Chí Ma nhốt mình trong phòng tròn một tuần. Đầu lọc thuốc lá trên bàn chất đống như gò nhỏ, cà phê đã uống sạch cả một hộp thiếc lớn. Căn phòng bừa bãi như vừa trải qua một cuộc lục soát của hiến binh Sa hoàng.

Ấu Nghi đi rồi, nơi đây chỉ còn là ký túc xá độc thân chứ không phải là gia đình nữa, mọi nội hàm và ngoại diên của khái niệm "gia đình" đều không còn tồn tại. Ấu Nghi đi rồi, vốn dĩ tâm trạng Chí Ma có thể thư thái hơn một chút — anh ngày càng cảm thấy xấu hổ vì cuộc sống vợ chồng thiếu vắng ngọn lửa tình yêu, anh ngày càng nhận thức được rằng cuộc sống đồng cư này trên thực tế đã đặt anh và Ấu Nghi vào một tình cảnh khó xử. Mặc dù việc Ấu Nghi đột ngột đề nghị ly hôn là điều nằm ngoài dự liệu của anh, mặc dù sự chia ly này đến hơi sớm một chút, mặc dù việc Ấu Nghi ra đi với quyết tâm đau đớn, tuyệt vọng và hy sinh là điều không phù hợp với giả định ban đầu của anh, nhưng đã đến rồi thì hãy cứ để nó đến đi, sớm muộn gì cũng có chuyện này, mọi thứ đều còn có thể bàn bạc và giải thích, thế nên khi tiễn cô đi Berlin, tâm trạng Chí Ma cũng không quá nặng nề. Thế nhưng, sự ra đi của Huy Âm lại khiến sự cân bằng trong lòng anh bị phá vỡ hoàn toàn.

Anh chìm sâu vào nỗi khổ đau, như một con cá lặn xuống đáy biển.

Anh không nghĩ gì cả, không hồi tưởng, không mong cầu, chỉ tê liệt ôm chặt lấy nỗi khổ đau.

Dần dần, con cá bơi lên, nhô ra khỏi mặt nước nhả bọt khí. Lời cảnh báo của Dickinson đã phát huy tác dụng. Anh tỉnh lại. Chức năng và sức sống của sinh mệnh lại quay trở về cơ thể. Đôi khi, những người theo chủ nghĩa lý tưởng lại có sức mạnh hơn những người theo chủ nghĩa hiện thực, bởi vì đối với họ, sự vật luôn luôn tươi đẹp, mặt trời mỗi ngày đều mọc từ phương Đông. Những nụ hoa hy vọng mới liên tục nở ra trên những cành khô của nỗi đau, mặc dù mang màu sắc ảo tưởng, nhưng nỗi đau tan vỡ không thể tiêu diệt được sự kiên cường của ảo tưởng.

Nghĩ lại một chút, Huy Âm là một thiếu nữ tuyệt thế hiếm có trên đời, cô ấy đáng lẽ phải có một tình yêu và hôn nhân vừa mang màu sắc lý tưởng lại vừa mỹ mãn thực tế, hà tất phải kéo cô vào vũng bùn cuộc đời của một người đàn ông bất hạnh, kẻ vừa có con lại vừa phải trải qua chuyện ly hôn ầm ĩ?

Anh đẩy cửa, bước ra khỏi căn phòng ngột ngạt, leo lên xe đạp.

Đi ngang qua cửa tiệm của ông già John, ông lão gọi anh lại, đưa cho anh một bao thuốc lá "DUNHILL". "Đã mấy ngày không gặp cậu rồi, bị bệnh à?"

"Bị một trận ốm, giờ khỏi rồi ạ!"

"Mấy ngày nay cũng không thấy bức thư màu tím nào tới nữa nhỉ." Ông lão nháy mắt đầy tinh quái.

"Sau này cũng sẽ không có nữa đâu." Chiếc xe đã phóng đi được một đoạn.

Anh dùng hết sức đạp xe, chẳng bao lâu sau, mồ hôi đã túa ra. Tâm trạng bỗng chốc thư thái hơn nhiều. Bánh xe lăn vun vút, nhẹ nhàng, tự tại; càng gần Cambridge, nỗi buồn càng ít đi; gió mát thổi bay bớt vài phần, ánh nắng xóa nhòa bớt vài phần, phong cảnh tuyệt mỹ lại làm tan chảy thêm vài phần, khi đến trường, anh đã như một đứa trẻ tái sinh trong thần thoại, thân tâm vui vẻ bước đi trên bãi cỏ...

Ấu Nghi đi rồi, Huy Âm đi rồi, vợ chồng Smith đi Rome thăm người thân, Tây Oánh bận rộn đọc sách, ông Dickinson không thường xuyên ở London, bạn bè thì bận rộn với công việc riêng. Anh cô độc.

Cô độc — cô độc tuyệt đối — khiến trí tuệ anh minh mẫn, tâm bình khí hòa, sự cô độc khiến anh rời xa những rối ren, tràn đầy sự dịu dàng, sự cô độc khiến cảm hứng và sức sáng tạo tràn vào tâm khảm, sự cô độc khiến anh nhận ra chính mình, sự cô độc khiến anh có những phát hiện mới, phát hiện ra một Cambridge đích thực, mặc dù anh đã trải qua một mùa xuân ở đây, nhưng ngoài mấy phòng học, thư viện và hai ba quán trà bình dân ra, anh chẳng biết gì cả, toàn bộ Cambridge đối với anh vẫn là một thế giới xa lạ. Bây giờ, sự cô độc khiến anh trút bỏ hết những niệm tưởng tục trần, thanh thản không vướng bận. Anh và Cambridge đối mặt với nhau, cả hai bên đều mở rộng vòng tay, anh bước vào trong lòng Cambridge, Cambridge bước vào trong lòng anh.

Linh tính của Cambridge nằm trọn ở trên một dòng sông: Sông Cam (River Cam).

Nước rất tĩnh lặng, hầu như không nhìn thấy nó đang chảy, trong vắt, thanh khiết, cá lội đá nhỏ, nhìn thẳng không vật cản; đứng trong đám cỏ ven bờ, bóng hình lặng lẽ in xuống nước, râu mày hiện rõ, lại nhuộm thêm một tầng màu biếc sáng ngời, bạn có thể nói đây không phải là linh hồn của chính mình sao?

Chí Ma buột miệng ngâm thơ của Baudelaire:

Mặt nước phẳng như gương đại hiển

Soi thấu linh hồn thất vọng của ta

Hãy mau rời đi thôi, thật sợ nhìn lâu quá, sẽ giống như Narcissus, rơi xuống nước, hóa thành hoa thủy tiên... Trên sông có cây cầu ba nhịp vòm, hàng rào gỗ cổ kính, rêu xanh lốm đốm. Đứng trên đó một lát, gió thổi lay động tay áo, tựa như người trong tranh.

Ngắm một hồi bóng cầu tĩnh lặng,

Đếm từng con sóng gợn lăn tăn:

Ta tựa ấm rêu xanh trên vòm đá,

Rêu xanh lạnh thấu tận tâm can...

Sau khi tâm và thần đều hóa nhập vào cảnh giới điềm đạm, cái anh cần chính là sự khoái lạc đầy kích động.

Anh thích nhất là chơi loại thuyền đáy phẳng dài không dùng mái chèo, gọi là Punt; đứng trên thuyền, nhấc một cây sào dài, chọc nhẹ xuống lòng sóng, nhanh nhẹn, nhẹ nhàng, thân thuyền liền xoay ra khỏi bóng cầu, như con cá màu xanh biếc bơi thẳng về phía trước... Mang theo một cuốn sách, đi mười dặm đường, chọn một nơi thanh tĩnh, quan tâm đến vết rêu trên đá, quan tâm đến hoa tươi trong đám cỏ tàn, quan tâm đến mây ráng trên trời, quan tâm đến tiếng chim hót mới tới, đọc vài cuốn sách yêu thích, mệt rồi, ngả người vào đám cỏ thơm ngát mà đi tìm giấc mộng — còn có thể tưởng tượng điều gì là hình thức tiêu khiển hợp tình hợp ý hơn thế này nữa?

Đi xa hơn chút nữa, đến làng Grantchester, nơi đó có một vườn quả, ngồi dưới gốc cây sai trĩu quả uống trà, hoa quả sẽ rơi vào tách trà, chim chóc sẽ bay đến bàn mà mổ thức ăn... Chạng vạng tối rồi, chuông cầu nguyện buổi tối ở nhà thờ St. Mary ngân vang, tối có một buổi hòa nhạc ven sông. Tìm một chỗ ngồi ôm đầu gối. Dàn hợp xướng mặc áo choàng trắng, thắt cà vạt đỏ hát bài ca mục đồng nước Anh thế kỷ mười bảy, hát "Messiah" của Handel, hàng trăm ngọn nến nổi trên sông Cam, như những vì sao rơi rụng; mỹ lệ, tĩnh lặng, hài hòa, trang nghiêm, trong sự tâm đầu ý hợp giữa tiếng hát và ánh nến này lặng lẽ hòa tan vào linh tính của anh...

Mùa thu, anh nhặt lá rụng trên con đường rợp bóng cây vắng vẻ;

Mùa đông, anh tìm kiếm hoa nghệ tây đỏ thắm trong cánh đồng tuyết mênh mông;

Buổi sáng, anh tươi mới tựa như một giọt sương, lớn tiếng học thuộc lòng toàn bộ thơ của Byron và Shelley.

Hoàng hôn, anh đạp xe đuổi theo mặt trời đang lặn về phía tây. Một đại lộ rộng lớn, không trạm không đích; đối diện có một đàn cừu lớn đi tới, ánh hoàng hôn tỏa ra vạn tia hào quang phía sau chúng, trước vẻ đẹp kỳ diệu này của thiên nhiên, anh đã quỳ xuống...

Cambridge đã thai nghén hồn thơ của anh, tái tạo lại một Chí Ma, lọc sạch những tạp chất ra khỏi cuộc đời anh.

Anh đã thăng hoa.

Sai lầm và đau khổ của hôn nhân và tình yêu đã không còn tổn hại đến anh được nữa.

Mùa đông ẩm ướt, lạnh lẽo đã qua đi, Ấu Nghi gửi một bức thư, bảo Chí Ma hãy đến Berlin một chuyến. Tháng một, Chí Ma đến Berlin. Không lâu sau, con trai thứ của anh là Đức Sinh (Peter) chào đời.

Chí Ma tự tay chăm sóc Ấu Nghi sau khi sinh.

Trải qua lần chia ly này, cả hai người đều bình tĩnh hơn, trưởng thành hơn.

"Chí Ma, em vẫn luôn muốn nói chuyện tử tế với anh... viết thư tốn nhiều tâm trí quá, thôi thì gặp mặt nói chuyện vẫn tốt hơn." Ấu Nghi nằm trên giường nói.

"Lần này... đừng nói nữa nhé, cơ thể em vẫn còn rất yếu... vội gì chứ."

"Cứ coi như là tán gẫu đi."

Chí Ma im lặng.

"Sau khi đến Berlin, em đã nghĩ rất nhiều, chủ yếu là về cuộc hôn nhân của hai chúng ta..."

Chí Ma nhìn vào miệng Ấu Nghi, muốn ngăn cô lại. Ấu Nghi xua tay.

"Em vô tình đọc được một cuốn sách nhỏ, trong đó có luận điểm của Milton, Marx và những người khác về vấn đề hôn nhân và ly hôn, đọc xong có rất nhiều cảm tưởng. Em biết, anh đối với em không có tình yêu..."

"Em nói ít thôi, sẽ mệt mỏi đấy!"

"Không, đây cũng là cuộc nói chuyện cuối cùng của em với anh. Em nói nhẹ thôi, chậm thôi, không sao đâu.

Anh là một người lương thiện, chuyện này em biết. Em không thể giành được tình yêu của anh, đây là phúc mỏng của em, hoàn toàn không thể oán trách anh..."

Nước mắt Chí Ma sắp rơi xuống, Ấu Nghi lại chẳng hề buồn bã.

"A Nghi, anh cầu xin em, đừng nói nữa!"

"Chí Ma, để em nói hết đi. Em đã nghĩ rồi, trước trước sau sau, lật đi lật lại đều đã nghĩ rồi. Đã đành anh không có tình yêu với em, chúng ta tiếp tục sống cuộc sống vợ chồng, lại còn phải sinh con, đối với cả anh và em đều là điều đáng buồn, cho nên em mới quyết tâm đến Đức; đã thế này, dây dưa không rõ ràng, hữu danh vô thực, chi bằng dứt khoát hợp pháp hợp lý mà..."

Chí Ma lấy tay che mặt khóc, thật lâu sau vẫn vùi đầu trong lòng bàn tay.

"Chí Ma, hà tất phải đau lòng chứ? Anh quá dễ động lòng, cho nên anh luôn phải chịu khổ."

Chí Ma đẫm lệ ngẩng đầu lên, nghẹn ngào nói: "A Nghi, anh không biết nên tạ lỗi với em thế nào! Nói em không đau khổ không buồn bã là giả! Đó là vì lý trí của em kiên cường hơn anh, có thể tự kiềm chế! Anh vốn muốn nói với em, đề nghị ly hôn, vì cuộc sống không tự chủ, không có tình yêu này là sợi dây thắt cổ sức sống của chúng ta; anh vốn muốn đợi sau khi em đọc sách một thời gian, thực sự nhận thức được ý nghĩa của tự do, rồi mới bình tâm tĩnh khí mà trả lại tự do cho nhau dưới ý chí tự do, không ngờ bây giờ, lại do em chủ động đề xuất!"

"Anh đề, em đề, chẳng phải như nhau sao? Như vậy mới là bình đẳng, tự do chứ."

"Không, A Nghi, bé Peter vừa mới chào đời, theo lương tâm của người Trung Quốc, anh sao nỡ..."

"Chuyện này thì có hề gì!" Ấu Nghi mỉm cười bình thản, "Đã có giác ngộ rồi, sớm muộn thì có khác biệt gì? Bé Peter năm sau cũng vẫn còn nhỏ, năm kia cũng vẫn còn nhỏ, đợi nó trưởng thành, còn sớm chán, anh lại câu nệ quá rồi."

Chí Ma quỳ bên giường Ấu Nghi, nắm chặt tay cô. "A Nghi, em hy sinh vì anh..."

"Không phải hy sinh, Chí Ma, nói như vậy anh lại tự mâu thuẫn rồi." Ấu Nghi cũng nắm chặt tay Chí Ma, "Nếu nói, năm ngoái khi đến Berlin em ôm tâm thế hy sinh, thì lúc này, không phải rồi, hoàn toàn không phải rồi. Em trả lại tự do cho anh, cũng đòi lại tự do của em."

"A Nghi, hứa với anh, mãi mãi là tri kỷ, bạn tốt của anh. A Hoan và Peter của chúng ta, mãi mãi là sợi dây liên kết tình hữu nghị của chúng ta..."

"Tất nhiên!" Ấu Nghi mỉm cười, nâng đầu Chí Ma đang vùi trong chăn gối lên, "Sau khi hết cữ, chúng ta sẽ làm thủ tục, sau đó em cùng anh đi chơi khắp nơi ở Berlin. Anh viết thư bảo Tây Oánh cũng đến chơi đi."

Tháng ba, mùa xuân gió thổi trăm hoa đua nở, Chí Ma và Ấu Nghi, do Ngô Kinh Hùng và Kim Nhạc Lâm làm chứng, chính thức ly hôn tại Berlin.

Tâm trạng Chí Ma vô cùng nặng nề. Nhìn dáng vẻ đáng yêu của bé Peter trong tã lót, nghĩ đến cha mẹ của đứa trẻ này không còn là vợ chồng nữa, Chí Ma chỉ cảm thấy một nỗi khó chịu không sao tả xiết; trái lại, Ấu Nghi vừa hết cữ đã khuyên anh hãy vực dậy tinh thần, vứt bỏ mọi phiền não, dũng cảm đối mặt với cuộc sống mới...

Tây Oánh nhận lời đến, Chí Ma cùng anh và Ngụy Lễ Hiền đi Weimar, Jena, thăm cố cư của Goethe và Schiller. Lần này ở Đức, anh còn kết bạn với Từ Bi Hồng.

Sau khi về lại Cambridge, thư ở nhà gửi tới. Tiếng quở trách giận dữ của người cha nhảy vọt ra từ trên giấy, chỉ trích anh bất hiếu bất nhân, vong ân bội nghĩa, tuyên bố thà không có con trai chứ không thể không có con dâu, Trương Ấu Nghi có thể không phải là vợ của Từ Chí Ma, nhưng không thể không phải là con dâu nhà họ Từ.

Thư khuyên can của thầy Lương Khải Siêu cũng gửi tới:

...Thứ nhất, tuyệt không được lấy nỗi đau của người khác, đổi lấy niềm vui của chính mình, việc này của đệ, niềm vui tương lai của con cái đệ có thể có được hay không, hầu như mù mịt như bắt gió, nhưng đã mang lại cho nhiều người nỗi đau vô lượng. Thứ hai; tình yêu thần thánh là điều mà thanh niên ngày nay thích bàn tán... Chuyện này lại càng là có thể gặp mà không thể cầu. ...Huống chi người đa tình đa cảm, ảo tưởng của họ lên xuống bấp bênh, mà muốn đạt được sự thỏa mãn an yên cũng cực kỳ khó, cảnh giới thần thánh mơ ước cuối cùng cũng không đạt được, chỉ uổng phí cả đời trong phiền não mà thôi. ...Ôi Chí Ma! Thiên hạ sao có vũ trụ viên mãn? ...Nên biết ta lấy việc không cầu viên mãn làm thái độ sống, thế mới có thể lĩnh hội được hương vị tuyệt diệu của cuộc sống... Nếu đắm chìm vào giấc mộng không thể đạt được, vấp ngã vài lần, chí khí hết sạch, uất ức sầu muộn mà chết, chết mà không danh, chết cũng còn được, điều đáng sợ nhất, là không sống không chết mà đọa lạc đến mức không thể tự thoát ra. Ôi Chí Ma, không thể không sợ sao! Không thể không sợ sao!

Nhậm Công là người thầy mà Chí Ma kính trọng nhất, sự trách mắng của cha có thể để sang một bên, nhưng lời khuyên can quở trách của thầy thì không thể không giải thích.

Anh cầm bút trả lời:

...Việc con dám mạo hiểm với dư luận thế gian, dốc toàn lực để đấu tranh, không phải chỉ cầu thoát khỏi nỗi đau thống khổ, mà thực sự là cầu sự an định của lương tâm, cầu sự xác lập của nhân cách, cầu sự cứu rỗi của linh hồn thôi. Người nào chẳng cầu phúc phận tầm thường? Người nào chẳng an phận thủ thường? Người nào chẳng sợ hiểm nguy? Thế nhưng vẫn có người phá vòng vây mà ra, trời chẳng lẽ là bất đắc dĩ mới vậy sao?

Con sẽ đi trong biển người mênh mông tìm kiếm người bạn đời duy nhất của mình, được là con may; không được, là con mệnh, chỉ thế thôi... Ôi thầy của con! Con từng phấn đấu tinh túy của linh hồn mình, để ngưng tụ thành một viên minh châu lý tưởng, bao bọc nó bằng nhiệt huyết đầy ắp, soi sáng linh phủ sâu thẳm của con. Mà sự tầm thường lại kỵ nó ghét nó, luôn muốn làm tê liệt linh hồn nó, đập nát lý tưởng nó, giết chết hy vọng nó, vấy bẩn sự thuần khiết của nó, con mà không trôi theo sự đọa lạc, trôi theo đức tầm thường, trôi theo sự nhơ nhuốc sớm, thì dù chỉ một chút thôi cũng đã là vi tế lắm rồi!

Con yêu thầy con, nhưng càng yêu chân lý hơn. Chí Ma tin sâu sắc rằng cuộc đời lý tưởng, nhất định phải có tự do, nhất định phải có tình yêu, nhất định phải có cái đẹp. Anh tin sâu sắc rằng cuộc đời ba vị nhất thể này là có thể theo đuổi được, có thể dùng tâm huyết thuần khiết để nuôi dưỡng nên.

Giằng co một thời gian, bức thư thứ hai của cha tới. Hai quyết định ngắn gọn và lạnh lùng: Một, nhận Ấu Nghi làm con nuôi, sau khi về nước vẫn ở lại nhà họ Từ nắm quyền quản lý tài chính; hai, con trai đã không muốn tôn trọng gia đình và cha mẹ, thì có thể vĩnh viễn không cần trở về, và kể từ hôm nay, cắt mọi chi phí cung cấp.

Sự phẫn nộ của cha không khiến anh sợ hãi, nhưng sự không tha thứ, không thấu hiểu, lạnh nhạt, ruồng bỏ của cha, lại khiến anh vô cùng đau khổ.

Anh đến bên sông Cam.

Mỗi khi phiền muộn hay đau khổ, anh lại đến nơi này. Lặng lẽ ngồi trên bãi cỏ ven sông, nhìn chằm chằm dòng nước trong vắt, trên mặt điểm xuyết một tầng ánh xanh u uẩn chầm chậm trôi đi. Anh đem tâm sự của mình, từng chữ từng câu, im lặng nói với dòng nước, giống như trút bầu tâm sự với một người bạn tri kỷ. Anh tiện tay hái một đóa hoa nhỏ, từng cánh từng cánh thả xuống sông, để chúng chìm nổi trên mặt nước vài cái, rồi trôi dạt đến những nơi xa xôi.

Hoa thả hết, phiền muộn và đau khổ của anh cũng vơi đi.

Anh vươn vai, đứng dậy. Phía tây trời đang nhuộm màu sắc mà anh yêu nhất: màu xanh nõn chuối pha với màu vàng ngỗng. Một ngôi sao đầu tiên sáng rực bò ra từ trong đám mây.

Dẫu sao thì anh cũng đã tự do rồi. Ý chí và sức mạnh đều thuộc về bản thân, nó vẫn vui vẻ va đập, ồn ào trong sinh mệnh.

Anh chân trần bước qua những bụi gai...

(Hai mươi hai)

Giai đoạn này, hồn thơ của anh bỗng như lũ đổ, không phương hướng mà xông loạn, sinh mệnh bị chấn động mạnh mẽ, những ý niệm chưa chín muồi hay đã chín muồi gì cũng đều tan thành mưa hoa muôn màu trên đầu ngón tay.

Anh thu nhặt mưa hoa, trân trọng nâng niu, muốn tìm một đối tượng sùng bái để dâng lên...

Không phân biệt được là mưa hay là sương, màu xám lạnh lẽo, làm ướt đẫm London, làm ướt đẫm những người qua đường trên phố xá London.

Từng chiếc ô đen, tròn nhỏ, che chở cho thân thể bên dưới.

Có người dựng cổ áo khoác, chạy nhanh dọc theo mái hiên cửa tiệm.

Ô tô chạy qua con đường như tấm gương phản chiếu ánh sáng. Bắn tung những giọt nước.

Chí Ma mặc áo mưa, tay phải cầm ô, cánh tay trái kẹp vài cuộn tranh chữ Trung Quốc một người bạn trả lại cho anh, đang băn khoăn ở Hampstead, thỉnh thoảng lại dừng lại hỏi người qua đường và cảnh sát tuần tra.

Anh đang tìm phố Pond. Tìm một nơi không tên ở London là điều khó khăn, phải vòng vèo trong những con hẻm quanh co.

Đến phố Pond rồi, anh đếm từng nhà một. Số mười, ngôi nhà nhỏ một tầng.

Chí Ma lau khô đế giày trên tấm thảm cửa, thu ô, kéo chuông cửa.

Người mở cửa là ông Murry.

"Ồ, ông Từ, chào mừng!" Chủ nhà để Chí Ma ngồi xuống chiếc sofa bọc vải họa tiết đầy màu sắc, cùng ông uống trà.

Ánh đèn vàng ngỗng tĩnh lặng chiếu rọi lên những món đồ sứ bày trên bệ lò sưởi và những bức tranh sơn dầu, tranh màu nước trên tường.

Murry là nhà thơ, nhà phê bình, chồng của Mansfield. Ông và Chí Ma quen nhau trong một salon văn nghệ, hai người nói chuyện vô cùng tâm đầu ý hợp. Mấy ngày trước, hai người họ trò chuyện thơ văn trong một quán cà phê, Chí Ma nói với ông, tiểu thuyết hiện đại Trung Quốc chịu ảnh hưởng lớn nhất từ các nhà văn Nga, Murry nghe xong vô cùng vui mừng, vì ông và Mansfield sùng bái nhất chính là Dostoevsky và Chekhov. Murry cầm thực đơn trên bàn, viết địa chỉ của mình lên mặt sau; mời Chí Ma tối thứ Năm tới nhà họ gặp gỡ Mansfield.

Chí Ma và ông Murry trò chuyện về thơ họa một lúc, rồi hỏi thăm về Mansfield.

"Hôm nay thời tiết quá tệ, cô ấy không xuống lầu được." Ông Murry giải thích với anh.

Từ Chí Ma cảm thấy vô cùng thất vọng.

Murry lại nói: "Nếu ông Từ không phiền, chi bằng lên lầu gặp mặt một chút, thế nào?"

Chí Ma vui mừng khôn xiết, lập tức theo Murry lên lầu.

Bước vào phòng, Chí Ma ngay lập tức bị vây quanh bởi những sắc màu làm lóa mắt.

Giấy dán tường màu đại dương, vài bức tranh sơn dầu trường phái ấn tượng, ánh đèn xuyên qua chụp đèn màu đỏ thắm, chiếc giường lớn trải ga lụa vàng ngỗng, nội thất màu nâu, rèm cửa màu xanh nhạt, chiếc váy dài quét đất bằng nhung đỏ thẫm, đôi tất lụa lấp lánh, áo lụa mỏng màu vàng non, vòng cổ ngọc trai trắng, mái tóc đen ngắn — những sắc màu nồng đậm rực rỡ, lại là một phông nền, chỉ để làm nổi bật dung nhan thanh tú diễm lệ, thân hình mảnh mai yểu điệu, phong độ giản dị thanh cao, thần thái nhẹ nhàng thoát tục.

Chí Ma một trận cuồng hỉ. Anh tưởng rằng mình đã nhìn thấy thánh mẫu.

Ngồi xuống ghế sofa nhung, đắm mình trong ánh đèn u tĩnh.

Không khách sáo, không xã giao, ngay từ đầu đã bàn về văn học.

"Ông thích tác phẩm nào của tôi?" Giọng Mansfield hơi khàn, nhưng rất tĩnh lặng.

"《Một tách trà》. Nhan đề của nó tượng trưng cho nghệ thuật của cô, phẩm cách của cô. Một tách trà, sự thuần khiết tĩnh lặng."

"Ông thưởng thức được gì trong sự thanh đạm đó?" Mansfield bắt đầu thấy hứng thú.

"Một sự theo đuổi lý tưởng. Nó kiên trì, chân thành hơn mọi câu thơ lãng mạn kịch liệt, là tiếng gọi trỗi dậy từ mảnh đất cuộc sống. Tôi có thể đọc thuộc lòng lời của Edna:

Nếu tôi đột nhiên bay lên, cô phải hứa nắm lấy hai chân tôi, được không? Nếu không, tôi sẽ không bao giờ xuống được nữa."

Mansfield cười lớn. "Ông hiểu tôi lắm. Trong tiếng Trung Quốc, gọi là 'tri âm' phải không?"

"Bởi vì Trung Quốc chúng tôi có một cuốn tiểu thuyết vĩ đại, nữ nhân vật chính trong đó giống cô, cũng giống nhân vật dưới ngòi bút của cô. Cuốn tiểu thuyết này, là cuốn mà mỗi người đọc sách ở Trung Quốc chúng tôi đều quen thuộc, tên nó là 《Hồng Lâu Mộng》. Thiếu nữ đó tên là Lâm Đại Ngọc."

Chí Ma kể về Đại Ngọc, vẻ đẹp và cơ thể bệnh tật của cô, thân thế thê lương và tính cách đa sầu đa cảm của cô, tài hoa của cô, tình yêu của cô, sự cô độc của cô, nỗi ưu phiền của cô, bài 《Táng hoa từ》 của cô...

Mansfield say sưa lắng nghe, cô dường như đang nghe chính những trải nghiệm của mình ở một thế giới xa lạ khác. "Ông Từ, ông có thể dịch tác phẩm vĩ đại đó sang tiếng Anh không?"

"Rất tiếc, tôi phải nói thẳng, tôi không có tài năng đó, trình độ tiếng Anh cũng không đủ. Tuy nhiên, tôi có thể chọn dịch vài bài thơ gửi tặng cô."

Cô bày tỏ sự hoan nghênh và cảm ơn. "Người Anh như Waley và Lowell đã từng dịch thơ Trung Quốc của các ông. Ý cảnh trong thơ khiến tôi mê đắm, là điều hiếm thấy trong thơ phương Tây. Tôi vô cùng ngưỡng mộ."

Tiếp đó, cô lại nói: "Murry nói với tôi, ông cho rằng các nhà văn hiện đại Trung Quốc chịu ảnh hưởng rất lớn từ Chekhov, tôi rất vui."

Chí Ma hỏi: "Cô thích nhất tác phẩm nào của Chekhov?"

"《Người đàn bà nhảy nhót》. Còn ông?"

"Tôi thích nhất là 《Ngôi nhà có gác lửng》. Còn ông Murry?"

"Tôi thích nhất là 《Thảo nguyên》." Nhà thơ Murry đôn hậu cười nói.

"Tolstoy nói với Gorky rằng: 'Pháp có Maupassant, nhưng Chekhov của chúng ta tốt hơn ông ta.' Tôi rất đồng tình với câu nói này." Chí Ma nói.

"Đúng! Tôi và Murry cũng nghĩ như vậy! Chekhov có chất thơ, Maupassant lại không." Mansfield vui vẻ nói.

"Tôi muốn dịch vài tác phẩm của cô sang tiếng Trung, giới thiệu cho độc giả Trung Quốc..." Chí Ma nói, "Tôi hy vọng nhận được sự cho phép của tác giả."

"Tất nhiên là sẵn lòng! Chỉ sợ không xứng với công sức của ông thôi." Mansfield nói, "Không lâu nữa, tôi sẽ đi Thụy Sĩ. Tôi khao khát được nhìn thấy hồ Geneva quyến rũ đó biết bao! Ông có thể đến đó không? Thật hy vọng được cùng ông trò chuyện thú vị như thế này ở đó..."

Mưa vẫn rơi. Chí Ma một mình bước đi trong màn đêm trên đường phố London rất lâu rất lâu, anh không muốn thoát ra khỏi cảnh giới của cái đẹp và thơ ca ngay lập tức.

Hai mươi phút thời gian bất tử. Chí Ma đã trải qua một lần lột xác, một lần thăng hoa. Được mất, thành bại, bi hoan, sinh tử, đều như lá khô lá rụng rơi xuống, linh hồn anh thăng hoa lên nơi cao hơn, như một dải núi xanh, một tòa tháp cao, khoác một thân nghiêm túc, đứng sừng sững giữa tầng mây. Hai mươi phút thời gian bất tử. Sinh mệnh của anh va chạm với một sinh mệnh phong phú khác, nở ra đóa hoa hoàn mỹ, đã chờ đợi một trăm năm. Cô không phải là tiểu thuyết gia trong thế giới hiện thực, cô là Sappho, là nàng Muse thứ mười, xuyên qua những đám mây ráng của thời đại, khoác khăn voan trắng bước tới, mỗi một bước chân đều là tiếng vang của phím đàn.

Hai mươi phút thời gian bất tử. Anh dùng cây gậy thần của thơ ca điểm hóa cuộc gặp gỡ này, cũng điểm hóa chính mình, anh cảm thấy trưởng thành rồi, cảm thấy tràn đầy sức sống và sức mạnh của tuổi trẻ; anh muốn sải bước ra ngoài, đi ôm lấy thế giới này, cuộc sống này...

Gió thu vừa thổi rơi chiếc lá đầu tiên, Chí Ma khởi hành về nước.

Tạm biệt Cambridge.

Nhà thờ St. Mary cao vút tận mây xanh, tòa cao ốc cột tròn kiểu La Mã, Cầu Than Thở thời kỳ Phục hưng, kiến trúc hình vuông thời Victoria, thư viện tường đỏ, bãi cỏ xanh như tấm thảm nhung, sinh viên đội mũ vuông đen, giáo sư áo choàng thêm một dải lụa đỏ, vườn quả u tĩnh, dòng sông chảy ngược, cối xay gió cổ xưa trên mặt nước... Anh lưu luyến nhìn lại lần cuối.

Ánh nắng dịu dàng rắc lên trên đó, mạ một lớp màu vàng kim lấp lánh ánh màu tím.

Một đám mây trắng nhàn nhã trôi nổi giữa không trung, mọi thứ đều đẹp như một bức tranh.

Bước một bước, sẽ bước ra khỏi bức tranh này. Nhưng nó sẽ mãi mãi treo trên bầu trời xanh trong vắt này. Mỗi người từng sống trong bức tranh này đều sẽ ghi nhớ nó thật chặt, liệu nó có thể ghi nhớ mỗi người không? Nó chắc chắn cũng có ký ức. Mọi thứ đều được chôn sâu trong dòng sông Cam chảy trôi ngày đêm rồi.

Khi đặt chân lên đất Anh, trong đầu Chí Ma đầy ắp những quy tắc và con số tài chính. Bây giờ, anh mang theo linh khí của thơ ca, mộng ảo của thơ ca, mỹ cảm của thơ ca, mà rời đi.

Không nước mắt, không lời thì thầm, như một đám mây, lặng lẽ trôi đi.

Mang theo bức tranh sơn dầu Dickinson do Felix vẽ cho mình, trôi nổi trên đại dương gần một tháng, anh đã nhìn thấy bờ cõi của tổ quốc.

Cố quốc quê hương, vừa nhìn thấy diện mạo của người, tình yêu Cambridge, sự nhàn nhã của cuộc sống đại học, dư vị của phong vị ngoại quốc, niềm vui và nỗi đau của tình yêu, đều trở thành giấc mộng, trở thành khói, huyễn hóa đi, tan biến mất. Một luồng tình cảm nóng bỏng mãnh liệt trỗi dậy từ sâu trong lồng ngực, hóa thành dòng nước mắt nóng hổi, trào dâng khỏi hốc mắt.

"Con đã về rồi!"

Càng lúc càng gần, những cái đầu người chen chúc trên bến cảng đã dần rõ nét.

Trước khi khởi hành Chí Ma đã gửi điện báo về nhà, báo ngày về đến. Sự giận dữ của cha, đã tan biến chưa? Người có chịu tha thứ, dung nạp mình không?

Chí Ma nơm nớp lo sợ cầm kính viễn vọng lên. Hôm nay mới thấu hiểu được tâm trạng "Gần quê lòng càng sợ" của người đời Đường.

Tim anh đập dữ dội. Từ những khuôn mặt xa lạ tìm thấy khuôn mặt thân quen. Người thân này, bạn bè kia, tay anh run lên. Thấy rồi! Thấy rồi! Cha, già hơn nhiều rồi! Tóc bạc và nếp nhăn, biểu cảm là lo lắng, là mong chờ. Anh quỳ xuống trước cha trong lòng.

Chân mày nhòe đi, trên tròng kính đã toàn là nước mắt.

"Con đã về rồi!"