(Mười bảy)

Một trong những người sáng lập của Tân Học Hội là Ogden đã viết cho Chí Ma một lá thư, nói rằng Bertrand Russell, người vừa kết hôn với người vợ thứ hai là Dora Blake, sắp sửa về nước và sẽ đến Tân Học Hội diễn thuyết theo lời mời. Chí Ma nhận được thư vô cùng kinh ngạc, bởi trước đó ít lâu, anh đọc được tin trên báo nói rằng Russell khi sang Trung Quốc diễn thuyết đã bị viêm phế quản nặng, bệnh tình trầm trọng, không thể tiếp phóng viên. Phóng viên người Nhật bị từ chối tiếp kiến kia đã gửi điện tin, khẳng định chắc nịch Bertrand Russell đã qua đời tại Trung Quốc. Tiếp đó, một tạp chí tôn giáo trịnh trọng đăng cáo phó cái chết của Russell, rồi dùng câu này làm kết ngữ: "Các nhà truyền giáo nếu đọc được tin ông Bertrand Russell qua đời sẽ thở phào nhẹ nhõm, từ đó mà được xá miễn." Hai tin tức này khiến Chí Ma vô cùng đau xót, anh khóc thương cho sự ra đi sớm của Russell, tiếc nuối vì bản thân mãi vẫn chưa có dịp gặp mặt "Voltaire của thế kỷ hai mươi" này. Sau khi lau nước mắt, anh còn viết một bài điếu văn tưởng niệm.

Lá thư của Ogden khiến Chí Ma phấn khích khó tả. Anh lập tức cầm bút viết thư cho Russell:

Ông Russell: Ông Ogden đã cho tôi biết địa chỉ của ông, nhưng không rõ lá thư này có đến nơi thuận lợi hay không. Nếu sau khi ông trở về London mà có thể hồi âm một lá thư để sắp xếp thời gian cho mọi người gặp mặt, tôi sẽ vô cùng biết ơn. Từ khi đến Anh, tôi luôn khao khát tìm cơ hội gặp ông. Tôi muốn bày tỏ sự ngưỡng mộ của mình tại đây, và chúc ông có một chuyến trăng mật vui vẻ!

Từ Chí Ma, ngày 18 tháng 10 năm 1921

Tại King's College, Cambridge

Một tuần sau, Chí Ma đã ngồi trên chiếc ghế sofa trong phòng khách nhà Russell.

"Ông Russell, tôi đã viết một bài điếu văn tưởng niệm ông. Nếu ông thấy hứng thú, sau này tôi sẽ gửi cho ông xem."

"Tôi đã từng có được niềm vui khi đọc cáo phó của chính mình," Russell nói, "Giờ đây nếu lại được đọc bài điếu văn cậu viết cho tôi, đó quả thực là phúc phận hiếm có ở đời!"

Chí Ma cười lớn. "Nhận được tin tức và địa chỉ của ông từ ông Ogden, cộng thêm tin hỷ ông mới kết hôn, tôi thực sự vui sướng đến phát điên."

"Cậu là muốn phát điên, còn tôi là đã phát điên rồi. — Trung Quốc, đất nước đầy mê hoặc ấy; Dora Blake, người tân nương đầy mê hoặc ấy."

Dora Blake ngồi trên tay vịn ghế sofa cạnh Russell, cô khẽ mỉm cười:

"Anh vốn dĩ đã là một kẻ điên từ lâu rồi."

Russell châm một điếu thuốc — ông nghiện thuốc lá rất nặng — rồi đưa hộp thuốc cho Chí Ma, Chí Ma cũng rút một điếu hút theo.

"Ông Russell, ông rất yêu mến Trung Quốc?"

"Phải. Trung Quốc để lại cho tôi ấn tượng sâu sắc nhất chính là sự cần cù, nhẫn nại và trí tuệ kiệt xuất của người dân. Tư duy và khả năng biểu đạt của người Trung Quốc là hiếm có. Họ có thể sống một cách kiên cường trong nghịch cảnh khó khăn, nhưng trong thâm tâm họ lại hiểu rất rõ. Ít nhất là giới trí thức Trung Quốc đều như vậy. Các vị hoàng đế Trung Quốc qua các đời đều thực thi chính sách ngu dân, nhưng người Trung Quốc lại thực thi chính sách ngu quân. Sự cúi đầu phục tùng của họ là giả. Tôi thấy kẻ cuối cùng bị che mắt không phải là thần dân mà là quân vương."

"Nhãn quan của ông thật khiến người ta ngưỡng mộ, ông Russell," những nhận xét sâu sắc của Russell khiến Chí Ma tâm phục khẩu phục, "Ông ở Trung Quốc chỉ một năm, nhưng sự hiểu biết của ông về Trung Quốc lại vượt xa rất nhiều trí thức Trung Quốc. Đâu là thành phố để lại cho ông ấn tượng tốt nhất?"

Russell không chút do dự đáp: "Bắc Kinh. Bắc Kinh quá đẹp, tôi cảm thấy đó là thành phố đẹp nhất thế giới."

"Thật sao!" Chí Ma vui mừng thốt lên: "Còn quan điểm của bà thì sao? Thưa phu nhân?"

"Về điểm này, quan điểm của tôi và Bertrand giống nhau," Dora nói, "Nhưng chúng tôi không phải lúc nào cũng đồng nhất."

"Quan điểm của hai vị khiến tôi rất vui. Tôi cũng yêu Bắc Kinh. Nhưng tôi không biết điều gì ở cô ấy đã làm rung động hai vị người Anh đây."

"Chính là sự trang nghiêm và cổ kính của cô ấy. Khí hậu Bắc Kinh rất đẹp, kiến trúc rất đẹp, phong thổ nhân tình rất đẹp, thậm chí cả chợ búa, những nơi vui chơi giải trí đơn sơ cũng đều rất đẹp."

"Ông Russell, ấn tượng chuyến đi của ông thế nào? Gốc rễ cách mạng ở nơi đó khiến tôi vô cùng khao khát."

Russell không đáp, trầm tư nhả ra một làn khói thuốc dày đặc. Một lát sau, ông nói: "Nước Nga khiến tôi thất vọng."

"Tại sao?" Chí Ma rất kinh ngạc.

"Chính phủ của họ rất công chính." Russell nói, "Nhưng tôi phát hiện họ có một hệ thống quan liêu bế quan tỏa cảng và bạo ngược, đang dùng những thủ đoạn tàn khốc để kiểm soát chặt chẽ nhân dân của họ."

"Không!" Dora đột nhiên kêu lên bằng giọng gay gắt, "Tôi không đồng ý với cách nói này! Họ lật đổ chế độ phong kiến đế quốc, xóa bỏ giai cấp bóc lột, chính quyền nằm trong tay công nông, đây là chính nghĩa, là tiến bộ! Chuyên chính hiện tại là điều tất yếu của tình thế. Chính quyền mới thành lập không lâu, cô ấy còn non trẻ, cô ấy không thể không đối xử nghiêm khắc với các phần tử đối địch..."

"Đừng kích động, cưng à!" Russell dịu dàng cười: "Điều khiến tôi không thể dung thứ nhất chính là thái độ phủ nhận tự do của chính quyền Xô Nga."

"Anh nên nhìn thấy chính sách vĩ đại của họ về quốc hữu hóa công nghiệp, thương nghiệp, nhìn thấy nông dân thực sự trở thành chủ nhân của đất đai, nhìn thấy chế độ y tế miễn phí toàn quốc."

"Thấy rồi, thấy rồi! Phu nhân! Tôi đã thấy những gì cô thấy, nhưng cô lại chưa thấy những gì tôi thấy."

Chí Ma thấy câu hỏi của mình gây ra cuộc tranh luận giữa hai vợ chồng họ, cảm thấy có chút bất an.

Về vấn đề nước Nga, anh vẫn chưa có cái nhìn sâu sắc hơn, anh muốn tự mình đi xem mới có thể xác lập quan điểm của bản thân.

Anh lập tức hỏi: "Ông Russell, ông dự định trở về trường Trinity tiếp tục giảng dạy chứ?"

"Không. Tôi từ chức rồi."

"Tại sao?" Mắt Chí Ma trợn to. Anh biết, trường Cambridge khó khăn lắm mới khôi phục việc bổ nhiệm Russell.

"Tôi sợ cuộc hôn nhân thứ hai của mình sẽ gây ra sự chế giễu trong trường, và khiến bạn bè tôi vì thế mà khó xử," Russell thẳng thắn nói, "Những vị đương quyền kia cho rằng việc tôi theo đuổi tự do tình yêu là một hành vi suy đồi đạo đức."

"À, về điểm này, tư tưởng của người Anh lại giống hệt người Trung Quốc thủ cựu!" Chí Ma cảm thán nói lớn. Tiếp đó, anh nói: "Thứ cho tôi mạo muội, ông Russell," anh lại quay sang Dora Blake, "Thưa phu nhân, tôi có thể biết tại sao ông Russell lại ly hôn với Alys Pearsall Smith không? Theo tôi biết, tình yêu thuở ban đầu của họ cũng rất cảm động."

"Không sao, người bạn thân mến. Tôi sẵn lòng kể cho cậu nghe mọi chuyện của tôi. Dora sẽ không bận tâm đâu, vì những chuyện này cô ấy đã biết cả rồi. — Quả thực, cuộc sống ban đầu của tôi và Alys rất vui vẻ; nhưng, sau khi chúng tôi sống cùng nhau tám năm, một ngày nọ, khi tôi đang đạp xe ra ngoài, đột nhiên cảm thấy mình không còn yêu cô ấy nữa. Chỉ đơn giản vậy thôi." Russell dang tay, nhún vai nói, "Rốt cuộc là do đâu gây ra, chính tôi cũng không nói rõ được. Nhưng có một điểm rất rõ ràng: Tôi không còn yêu cô ấy nữa."

"Sau đó thì sao?"

"Sau đó tôi rời khỏi nhà. Tôi không còn cách nào khác. Alys không đồng ý ly hôn, tôi đành phải bỏ trốn."

"Ông có cảm thấy bất an về đạo đức không?"

"Không." Russell khẳng định, "Tôi cảm thấy, nếu đã không còn tình yêu — bất kể là do yếu tố nào gây nên — thì quan hệ hôn nhân nên chấm dứt. Nếu không, con người sẽ phải sống trong đau khổ cả đời. Đó sẽ là liều thuốc độc nhất giết chết trí tuệ và sức sáng tạo."

Nghĩ đến Ấu Nghi và cuộc hôn nhân của chính mình, Chí Ma khẽ thở dài, đau đớn cúi đầu. Russell thông tuệ và nhạy bén đã nhìn ra tâm sự của Chí Ma, "Ông Từ, dường như ông cũng có tâm trạng tương tự?"

"Đúng vậy... Tôi có một người vợ, nhưng tôi chưa bao giờ yêu cô ấy. Sự kết hợp của chúng tôi hoàn toàn là ý muốn của cha mẹ. Trước khi kết hôn, thậm chí tôi còn chưa từng nhìn thấy cô ấy."

"Thật hoang đường! Thật bất hạnh!" Russell nói, rồi liếc nhìn Dora một cái. "Còn phu nhân của cậu bây giờ thì sao?"

"Cô ấy ở Anh. Sống cùng tôi."

"Cô ấy có yêu cậu không?"

"Không hẳn. Phụ nữ Trung Quốc chúng tôi vốn dĩ là 'gả gà theo gà, gả chó theo chó'. Cô ấy là một người ôn hòa, nhưng cá tính rất mạnh."

"Cậu đã có tình yêu đích thực chưa?"

"Có."

"Vậy thì, tôi nói, cậu nên ly hôn với vợ mình, đi theo đuổi tình yêu đích thực của cậu."

"Ông nghĩ vậy sao?"

"Phải."

"Còn bà thì sao? Thưa phu nhân?"

"Phải, tôi cũng nghĩ vậy."

"Nhưng tôi không thoát khỏi cảm giác nợ nần về mặt đạo đức. Tôi là người Trung Quốc. Trong mắt người Trung Quốc, một người phụ nữ một khi bị chồng ruồng bỏ sẽ rơi vào hoàn cảnh thê thảm nhất."

"Đó là vì phụ nữ Trung Quốc vẫn chưa giành được địa vị độc lập thực sự." Russell giơ tay gạt tàn thuốc, rồi nhìn Chí Ma, "Cô ấy có phải phụ thuộc vào cậu về kinh tế không?"

"Không. Gia thế cô ấy hiển hách, nhà rất giàu."

"Cậu nên vứt bỏ nó đi. Quan niệm này là sai lầm. Điều cần làm là chia tay một cách bình đẳng."

"Làm thế nào mới làm được?"

"Hãy tìm cách đạt được sự đồng thuận với cô ấy về quan điểm tự do tình yêu."

Cảm xúc của Chí Ma đang dao động kịch liệt. Lời của Russell khiến anh đồng cảm. Tiếp đó, họ lại nói về mấy cuốn sách của Russell, nhưng Chí Ma đã tâm trí để đâu đâu. Trái tim anh đã bay đến bên cạnh Huy Âm.

(Mười tám)

Huy Âm nhận được một lá thư, là Chí Ma gửi tới. Trái tim cô đập mạnh hồi lâu, muốn mở ra xem, lại như không dám. Cô mang nó đến lớp, trải lên mặt bàn, dùng cuốn sách lịch sử dày cộm che lại.

Thầy giáo lịch sử, ông Matthews, uy nghi bước vào lớp, dùng ngón tay gầy guộc đẩy đẩy chiếc kính gọng vàng, một tay áp lên ngực như một nhân chứng thề thốt trước tòa, rồi nhìn quanh học sinh một lượt, bắt đầu giảng về Cromwell.

...Huy, mặc kệ đi, cứ để nó như nước lũ tràn bờ, thiên tai nhân họa; anh buộc phải nói ra, kìm nén trong lòng nó giống như một cái cối xay ngàn cân đè nặng khiến anh ngay cả rên rỉ cũng không thốt ra nổi; anh buộc phải nói ra, nếu không, anh sẽ chết mất.

Câu nói đó, chính là ba chữ mà Heine nói muốn dùng cây đại thụ làm bút, chấm nước biển viết lên vòm trời: Anh yêu em. Bảo anh điên rồ cũng được, bảo anh nghịch luân đạo đức cũng được, anh mặc kệ người khác sẽ nói gì? Anh yêu em, anh yêu em... Anh thực sự muốn quên sạch mọi chữ, từ, câu khác, chỉ nhớ ba chữ này, chỉ viết ba chữ này, viết mãi, viết mãi, viết cho đến tận cùng của sự sống.

Anh yêu em. Kể từ lần đầu tiên anh đến nhà em, khi em tiếp đón anh một cách tao nhã, hào phóng, thân tình như vậy, thần vận mệnh của anh đã lớn tiếng reo lên bên tai anh: Chính là cô ấy! Một nửa linh hồn kia của em. Đừng nói "không" với anh. Em không gạt được anh, linh hồn em cũng đang run rẩy, em và anh có cùng cảm nhận. Chúng ta từ góc độ tương đối, đã nghe thấy tiếng vọng của chính sinh mệnh mình.

Từ nhỏ anh đặc biệt thích ngắm những vì sao trên trời, đứng bên cửa sổ hay ngồi dưới gốc cây đại thụ, không chớp mắt nhìn suốt mấy tiếng đồng hồ, ngắm nhìn ánh bạc lấp lánh của nó. Thật đấy, tin hay không tùy em! Anh đã nghe thấy chúng nói chuyện với anh, kể cho anh nghe những khổ đau và vui sướng trong đời. Nói cũng lạ, bất kể Trung Quốc hay nước ngoài, đều có truyền thuyết huyền bí này, nói rằng các vì sao cai quản vận mệnh con người, anh hoàn toàn tin chắc, tất nhiên không hoàn toàn là do truyền thuyết, mà chính linh cảm khiến anh không thể không tin. Tại sao lại kể với em ảo giác kỳ lạ thời thơ ấu này? Mấy ngày nay, anh luôn đi dạo trong khu vườn nhỏ trước nhà, ngắm sao: bầu trời đầy sao của London dường như có chút khác biệt với Trung Quốc, một phong vị ngoại quốc phiêu du trong không trung, ngay cả lời tiên tri của các vì sao dường như cũng được diễn đạt bằng tiếng Anh có nhịp điệu. Chúng nói: Tất cả đều đã được sắp đặt từ hàng ngàn năm trước, không cần kháng cự, không cần kinh ngạc, hãy rẽ lối tất cả những do dự và bàng hoàng, bước vào cánh cửa đã mở sẵn cho em, mặc kệ bên trong chờ đón em là thiên đường hay địa ngục. Là địa ngục thì đã sao? Ta không vào địa ngục ai vào địa ngục. Hơn nữa, dù là địa ngục, chỉ cần có sự dìu dắt dẫn đường của Beatrice, còn lo gì không thăng lên tịnh giới và thiên đường?

Huy Huy, em thực sự có dũng khí từ chối hạnh phúc trong tầm tay này sao? Dũng khí như vậy chỉ có thể sinh ra từ một trái tim lạnh lẽo. Không, em sẽ không làm vậy, trong thân thể kiều diễm mềm mại như thế của em, sao có thể không đập một trái tim đầy ắp tình cảm và yêu thương?

Anh không phải là cám dỗ, mà là tiếng gọi. Tiếng gọi của sự sống, tiếng gọi của tình yêu, muốn gọi đến mức em toàn thân run rẩy, gọi đến mức em ngồi không yên, gọi đến mức em lao vào đôi tay đang dang rộng của anh...

"Các vị!" Thầy Matthews dù xương gò má nhô cao nhưng giọng vang như chuông, "Hãy ghi nhớ ngày này! Mỗi công dân Anh đều nên khắc cốt ghi tâm ngày này! Ngày 19 tháng 1 năm 1649, Charles Stuart bị tòa án khép vào tội danh đáng sợ: bạo chúa, kẻ phản bội, kẻ giết người và kẻ thù quốc gia, bị phán án chém đầu. Mười một ngày sau, cái đầu cao quý của nhà vua lăn xuống vũng máu trên quảng trường trước điện Whitehall. Nền cộng hòa đã ra đời trên mảnh đất đang chảy dòng máu của gia tộc Stuart này!"

Âm thanh này rung chuyển màng nhĩ của Huy Âm, nhưng cô hoàn toàn không nghe hiểu lời nói của thầy Matthews. Chuỗi âm thanh cao vút này, đối với cô, giống như thần chú của phù thủy Ả Rập.

Cô ngẩng đầu lên, chỉ thấy thầy Matthews đứng thẳng trên bục giảng, trang nghiêm như thể đang tuyên bố sự thành lập của nước cộng hòa từ hai trăm năm mươi năm trước.

Em nói xem, trên thế giới này tìm đâu ra một cặp tình nhân hợp nhau về hình dáng, tương đồng về tâm hồn, trời sinh một cặp như thế này: thích ngắm mây trắng trôi dạt biến ảo trên bầu trời xanh trong vắt, thích ngước nhìn bầu trời đầy sao rực rỡ, thích mặc áo mưa không đội mũ đi dạo trong mưa phùn, thích "Bản giao hưởng số 9" của Beethoven, "Khúc mộng mơ" của Schumann, "Chim sơn ca" của Shelley, "Họa mi" của Keats, thích Khổng Tử, Trang Tử, thích thơ vãn Đường và từ Nam Tống, thích tranh tả ý Trung Quốc và phái ấn tượng phương Tây, thích trầm tư cũng thích biện luận, thích đối xử tử tế với người khác cũng thích người khác chân thành với mình, thích tụ tập hàn huyên với người hợp ý, thích sự trêu chọc không ác ý và sự hài hước nghiêm túc, thích uống cà phê, ăn sữa chua, thích dạo hiệu sách, chiêm bái nhà thờ, mộ cổ, thích hoa mai và sự u nhã, thích tất cả những gì thiện và mỹ... Ghét toán học, ghét thương nhân, ghét sự hư ngụy, qua loa, ghét tranh công bút, Hán phú, ghét thơ châm biếm, nhạc kèn đồng, ghét Kant, phần hai của "Chiến tranh và hòa bình". Ghét những việc lặt vặt rắc rối, cuộc sống đơn điệu khuôn mẫu, ghét sự dung tục cũng ghét sự tự cao tự đại, ghét tất cả những sự ràng buộc, dối trá và giả tạo...

Nếu tình yêu nảy sinh giữa hai con người như thế mà còn không đáng để ca ngợi tán tụng, không đáng để giơ cao hai tay siết chặt đón lấy, thì trên thế giới này sẽ không bao giờ còn tình yêu hạnh phúc, hạnh phúc tình yêu nữa!

Một luồng nhiệt hạnh phúc trào dâng từ trong tim, Huy Âm cảm thấy mắt hơi ẩm ướt. Không hiểu sao, mũi cô lại cứ nhức nhối.

"...Cộng hòa, giấc mơ cổ xưa và vinh quang này, đã biến mất trên mảnh đất Anh quốc..."

Cô ngẩng đầu lên, muốn để cảm xúc của mình nguội bớt.

Đúng lúc ấy, ánh mắt thầy Matthews hướng về cô.

Cô cụp mắt xuống.

Huy, em đừng trách đây là ảo tưởng không thực tế của anh. Nếu ngay cả chút quyền yêu đương này anh cũng không tồn tại, vậy anh còn sống trên đời này để làm gì! Anh đã tìm thấy con đường dẫn đến hạnh phúc, chỉ cần đôi chân bước tới, không lo không đến được bờ bên kia.

Anh để Ấu Nghi vượt đại dương sang Anh, vốn muốn mượn cách này dìu dắt cô ấy, để xóa nhòa khoảng cách giữa chúng ta; nhưng sau khi cô ấy đến, anh mới hiểu ra đây mới chính là ảo tưởng không thực tế. Vấn đề mấu chốt nằm ở chỗ giữa chúng ta chưa bao giờ nảy sinh tình yêu, chứ không phải là có khoảng cách gì về tri thức hay quan điểm. Tất nhiên cô ấy cũng có điểm tốt, nhưng điều này không thể thay thế tình yêu; tất nhiên cô ấy đối xử với anh khoan dung, thuận theo, trung thành, nhưng đây chỉ là một biến thể của sự nô lệ dưới sự trói buộc của lễ giáo cũ, nếu xem đây là đức hạnh, đó chính là sự coi thường và chà đạp đối với phụ nữ! Xem ra, nếu muốn nỗ lực giành lấy hạnh phúc đích thực, cuộc hôn nhân này bắt buộc phải chấm dứt, tất nhiên đây chưa hẳn là việc trước mắt. Anh muốn để Ấu Nghi đi học một thời gian, sau đó tự ngộ ra việc không có tình yêu.

Cuộc hôn nhân không có tự do là thanh bảo kiếm giết chết linh hồn con người, chỉ khi chính cô ấy thực sự hiểu ra, sự chấm dứt quan hệ hôn nhân của chúng ta mới là tự nhiên và bình đẳng. Nếu không, cô ấy sẽ coi như anh ruồng bỏ cô ấy, cô ấy cam chịu, cô ấy đau khổ, anh tất nhiên cũng quyết không có ngày lành, anh sẽ áy náy cả đời, thậm chí, anh sẽ đồng cảm với cô ấy, thương xót cô ấy, không nỡ lòng rời bỏ cô ấy. Anh nghĩ, cô ấy đi học, tiếp nhận tri thức mới, xây dựng nhân sinh quan mới, cô ấy sẽ giống như anh, khao khát cởi bỏ xiềng xích đang trói buộc hai sinh mạng chúng ta lại với nhau.

Cô ấy đã quen biết em, thế cũng tốt. Cô ấy sẽ cảm nhận được từ tận đáy lòng rằng chỉ có em và anh mới là cặp đôi xứng đôi nhất. — Hôm kia ăn cơm ở nhà em, cô ấy đã hiểu ra tất cả rồi. Như thế, sự do dự, chần chừ của anh ngược lại đã được xóa bỏ... Sau này, có cơ hội, anh sẽ nói thẳng với cô ấy, sau đó, anh lại viết thư cho gia đình và hai người anh vợ.

Chỗ này, đợi em chấp nhận tình cảm của anh, anh sẽ kéo Tây Oánh cùng đi tìm cha em...

...Cromwell... nhóm Diggers... "Bộ luật tự do", cuộc khởi nghĩa ở Ireland...

Thầy Matthews đang thao thao bất tuyệt.

Đây tuyệt đối không phải là mưu kế. Anh từng học chính trị, nhưng ghét nhất là quyền thuật. Anh muốn giải quyết việc lớn của đời người này một cách đường đường chính chính. Anh muốn không thẹn với tất cả mọi người.

Anh yêu cầu sự thanh thản trong tâm hồn. Còn những ánh mắt khinh miệt và lời đàm tiếu thế tục kia, anh quyết không thèm để ý.

Bây giờ, anh dồn hết tâm trí vào việc đợi em, đợi sự hồi đáp tình cảm của em, đợi sự ủng hộ tinh thần của em.

Chí Ma

Tái bút: Cho anh biết, khi nào có thể gặp em.

Tiếng chuông trên sân trường vang lên. Huy Âm mơ màng đứng dậy cùng các bạn học.

Thầy Matthews sải bước đi đến bàn học của cô, cô vội vàng dùng cuốn sách che bức thư lại.

"Lin, thầy đã thấy rồi."

Cô một trận bối rối.

"Thấy những giọt nước mắt trong mắt em. Em bị lịch sử vinh quang của nước Anh cảm động, thầy bị sự cảm động của em làm cho cảm động. Cảm ơn em. Em là học trò tốt của thầy."

Ông bước ra khỏi lớp học, đầu ngẩng cao, giống như Cromwell bước ra khỏi sảnh nghị viện.

(Mười chín)

Từ Chí Ma đạp xe đến trường. Ấu Nghi khoác giỏ cỏ đi đến tiệm tạp hóa của ông già John. Đây là một ngôi nhà bằng đá có kiểu dáng rất kỳ lạ, trên kệ hàng bày đủ loại trà Ceylon, cà phê Brazil, đường kính Cuba, xì gà, còn có cả dụng cụ câu cá, rượu vang Pháp, vân vân. Ông già John nhìn thấy Ấu Nghi, liền bỏ điếu xì gà trong miệng ra, ngả mũ, mỉm cười chào hỏi. "Xin chào! Phu nhân."

"Chào ông John. Tôi cần đường, cà phê, sữa bột, bơ, còn cần vài lon trái cây."

"Muốn loại anh đào hay dứa?"

"Mỗi loại lấy mấy lon là được." Tiếng Anh của Ấu Nghi vẫn chưa thuần thục.

Ông già John vừa bỏ đồ vào giỏ, vừa nói với Ấu Nghi: "Bà chính là bà Từ người Trung Quốc phải không? Ông Từ quả là một thanh niên đáng yêu. Ngoài quần áo và dòng máu ra, các khía cạnh khác của anh ấy đều giống hệt một người châu Âu tiêu chuẩn."

"Ưm?" Ấu Nghi khẽ mỉm cười, "Tại sao ông lại có cái nhìn như vậy?"

"Nói sao nhỉ?" Ông già John vung tay, "Khí chất chăng? Anh ấy có sự giáo dưỡng của những chàng trai quý tộc Anh."

"Ông quá khen rồi. Anh ấy ngược lại hay nói với tôi, ông John là một ông già tốt bụng."

Ông già John nhún vai. "Tôi là một thương nhân trung thực. Tôi hy vọng khách hàng của mình hài lòng về tôi."

Ông già John đặt giỏ đồ đã xếp xong trước mặt Ấu Nghi, báo một số tiền.

Ấu Nghi trả tiền.

"...Có một lá thư của ông Từ. Phu nhân có muốn mang về không? Mười giờ đến đấy."

"Thư?" Ấu Nghi nhướng mày.

Ông già John lấy ra một lá thư màu tím từ ngăn kéo quầy hàng.

Ấu Nghi nhận lấy nhìn dòng chữ trên phong bì, rồi đưa lại cho ông già John.

"Cứ để anh ấy tự đến lấy đi."

"Được, được, như nhau cả." Ông già John lại đặt lá thư về chỗ cũ.

"Ông John, ông thật tốt. Chúng tôi đều thích ông."

"Tôi không may mất vợ," ông già John dùng giọng mũi đặc sệt nói, "Con gái ở Canada. Một mình... quá cô đơn. Mở một tiệm nhỏ, có người đến mua hàng, trò chuyện vài câu, cũng là một niềm vui."

"Tạm biệt, ông John." Ấu Nghi xách giỏ đi về.

"Tạm biệt! Phu nhân!" Ông già John nói vọng theo sau lưng cô.

Giỏ nặng quá. Ấu Nghi cảm thấy vô cùng mệt mỏi.

"Anh không nên viết lá thư như thế, càng không nên gửi nó cho em." Huy Âm dựa vào một thân cây lớn, tức giận nói, lồng ngực phập phồng.

Trái tim Chí Ma chùng xuống. "Em không thích tình cảm của anh, hay là không thích cách bày tỏ của anh?"

"Anh bày tỏ một tình cảm không phù hợp, em không thích tình cảm này; anh bày tỏ một cách khinh suất như vậy, em không thích cách bày tỏ này."

"Tình cảm của anh là chân thành, cách bày tỏ của anh là thẳng thắn. Em không thể không cảm động, không thể không chấp nhận. Huy, anh không tin, không tin sự từ chối của em là xuất phát từ trái tim."

"Anh cho rằng sự tức giận của em lúc này là giả vờ sao?" Huy Âm bước đến trước mặt Chí Ma, nhìn vào mắt anh.

"Anh biết, em tức giận là vì phát hiện tình cảm trong lòng mình cũng nồng nhiệt như anh."

"Việc trong thâm tâm em anh nhìn thấy rõ đến vậy sao?"

"Anh chẳng phải đã nói rồi sao, chúng ta giống nhau đến nhường ấy, anh hiểu em cũng thấu đáo như hiểu chính mình." Chí Ma vươn đôi tay ôm lấy đôi vai mảnh dẻ của Huy Âm, "Hai sinh mệnh yêu nhau chân thành, giống như hai tinh cầu gặp nhau, là kỳ tích ngàn năm hiếm có. Huy, cánh cửa hạnh phúc huyền bí đã bị gậy của người khác điểm mở, hãy để chúng ta nắm tay nhau bước qua đi. Có tình yêu, là có tất cả. Chúng ta sẽ có sức mạnh như Hercules, có thể ném thế giới dung tục ra xa thật xa." Anh cúi đầu, "Nhìn vào mắt anh. Nhìn sâu vào, nhìn vào, em sẽ thấy trái tim anh đã vỡ nát vì em, đang từng giọt từng giọt chảy máu."

Anh dùng sức lắc cô, cô run rẩy dưới đôi tay anh.

Trái tim cô cũng đang run rẩy, giống như một chiếc lá vàng sắp rụng. Đối mặt với tình yêu đang trào dâng như lũ lụt như vậy, mình có thể đóng chặt cửa trái tim không? Cô cúi đầu xuống. Siết chặt lấy trái tim mình. Giằng xé, kháng cự. Nền tảng của thiên đường lại là nỗi đau của người khác. Có quyền gì mà đi làm tổn thương trái tim của một người phụ nữ khác? Chỉ vì tình yêu của riêng mình. Nếu có sự tổn hại, tình yêu này liệu có thể thuần khiết có thể hoàn mỹ được chăng? Dẫu cho cuộc hôn nhân đó là sản phẩm không coi trọng ý chí cá nhân của hai bên, dẫu sao cũng đã duy trì sáu năm trời rồi kia mà, huống hồ người phụ nữ đó lại tốt bụng, ôn nhu, hiểu chuyện đến thế! Chiến thắng bản thân nó chính là thất bại. Tổn thất về mặt đạo đức, trong tâm hồn sẽ không thể bình yên!

Cuối cùng, cô ngẩng đầu lên, đẩy đôi tay Chí Ma ra.

"Anh sai rồi, Từ huynh. Em không phải là một nửa linh hồn kia của anh. Chính vì chúng ta quá đồng nhất, cho nên chúng ta không thể trở thành sự bổ sung cho nhau. Chúng ta vĩnh viễn chỉ có thể song song, không thể giao nhau. Chúng ta chỉ có thể có tình bạn, không thể có tình yêu."

"Huy Huy, em nghe anh nói, chúng ta—"

Cô dùng tay bịt tai mình lại.

"Nghe em nói đây. Từ huynh, anh, đối với em có tốt không?"

Anh dùng sức gật gật đầu.

"Vậy thì hãy nghe lời em, quên em đi."

Cô nói xong câu này, đột nhiên cắm đầu chạy vào sâu trong rừng.

Chí Ma đứng ngây ra đó, vẫn gọi theo: "Huy Huy! Huy Huy!"

Cô cứ chạy mãi, cành cây làm rối loạn mái tóc, móc rách quần áo cô. Cô vẫn cứ chạy bán sống bán chết. Cô vấp ngã. Cô lao xuống lớp lá rụng dày cộm, không sao bò dậy nổi nữa.

Tiếng gọi của Chí Ma đã không còn nghe thấy nữa. Cô bật khóc nức nở.

"Mẹ em không ở bên cạnh em, mặt đất ơi, người chính là mẹ của em! Con gái đang tâm sự với người, người có nghe thấy không?"

Cô tâm sự tình yêu, nỗi đau của mình với mặt đất từng chữ từng câu một. Khóc đi, nói đi, cô chuẩn bị khóc ở đây cả đời, nói cả đời.

(Hai mươi)

Từ tư thế ngồi như ngồi trên đống lửa trên sofa của anh, từ sự hút thuốc điên cuồng của anh, từ tách cà phê chưa uống lấy một ngụm trên bàn trà, từ mấy cuốn sách trải trên đầu gối nửa ngày không lật qua một trang, Ấu Nghi cảm thấy tâm trạng anh vô cùng rối loạn.

Cô có chút thương hại anh.

Cô cân nhắc một lúc, quyết định vào lúc này nói ra dự định của mình. Cô đã nghĩ mấy ngày nay rồi. Không còn lựa chọn nào khác, chỉ có thế này thôi. Mấy ngày nay, cô một mình âm thầm chịu đựng cơn bão tố to lớn nhất gặp phải từ khi sinh ra, cơn bão tố chưa từng nghĩ tới. Cơn bão tố như thế này đối với phụ nữ mà nói đã là quá bất hạnh, quá đau khổ rồi. Cô không khóc lóc, cũng không làm ầm ĩ, thực sự đã làm được việc không để lại dấu vết. Bởi vì đây không tính là chuyện xấu hổ gì, cô thậm chí cảm thấy đây là chuyện bình thường, tất yếu, khó mà đảo ngược. Giống như một trận động đất, như một cuộc chiến tranh. Người hy sinh quả thực thê thảm, nhưng biết trách ai bây giờ? Chỉ là đến quá đột ngột, nhất thời khó mà cam chịu một cách bình tĩnh được thôi.

Cô muốn nói, bắt buộc phải nói vào thời điểm này. Cô không biết anh gặp phải chuyện gì, tóm lại là có liên quan đến phong bì màu tím, tóm lại không phải là chuyện vui lòng. Cô không oán hận cô Lin, cô ấy còn nhỏ, tình cảm cô ấy dành cho mình là chân thành. Cô cũng không oán trách Chí Ma, cô Lin đáng yêu hơn mình nhiều. Nhưng cô quyết định bây giờ nói ra. Điều này sẽ khiến tâm trí vốn đã rối loạn của anh càng rối loạn hơn, thần kinh căng thẳng càng căng thẳng hơn; cô sẽ vui vẻ, cô cần sự vui vẻ này. Dù sao cô cũng là một người phụ nữ, dù sao cũng là một người phàm trần.

"Chí Ma."

Anh không nghe thấy.

"Ồ, chuyện gì?" Anh cảm thấy giọng điệu của Ấu Nghi có chút khác lạ. Đặc biệt bình tĩnh, đặc biệt phẳng lặng.

"Em muốn rời khỏi đây."

"Rời khỏi đây?" Chí Ma nhảy dựng lên, "Về nước sao?"

"Không, đi Đức."

"Đức?" Lúc này, anh mới hoàn toàn bước ra khỏi suy nghĩ của mình. "Tại sao?"

"Ừm..." Ấu Nghi đang chọn câu trả lời của mình, "Trường Cambridge em không vào được, trường khác em không muốn học. Có mấy người bạn ở Berlin, không lo không có chỗ ở. Học tiếng Đức một năm trước đã, rồi tính cách vào đại học Berlin. Em nghĩ việc này chắc là làm được."

"Em không thích ở đây?"

"Đúng. Em không thích ở đây."

"Trước đây em không nói thế."

"Đúng. Bây giờ em nói như thế."

"Đây là nguyên nhân thực sự?"

"Anh muốn nghe nguyên nhân thực sự sao? Người Anh dường như không thẳng thắn đến thế đâu."

"Ồ..." Chí Ma suy ngẫm một lát, chậm rãi nói: "Em có quyền tự do quyết định hành động của mình."

"Sau khi đến Anh, về hai chữ tự do này, em quả thực hiểu ra không ít."

Chí Ma bưng tách cà phê nguội, uống một ngụm.

"Anh đưa em đi Berlin nhé. Anh cũng muốn đến đó ở một thời gian."

"Anh nỡ sao?" Ấu Nghi liếc anh một cái, "Trường Cambridge, vợ chồng Smith, thuốc lá trong tiệm tạp hóa của ông già John — ?"

"Ấu Nghi, anh có chuyện muốn nói với em. Em ngồi xuống đi."

"Không cần đâu. Chuyện này, để dành đến Đức rồi nói đi."

Ba tuần sau, họ đến Berlin, Đức.

Tuy nhiên, chuyện đó, Chí Ma đã không nói. Sau khi sắp xếp ổn thỏa mọi việc cho Ấu Nghi, anh liền quay về Anh.

Chí Ma thứ bảy về đến London, hôm sau liền đi nhà họ Lin.

Gõ cửa rất lâu. Chí Ma kinh ngạc, trái tim đập "bình bịch".

Một lúc lâu sau, một bà lão không quen ra mở cửa. Tai bà ta hơi điếc; vặn vẹo hồi lâu, Chí Ma mới hiểu rõ: Cha con nhà họ Lin đột nhiên về nước rồi, đi hôm thứ năm tuần trước, người làm thuê ở London đều đã cho nghỉ việc, bà lão là người chủ nhà phái đến trông nhà.

Chí Ma chỉ cảm thấy một trận choáng váng, suýt chút nữa đứng không vững.

Bà lão kinh ngạc nhìn anh.

Anh ngẩn ngơ, như một người bị lạc phương hướng trong sa mạc, không biết nên bước chân về đâu.

Qua rất lâu, anh nói lớn với bà lão: "Tôi là bạn của khách thuê nhà người Trung Quốc trước đây. Tôi không biết họ đã đi rồi. Tôi ở đây một lát có được không?"

Bà lão nhìn anh, gật gật đầu. "Khi anh đi, phiền anh đóng cửa chính lại. Ở đây lạnh quá, tôi vào bếp đây."

Cửa phòng khách mở toang. Bên trong trống huơ trống hoác, đồ đạc đều dùng vải nâu dày phủ lên cả rồi, rèm cửa đóng xuống, âm u, quạnh quẽ, dường như nhiều năm không có người ở.

Anh lật tấm vải phủ trên cây đàn piano, mở nắp đàn, tiện tay đàn mấy âm, tiếng đàn trống trải, đơn điệu, cứng nhắc, giống như tiếng đốn củi trong thung lũng. Chính những phím đàn đen trắng đan xen này, dưới mười ngón tay mảnh khảnh thon dài của Huy Âm đã tuôn chảy ra những bản nhạc tuyệt mỹ vô song; biết bao đêm, Tông Mạnh quay người đi thư phòng nghỉ ngơi hoặc viết bài, mình ngồi trên chiếc sofa bên kia hút thuốc, nghe cô đàn từng khúc nhạc cảm động... Cần gì nói chuyện văn tự? Giai điệu như mây bay nước chảy này, vọng lại trong linh hồn của hai người, mà linh hồn của hai người lại hòa quyện vào nhau trong giai điệu tuyệt diệu này, họ chính là thấu hiểu và thân thiết như vậy.

Người đi rồi, căn nhà một mùi cô đơn. Anh cảm thấy hơi thở sinh mệnh ấm áp của Huy Âm đang dần dần từ đậm sang nhạt, từng sợi từng sợi phiêu tán, biến mất.

Anh lên lầu, vào phòng ngủ của Huy Âm.

Đây mới thực sự gọi là chết lặng. Sự huyền bí của khuê phòng thiếu nữ đã sớm tan thành mây khói, những đồ đạc kia giống như một đám trẻ bị vứt bỏ, mở đôi mắt trống rỗng, đáng thương, trân trân nhìn anh.

Khí sống, khí sống của sinh mệnh, từ đỉnh đầu chảy xuống lòng bàn chân, bị sàn nhà lạnh lẽo hút mất.

Anh thẫn thờ đứng ở đó, cảm thấy não bộ, trái tim, mạch máu đều gỉ sét hết rồi.

Anh đi gõ cửa nhà Dickinson.

Ông già đội chiếc mũ nhỏ Trung Quốc, ngồi trên ghế xoay, đưa cho anh một lá thư Tông Mạnh để lại.

Trong thư, "Song Quát lão nhân" nói rất mập mờ: Vội vàng về nước, chưa kịp từ biệt, rất lấy làm tiếc. Chúc học nghiệp ngày càng tiến bộ. Hẹn ngày gặp lại, về nước gặp lại.

Cách diễn đạt mập mờ này làm tăng thêm mối nghi ngờ của anh. Anh lê bước chân mệt mỏi về chỗ ở, đi ngang qua tiệm tạp hóa, ông già John gọi anh lại, lại lấy ra một lá thư màu tím.

Anh run rẩy đôi tay mở thư, những dòng chữ bên trong giống như những nốt nhạc trên khuông nhạc, rung rinh, nhảy múa, một chữ cũng không đọc hiểu. Anh ngẩng đầu nhìn về phía trước, nhà cửa, cây cối, người qua đường đều đang quay cuồng. Anh loạng choạng một cái.

"À, ông Từ, sức khỏe ông không tốt? Vào làm tách cà phê không?" Ông già John nói.

"Không đâu, cảm ơn ông." Chí Ma nói, "Tôi không sao. Tạm biệt!"

Về đến nhà, bật đèn, ngồi trước bàn, anh lại mở thư ra.

Chí Ma:

Em đi rồi, mang theo ký ức như gấm, bên trong chứa đựng tình của chúng ta, nghĩa của chúng ta, tất cả những lời đã nói và chưa nói mà đi. Em về nước rồi, London khiến em đau khổ. Em biết, anh cứ từ Berlin về là sẽ bắt tàu hỏa đến nhà em ngay. Em sợ, sợ sự nhiệt tình sôi sục của anh, cũng sợ tình cảm đang quặn thắt trong lòng em, lửa, sẽ thiêu chết cả hai chúng ta.

Tha thứ cho sự nhát gan của em, em vẫn là một thiếu nữ chưa trưởng thành, em không dám ném mình vào vòng xoáy nguy hiểm kia, gây ra sự hiểu lầm và chỉ trích của người thân bạn bè, sự ồn ào và phê phán của xã hội, em vẫn chưa có dũng khí và sức mạnh để chống lại tất cả những điều này.

Em cũng vẫn chưa thể sớm mất đi sự cưng chiều của cha và cuộc sống bình yên do trường học và nghệ thuật mang lại cho em. Em đã hạ buồm, từ chối sự cám dỗ của biển cả, trốn tránh sự vỗ về của những con sóng...

Em đã nói rồi, xem quá nhiều tiểu thuyết em đã không còn kinh ngạc về những cảnh ngộ của nhân sinh. Tuy nhiên đây là lời nói dối, lời nói dối của một kẻ tự đại. Thực tế, em rất yếu đuối, yếu đuối như một cành liễu cuối hè, không chịu nổi gió mưa gì.

Em không quên được, cũng chịu không nổi đôi mắt đó. Lần trước anh và Ấu Nghi đi Đức, em, cha, anh Tây Oánh tiễn biệt hai người, khoảnh khắc tàu khởi hành, anh và Ấu Nghi thò đầu ra ngoài cửa sổ, bên cạnh gương mặt anh, cô ấy mở to đôi mắt ai oán, tuyệt vọng, khẩn cầu và đố kỵ nhìn chằm chằm vào em. Em run rẩy. Ánh mắt đó nhìn thẳng vào tận đáy linh hồn em, nơi đó giấu kín bí mật không ai hay biết của em. Cô ấy nhìn thấy tất cả.

Thực ra, lúc anh đi cùng cô ấy đến từ biệt chúng em, nghe nói cô ấy muốn một mình rời xa anh đi Đức, em liền hiểu quan hệ giữa hai người các anh đã xảy ra biến cố. Nguyên nhân là gì em không rõ, nhưng không thể không liên quan đến em. Em thực sự khâm phục phong thái điềm tĩnh, ung dung, dư dả của Ấu Nghi, làm được điểm này không phải chuyện dễ dàng, em thì vĩnh viễn không bao giờ làm được. Cô ấy đối xử với em thân thiết như vậy, tất nhiên không phải giả vờ, sau khi các anh đi em đã khóc một đêm trắng, phần lớn là vì cô ấy. Chí Ma, em hiểu sự theo đuổi hạnh phúc tình yêu đích thực của anh, đây vốn cũng không có gì đáng trách; nhưng em khẩn cầu anh hiểu sự hiểu biết của em đối với nỗi đau khổ của Ấu Nghi. Cô ấy đối xử với anh thực sự là rất tốt, anh nói đây không phải tình yêu đích thực, nhưng đã có được tấm chân tình này, Chí Ma, anh đã đại đại có phúc rồi. Mặc dù Ấu Nghi không ghi hận với em, nhưng em không muốn bị người ta hiểu nhầm là nguyên nhân chính gây ra sự tan vỡ của hai người. Sự ra đi của cô ấy khiến em không thể tiếp tục sống ở London được nữa. Em muốn trốn tránh, trốn thật xa, trốn về quê hương của em, để những tán cọ rợp bóng, những ngôi nhà cổ sâu thẳm ở đó che chở em, che chở trái tim không yên bình này của em.

Em không thể đợi anh về rồi mới đưa ra quyết định này. Như thế, có lẽ quyết định này vĩnh viễn cũng không thể đưa ra được. Em nói với cha, em nhớ nhà, nhớ quê hương, muốn về nước ngay. Ông không hỏi gì cả, nhưng em biết ông hiểu tất cả, ông hiểu em, ông vĩnh viễn là người bạn tốt nhất của em. Ông đồng ý. Đúng lúc ông nhận được một lá thư từ trong nước, cũng có ý định về nước một chuyến, thế là, chúng em liền rời xa sương mù đô thành lưu giữ nước mắt nhiều hơn nụ cười này của em.

Em không thể thông minh như người Ả Rập làm vỡ chậu sành không thèm quay đầu lại kia, em là phụ nữ, vẫn không tránh khỏi dây dưa, muốn liếc nhìn "quá khứ" một cái đầy lưu luyến. Em để lại lá thư màu tím cuối cùng này — màu tím, cái màu u sầu, buồn thảm, mang tính bi kịch mà em thích này, chính là biểu tượng cho cuộc gặp gỡ của sinh mệnh chúng ta đi.

Đi rồi. Nhưng em lại thực sự đi rồi sao? Em lại thực sự thu hồi tất cả những gì để lại trong sinh mệnh anh rồi sao? Lại thực sự hoàn trả tất cả những gì anh để lại trong sinh mệnh em rồi sao?

Chúng ta còn gặp lại nhau không? Còn tiếp tục giấc mộng dang dở kia không? Em không nói rõ được. Tất cả đều giao cho ba mụ già kéo sợi kia đi, nghe mặc cho đôi tay huyền bí của họ kéo sợi dây sinh mệnh của chúng ta thành ra thế nào, có lẽ, có lẽ...

Chỉ là, em không mong đợi, không cầu nguyện.

Huy Huy

Tái bút: Khoảng thời gian này anh cũng không học hành tử tế, từ nay anh nên bình tĩnh lại, phát huy nỗ lực, hy vọng anh sớm dùng ánh sáng trí tuệ thắp sáng văn đàn ảm đạm kia!

Chí Ma đổ ập xuống sofa. Cứ như thế, đi rồi sao? Anh gần như không thể tin nổi. Nhưng đây là sự thật, người, đã đi xa thật xa, không tung tích, không thể tìm thấy nữa. Sẽ không còn thấy cô mỉm cười ra mở cửa nữa, không còn nghe thấy tiếng gọi khẽ khàng của cô — Từ huynh nữa; sẽ không còn ngửi thấy hương thơm ấm áp như xạ hương của cô nữa. Đây là thật, không nghi ngờ gì cả; cửa hàng sách thơ, Foyles, Blue Coffee, tu viện Westminster, rừng bạch dương vùng ngoại ô... mọi thứ vẫn còn trong cuộc sống của anh, nhưng duy nhất Huy Âm thì biến mất rồi, không còn nữa, sẽ không bao giờ đến nữa!

Đột ngột đến thế, trở tay không kịp đến thế, giống như sau tiếng sét lại tiếp nối là một tiếng sấm rền, ngay lập tức đập nát thần trí, tâm cảnh, cuộc sống của anh hoàn toàn, ngay lập tức đem anh từ niềm hy vọng nồng cháy, lời khẩn cầu tha thiết, tiếng gọi chân thành, dự liệu đầy tự tin mà quăng vào vùng hoang mạc mênh mông vô tận, điều này bắt một thanh niên đa sầu đa cảm hai mươi sáu tuổi phải gánh chịu thế nào đây?