“Lâm lưu khả nại thanh cù, đệ tứ kiều biên, hô trạo quá hoàn bích. Thử ý bình sinh phi động, hải đường hoa hạ, xuy địch đáo thiên minh.” — Lương Khải Siêu tập từ của người đời Tống tặng Chí Ma.

Tấm rèm nhung màu xanh thẫm dày dặn, điểm xuyết những đường vân màu bạc, được vén lên. Ngoài rèm, màn đêm như nước, trong trẻo như nước, trôi chảy như nước. Cả thành phố đều đã yên giấc, những giấc mơ ngũ quang thập sắc dẫn đưa những con người nghèo khổ, giàu sang, những kẻ say đời mộng thực, những người lao tâm khổ tứ bước vào những cảnh ngộ cay đắng hoặc ngọt ngào, để họ thưởng thức cái suy tàn tột độ và cái khoái lạc cực điểm, sự mơ tưởng và kinh hãi trong hư vô; thế nhưng, đó cũng chỉ là sự tiếp nối và phóng đại của cuộc sống bụi trần mà thôi, vẫn nhạt nhẽo như thế, vẫn hư không như thế.

Trong rèm, cô, Lục Tiểu Mạn, vợ của nhà thơ Từ Chí Ma, đang lẻ loi một mình tựa bên bậu cửa sổ; bên cạnh tay áo màu xám nhạt là một chậu trúc văn rất thanh nhã. Trên bức tường màu vàng sữa cạnh rèm treo một bức tranh sơn thủy khổ đứng của Hạ Thiên Kiện — thầy của cô, một khối mây mù hư ảo lượn lờ bao quanh những tầng non xanh biếc.

Nhà thơ đã đi Bắc Bình, anh ấy mới từ đó về được năm ngày, bụi đường trên áo còn chưa kịp phủi sạch, lại bị cổ thành triệu gọi đi rồi. Anh ấy yêu Bắc Bình, nơi đó có ngói biếc tường vàng, những ngõ nhỏ Tử Cấm Thành, có những con hẻm nhỏ, tứ hợp viện, có Đại học Bắc Kinh, Thanh Hoa, có những học giả giáo sư hàng đầu và sách vở nhiều như biển cả, có bầu không khí văn minh mấy nghìn năm lơ lửng trên toàn thành phố… Thế mà cô lại luyến tiếc Thượng Hải. Cô không thể rời xa rạp chiếu bóng, vũ trường, quán cà phê, ánh đèn nê-ông lúc tỏ lúc mờ của bốn công ty lớn…

Anh qua lại cổ đô, cô ký ngụ chốn phồn hoa.

Đêm nay, cô tựa bên cửa sổ, bỗng cảm thấy một nỗi cô đơn chưa từng có. Nhà thơ không ở bên cạnh cô, thế giới xung quanh dường như trống trải và hoang vắng một cách kỳ lạ. Nhà thơ đi rồi, mang theo tâm hồn của anh ấy, thế giới này đã mất đi tất cả màu sắc và ý nghĩa.

Cô đăm đăm nhìn vào bầu trời đêm đen tối mênh mông kia. Những vì sao lấp lánh, ánh sáng màu bạc tựa như một ngôn ngữ rực rỡ, hàng ức vạn năm nay đang kể lể, thật thần bí, thật cô tịch, thật bi thương. Cô cảm thấy, giữa cô và anh, có một tầng ngăn cách, có lẽ mỏng như màng mắt, chọc nhẹ là thủng; có lẽ dày như vũ trụ, hai tâm hồn giống như hai hành tinh đang vận hành trên những quỹ đạo khác nhau.

Nhà thơ lại đi xa. Anh ấy luôn vội vã như thế. Anh ấy là một ngọn lửa, nóng bỏng, sáng rực, hừng hực cháy, đốt lên nhiệt tình của con người, chiếu sáng tâm hồn mọi người; anh ấy là một đứa trẻ, hớn hở, ngửa mặt cười to, ngạc nhiên này đến kinh ngạc khác, múa tay múa chân, mang thế giới cổ tích thần kỳ trở về cuộc sống của bạn bè; anh ấy là một con chim sơn ca, khó chịu đựng sự giam cầm của lồng vàng, không ngừng bay lượn hót ca, lao về phía bầu trời xanh, tìm kiếm vòm trời bao la hơn… Anh đi rồi; dù vẫn còn tiệc tùng thù tạc, vẫn còn tiếng đàn tiếng hát, nhưng cô lại cảm thấy cô tịch, cô tịch, nỗi cô tịch vô cùng tận.

Bỗng nhiên, một ngôi sao rất lớn và rất sáng trên màn đêm khẽ rung động, rồi rơi thẳng xuống. Ban đầu là một điểm sáng bạc lao nhanh về phía sâu thẳm, tiếp đó hóa thành một trận mưa ánh sáng, bắn ra, văng tung tóe, lao vào vòng tay vĩnh hằng…

Toàn thân cô rùng mình, một cảm giác chẳng lành mãnh liệt ập đến trong lòng, vội vàng nhắm mắt lại, nắm chặt tấm rèm trong tay, để bản thân bình tĩnh lại. Một lúc sau, cô quay đầu lại, mở mắt ra, lại nhìn thấy những ngọn núi hùng vĩ đột ngột hiện ra chìm đắm trong làn khói mây ảo ảnh trên bức tranh, lại giật mình một cái.

Cô vụng về di chuyển rồi ngã vào ghế sô pha, chỉ cảm thấy tim đập thình thịch.

Sau khi đến Nam Kinh, nhà thơ gọi một cuộc điện thoại đường dài, mấy câu ngắn ngủi: Anh đi rồi, em ở một mình hãy bảo trọng. Lời dặn dò bình thường ấy, không biết là do âm thanh truyền đến bị méo tiếng, hay là nguyên nhân nào khác, nghe vào, giọng điệu dường như hơi khác lạ, nhưng lại không nói rõ là mùi vị gì, chỉ là không được vui vẻ và tràn đầy sức sống như ngày thường. Cô muốn hỏi vài câu, nói vài câu, lời còn chưa kịp thốt ra, điện thoại đã cúp rồi.

Giọng nói trong điện thoại và ngôi sao băng trên trời, hai chuyện này chẳng liên quan gì đến nhau. Thế nhưng cô lại luôn cảm thấy giữa chúng có một sự cảm ứng nội tại thần bí nào đó. Kiểu liên tưởng khó hiểu này khiến cô rùng mình ớn lạnh, cô muốn cố gắng xua đuổi, nhưng càng xua đuổi, sự cảm ứng nội tại đó dường như càng rõ nét, càng kiên cố. Cô ngước mắt nhìn thoáng qua viên gạch đời Đường khắc một pho tượng Phật đặt đứng trên bàn làm việc của nhà thơ, phát hiện vẻ mặt nhập định trầm tĩnh trên khuôn mặt Phật bỗng nhiên biến mất, thay vào đó là một vẻ mặt bi thương, mê man.

Gió đêm tháng Mười một thổi khiến cô rùng mình lạnh lẽo. Cô lại đứng dậy buông rèm xuống.

Cô trở lại ghế sô pha, cầm lấy cuốn nhật ký nhà thơ để lại trước khi đi trên bàn trà muốn đọc, dưới lầu đột nhiên truyền đến một tiếng chuông cửa dồn dập. Cô nghe thấy người giúp việc Vương má đi mở cửa, nói lớn tiếng với người đến, sau đó lại thì thầm to nhỏ. Cửa lại đóng lại.

Cô đoán không ra là chuyện gì, chỉ cảm thấy tim đập loạn nhịp, chóng mặt đến mức đứng không vững. Đợi một lúc, không thấy Vương má lên báo, lại nghe dưới lầu một trận bận rộn hỗn loạn. Cô trấn tĩnh lại, khoác thêm một chiếc khăn vai, bước nhanh xuống lầu. Đi đến nửa đường, liếc mắt nhìn thấy trong phòng khách đang bật đèn, đứng đó là Bảo Quân Kiện — chủ nhiệm tổ tài vụ của Hàng không Trung Quốc — đang cau mày cùng hai người lạ mặt vẻ mặt nghiêm nghị khác.

Ngôi sao băng kéo cái đuôi dài thẳng tắp rơi xuống…

Ba năm sau, quê hương của nhà thơ — ga tàu hỏa thị trấn Hạp Thạch, tỉnh Chiết Giang, một chuyến tàu hỏa từ Tuyên Bình chạy về phương Bắc vừa dừng lại, vẫn không ngừng thở dốc.

Trên xe bước xuống một người phụ nữ trẻ, thanh tú thoát tục tựa như tre mùa thu, đứng lặng trong gió đêm, đăm đăm nhìn về phía xa xăm tối tăm.

Cô ấy là Lâm Huy Nhân.

Hạp Thạch, nơi này cô chưa từng đến bao giờ. Thế nhưng, nơi đây có thể nói là một điểm sáng trên hành trình cuộc đời cô. Trong điểm sáng này, phản chiếu một khuôn mặt thanh tú thông minh. Khuôn mặt này, giờ đây đã sớm nhắm nghiền đôi mắt, lặng lẽ an giấc ngàn thu trong lớp đất quê hương.

Đông Sơn Vạn Thạch Oa, cô đã từng nghe nhà thơ mô tả đầy hào hứng nhiều lần. Bây giờ cô dường như nhìn thấy những cây tùng cây bách xanh biếc, những vách đá chồng chất sừng sững, phía sau là Đông Sơn nằm ngang. Đông Sơn có ngôi bảo tháp bảy tầng sáu góc, nhẹ nhàng lắc lư bốn mươi hai cái chuông gió, cùng với tiếng chuông chiều văng vẳng của chùa Đông Tự, một tiếng, lại một tiếng… Cô đang tưởng tượng mình đang đứng trước chiếc quan tài đá lớn kia, vạt áo màu đen và khăn quàng trắng bay bay trong gió, từ trong tay ngắt quãng rắc xuống từng mảnh tro giấy mang theo đốm lửa, chúng xoay tròn, phiêu lãng, có những mảnh bay lên tận mây trời, có mảnh rơi xuống bùn đất, có mảnh dính vào cỏ nhỏ, có mảnh bị gió cuốn đi không thấy bóng dáng. Đó không phải tiền giấy, mà là từng tờ giấy mỏng viết đầy chữ xé ra từ cuốn nhật ký có bìa màu sẫm; cô đốt đi, tế lễ, cầu nguyện cho người bạn đã khuất của mình yên nghỉ bình an… Những mảnh giấy vụn vỡ này, hóa thành tro bụi, là tâm hồn đầy rẫy vết thương đẫm lệ, là ký ức không nỡ nhìn lại, hay là mối tình dài tựa như nước chảy?

Ba năm nay, nỗi đau buồn của cô luôn hòa quyện cùng bầu trời xanh biếc ở Bắc Bình, những mái nhà nhọn ở Cambridge. Dưới bầu trời xanh biếc luôn có tiếng chuông bồ câu đinh đang, những mái nhà nhọn luôn lặng lẽ phản chiếu trên dòng nước trong xanh; còn sinh mệnh ngắn ngủi kia, chỉ còn những câu thơ thanh tao ngân nga trong lòng đẫm lệ, chỉ còn một mảnh vỡ máy bay nhặt được dưới chân núi Khai Sơn treo mãi trên vách tường phòng ngủ của cô mà thôi.

Ba năm rồi, nỗi đau thương trong lòng cô e rằng không ai có thể thấu hiểu. Cũng không ai hay biết. Sinh ly tử biệt, có lẽ là chuyện thường tình của nhân thế, nhưng tại sao lại xảy ra giữa những người bạn thân thiết hiểu nhau, hợp ý nhau mà lại đang ở độ tuổi thanh xuân rực rỡ đến thế? Sự chia lìa vĩnh viễn bất ngờ ập đến này, trong khoảnh khắc đã chia cắt đôi bạn thân ở hai bờ sông Âm vĩnh viễn không thông nhau, từ đó về sau, giọng nói nụ cười sống động ấy, sự đồng cảm tư tưởng gắn kết ấy, sự trao đổi tình cảm tinh vi đến từng sợi tóc ấy, những ký ức và nhịp tim thần bí gắn kết nhiều điều đáng để hồi tưởng mãi ấy, những lời muốn nói mà chưa kịp thốt ra ấy, đều lập tức bị cắt đứt, bị nuốt chửng. Nhật nguyệt vẫn vận hành, nhân loại vẫn sinh sôi, ngày đêm vẫn luân chuyển, mà người bạn nhỏ lương thiện, chân thành, nhiệt tình phóng khoáng, yêu thương tất cả bạn bè này lại bị bóng tối vô biên cướp mất. Với anh ấy, có lẽ chính là đạt được sự giải thoát bay lên trong một hình thức kỳ lạ mà anh theo đuổi, mà để lại cho người thân bạn bè, để lại cho cô, lại là cái gì? Tiếng gọi vẫn vang vọng trong đáy lòng cô suốt ba năm nay, nỗi bi mẫn khiến cô đau đớn muốn chết đi sống lại ấy, mối tình cảm dịu dàng khiến cô ăn không ngon ngủ không yên ấy, anh ấy có biết chăng?

Cô bất động nhìn về phía xa Vạn Thạch Oa Đông Sơn. Nơi đó chỉ là một mảnh tối đen.

Tiếng chuông chợt vang lên. Cô trở về với hiện thực.

Cô bước trở lại toa xe, ngồi bên cạnh chồng mình — Lương Tư Thành. Người chồng vẫn luôn nhìn cô sau cửa sổ xe.

Tàu hỏa khởi hành.

Hai người không nói chuyện. Người chồng nhẹ nhàng đặt bàn tay mình lên mu bàn tay lạnh lẽo của vợ. Ở đây có sự thấu hiểu, một sự thấu hiểu sâu sắc, cao thượng, không cần dùng ngôn ngữ để truyền đạt. — Ba ngày sau khi nhà thơ tử nạn ba năm trước, chính là anh ấy, đã cất công từ Bắc Bình đến Tế Nam, tham gia lo liệu hậu sự, nhặt lại mảnh vỡ máy bay kia, — sao có thể không yêu người bạn nhỏ tấm lòng rộng mở đó cho được?

Cô không nhìn chồng. Cô tôn kính anh, biết ơn anh trong lòng.

Tàu hỏa rời khỏi cái ga tàu nhỏ bé với ánh đèn leo lét, bóng người thưa thớt này.

Nhà thơ, dòng suối nhỏ tung bọt nhảy nhót này, đã chảy trôi, cuộn trào trên cánh đồng sinh mệnh của hai người phụ nữ này, tấu lên những bản nhạc bi ai sầu thảm, hào sảng mãnh liệt, muốn giải mã những bản nhạc này, lại phải bắt đầu nói từ một người phụ nữ khác.