Trong vườn nhà địa chủ Lý Cường, vào buổi tối ánh trăng lưỡi liềm tỏa ánh sáng yếu ớt lờ mờ soi bóng hai người đang ngồi dưới gốc cây khế trên bờ ao. Một đàn ông và một đàn bà. Người đàn ông vạm vỡ, có chiếc lưng to, như tấm phản, cánh tay phải quấn băng treo lên cổ, gã đang thì thầm với người đàn bà béo chụt chịt ngồi cạnh:

- Cô Mận này! Thế ông Lý mấy giờ mới về?

- Ông ấy đi đánh tổ tôm, ít nhất cũng phải 12 giờ đêm mới về.

- Bà lý đã đi ngủ chưa?

- Bà ấy ngủ rồi.

- Thú quá nhỉ! Thế cô có phải làm gì nữa không?

- Em xay xong cối gạo rồi, chả phải làm gì nữa.

Người đàn bỗng nhích lại gần, quàng tay trái ngang lưng người đàn bà rồi nói:

- Cô Mận ạ, tôi chẳng may bị đau tay về đây, nhưng vì thế mới được gặp Mận. Tôi nói thật là tôi rất yêu. Mận, mặc dù Mận chỉ là người làm của ông Lý. Mận đã săn sóc, tôi trong lúc ốm đau hoạn nạn này. Sau này tôi sẽ đón Mận về Hà Nội, ở nhà gác sung sướng chứ chẳng phải làm lụng vất vả như bây giờ. Mận có đồng ý không?

Người đàn bà, vẻ e thẹn gỡ tay người đàn ông ra rồi ỏn ẻn nói:

- Đàn ông các, anh chỉ nói thế thôi! Sau rồi lại quên ngay ấy mà. Tôi còn lạ gì con trai Hà Nội nữa!

- Mận đừng nói thế! Tôi rất thực thà, tôi mà nói dối thì cứ chết ngay!- Nói xong gã quàng chặt tay ngang lưng, kéo sát người đàn bà vào mình hơn. Ả khẽ kêu nhưng không gỡ tay gã nữa:

- Đừng làm thế anh, nhỡ ai biết thì chết!

- Làm gì còn ai ở đây nữa ngoài anh và Mận ra!

Gã ghì chặt tay hơn, hơi thở nóng hừng hực phả vào mặt người đàn bà.

- Đừng! Nhỡ bà Lý dậy thì sao?

Gã đàn ông không nói, dồn tất cả sức mạnh vào cánh tay lành ôm chặt người đàn bà rồi hôn lấy hôn để vào cặp má bánh đúc. Ả dim mắt không chống cự nữa.

Bỗng có tiếng chó sủa, người đàn bà giật mình gỡ tay người đàn ông, đứng choàng dậy, búi lại mớ tóc rồi nói:

- Ông Lý đã về đấy! Anh vào ngay trong nhà đi!

Nói xong ả chạy ra mở cổng. Lý Cường bước vào, lão bật đèn pin soi dưới ánh trăng suông rồi hỏi:

- Bà Lý ngủ chưa?

- Dạ, bà đã ngủ rồi.

Lão lại chiếu đèn pin vào mặt người ở, khiến ả phải nhắm mắt lại, lão hỏi đột ngột:

- Sao mặt mày lại đỏ thế kia hở Mận?

Mận ấp úng:

- Dạ! Không cháu có làm gì đâu? Vừa xay lúa xong.

Lão Lý hậm hực:

- Hừ, tao biết tỏng rồi... mày lại...- Lão định nói nhưng nghĩ thế nào lại thôi, bỗng nhiên lão gọi:

- Này Mận! Lại đây tao bảo.

Người đàn bà quay lại chờ lão, lão bước đến gần rồi bỗng nhiên ôm chầm lấy ả thật chặt. Ả vùng vẫy trong tay lão, lão thở hổn hển nói qua hơi thở - Mận:

- Mày im, tao cho tiền.

Người đàn bà cố gỡ tay lão.

- Không, ông bỏ tôi ra!

- Muốn gì tao cũng cho! Im lặng !

Ả lắc đầu, dọa:

- Bỏ tôi ra ngay, không tôi gọi bà Lý bây giờ!

Quả nhiên lời dọa có hiệu quả. Lão Lý đành phải buông tay ra, miệng nuốt nước bọt tiếc rẻ, lão lầm bầm:

- Đồ con đĩ! Lại còn khỏe làm cao.

Lão bước vào phòng khách, chiếu đèn pin thấy chiếc màn trên giường người què tay đã buông kín, lão yên chí vào buồng riêng đi ngủ.

Đêm nay lão đã gặp hai việc đen đủi: Một là bị thua bạc, hai là vồ hụt con “mèo”.

*

* *

Sớm hôm sau, lão Lý còn đang ngủ thì thấy ồn ào ở ngoài cửa ngõ. Mắt nhắm mắt mở lão hỏi người ở:

- Cái gì ngoài ấy mà ầm lên thế Mận?

- Thưa ông có con gà của các anh bộ đội bay vào nhà. Các anh ấy vào nhờ để bắt.

Mụ vợ lão càu nhàu:

- Mới bảnh mắt ra đã xông vào nhà người ta quấy rầy, bộ đội nào thế ?

- Các anh ở trung đội thông tin ạ!

Lão Lý giật mình, không dám ngủ nữa vội lật đật trở dậy, khẽ gọi Mận vào, nghiến răng:

- Ai cho mày mở cửa cho chúng nó vào hở con đĩ?

- Thưa ông, họ vào bắt gà của họ sổng chứ có sao đâu ạ?

Lão Lý căm tức rít lên:

- Con mạt kiếp này! Tao đã bảo là tuyệt đối không cho người lạ vào nhà này kia mà! Thế thẳng què tay nó đã dậy chưa?

- Anh ấy hãy còn ngủ ạ!

Lão Lý băn khoăn nói với vợ:

- Chúng nó mà biết có thằng què ở đây thì chết cả nút!

Rồi bảo người ở:

- Mày ra liệu mà đuổi khéo họ đi, khua con gà bay sang hàng xóm để bọn chúng xéo đi cho rảnh mắt hiểu chưa? Đồ ngu!

Người ở lủi thủi đi ra, lão Lý đóng chặt cửa buồng lại rồi bực tức ghé mắt nhìn qua khe cửa theo dõi. Bên ngoài có hai đồng chí thông tin đang săn đuổi một con gà sống. Con gà chạy quanh sân xuống nhà bếp, nhưng hình như hai người kia cố tình đuổi nó chạy toán loạn để bay vào trong nhà khách rồi họ cũng đuổi theo vào.

Con gà chui tọt vào gầm giường, luồn qua khe tủ rồi chạy quanh buồng khách.

Một người đuổi gà, đến gần chiếc giường ngủ của người què tay bỗng nhiên anh ta lấy tay vén vội chiếc màn lên để nhận rõ người đang nằm ngủ úp mặt xuống gối cánh tay phải bị băng bó.

Thế rồi cả hai người thông tin quên cả việc bắt gà họ đến gần giường người què đánh thức anh ta dậy. Người què hốt hoảng bừng tỉnh giấc. Cả ba cùng ngạc nhiên nhìn nhau, một đồng chí thông tin hỏi:

- Kìa đồng chí Thìn! Sao cậu lại ở đây!

Người què nhăn nhó nói:

- Tôi đi công tác qua bị ốm nên phải nằm nhờ tại đây.

- Tay cậu làm sao thế?

Thìn lúng túng đáp:

- À ngã va phải đá!

- Có đau lắm không? Về đơn vị chúng tớ đi, báo y tá băng bó lại cho.

Thìn kiếm cách từ chối:

- Thôi, cũng gần khỏi rồi, mình định chốc nữa về đơn vị đây.

Hai đồng chí thông tin đưa mắt nhìn nhau, rồi một người nόi:

- À thế thì hôm nay chỗ tớ cũng có đồng chí về trung đoàn bộ, vậy chốc cùng đi cho vui.

Một nét lo âu thoáng qua gương mặt Thìn, gã miễn cưỡng nói:

- Về ... cơm nước xong thì đi... à các cậu bắt gà đi chứ!

- Cậu giúp bọn tớ một tay nhé!

Cả ba chia nhau săn gà, khi bắt xong, một đồng chí thông tin nói:

- Hai cậu hãy ngồi đây nhé, tớ đem gà về cho cấp dưỡng thịt đãi. Hôm nay đồng chí Thìn về ăn cơm với chúng tớ rồi cùng về trung đoàn. Nói xong anh đem gà đi ra....

Người ở lại ngồi xuống cạnh Thìn gợi chuyện:

- Cậu bị ngã trong trường hợp nào?

- Mình chạy máy bay, ngã từ trên dốc xuống một cái hố gần bến đò.

- Thế sao cậu không về trạm cứu thương ở gần đấy.

- Mình gặp ông Lý ở giữa đường thế là ông ấy đưa mình về đây băng bó cho, sau mình lại bị sốt nên phải nằm nhờ ở đây.

Nói xong gã đảo cặp mắt gian giảo nhìn quanh. Người thông tin ái ngại nhìn gã, gã bỗng ôm tay nhăn nhó:

- Có lẽ mình phải viết mấy chữ cho đơn vị, có cái bút lại rơi xuống gầm giường rồi. Cậu làm ơn nhặt hộ tớ?

Người thông tin vừa cúi xuống tìm bút hộ gã thì nhanh như chớp, gã lấy tay trái rút phát con dao găm đeo trong người, dùng cả sức mạnh của bản thân, gã chồm lên lưng người thông tin vung dao xỉa xuống.

Đồng chí thông tin chỉ kịp kêu lên một tiếng “ối!” rồi lăn ra bất tỉnh! Tên giết người vội vàng vơ mất thứ ở đầu giường rồi nhảy qua xác đồng chí thông tin, chạy ra mé vườn định mở cổng sau chạy trốn, nhưng có tiếng chân đuổi theo và có tiếng quát:

- Thìn! Mày định đổ vạ cho chúng tao phải không?

Nhận ra Lý Cường, gã lắp bắp:

- Ông Lý! Tôi cần phải đi ngay! Ông thu xếp hộ cho, nếu chúng bắt được tôi thì cả ông cũng chết!

Lão Lý mặt đỏ tía lên giận dữ :

- Đồ ngu như chó ấy! Chưa chi mày đã định phản tao. Tao phải giết mày.

Nói xong, lão xông tới, với luôn cái chày ở bờ tường thẳng cánh giơ lên phang.

Tên Thìn nhanh nhẹn né tránh, gã nghiến chặt răng, giận dữ rít lên:

- Ông Lý! Bọn chúng đến kia kìa, chết cả bây giờ!

Lão Lý giật mình quay mặt nhìn ra ngoài cổng, thừa lúc bất ngờ, tên Thìn thuận tay đâm một mũi dao hiểm hóc vào lưng lão Lý, máu phun ra lênh láng, lão Lý lảo đảo gục xuống vườn cùng lúc tên sát nhân đang trèo qua tường chạy trốn!

*

* *

Sau khi phát hiện ra Thìn ở nhà Lý Cường, một trong hai đồng chí thông tin vội chạy về báo cáo cho trung đội trưởng. Lập tức trung đội trưởng đích thân đem mấy chiến sĩ, vũ khí đầy đủ kéo đến nhà Lý Cường để bắt Thìn, nhưng họ đã chậm chân, đến nơi chỉ còn thấy mụ vợ Lý Cường đang kêu gào thảm thiết, bên cạnh xác lão Lý. Cô gái người ở mặt tái xanh run như dế đứng ở xó nhà.

Trung đội trưởng thông tin vội cho khiêng đồng chí bị thương về ngay trạm cấp cứu vì thấy còn thoi thóp thở, đoạn gọi ả người làm lên hỏi:

- Sự việc xảy ra thế nào, chị kể cho chúng tôi rõ.

Ả run run đáр:

- Lúc có hai anh vào bắt gà thì em đang nấu cám lợn. Mãi sau em nghe thấy tiếng kêu ở trên nhà, em chạy lên thì trông thấy anh Thìn cầm một con dao dính máu chạy ra vườn, em sợ quá phải chui vào đống rơm. Sau em lại thấy ông Lý đuổi theo anh ta, em chạy lên nhà thì thấy anh thông tin nằm ở đó máu me bê bết, em gọi bà Lý dậy, bà Lý cùng em chạy ra vườn thì lại thấy ông Lý ngã gục ở gốc cây khế và không thấy anh Thìn đâu cả. Em kêu lên thì các anh vừa đến.

Trung đội trưởng liền xem xét lại những nơi xảy ra án mạng rồi dò theo vết chạy của tên Thìn. Một mặt anh sai người báo cho các đồng chí Ủy ban biết, một mặt đánh điện báo cáo về trung đoàn sự việc xảy ra, đề nghị phối hợp với chính quyền các địa phương truy bắt hung thủ.

Nhận được điện báo, Trần Toàn dẫn một tiểu đội đi suốt đêm về đến khu vực vừa xảy ra án mạng. Khi đến đầu làng thì trời vừa sáng rõ, anh trông thấy một đám đông đang tụ lập dưới gốc đa cạnh đình.

Tiểu đội của anh đến đấy gặp ngay trung đội trưởng thông tin, nhìn vẻ mặt băn khoăn của anh ta, Trần Toàn đoán ngay mới xảy ra thêm chuyện gì.

- Báo cáo anh, tên Thìn đã thắt cổ tự tử rồi!

Trần Toàn sửng sốt, theo trung đội trưởng thông tin lách vào đám đông. Anh nhìn rõ một xác người đã cứng đờ, mắt mở trợn trừng, mặt xám ngắt nằm dài dưới gốc đa, cổ vẫn còn chiếc dây thừng thòng lọng.

Trần Toàn cúi xuống xem kỹ mặt xác chết, anh cởi nút thừng ở cổ, đoạn lấy máy ảnh trong sacoche ra chụp liền mấy kiểu. Anh kéo đồng chí trung đội trưởng ra chỗ vắng hỏi:

- Ai phát hiện ra xác chết đầu tiên?

Đội trưởng tường thuật tỉ mỉ chuyện xảy ra hôm qua rồi tiếp:

- Sáng nay vào khoảng 4 giờ, chúng tôi thấy chó sủa ran ở mạn này, tôi và các đồng chí trong đội liền chia nhau đi tuần. Đến đây thì một đồng chí kêu lên vì thấy có người lủng lẳng ở gốc đa. Thế là tôi liền cho người báo Ủy ban, đến làm biên bản và vừa hạ nó xuống xong thì anh đến.

Trần Toàn bèn đến gặp các cán bộ xã. Anh đề nghị triệu tập một cuộc họp bất thường để bàn mọi biện pháp đối phó với mọi tình hình.

Trong cuộc họp, mọi người đều khẳng định rằng: có một tổ chức phản động đang hoạt động ráo riết ở trong làng. Cần phải điều tra... bắt đầu từ nhà Lý Cường trở ra những người có liên quan với Lý Cường, họ hàng, bạn bè thường giao dịch. Cần phải nắm lấy Mận, người ở trong nhà Lý Cường để khai thác.

Còn vụ tên Thìn tự sát, Trần Toàn nhận định: “có bàn tay bí mật nào đó đã bóp cổ hắn rồi treo lên cây để bịt đầu mối”, không phải là hắn đã tự sát. Vì vết hằn ở cổ đã tự tố cáo điều ấy.

Thế là những vụ rắc rối cứ liên tiếp xảy ra ở trung đoàn bộ, đối với anh nó chẳng khác gì ma trơi! Anh sắp bắt được nó thì nó lại biến mất!

Trong công tác của anh, anh chưa thấy bao giờ gặp khó khăn như bây giờ. Điều tra một vị trí giặc thì dễ, nhưng điều tra những hoạt động ngấm ngầm trong nội bộ thì thật là rắc rối vô cùng!

Muốn diệt trừ chúng phải vào tận sào huyệt chúng. Mà sào huyệt chúng phải là những tổ chức của phòng nhì Pháp. Cần phải hỏi lại người của ta ở trong ấy.