lại của nước cộng hòa. Lão thái gia chiều cao bình thường, tuổi tác đã cao, ánh mắt cũng không thường xuyên khiến người ta cảm thấy sắc bén phong mang, cho nên không thể nói là có bao nhiêu khí thế. Vào dịp cuối tuần đi công viên Thủ Thủ Phủ Hà tập thể dục buổi sáng hoặc phơi nắng, chẳng có mấy ai biết lão nhân này từng là một vị Nho tướng hiển hách từng chỉ huy vạn mã thiên quân. Nhưng đây tuyệt đối không phải là lý do có thể coi thường uy nghiêm của lão nhân nha. Điền Tăng, người nãy giờ vẫn đứng ngoài quan sát màn sắp xếp tỉ mỉ này của Vương Trúc Vận, đột nhiên cảm thấy có chút tiếc nuối, cuối cùng thì vẫn gây ra rắc rối rồi. Người trẻ tuổi quá không giữ được bình tĩnh. Trước mặt lão thái gia, cơm thì có thể ăn nhiều, cứ việc ăn, bởi vì ăn được là phúc; nhưng lời nói thì phải cẩn thận suy nghĩ, ủ mẻ. Khoác lác nói nhiều, làm bộ làm tịch nói bừa, lỗ mãng nói càn, đều là điều cấm kỵ. Ông cụ ghét nhất chính là kiểu người phù xơ, nông nổi. Trong mắt ông, những kẻ không tĩnh tâm lại được, bất kể ở độ tuổi nào, xuất thân ra sao, đều là những kẻ không thể làm nên chuyện lớn. Thành công ăn may một lần, thì cú ngã tiếp theo chắc chắn cũng không còn xa.

Điền Tăng liếc nhìn Vương Trúc Vận đang hoảng hốt đến mức luống cuống tay chân, có chút không nỡ, chần chừ một lát, lấy hết can đảm hỏi: "Lão gia tử, luyện chút chữ chứ?"

Lão nhân gật đầu, nhưng sau đó giơ tay chỉ Điền Tăng và Vương Trúc Vận, nhẹ nhàng nói: "Hai người các cô cậu ra ngoài đi. Hổ Nữ nói tiểu tử này chữ viết tay khá đấy, tôi phải xem thử xem, kẻ trẻ tuổi có thể nói ra câu nói này, chưa bàn đến việc có đủ tự tin để làm được một số chuyện hay không, trước tiên hãy viết mấy chữ này ra rồi hẵng nói. Đừng như một số con cháu nào đó, đến bút máy hay bút lông còn chưa từng cầm qua, chỉ giỏi luyện chữ ký."

Điền Tăng ra trước, Vương Trúc Vận gượng cười, đi theo ra ngoài. Ra khỏi thư phòng, vẫn ở lại gian chính, không dám đi xa, sợ lại gây ra chuyện động trời gì nữa.

Điền Tăng bát diện linh lung nhẹ giọng hỏi: "Cô có muốn tôi gọi Hổ Nữ tới không?"

Vương Trúc Vận lắc đầu cười khổ nói: "Vô ích thôi, lão thái gia đã nổi giận thật rồi. Hổ Nữ lại không biết nặng nhẹ, chỉ không chừng sẽ đổ thêm dầu vào lửa, lúc đó mới thực sự phiền phức. Giáp Đệ là đứa trẻ do một tay tôi dẫn vào cửa, tiếp theo thế nào đành phải xem bản thân nó thôi. Nếu cửa ải này không qua được, thì đành phải mưu tính lại từ đầu."

Điền Tăng im lặng không nói. Với tư cách là thư ký sinh hoạt của thủ trưởng, chuyện gia sự nhà họ Vương hắn tất nhiên nắm rõ như lòng bàn tay, nhưng càng là như vậy, lại càng không thể tự ý quyết định, càng không thể chỉ tay năm ngón. Không có sự giác ngộ này, bao nhiêu năm đọc sách coi như đọc hoài công, bao nhiêu năm trải sự đời cũng coi như uổng công suy ngẫm.

Trong thư phòng, bầu không khí hoàn toàn không hề căng như dây đàn giống như hai người bên ngoài tưởng tượng.

Triệu Giáp Đệ viết hai mươi ba chữ đó trên giấy xuyến chỉ, cổ tay trầm ổn, tuyệt không run rẩy, chữ chân thư hùng hồn mạnh mẽ. Đây là công lực thâm hậu bị quốc sĩ nam nhi Trần Bình An ép buộc rèn luyện ra hơn mười năm qua.

Lão thái gia vốn đang sầm mặt nhìn sang, bất ngờ ngoài dự đoán, cười ha hả nói: "Tôi nói cậu viết, lần này đổi thành chữ hành, nghe cho kỹ đây: Ngoài chữ trung, không còn đạo lý nào khác; ngoài chữ kính, không còn học vấn nào khác."

Lão thái gia vừa dứt lời, Triệu Giáp Đệ đã hoàn thành liền mạch một hơi, mây bay nước chảy.

Nụ cười của lão thái gia tăng thêm một hai phần, đánh giá với giọng điệu: "Không tệ, là đã hạ công phu khổ luyện. Tiếp tục nào, lần này là chữ thảo: Tam quân muốn hắn liều mình, vạn dân muốn hắn tái sinh. Không liều mình không thể dẹp loạn, không tái sinh dễ dẫn đến làm loạn."

Triệu Giáp Đệ vẫn múa bút thành văn, chỉ có điều nét bút cuồng thảo mang thêm mấy phần khí thế phóng khoáng cuồn cuộn.

Lão nhân nhìn ba câu trên giấy xuyến chỉ với ba kiểu chữ khác nhau, giống y như đúc với ván cờ khai cuộc, trung cục rồi thu quan của Triệu Giáp Đệ, quả thực có chút phong vị viên chuyển như lai, không thể làm giả, không phải là thủ đoạn nước đến chân mới nhảy.

Lão nhân nhận lấy bút lông, Triệu Giáp Đệ lập tức đổi một tờ giấy xuyến chỉ trắng, nhấc bút nhưng không hạ bút, một giọt mực nhỏ lên giấy xuyến chỉ vô cùng nổi bật. Lão nhân đặt bút xuống, giọng đầy xúc động cảm thán nói: "Năm xưa đổi vận càn khôn, tất cả đều là một tờ giấy trắng. Ta, cùng rất nhiều người, kẻ đã chết, người may mắn sống sót lâu hơn, đều mang đầy nhiệt huyết muốn để lại chút gì đó trên tờ giấy trắng này. Đã là con người thì ai chẳng có tư tâm, chẳng ai có thể tránh khỏi thói tục, điểm này không cần phải phủ nhận. Lúc đánh giặc, ai chẳng bảo vệ con cháu mình, ai chẳng tranh công lao, ai chẳng muốn tranh vị trí số một? Những gã thô lỗ vào sinh ra tử ai chẳng muốn cưới một cô vợ trẻ đẹp? Ai chẳng muốn kiếm một chức tướng quân mà làm? Chỉ có điều ngay từ đầu, tư tâm đều không dính dáng gì đến tiền bạc, chẳng ai nghĩ đến chuyện hưởng thụ cả, quả thực là không tài nào lo nổi. Ngày nào cũng đánh giặc, ngày nào cũng có người chết, đánh giặc chết đã nhiều, chết đói còn nhiều hơn nữa. Trong lòng ai mà không có oán khí, nộ khí? Ai mà không muốn lật mình?"

"Sau đó, vượt qua Trường Giang, giải phóng rồi, ta thậm chí còn dẫn quân đánh đến Phúc Kiến, nhưng tiếp theo rất nhiều người bắt đầu ngẩn người ra. Cái này đánh thiên hạ trên lưng ngựa, suy cho cùng vẫn phải trị thiên hạ dưới lưng ngựa chứ. Trị thế nào? Lửa nhỏ hầm kỹ? Hay dùng thuốc mạnh cho bệnh nặng? Đều là dò đá qua sông, phạm phải sai lầm hết cái nọ đến cái kia, đều được ghi chép lại trong lịch sử của Đảng. Trước kia che giấu đi một số thứ, bây giờ bắt đầu lần lượt giải mã, đây là chuyện tốt. Là công hay là tội, đành phải để người đời sau bình phẩm hoặc mắng mỏ vậy."

"Cái thây ma già là ta đây xuống ngựa, đã được nửa đời người rồi. Nói thật, rất nhiều chuyện nhìn không hiểu, nhưng ta chỉ muốn tận mắt nhìn xem bách tính trăm họ có thể được ở nhà đàng hoàng chưa, có được ăn cơm no chưa, có phải không còn bị ức hiếp, kêu trời trời không thấu kêu đất đất không linh nữa không, có phải không còn cảm thấy sống còn khổ hơn chết nữa không. Nếu câu trả lời là khẳng định, thì cho dù ngày mai ta có nhắm mắt xuôi tay, lương tâm cũng thấu đáo với những binh lính, chiến hữu, bách tính, thủ trưởng, cùng với tổ tiên và con cháu của chính mình rồi."

Triệu Giáp Đệ nhìn tờ giấy xuyến chỉ đó, ngẩn ngơ thất thần. Vốn tưởng rằng ông cụ sẽ nổi lôi đình, sau đó đem cậu xếp vào cái trận doanh đối địch đáng lôi ra bắn thủng một trăm lần của Triệu Tam Kim, đừng hòng bước chân vào cái tứ hợp viện này nữa. Ít nhất cũng sẽ coi cậu là một thanh niên phẫn chí không trưởng thành, thậm chí là một thành phần rác rưởi. Câu nói thật lòng hoàn toàn do tự sáng tác đó, kẻ ngốc cũng rõ ràng là không nên thốt ra, quá mức non nớt, hơn nữa hoàn cảnh cũng không đúng. Chỉ có điều ma xui quỷ khiến thế nào, Triệu Giáp Đệ lại biến thành một tên nhóc lỗ mãng chính hiệu. May mắn là ông cụ không hổ danh là nhân vật sống gần một trăm tuổi, không so đo quá nhiều.

Lão nhân lại một lần nữa bước đến dưới tấm bản đồ, chắp tay ngước đầu, mang theo chút thổn thức nói: "Hổ Nữ không giữ được chuyện trong lòng, ruột ngựa đổ ra hết, nhưng toàn là chọn những lời hay ý đẹp để nói, trước năm mới đã khen ngợi cậu một trận tơi bời. Ban đầu ta còn thắc mắc sao Trúc Vận lại chịu về Bắc Kinh ăn Tết, hóa ra kết quả vẫn là mượn gió đông của cậu, thơm lây nhờ ánh sáng của cậu. Cũng tốt, cái nhà này rốt cuộc cũng có thêm chút hơi người. Một gia đình cũng giống như nói nhỏ đi, thì gần giống như một người; còn nói lớn lên, thì cũng giống như một đất nước, có lẽ đều sẽ có oán khí, có lời oán trách. Đã có lời oán trách rồi, việc đầu tiên cần làm là gì? Là có thể nói ra được. Trong bài 'Tống Mạnh Đông Dã tự' của Hàn Dũ có một câu rất có lý: 'Đại phàm vật bất đắc kỳ bình tắc minh' (Phàm là vật không được công bằng thì sẽ kêu lên). Cậu xem vì sao các sĩ phu thời cổ đại lại hay lên cao làm thơ phú, chẳng phải vì nén giất uất ức đó sao? Khuất Nguyên ngâm hát khúc 'Cửu Ca' ấy mà, chính là bị kìm nén đến chết tươi đấy."

"Bách tính trăm họ có nỗi oan ức, thì nên có một lối thoát để xả ra, rồi để những kẻ làm quan đó nghe vào tai, ghi vào lòng, đồng cảm mà đi giải quyết. Bằng không rất dễ sinh loạn. Trị thủy là phải khơi thông chứ không thể chặn lại, bằng không hồng thủy sớm muộn gì cũng ngập trời. Hơn hai mươi năm nay, phương hướng lớn là đúng, nhưng khi thực hiện vào việc thực tế, sai sót không ít. Có thiên tai, nhưng càng có nhân họa, tác phong quan liêu, chủ nghĩa giáo điều, chủ nghĩa sơn đầu, lợi ích nhóm nhỏ đan xen vào trong đó. Nếu không có chút sai lầm nào, đó mới là chuyện lạ đời lớn nhất. Một số quan chức, quả thực rất thích làm những chuyện lo trước quên sau. Rất nhiều lần, ta đều muốn chỉ thẳng vào mũi mà mắng bọn họ, nhưng vô ích thôi. Trước mặt thì được dạy bảo, cúi mi rủ mắt, hiền lành như cừu, đại từ đại bi; sau lưng thì đâu lại vào đấy, làm hổ làm sói."

"Tiểu Bát Lưỡng à, nhưng càng là như thế, một gia đình cần phải có một cột sống chính dám gánh vác, một quốc gia lại càng cần một cái xương sống thực sự yêu nước. Xương sống kiểu này có thể không phải là đảng viên, có thể có lỗi lầm nhỏ này nhỏ khác, nhưng có một điểm không được mơ hồ, đó chính là tuyệt đối phải thấu đáo với lương tâm, ngẩng lên không thẹn với trời, cúi xuống không thẹn với đất. Chỉ có điều cái gọi là lương tâm này, đáng giá mấy cân mấy đồng, hay nghìn vàng khó mua, thật khó mà nói đây."

"Ban đầu Hổ Nữ thổi phồng cậu lên tận mây xanh, Vương Trúc Vận cũng vòng vo tam quốc hé lộ đôi chút, ta liền tò mò, chẳng lẽ đứa trẻ nhát gan năm xưa đó thực sự lớn rồi sao? Không giấu gì cậu, chuyện năm xưa cậu giận dỗi với cha mình là Triệu Hâm, đến mỏ than Sơn Tây thực tập, rồi sau đó đến cái nơi gọi là thôn Quan Âm ở Tứ Xuyên dạy học tình nguyện, thậm chí ngay cả bảng điểm của cậu trong thời gian học đại học ở Ngân hàng Công thương, trong ngăn kéo bàn làm việc của ta đều có cả, thậm chí ngay cả bản đơn xin gia nhập Đảng của cậu chỗ ta cũng có một bản sao. Nhưng những thứ này, trong mắt ta chẳng tính là gì cả. Ta sống gấp đôi thời gian của một người bình thường, chỉ tin vào những gì tận mắt nhìn thấy, tận tai nghe thấy. Thậm chí sau khi tận mắt thấy tận tai nghe rồi, còn phải tự kiểm điểm lại xem có nhìn nhầm người, nghe nhầm lời hay không, sau khi xác định chắc chắn rồi, lúc này mới dám thả lỏng tâm trạng. Không có cách nào khác, nói không khiêm tốn chút, cái loại ông cụ như ta đây, cho dù có chết đi, thì vẫn còn chút năng lượng mà. Tiểu Bát Lưỡng, cái này không tính là khoác lác chứ?"

Lão nhân quay người chỉ vào mắt và tai của mình, cười cười.

Triệu Giáp Đệ ngốc nghếch cười hùa theo.

Lão thái gia cảm thán nói: "Sở dĩ năm xưa không đồng ý để cha cậu bước chân vào cái nhà này, không phải chê ông ta nghèo, nói đi cũng phải nói lại, ông ta từ Đông Bắc trở về, gia tài cũng không hề mỏng; cũng không phải chê người đàn ông này không đủ chí tiến thủ. Trên thực tế, ngay cái nhìn đầu tiên nhìn thấy Triệu Hâm, ta đã nhìn thấy dã tâm. Nếu như ông ta là một người an phận thủ thường, nghèo một chút, bình thường một chút, cái nhà này vô cùng hoan nghênh. Ông cụ này thậm chí còn sẵn sàng vì Trúc Vận mà cho ông ta một tương lai ổn định. Nhưng Triệu Hâm rõ ràng không phải như vậy. Những năm nay Trúc Vận vẫn còn giận hờn với ông cụ sắp xuống lỗ như ta đây, có thể thấy là thực sự rất yêu người đàn ông này. Nhưng càng như thế, nếu không sớm giải tán, cô ấy lún sâu vào rồi sẽ không rút ra được, đến lúc đó người khổ sở nhất là gì, Bát Lưỡng, có biết không?"

Triệu Giáp Đệ lắc đầu.

Lão thái gia thở dài nói: "Sau khi Triệu Hâm làm cái rể ở rể chẳng vẻ vang gì, sau lưng đã làm quá nhiều chuyện vi phạm kỷ luật. Đừng nói đến Vương Thanh Bình, ngay cả Vương Thanh Hà thật thà chất phác cũng bị kéo vào vòng tròn của hắn, làm ra rất nhiều chuyện mờ ám không thấy ánh mặt trời. Còn về những nhân vật ngoại vi kia, hầu như không sót một ai, đều chui trọn vào rọ của Triệu Hâm. Nếu như vị Diêm Vương Đông Bắc họ Triệu này thân sạch sẽ, thì cũng thôi đi, hắn làm chính trị hay làm kinh doanh, ta đều sẵn lòng nâng đỡ một tay. Chỉ có điều dã tâm của Triệu Hâm quá mức trần trụi rồi. No ấm sinh dâm dục, đói rét khởi đạo tăm, câu nói cổ này quả thực trúng phóc. Ban đầu ta tưởng rằng hắn thấy đủ thì dừng, không ngờ cái quả cầu tuyết đen này càng lăn càng lớn, khiến người ta giật mình kinh hãi. Cứ tiếp tục đi theo con đường này, nhà họ Vương thế nào, con cháu tự có phúc của con cháu, ta sớm đã không muốn suy nghĩ nhiều nữa. Chỉ là với tính cách của Trúc Vận, nếu cả gia tộc thực sự xảy ra vấn đề không thể cứu vãn, cả đời cô ấy sẽ cảm thấy áy náy. Chi bằng thế này, còn hơn để cô ấy hận một ông cụ sắp xuống lỗ như ta, mà cũng chẳng hận được bao lâu nữa đâu. Ta đã có lỗi với cha cô ấy, không thể có lỗi với cô ấy nữa rồi. Tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ, tu thân thế nào, không nói nhiều nữa, tự có người đời sau đánh giá; còn tề gia, ta quả thực ngay cả mức đạt yêu cầu cũng không đạt được ấy chứ."

Nếu như Vương Trúc Vận và Điền Tăng mà ở trong thư phòng, nhất định sẽ bị sự dài dòng của lão thái gia làm cho chấn động.

Lão thái gia nhà họ Vương đó xưa nay nổi tiếng là người ít nói cười, chữ quý như vàng cơ mà.

Lão nhân đột nhiên dùng ánh mắt ra hiệu cho Triệu Giáp Đệ, sau đó nhẹ nhàng chỉ về phía cửa phòng. Triệu Giáp Đệ hiểu ý liền kéo cửa ra. Vương Bán Cân đang vểnh tai nghe lén, bị bắt quả tang tại trận với gương mặt nở nụ cười ngây thơ vô số tội, làm gì có chút giác ngộ nhận sai nào, cười hề hề nói: "Ăn cơm thôi."