Lưu Đức Thập Niên

Lượt đọc: 161 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Ngày Tận Cùng Của Đức Quốc Xã: Binh Lính Mỹ Tiến Vào Thành Phố

❊ ❊ ❊

Tôi đã nhiều kể lại chuyện binh lính Mỹ chiếm đóng Göttingen vào năm 1945 ở phần trên, thoạt nghe có vẻ đi ngược lại trình tự thời gian; nhưng để tường thuật một sự kiện một cách trọn vẹn, tôi đành phải làm vậy. Xét theo thứ tự, bây giờ chính là lúc thuật lại tình hình lính Mỹ tiến vào thành phố.

Thời gian đã sang cuối mùa xuân năm 1945, tình hình chiến cục chuyển biến nhanh chóng. Lúc này, phía nước Đức đã không thể bàn đến chuyện kháng cự nữa, chỉ còn biết chống đỡ, đến cả sức phản thủ cũng không còn. Suốt hai mươi bốn tiếng một ngày, lúc nào cũng là thời gian báo động. Dân chúng râm ran truyền tai nhau rằng máy bay Anh - Mỹ không mang theo bom nữa. Bức tranh họ vẽ ra là hễ muốn bay đến lúc nào là bay đến lúc đó, từ trên máy bay dùng súng máy càn quét xuống. Có nơi một chiếc xe bò bị trúng đạn, ruột con bò lòi cả ra ngoài. Cứ thế diễn ra, không sao kể hết. Nhưng thoạt nhìn bề ngoài, người dân không hề hoảng loạn, họ vẫn khá bình tĩnh, chỉ có điều rõ ràng là hơi tê liệt.

Dân tộc Đức là một dân tộc cực kỳ chăm chỉ và thông minh, sự triệt để trong làm việc và học thuật với thái độ tỉ mỉ cẩn trọng đã nổi danh khắp thế giới. Những thành tựu văn hóa mà họ sáng tạo ra chỉ trong một hai trăm năm ngắn ngủi thực sự rực rỡ khắp hoàn cầu. Thế nhưng, về mặt chính trị, trình độ của họ lại không cao. Khi tôi mới đến nước Đức, họ bị những kẻ chóp bu phát xít mê hoặc, có vẻ như quên mình là ai, nhìn con đường tương lai của bản thân như một đại lộ thênh thang, chỉ có hoa hồng mà không hề có gai nhọn. Sau đó chiến tranh ập đến, dường như chẳng hề ảnh hưởng gì đến suy nghĩ của họ. Trong cuộc chiến tranh kéo dài dằng dặc, tâm trạng của họ lúc thì sôi nổi hăng hái, lúc lại trầm lắng u sầu. Đến khi đại quân của Anh, Mỹ và Liên Xô ép sát từ cả hai hướng đông tây, họ dường như cảm thấy tình hình có chút bất ổn. Thế nhưng, nhìn chung thì tâm trạng của họ vẫn bình yên. Cảnh tượng nhảy múa vui mừng khi nghe cái gọi là "bản tin đặc biệt" mấy năm trước, bây giờ hoàn toàn không còn thấy đâu nữa.

Trong sự im lặng, họ dường như đang chờ đợi điều gì đó.

Điều họ chờ đợi cuối cùng cũng đã đến. Đây là một sự thay đổi trời long đất lở. Để lưu giữ lại tình hình chân thực lúc bấy giờ, để phản ánh tư tưởng và tình cảm chân thực của tôi khi đó, tôi dứt khoát chép lại nhật ký của mấy ngày ấy, không sửa một chữ; điều này chân thực hơn và đáng tin cậy hơn nhiều so với việc tôi viết dựa trên hồi ức bây giờ. Trải nghiệm trong ba ngày của cá nhân tôi chỉ có thể coi là một điểm cực kỳ nhỏ giọt; nhưng một giọt nước có thể thấy cả đại dương, một hạt cát có thể thấy cả vũ trụ, một điểm có thể thấy toàn cục, tất cả xin nhường lại cho độc giả tự ngẫm.

Ngày 6 tháng 4 năm 1945

Tối qua đến ngồi trong cái hầm Keller (chỉ hang núi trồng nấm tươi — chú thích của Tiễn Lâm). Bọn họ (chỉ những người Đức đến đây tị nạn) đều đã đi ngủ. Tôi cách nào cũng không sao ngủ được, bên trong lại lạnh, ngồi thì không có điểm tựa. Rất lâu sau, còi báo động phòng không dứt (Entwarmung). Nhưng họ đều không đi, cho nên tôi đành phải ở lại cùng, đôi chân cóng như đá, tâm tư muôn vàn, dở khóc dở cười. Bên ngoài còi báo động lại kêu quái dị, có mấy lần chỉ vang lên một tiếng ngắn ngủi. Thế là mọi người bắt đầu đoán già đoán non. Người thì bảo là báo động (Alarm), người thì bảo không phải. Lắng tai nghe kỹ, bên ngoài quả thực có máy bay. Cứ đợi như thế cho đến hơn 4 giờ, ba chúng tôi mới về đến nhà. Vừa ngả lưng xuống giường, tỉnh dậy đã gần 9 giờ. Lúc đang ăn điểm tâm, nghe thấy tiếng máy bay bên ngoài, hơn nữa lại là máy bay ném bom hạng nặng. Nhưng ngay lập tức cũng vang lên tiếng báo động trước (Voralarm), tiếp theo sát đó là báo động (Alarm). Chúng tôi lại hoảng loạn cả lên, xách đồ đạc cắm cổ chạy vụt ra ngoài. Tiếng máy bay làm rung chuyển cả ngọn núi. Đứng bên ngoài cái hầm Keller một lúc, lại nghe thấy tiếng máy bay, mọi người đều tranh nhau chen vào trong. Vừa bước chân vào cửa, thành phố Göttingen đã ngập tiếng bom. Trong lòng thầm nghĩ: Cuối cùng hôm nay cũng đến lượt mình. Trong hầm Keller cứ như sấm nổ, đến cả ghế gỗ cũng rung lên. Có người quỳ sụp xuống đất, có người thậm chí bật khóc. May mà chỉ nổ hai đợt rồi yên tĩnh lại. 11 giờ, tôi nhớ đến ấm nước đang đun trong bếp, một mình đi ra về nhà. Chẳng bao lâu sau cũng có còi giải trừ báo động trước (Vorentwarnung). Ăn điểm tâm xong, nhóm lò sưởi. A Cương (Trương Vĩ) đến, ngồi một lát rồi đi ngay. Ăn trưa xong, nằm xuống nhưng không tài nào ngủ được. Lại có một đợt báo động trước (Voralarm). 5 giờ, vừa định nghe ngóng tin tức thì lại nghe thấy tiếng máy bay, lập tức tiếng báo động (Alarm) vang lên. Vội vàng chạy ra ngoài đứng ở bên ngoài hầm trú ẩn (Deckungsgräben) một lúc. Báo động được giải trừ, lại quay về. Ăn tối xong, 10 giờ thì có báo động trước (Voralarm). Bản thân không muốn ra ngoài; nhưng trên bầu trời cứ cách một lúc lại có một chiếc máy bay bay qua, cách một lúc lại một chiếc, kéo dài ròng rã suốt ba tiếng đồng hồ. Thần kinh của bản thân cứ như sắp nổ tung đến nơi. Đây quả thực là cực hình lăng trì tùng xẻo. Gần 2 giờ sáng còi báo động mới được giải trừ.

Ngày 7 tháng 4 năm 1945

Sáng thức dậy, ăn điểm tâm xong, đi vào thành phố, muốn mua một ổ bánh mì. Đi qua mấy tiệm bánh mì đều không có. Cuối cùng sau một hồi chen chúc cũng mua được ở một tiệm. Ra ngoài đến bệnh viện thương binh thăm Storck, nói chuyện một lúc rồi đi về nhà. Trên bầu trời lượn lờ máy bay trinh sát Anh - Mỹ. Ăn trưa xong, báo động (Alarm) lại đến, đành chạy ra hướng hang trồng nấm (Pilzkeller). May mà không nghiêm trọng lắm, chẳng mấy chốc còi giải trừ báo động trước (Vorentwarnung) cũng vang lên. Tôi ngồi phơi nắng một lát, chỉ là không dám về nhà. Cứ đợi cho đến hơn 5 giờ, cảm thấy sẽ không có chuyện gì nữa mới thong thả đi về nhà. Vừa ngồi xuống chưa lâu, đã nghe thấy tiếng máy bay, vội vàng chạy xuống lầu. Bên ngoài bom đã nổ rền vang, lúc này mới nghe thấy tiếng còi báo động. Đi ra đường, ngẩng đầu nhìn lên bầu trời thấy từng hàng máy bay xếp lớp. Cứ qua một đợt ném bom, tôi lại tranh thủ lúc trống trải chạy lên phía trước một đoạn. Đến một cái hầm Keller, vào tránh một lát rồi lại chạy lên tiếp, cuối cùng cũng chạy được đến cái hang trồng nấm (Pilzkeller). Từng đợt bom vẫn tiếp tục dội xuống thành phố. Điều chúng ta lo sợ nhất là cuộc đại tấn công (Grossangriff) cuối cùng cũng đã đến. Rất lâu sau, bên ngoài yên tĩnh trở lại. Chúng tôi đi ra, thấy khu vực ga xe lửa phía tây lửa cháy ngút trời, khói đen cuồn cuộn bốc thẳng lên không trung. Xe chở đạn dược bị trúng đạn, xe chở xăng cũng bị trúng đạn. Tiếng súng đạn nổ vang trời trong biển lửa, quả thực có thể gọi là một cảnh tượng vĩ đại. Trước 8 giờ thì về đến nhà. Ăn tối xong, ngồi trong bóng tối nửa ngày trời, trong lòng vô cùng bất an, như kiến bò trên chảo nóng, cuối cùng vẫn xách đồ đạc, lên núi đi đến cái hang trồng nấm (Pilzkeller).

Ngày 8 tháng 4 năm 1945

Trong hầm Keller vô cùng lạnh, quấn chăn ngồi ở đó mà tài nào ngủ nổi. Tôi trong lòng vô cùng kinh ngạc, tại sao lại có đông người ở trong này đến thế, hơn nữa lại cứ chen chúc nối đuôi nhau đi vào. Sau đó nghe nói, chi bộ đảng đã có bố cáo, phụ nữ và trẻ em đều phải rời khỏi Göttingen. Trong lòng tôi giật thót, đương nhiên lại càng không thể ngủ được nữa. Cố gắng lết cho đến sáng trời, vội vã về nhà ăn chút gì đó, chuyển một đợt sách vào hầm Keller, rồi lại quay về. Tiếng đại bác ở đằng xa vọng lại rất dữ dội. Trong hầm Keller đã hỗn loạn thành một mảng. Người thì bảo quân đội Đức muốn thủ thành Göttingen; người thì bảo Göttingen chuẩn bị đầu hàng. Bỗng dưng đâu đó vang lên tiếng còi báo động kéo dài năm phút, biểu thị quân địch đã sắp tiến vào thành phố. Trong lòng tôi lại giật thót một cái, vận mệnh của bản thân và vận mệnh của Göttingen sắp sửa được định đoạt trong một thời gian ngắn ngủi, tiếng đại bác cũng cảm thấy càng lúc càng đến gần. Phía trước hầm Keller là đám tàn quân Đức hốt hoảng chạy trốn. Qua một thời gian rất lâu, bên ngoài bỗng nhiên yên tĩnh lại. Có người đi ra ngoài xem, đã nhìn thấy xe tăng của Mỹ. Bên trong càng hỗn loạn hơn, không ai dám bước ra ngoài vì sợ lính Mỹ nổ súng. Cuối cùng tôi cùng một phu nhân người Đức đi ra, tìm thấy một lính Mỹ, kể cho anh ta nghe tình huống này. Quay vào thông báo cho mọi người, lúc này họ mới lần lượt bước ra. Trong lòng tôi vô cùng vui mừng, bản thân không thể kìm n chế được nữa, chạy đến trước một chiếc xe tăng, trò chuyện rôm rả với lính Mỹ. Tôi đã quên mất đây vẫn là thời trạng chiến tranh, nòng pháo vẫn đang chĩa thẳng vào mình. Về đến nhà đã là 3 giờ. Bỗng nhiên nghĩ đến vợ chồng Sĩ Tâm, tưởng rằng họ đã bị bom đánh trúng, bởi vì khu vực nhà họ bị ném bom rất dữ dội, mà từ đầu đến cuối vẫn không nhận được tin tức gì của họ. Thế nên cơm cũng chẳng nuốt trôi. Chẳng bao lâu sau A Cương dẫn vợ và con nhỏ đến. Nhà của họ đã bị lính Mỹ chiếm giữ. Trò chuyện với họ một lúc, trong lòng rối như tơ vò, vừa vui mừng vừa phấn khích, không biết phải diễn tả thế nào cho đúng. Ăn tối xong, trò chuyện với A Cương đến tận đêm khuya mới đi ngủ.

Göttingen cứ thế mà được giải phóng.

Trên đây chính là nhật ký do một mình tôi viết trong ba ngày then chốt, là một bức ký họa đơn giản và phác thảo.

Thành phố Göttingen chỉ là một điểm của nước Đức, mà cái hang trồng nấm tươi này lại chỉ là một điểm của Göttingen, còn tôi trong cái điểm ấy lại càng là một điểm nhỏ bé vô cùng. Muôn hình vạn trạng của chúng sinh trong cái điểm nhỏ này, nếu phóng to lên, thì có thể đại diện cho tình hình của toàn bộ nước Đức. Chẳng lẽ không phải vậy sao?

Dù thế nào đi nữa, đây cũng là một bước ngoặt vô cùng lớn. Kể từ đây, Göttingen — tôi tin rằng các nơi khác ở nước Đức cũng vậy — đã lật giang sử sang một trang mới. Chủ nghĩa phát xít hoàn toàn tiêu đời. Bọn chúng từng hoành hành ngang ngược, đi ngược lại thời đại, khí thế ngút trời, độc tôn một cõi, mà nay ở đâu rồi? Phản ứng của những người dân thường nước Đức đối với chuyện này không hề dữ dội như tôi tưởng. Bọn họ rất ít khi bàn luận về vấn đề này. Bọn họ có vẻ như vừa ăn một gậy giáng xuống đầu; dường như tỉnh táo mà lại như mơ hồ; dường như có sự phản tư mà lại như không; dường như có chút để tâm mà lại như hoàn toàn bàng quan. Ấn tượng chung của tôi là sự ngơ ngác, thẫn thờ, ngẩn ngơ, lặng câm. Một dân tộc cực kỳ có thiên phú, cứ thế trong một đêm một cách mơ hồ, không hiểu vì sao mà sa cơ thành một nước bại trận, trở thành một dân tộc mặc người xâu xé. Mặc cho người Đức tự nghĩ thế nào đi nữa, còn tôi với tư cách là một người nước ngoài đã sống ở Đức mười năm, mang trong lòng tình cảm sâu đậm với nhân dân Đức, thực sự cảm thấy nước mắt muốn trào ra mà không khóc nổi.

Đối với cá nhân tôi, cuộc chiến tranh tàn khốc nhất trong lịch sử loài người cho đến nay, cứ như vậy mà kết thúc, dường như có chút gì đó chưa được đã đời cho lắm. Khi tôi bàn đến việc Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ ở phần trên, đã từng nói thế này: "Nhưng vạn vạn không ngờ tới, vở đại kịch hiếm có trong lịch sử loài người này, mở màn lại diễn ra một cách bình đạm như thế." Hôm nay đại chiến kết thúc, kết thúc cũng lại bình đạm đến thế là cùng. Chẳng lẽ rất nhiều sự kiện đời sau trong lịch sử cho là đại chiến kinh thiên động địa, thì lúc mở màn và kết thúc đều bình đạm như thế này sao?

Thế nhưng, đối với người Đức ở Göttingen, mặc cho phản ứng của họ có tê liệt đến đâu, thì tuyệt đối không hề bình đạm, đối với một bộ phận người mà nói còn là nỗi đau thấu xương thịt. Trong lịch sử loài người, có rất nhiều ghi chép về việc các nước thắng trận tiến vào nước bại trận để "tàn sát thành trì", ở Trung Quốc cũng có không ít. Thế nhưng, sau khi quân Mỹ tiến vào thành phố, không hề có chuyện "tàn sát thành trì", hơn nữa nhìn bề ngoài, dường như còn vô cùng văn minh. Tôi chưa từng thấy "chú Sam" có hành vi sỉ nhục người Đức nào trên đường phố. Mối quan hệ giữa nước thắng trận và nước bại trận, thoạt nhìn khá là hòa hợp. Tôi cũng không thấy người Đức thù địch với lính Mỹ, hay tiến hành bất kỳ hoạt động phá hoại nào. Cái tôi nhìn thấy ngược lại là cảnh tượng một số cô gái Đức vây quanh lính Mỹ, dường như đã có chút bầu không khí yên bình.

Thực tế không hoàn toàn là như vậy. Lính Mỹ cũng có một cuốn sổ nợ đấy, bọn họ không biết từ đâu kiếm được một "danh sách", các loại đầu sỏ phát xít ở Göttingen đều có tên trên bảng vàng. Lính Mỹ cứ theo đó mà tìm đến tận cửa, có một ngày đã tìm đến nhà ông Schmidt đối diện nhà tôi. Ông ấy có một cô con gái là thủ lĩnh của một tổ chức thanh niên nữ phát xít thuộc một Đại khu (Gau). Ông bố không có nhà, bà mẹ béo hoảng loạn, sợ đến run lẩy bẩy, bèn sang gõ cửa cầu cứu. Tôi đành phải đi sang đó, lính Mỹ có lẽ vô cùng bất ngờ, hỏi tôi làm nghề gì. Tôi bảo tôi là người Trung Quốc, là "nước Đồng minh", đến để làm phiên dịch giúp họ. Lính Mỹ không nói gì thêm, thế là tôi liền ra làm phiên dịch. Hắn không hỏi nhiều câu, thái độ ngay thẳng bình hòa, hoàn toàn không có vẻ gì là hung hăng dữ tợn. Dù sao thì con gái của bà mẹ béo cũng đã trốn mất rồi, người làm mẹ chỉ nói là không biết. Cuộc thẩm vấn cứ thế kết thúc, từ đó lính Mỹ không còn quay lại nữa.

Ngoài ra, lính Mỹ còn chiếm dụng một số nhà dân. Bọn họ vượt đại dương, không quản vạn dặm mà đến. Vào trong thành phố, không có doanh trại thích hợp, liền chiếm lấy nhà của cư dân Đức. Bất kể là những ngôi nhà xây độc lập, có khu vườn tuyệt đẹp, phần lớn đều bị lọt vào mắt xanh. Thầy giáo của tôi, giáo sư Waldschmidt, có một căn nhà nhỏ mới xây ở chân núi ngoài thành, cũng không thoát khỏi "sự lựa chọn ưu tú" của lính Mỹ, hai vợ chồng họ bị đuổi đi đâu không rõ để ở tạm, trong khi một đám lính Mỹ nghênh ngang dọn vào ở. Mặc dù chỉ ở có mấy ngày rồi lại đổi phòng dọn đi, thế nhưng những vật dụng trang trí lộng lẫy, cổ kính đã bị tàn phá ít nhiều. Có mấy chiếc ghế theo phong cách cổ điển, bình thường hai vợ chồng họ nâng niu như báu vật, nhẹ nhàng khiêng vác, lúc này vậy mà có chiếc đã bị gãy chân. Sau khi lính Mỹ chuyển đi, tôi đến nhà thầy thăm. Thầy giáo chỉ cho tôi xem, nét mặt cười mà như mếu, chẳng nói năng gì, tâm tư tư vị trong lòng, chỉ có thể tự ngẫm lấy. Còn phu nhân giáo sư thì không được bình tĩnh cho lắm, bà ấy kể với tôi rằng lính Mỹ đêm nào cũng uống rượu say sưa nhảy múa đến tận sáng hôm sau, dậm chân rầm rầm làm rung chuyển cả sàn lầu. Chân ghế mỏng manh thanh tú hỏi sao mà không gãy cho được! Hai ông bà lão đều không thốt ra lời ác ý nào. Điều đó cho thấy họ có học thức và sự hàm dưỡng rất cao. Thế nhưng tư vị của vong quốc nô thì bọn họ đã được nếm trải sâu sắc, e rằng nằm ngoài dự tính của họ rồi chứ nhỉ.

Những ngôi nhà bị chiếm đương nhiên không chỉ có mỗi nhà này. Vào những ngày khá căng thẳng đó, tôi đi trên đường cái, nhìn những ngôi nhà khá đẹp hai bên đường, những căn phòng quay mặt ra đường, chỉ cần mở cửa sổ là thường sẽ nhìn thấy trên bệ cửa sổ trong phòng, dày đặc ngay ngắn, xếp kín những chiếc đế bốt da to lớn, không phải đặt nằm ngang, mà là dựng đứng lên. Đương nhiên không phải là phơi bốt, phơi như vậy thì đế bốt sẽ không đứng thẳng lên được. Suy xét kỹ lại, phía sau đế bốt sẽ là chiếc bốt; phía sau chiếc bốt sẽ là đôi bàn chân; phía sau bàn chân sẽ là cẳng chân và đùi; phía sau cẳng chân đùi sẽ là thân thể; đến cuối cùng, đằng sau thân thể còn có cả cái đầu, cái đầu có lẽ được gối lên chỗ nào đó. Thế nhưng vào lúc này, "rút gọn những rườm rà như cây cối mùa thu", đã lược bỏ sạch sành sanh từ bốt cho đến đầu (chỉ là bề ngoài là vậy, thực tế đương nhiên sẽ không bị lược bỏ), cái đập vào tầm mắt của tôi chỉ có mỗi chiếc đế bốt da. Thoạt nhìn qua thì ngẩn ngơ trước đã, rồi chợt bừng tỉnh, đúng rồi, trước cảnh tượng hoành tráng thế này, tôi chỉ đành ngửa cổ cười to.

Đó là đám lính Mỹ đang nằm nghỉ ngơi ở trỏng, gác chân lên bệ cửa sổ. Lính Mỹ ai nấy đều còn trẻ, có người vóc dáng cao ráo, vô cùng khôi ngô tuấn tú. Thế nhưng tổng thể lại cho người ta ấn tượng bất cần đời. Bọn họ chào sĩ quan, cũng không nghiêm túc chỉn chu như lính Đức, lúc nào cũng cho người ta cảm giác cợt nhả, cười hề hề. Nghe nói, bọn họ chào hỏi cũng không quá nghiêm ngặt, sĩ quan cấp úy chỉ chào từ cấp tá trở lên, ngang hàng thì không chào; lính chào lính cũng không chào, bất kể là cấp bậc nào. Những điều này đều khác với nước Đức. Ngoài ra, tác phong công tử bột và thói quen lãng phí của lính Mỹ cũng khiến người ta vô cùng kinh ngạc. Lúc ăn uống, đồ hộp là chủ yếu. Một hộp thịt gà cá vịt, thường chưa ăn được nửa hộp, đã tùy tiện vứt sang một bên, biến thành rác thải. Lúc bơm xăng cho xe, một thùng xăng thường chưa bơm được nửa thùng, đã đâm ra mất kiên nhẫn, dùng chiếc bốt da đá một cước, lăn sang một bên, xăng trong thùng vẫn ọc ọc chảy tràn ra ngoài, lóe lên từng tia sáng trắng. Điều càng khiến người ta kinh ngạc hơn nữa là hành động hào sảng cắt đứt cáp thông tin của bọn họ. Sau khi quân Mỹ tiến vào thành phố, để thuận tiện cho việc thông tin liên lạc, cần phải giăng cáp. Hơn nữa để cho rảnh nợ, họ không tự dựng cột điện, mà cứ thế treo hoặc vắt cáp lên cành cây ở hai bên đường cái. Ban đầu chỉ có đếm trên đầu ngón tay mấy sợi, sau đó có lẽ do các cơ quan tăng lên, nhu cầu theo đó mà tăng vọt, số lượng cáp cũng ngày một nhiều lên, có cành cây vậy mà vắt đến mấy chục sợi, đè chập lên nhau, thành một đống đen sì. Chẳng bao lâu sau, lính Mỹ có người rút đi, không cần cáp thông tin nữa. Theo suy nghĩ của tôi, bọn họ hình như nên gỡ từng chồng cáp dày cộp đó xuống khỏi cành cây, cuộn lại, chở đi, mang đến nơi khác dùng tiếp. Thế nhưng, điều khiến tôi vô cùng kinh ngạc là, lính Mỹ không muốn tốn công sức này, lại không nỡ để lại cho người Đức sử dụng. Bọn họ dứt khoát cắt đứt cáp tại chỗ ở mỗi gốc cây. Kết quả là những hàng cây xanh ven đường lại có thêm một kỳ quan mới: đầu cành của mỗi một gốc cây đều chi chít rủ xuống những đoạn cáp bị cắt đứt. Cáp, cũng như thực phẩm đóng hộp và xăng dầu mà tôi đã nhắc đến ở trên, đều là từ nước Mỹ xa xôi vận chuyển đến bằng máy bay hoặc tàu thủy. Thế nhưng đất nước đại gia mới phất này và những người lính công tử bột của cô ta dường như đến điểm này cũng chẳng thèm nghĩ tới, bọn họ hình như chưa bao giờ biết tiết kiệm là gì, tiêu xài phóng khoáng, hoang phí vô độ. Điều này hoàn toàn trái ngược với giáo dục truyền thống của Trung Quốc chúng ta, tôi còn biết nói gì hơn nữa chứ?

Ở trên tôi đã viết lách lan man một số tình hình lính Mỹ tiến vào thành phố và sự sụp đổ của bọn phát xít. Đây chỉ là những điều mắt thấy tai nghe, suy nghĩ trong lòng của cá nhân tôi, mà lại là một cá nhân người nước ngoài. Tôi từ trước đến nay luôn tôn sùng một dân tộc vĩ đại như nước Đức, đồng thời lại căm hận hành vi ngược đời nghịch lý của bọn phát xít. Một mặt, tôi vạn vạn không ngờ rằng, sau khi sống ở Đức mười năm, tôi lại có thể tận mắt chứng kiến sự sụp đổ của Đức Quốc Xã. Điều này quả thực là vạn hạnh ba sinh, ra đi không còn gì tiếc nuối. Mặt khác, tôi lại cảm thấy đau lòng cho những sự sỉ nhục mà những người dân thường nước Đức phải gánh chịu. Thuở xưa Đức và Pháp bất hòa, nước Đức có lúc chiếm thượng phong. Đại văn hào người Pháp A. Daudet đã viết cuốn tiểu thuyết nổi tiếng "Buổi học cuối cùng", trở thành một tác phẩm kinh điển tuyên truyền chủ nghĩa yêu nước trong văn học thế giới. Đến ngày nay, vật đổi sao dời, nước Đức lại ở thế hạ phong. Biển đổi tang thương, sự biến hóa của thế sự nhanh đến thế, bất định đến thế, khiến người ta kinh ngạc. Thế nhưng, nước Đức vậy mà không có vị văn hào nào viết ra bài "Buổi học cuối cùng" thứ hai, là do thời gian không cho phép chăng? Hay là có nguyên nhân nào khác? Lại khiến người ta không khỏi cảm thấy tiếc nuối.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.