Lưu Đức Thập Niên

Lượt đọc: 171 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Göttingen

❊ ❊ ❊

Ngày 31 tháng 10 năm 1935, tôi từ Berlin đến Göttingen. Ban đầu chỉ định ở lại hai năm, nào ngờ một ở là tròn mười năm. Thời gian ở lại lâu như vậy, trong cuộc đời tôi, chỉ đứng sau Tế Nam và Bắc Kinh, nơi đây trở thành quê hương thứ hai của tôi.

Göttingen là một thành phố nhỏ, dân số chỉ mười vạn người, nhưng lượng sinh viên luân chuyển di cư đôi khi lên tới hai ba vạn, đây là một thành phố đại học điển hình. Trường đại học đã có lịch sử hàng trăm năm, nhiều cái tên hiển hách trong lịch sử học thuật và văn học Đức đều có liên quan đến trường đại học này. Những con phố được đặt theo tên của họ xuất hiện ở khắp nơi. Khiến bạn vừa vào thành phố đã cảm nhận được không khí văn hóa và học thuật tràn ngập khắp nơi, tựa như một thiên đường học thuật, một vùng đất văn hóa thuần khiết.

Göttingen vốn nổi tiếng khắp nước Đức vì phong cảnh tú lệ. Phía đông núi rừng rậm rạp, bốn mùa xanh cỏ như thảm. Ngay cả khi mùa đông tuyết rơi, cỏ xanh vùi dưới tuyết trắng vẫn xanh tươi như mùa xuân. Nơi đây mùa đông không lạnh, mùa hè không nóng, chưa từng gặp gió lớn bao giờ. Không có quạt, cũng chẳng có màn, ruồi muỗi trở thành "động vật quý hiếm". Rệp, bọ chét thì lại càng chưa từng nghe tới. Đường phố sạch sẽ đến mức khó tin, bạn nằm lăn lộn trên mặt đường cũng tuyệt đối không dính chút bụi bẩn nào. Các bà lão nhà nào cũng dùng xà phòng cọ rửa vỉa hè, đã trở thành chuyện thường ngày ở huyện. Ở trung tâm thành phố, nhà cửa đều là kiến trúc thời Trung Cổ, thấp nhất cũng bốn năm tầng. Người ta ở trong đó như thể quay về thời Trung Cổ vậy. Tường thành cổ vẫn được giữ lại, trên đó mọc đầy những cây sồi cao chọc trời. Khi tôi học ở Thanh Hoa, tôi thích bàn luận về thơ của nhà thơ trữ tình đoản mệnh người Đức Holderlin, ông ấy dường như rất thích cây sồi, trong thơ thường xuyên nhắc đến nó. Nhưng tôi vẫn luôn không biết cây sồi trông như thế nào. Hôm nay vô tình bắt gặp, vui sướng không tả xiết. Từ đó về sau, tôi thường đến tường thành cổ tản bộ, dưới tán cây sồi râm mát, bốn bề tĩnh mịch không một tiếng người, tôi ngồi lặng lẽ trầm tư, trở thành một việc giàu chất thơ nhất trong mười năm sống ở Göttingen, đến nay nhớ lại vẫn khó quên.

Khi mới đến Göttingen, tôi lạ nước lạ cái. Học trưởng tiền bối Nhạc Sâm Tầm đã ra ga đón tôi và thu xếp chỗ ở cho tôi. Chủ nhà họ Oppel, là hai ông bà già, chỉ có một người con trai. Con trai đã lớn, đi học đại học ở thành phố khác nên cho tôi thuê căn phòng nó từng ở. Nam chủ nhà là một kỹ sư của chính quyền thành phố, một người Đức điển hình, thật thà đến mức ngay cả nói chuyện cũng chẳng muốn nói nhiều. Nữ chủ nhà khoảng hơn năm mươi tuổi, là một phụ nữ nội trợ Đức điển hình, từng được giáo dục trung học, có thể thưởng thức văn học Đức, thích nhạc cổ điển Đức, thú vui thiên về bảo thủ, cứ nhắc đến nhạc jazz là mặt đầy vẻ khinh bỉ, cười lạnh không ngừng. Bà ấy có tất cả những ưu điểm của phụ nữ Đức: lương thiện, ngay thẳng, biết thông cảm với người khác và có lòng trắc ẩn. Nhưng cũng có một vài khiếm khuyết nhỏ, ví dụ như bà ấy có một người bạn thân nhất, là một góa phụ, hai người thường xuyên qua lại. Có một lần, người bạn gái này thấy chiếc mũ bà ấy mới mua, thích lắm, muốn mua một chiếc giống hệt, bà ấy liền vô cùng bất mãn, kể với tôi rất nhiều điều không hài lòng về người bạn này. Hóa ra phụ nữ phương Tây — ở một vài phương diện, đàn ông cũng vậy — tuyệt đối không cho phép người khác đội mũ giống mình, mặc quần áo giống mình. Điểm này người Trung Quốc chúng ta dù thế nào cũng khó mà hiểu nổi. Từ đây có thể thấy, nữ chủ nhà của tôi mang đậm thói tiểu thị dân. Tuy nhiên, lỗi nhỏ không che lấp được vẻ đẹp chính, bà ấy là một trong những người phụ nữ tốt nhất mà tôi từng gặp trong đời, lương thiện như một người mẹ hiền.

Tôi cứ thế ở lại trong một gia đình Đức chỉ có hai ông bà già, sớm tối sum vầy cùng hai cụ, trở thành một thành viên trong gia đình này, một ở là mười năm, chưa từng chuyển nhà lần nào. Ở đây tôi xin trình bày sơ qua tình hình chung của gia đình này, chi tiết sẽ nói đến sau.

Tâm trạng tôi khi mới đến Göttingen như thế nào nhỉ? Vì sự chân thực, tôi xin chép lại một đoạn nhật ký vào ngày thứ hai sau khi đến Göttingen:

Cuối cùng cũng lại đến Göttingen rồi. Sau chuyện này, trong cuộc sống phiêu bạt bất định sẽ có một quãng thời gian ổn định dài hơn một chút. Bình thường tôi rất thích nằm mơ, hơn nữa còn tự mình tô vẽ đủ loại màu sắc lên giấc mơ đó. Ban đầu tôi mơ về việc đến Đức, nước Đức là thiên đường của tôi, là quốc gia lý tưởng của tôi. Tôi huyễn tưởng nước Đức có ánh nắng vàng kim, có Wahrheit (Chân), có Schönheit (Mỹ). Cuối cùng tôi đã nắm bắt được giấc mơ, tôi đã đến nước Đức. Thế nhưng thứ nhận được lại là sự thất vọng và trống rỗng. Tất cả hy vọng của tôi đều tan biến như bong bóng xà phòng. Tuy nhiên, ngay lập tức lại có giấc mơ mới nổi lên. Tôi mơ rằng, tôi ở Göttingen, trong cuộc sống ổn định dài hơn một chút này, tôi có thể đọc đôi chút sách vở, đọc đôi chút văn tự từng có vinh quang thời cổ đại mà vinh quang ấy sẽ mãi mãi không bao giờ diệt vong. Bây giờ cuối cùng cũng đã đến Göttingen rồi. Tôi không biết mình có thể nắm bắt được giấc mơ này không. Kỳ thực, lại có ai biết được chứ?

Từ đoạn nhật ký này có thể thấy, lúc bấy giờ trước mắt tôi vẫn là một màn mịt mù, vẫn chưa tìm thấy con đường mình cần phải đi.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.